Đề bài : PHÂN TÍCH CƠ SỞ LÀM PHÁT SINH, THAY ĐỔI, CHẤM DỨT
QUAN HỆ PHÁP LUẬT HÀNH CHÍNH
BÀI LÀM
Quan hệ pháp luật hành chính được xác định là một dạng cụ thể của quan hệ
pháp luật. Là kết quả của sự tác động của quy phạm pháp luật hành chính theo
phương pháp mệnh lệnh - đơn phương tới các quan hệ quản lý hành chính nhà
nước.
Ngoài những đặc điểm chung như các quan hệ pháp luật khác, các quan hệ
pháp luật hành chính có những đặc điểm riêng biệt sau đây:
+ Quan hệ pháp luật hành chính có thể phát sinh theo yêu cầu hợp pháp của chủ
thể quản lý hay đối tượng quản lý hành chính nhà nước.
+ Nội dung của quan hệ pháp luật hành chính là quyền và nghĩa vụ pháp lý hành
chính của các bên tham gia quan hệ đó.
+ Một bên tham gia quan hệ pháp luật hành chính là phải sử dụng quyền lực nhà
nước.
+ Phần lớn các tranh chấp phát sinh trong quan hệ pháp luật hành chính được
giải quyết theo thủ tục hành chính.
+ Bên tham gia quan hệ pháp luật hành chính vi phạm yêu cầu của pháp luật
hành chính thì phải chịu tránh nhiệm pháp lý trước nhà nước.
Thành phần quan hệ pháp luật : Bao gồm cá nhân, pháp nhân và các tổ chức.
- Khách thể của quan hệ pháp luật : Là những lợi ích vật chất, tinh thần và
những lợi ích xã hội khác có thể thỏa mãn những yêu cầu đòi hỏi của các tổ chức
hoặc cá nhân mà vì chúng các cá thể tham gia quan hệ pháp luật. Nghĩa là vì
chúng mà họ thực hiện quyền, nghĩa vụ như thế của mình.
- Năng lực chủ thể :Là khả năng pháp lý của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia
vào quan hệ pháp luật hành chính với tư cách là chủ thể quan hệ đó


Ví dụ : Điều 29 pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 ( sửa đổi bổ
sung năm 2007) quy định:
Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp huyện có quyền :

Khi áp dụng quy phạm pháp luật hành chính, các chủ thể quản lý hành chính
nhà nước đơn phương ban hành các quyết định hành chính hay thực hiện các hành
vi hành chính để tổ chức thực hiện pháp luật một cách trực tiếp đối với các đối
tượng quản lý thuộc quyền. Do đó, áp dụng quy phạm pháp luật hành chính là sự
kiện pháp lý trực tiếp làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt một số quan hệ pháp
luật cụ thể.
- Năng lực chủ thể của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan : Năng lực chủ thể
là khả năng pháp lý của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia vào quan hệ pháp
luật hành chính với tư cách là chủ thể của quan hệ đó.Tùy thuộc vào tư cách
của các cơ quan, tổ chức và các cá nhân mà năng lực chủ thể của họ có những
điểm khác nhau về nội dung, thời điểm phát sinh và các yếu tố chi phối.
nhìn chung năng lực chủ thể của các cơ quan, tổ chức, cá nhân được xem xét ở
những khía cạnh chủ yếu như sau:
+ Năng lực chủ thể của cơ quan nhà nước phát sinh khi cơ quan đó được thành
lập và chấm dứt khi cơ quan đó bị giải thể.Năng lực này được pháp luật hành
chính quy định phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan đó trong
quản lý hành chính nhà nước. Ví dụ : Do có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành
chính nên các cơ quan thanh tra chuyên nghành mới có khả năng tham gia vào
quan hệ pháp luật hành chính về xử phạt vi pham hành chính đối với các tổ chức,
cá nhân vi phạm hành chinh ; mặt khác, vì thanh tra Chính Phủ là cơ quan của
Chính Phủ chịu tránh nhiệm trước Chính Phủ thực hiện quản lý nhà nước về công
tác thanh tra và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra trong phạm vi quản lý
nhà nước của Chính Phủ, nên thanh tra Chính Phủ có khả năng tham gia vào quan
hệ pháp luật hành chính với Chính Phủ trong việc soạn thảo các văn bản quy


phạm pháp luật của Chính Phủ về công tác thanh tra khi được Chính Phủ chỉ định
làm cơ quan chủ trì soạn thảo các văn bản đó.
+ Năng lực chủ thể của cán bộ, công chức phát sinh khi cá nhân được nhà
nước giao đảm nhiệm một công vụ,chức vụ nhất định trong bộ máy nhà nước và

Nhưng không phải bất kỳ sự kiện thực tế nào cũng được coi là sự kiện
pháp lý mà chỉ những sự kiện thực tế được quy pham pháp luật hành chính
quy định trước rằng nếu nó sảy ra thì sẽ dẫn đến hậu quả pháp lý, lúc đó
mới xác lập là sự kiện pháp lý.
Sự biến là sự kiện sảy ra trong đời sống theo quy luật khách quan, không
phụ thuộc vào ý chí chủ quan của con người.
Ví dụ :
 Sự kiện thiên tai, dịch bệnh, sự cố kỹ thuật.
 Điều 40 pháp lệnh hợp đồng kinh tế ban hành ngày 25/9/1989 quy định
việc chấm dưt quan hệ pháp luật và tránh nhiệm vật chất giữa các bên ký kết
hợp đồng nếu như việc vi phạm hợp đồng sảy ra do thiên tai, dịnh họa hoặc
có cản trở lực khách quan mà bên vi phạm đã tìm mọi cách khắc phục xong
không có hiệu quả và đã thông báo cho bên kia biết.
+ Hành vi là sự kiện pháp lý chịu sự chi phối bởi ý chí của con người,
mà việc thực hiện hay không thực hiện chúng được pháp luật hành chính
gắn với việc làm phát sinh, thay đổi, hoặc chấm dứt các quan hệ pháp luật
hành chính.
Ví dụ :Hành vi khiếu nại là sự kiện pháp lý hành chính làm phát sinh
quan hệ pháp luật hành chính giữa người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại
đó với người khiếu nại và người bị khiếu nại.
Hành vi bao gồm hành đông ( cách xử sự chủ động) và không hành động
(cách xử sự thụ động ) là những sự kiện sảy ra phụ thuộc trực tiếp vào ý chí
con người.Trong các sự kiện pháp lý thì hành vi chiếm đại bộ phận.Các


hành vi là sự kiện pháp lý rất đa dạng.Thông thường chúng được phân loại
thành hành vi hợp pháp và hành vi bất hợp pháp.
 Hành vi hợp pháp là xử sự phù hợp với yêu cầu của pháp luật.Rất
nhiêu hành vi hợp pháp được nhà làm luật gắn với sự hiện diện của nó với
sự phát sinh, thay đổi và chấm dứt các quan hệ pháp luật cụ thể.