MỤC LỤC:
Trang
I.
II.

III.
IV.
V.

Lời nói đầu
Nho giáo và con đường xâm nhập của nó tới Việt Nam
Ảnh hưởng của Nho giáo tới các lĩnh vực văn học và giáo dục
Việt Nam thời kì phong kiến
1.Ảnh hưởng của Nho giáo tới lĩnh vực văn học Việt Nam thời
kì phong kiến
a.Nho giáo ảnh hưởng tới đối tượng sáng tác
b. Nho giáo ảnh hưởng tới nội dung sáng tác
2.Ảnh hưởng của Nho giáo tới lĩnh vực giáo dục Việt Nam thời
kì phong kiến
a.Tư tưởng trọng văn ảnh hưởng tới giáo dục
b. Nho giáo ảnh hưởng tới đối tượng được đào tạo, nội
dung đào tạo và thi cử
Đánh giá
Danh mục tài liệu tham khảo
Phụ lục

1
1
1

3

Khổng Tử.Vì vậy,Nho giáo còn được gọi là Khổng giáo.Nho giáo là hệ thống các
giáo lý của các nhà nho nhằm mục đích tổ chức xã hội có hiệu quả.Hay nói cách
khác, thực chất Nho giáo là một học thuyết chính trị nhằm tổ chức và duy trì trật tự
xã hội. Từ thời kì Hán Vũ đế, nó đã trở thành tư tưởng pháp lý chính thống của


Trung Quốc và ảnh hưởng mạnh mẽ tới sự phát triển và thành tựu của 1 loạt các
lĩnh vực khác nhau Nho giáo được du nhập vào Việt Nam từ khi nước ta bị xâm
lược và sáp nhập vào Trung Quốc từ đời Hán (206TCN đến 220SCN). Tuy nhiên,
vì là thứ văn hóa của quân xâm lược áp đặt nên hầu như nó không “có chỗ đứng
trong xã hội Việt Nam”. Tới năm 1070, Lý Thánh Tông lập Văn Miếu thờ Khổng
Tử , Chu Công, nó mới được coi là chính thức bắt đầu được tiếp nhận. Suốt nhiều
thế kỉ, nho giáo âm thầm vươn mình và tới thời Lê Sơ, tư tưởng này đã trở thành
độc tôn, suy tàn vào thời Lê Mạt.
II. Ảnh hưởng của nho giáo tới các lĩnh vực Văn học và giáo dục của Việt
Nam thời kì phong kiến.
1.Ảnh hưởng của nho giáo tới lĩnh vực Văn học nước ta thời phong kiến mạnh
mẽ trên nhiều phương diện.
Nếu văn học dân gian do nhân dân lao động sáng tạo và phát triển mạnh mẽ với
phương thức truyền miệng và mang đậm phong cách thuần Việt, đa số không tiếp
thu hình thức , chữ viết và tư tưởng Nho giáo văn học viết( TK X-TK XVIII) viết
chủ yếu được viết bằng chữ Hán . Chẳng hạn như :Côn sơn ca của Nguyễn Trãi,
Bạch Vân am thi tập - ( Nguyễn Bỉnh Khiêm)…mà chữ Hán được coi là chữ của
Nho giáo nên có thê nói ảnh hưởng của nó tới văn học ngày càng lớn.
a.Nho giáo ảnh hưởng tới đối tượng sáng tác :
Nho giáo với tư tưởng“ trọng nam khinh nữ”, người phụ nữ phải“ tam tòng tứ đức”
đã thổi vào đời sống xã hội của nước ta một không khí mang nặng hệ tư tưởng bất
bình đẳng, nó ảnh hưởng rõ nét nhất tới đối tượng sáng tác. Bởi vậy, hầu hết các
nhà thi sĩ, văn sĩ có tài đều là nam nhân. Trong thời kì đầu tiên của văn học viết,đối
tượng sáng tác chủ yếu là quý tộc quan lại như : vua Lý Công Uẩn ( Thiên Đô

triệt để bỏ đi cái “ tôi” của bản thân.
Trong văn chương, các hình tượng nhân vật trung tâm còn chịu ảnh hưởng rõ nét
của nho giáo với những quan niệm về đạo đức- lễ nghĩa. Là người đàn ông phải là
người quân tử, có tài như Kim Trọng, có trí lớn, có sự nghiệp như Từ Hải,.. Là
người phụ nữ phải giữ lễ nghĩa, phải biết tam tòng tứ đức ví dụ: Thị Kính, Vũ
Nương, Thúy Kiều do10 năm lưu lạc, thấy mình không còn xứng đáng với tình yêu
của chàng Kim. Ngoài ra, 1 số tư tưởng khác như “ nam nữ thụ thụ bất thân”, trung
quân”, trọng văn… của nho giáo cũng ảnh hưởng đến nội dung văn học thời kì này.
2 . Ảnh hưởng của nho giáo tới các lĩnh vực giáo dục của Việt Nam thời kì
phong kiến.
Cũng giống như văn học, giáo dục Việt Nam thời phong kiến sớm chịu ảnh
hưởng của tư tưởng Nho giáo Trung Quốc. Tuy thể chế giáo dục Nho học có sự
thay đổi khác nhau cho phù hợp với từng triều đại song về cơ bản, cách thức đào
tạo khoa cử để lựa chọn người tài dựa trên nền tảng tư tưởng nho giáo.
a.Tư tưởng “ trọng văn” ảnh hưởng tới giáo dục:Do ảnh hưởng của tư tưởng
trọng văn, tức trọng kẻ sĩ của nho giáo nên ở Việt Nam có thứ bậc xếp hạng: “ Sĩ,
nông, công, thương”. Cũng vì lý do này, ở nước ta không chú trọng mở các
trường,các khoa thi võ mà chủ yếu là ham học chữ và thi văn, người ta quan niệm:“
Một kho vàng không bằng 1 nang chữ”. Tư tưởng nho giáo khiến người ta coi nó là
công cụ văn hóa, là đòn xoay để người ta vực số phận, làm lên nghiệp lớn.
b.Nho giáo ảnh hưởng tới đối tượng đào tạo, nội dung giáo duc và thi cử.


