Vấn đề tìm hiểu bản sắc văn hóa dân tộc qua môn học "Cơ sở văn hóa Việt Nam"

Vấn đề tìm hiểu bản sắc văn
hóa dân tộc qua môn học
"Cơ sở văn hóa Việt Nam"
Bởi:
TS Đào Hồng Thu

Tóm tắt
Kiến thức về cơ sở văn hóa Việt Nam đã và đang đóng vai trò hết sức quan trọng trên
mọi lĩnh vực hoạt động xã hội của các dân tộc Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc
tế và trong công cuộc Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa đất nước. Văn hóa là chất keo kết
dính các mối quan hệ kinh tế, chính trị và xã hội, tạo nên bản sắc dân tộc. Vì vậy, việc
giảng dạy môn học Cơ sở văn hóa Việt Nam cần được phổ cập cho sinh viên tất cả các
loại hình học tập.

Abstract
Understanding the basis of Vietnamese culture played and plays a very important role
in all the fields of social activities of Vietnamese nations in the international joining
and industrialization, modernization processes in Vietnam. Culture is things which glue
economical, political, social relations and creates the identity of Vietnamese culture.
Thus, teaching the basis of Vietnamese culture must be spread to not only students of
human studies but also students of technological ones.

Nội dung
Môn học Cơ sở văn hóa Việt Nam lần đầu tiên được đưa vào chương trình học chính
thức cho sinh viên ngoại ngữ chuyên ngành khoa học công nghệ khóa 1 - K45 năm học
2000 - 2001 của trường Đại học Bách Khoa Hà Nội. Đây là môn học nhằm cung cấp cho
sinh viên những tri thức cần thiết cho việc hiểu một nền văn hóa, giúp họ nắm được các
đặc trưng cơ bản cùng các qui luật hình thành và phát triển của nền văn hóa Việt Nam.
Quá trình giảng dạy Cơ sở văn hóa Việt Nam trong môi trường của khoa học công nghệ

triển hài hòa, là động lực điều chỉnh sự phát triển kinh tế và xã hội. Nói cách khác, văn
hóa là chất keo kết dính các mối quan hệ kinh tế, chính trị và xã hội, tạo nên bản sắc đặc
thù của mỗi dân tộc, mỗi quốc gia, thế giới ….
Trong quá trình phát triển, đặc biệt trong cuộc cách mạng toàn cầu về khoa học công
nghệ như hiện nay, không thể không có hợp tác quốc tế bởi vì nếu thiếu nhân tố quan
trọng hàng đầu này thì không thể nghiên cứu các đại dương, bầu khí quyển, vũ trụ, các
dòng sông, sa mạc, sinh thái … Những đám mây bụi phóng xạ từ Chernobyl không tôn
trọng các đường biên giới.
Như vậy, trong quá trình hội nhập, thế giới khoa học kĩ thuật luôn có xu hướng hội tụ,
tích hợp kiến thức về khoa học công nghệ của nhiều dân tộc, nhiều quốc gia trên hành
tinh của chúng ta. Ngược lại, văn hóa ngày càng bộc lộ tính khu biệt trong quá trình hội
nhập này. Văn hóa các dân tộc trên toàn thế giới bền bỉ tích lũy và phát triển, mở rộng
giao lưu và hội nhập vào đại dương văn hóa mênh mông của nhân loại với các nét rất
đặc trưng của từng dân tộc.

2/3


Vấn đề tìm hiểu bản sắc văn hóa dân tộc qua môn học "Cơ sở văn hóa Việt Nam"

Văn hóa luôn tồn tại với cuộc sống loài người bởi vì nó là tất cả những gì do con người
sáng tạo ra để ứng xử phù hợp với môi trường tự nhiên và xã hội. Mặc dù vậy, khái
niệm về văn hóa còn chưa được thống nhất với hàng trăm định nghĩa. Đến cuối thế kỉ
XIX văn hóa học mới bắt đầu được hình thành với nhiều quan điểm, nhiều cách tiếp cận,
nhiều trường phái khác nhau.
Ở phương Tây, khái niệm "văn hóa" lần đầu tiên được nhà luật học Putedort, nhà triết
học Herder, nhà ngôn ngữ học Adelung ở Đức sử dụng vào giữa thế kỉ XVIII. Năm
1871 thuật ngữ "văn hóa" mới được E.B.Taylor định nghĩa lần đầu tiên trong tác phẩm
"Văn hóa nguyên thủy" (Primitive Culture) tại London. Năm 1885 trong cuốn sách 2 tập
"Khoa học chung về văn hóa" của Klenưri, người Đức, khái niệm văn hóa như đối tượng