Đối tượng được đào tạo:Cũng như văn học, giáo dục cũng phải chịu ảnh hưởng
sâu sắc bởi tư tưởng trọng nam khinh nữ và việc phân chia cấp bậc, lễ nghĩa và tư
tưởng thần quyền nên phần lớn là con quan lại quý tộc giáo dục Việt Nam (thời
Lý:việc học chữ hán trở thành một yêu cầu tất yếu tháng 9/1070 vua Lí Thánh
Tông dựng nhà Khổng Miếu để thái tử học. Sáu năm sau, Lý Nhân Tông cho lập
Quốc Tử Giám. Tuy nhiên, ở thời kì này, chỉ có các thái tử, con em hoàng thân
quốc thích được đi học). Ngoài ra còn có một hạn chế lớn là chỉ cho phép nam giới

sống nước ta nhưng nó vẫn “ khúc xạ”, vẫn mang những nét rất Việt Nam. Đặc biệt,
nó vẫn in hằn dấu tích và hình ảnh trong văn chương và giáo dục nước ta một cách
sâu sắc. Sở dĩ sức ảnh hưởng của nó mạnh mẽ đến vậy là do hơn 1000 năm Bắc
thuộc, Nho giáo đã dần bén rễ vào tư tưởng Việt. Đồng thời cũng là nhu cầu có một
tôn giáo, hệ tư tưởng chính thống làm bệ đỡ thống nhất quốc gia , xây dựng bộ máy
nhà nước, quản lý chính quyền và nhu cầu tìm kiếm nhân tài phục vụ trung thành
của giai cấp thống trị đòi hỏi các bậc vua chúa chọn Nho giáo là hệ tư tưởng chính
thống.
V.DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.
2.

Trần Ngọc Thêm(1999) -Nho giáo và văn hóa Việt Nam- Cơ sở Văn hóa Việt
Nam, NXB Giáo dục( Tr.256-271)
Trần Đình Hựu-Nho giáo, ảnh hưởng của nó. Vấn đề ngày xưa và ngày nay
ở nước ta, />

3.

Hình ảnh về nho giáo- />%C3%A1o&hl=vi&noj=1&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=gN9
FUeXBMcmZiQes_oD4BA&ved=0CEkQsAQ&biw=1024&bih=643#imgrc
=CONjC3C4wGDaMM%3A%3Bm_Mxs8vWXKU8MM%3Bhttp%253A
%252F%252F4.bp.blogspot.com%252F_YweZEYcp_cw
%252FTSLGIm7wDbI%252FAAAAAAAABMA%252Fzegf5Y2AScM
%252Fs1600%252FKhongTu01.jpg%3Bhttp%253A%252F
%252Fbshohai.blogspot.com%252F2011%252F01%252Fnho-giao-va-cuoc-

4.

song.html%3B601%3B410

dân, đem tri thức văn hóa truyền bá cho dân gian, có cống hiến thật to lớn đối với
giáo dục thời cổ đại. Ông mất tháng 4 năm 479 TCN, thọ 73 tuổi.
2.


Nho giáo và chữ của nho gia: chữ Hán

Nho sĩ thời Nguyễn


Tiểu sử: Mạnh Tử (chữ Hán: 孟子; bính âm:

Hình ảnh minh họa Mạnh Tử

Mèng Zǐ ; 372–289 trước công nguyên; có một
số tài liệu khác ghi là: 385–303 hoặc 302
TCN) là nhà triết học Trung Quốc và là người
tiếp nối Khổng Tử.
Mạnh Tử, tên là Mạnh Kha, tự là Tử Dư, sinh
vào đời vua Liệt Vương, nhà Chu, quê gốc ở
đất Trâu, thuộc nước Lỗ, nay là thành phố Trâu
Thành, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ông mồ
côi cha, chịu sự nuôi dạy nghiêm túc của mẹ là
Chương thị (người đàn bà họ Chương).. Mạnh
Tử là đại biểu xuất sắc của Nho giáo thời chiến
quốc, thời kỳ nở rộ các nhà tư tưởng lớn với
các trường phái như Pháp gia, Du thuyết, Nho
gia, Mặc gia...(thời kỳ bách gia tranh minh)và
cũng là thời kỳ mà các tập đoàn phong kiến
tranh giành, xâu xé lẫn nhau gây ra các cuộc


Ông đồ làng dạy chữ


Bản Đoạn trường tân thanh in năm 1902 và Kim Vân Kiều tân tập khắc in năm 1906.
(chữ quốc ngữ) Tác giả Nguyễn Du Tựa gốc Đoạn Trường Tân Thanh

斷腸新聲


Nguyễn Trãi và Ức Trai thi tập