LỜI MỞ ĐẦU
Vị thành niên một giai đoạn ngắn ngủi nhưng lại hết sức quan trọng đối
với cuộc đời của mỗi con người. Đó là giai đoạn chuyển tiếp giữa con người
với tư cách là trẻ thơ cần được bảo vệ chăm sóc và giáo dục sang con người
với tư cách là những công dân trưởng thành có thể chịu trách nhiệm trước xã
hội và luật pháp về mọi hành vi của mình.
Sinh ra và lớn lên trong thời kỳ đổi mới và trong nền kinh tế thị trường,
vị thành niên Việt Nam ngày nay đang đứng trước trước nhiều vấn đề mới
mẻ, phức tạp, những thuận lợi và khó khăn, những nguy cơ và thách thức,
các em cần phải làm gì để có nhận thức, thái độ và hành vi đúng đắn, phát
huy được khả năng và trí tuệ của mình đóng góp vào sự nghiệp công nghiệp
hoá, hiện đại hoá và để trở thành những chủ nhân thực sự của tương lai đất
nước. Nhất là trong thời đại công nghệ thông tin ngày nay càng tiềm ẩn
nhiều nguy cơ hơn nữa, các em năng động, muốn khẳng định bản thân và
khám phá mọi thứ xug quanh mình tình yêu, giới tính… Đây chính là ngòi
nổ dẫn tới tình trạng nạo phá thai xảy ra liên tục ở độ tuổi này. Bởi các em
không hiểu biết về sự nguy hiểm của vấn đề và cách phòng chống. Vì vậy
mà số ca nạo phá thai ở tuổi vị thành niên là rất lớn ( theo thống kê của tổ
chức y tế thì mỗi năm có khoảng 5000 ca nạo phá thai trong đó có 20% là ở
tuổi vị thành niên). Và thực trạng này đã để lại nhiều hậu quả đáng buồn cho
các em trong tương lai. Để đưa lên tiếng chuông cảnh tỉnh thực trạng nạo
phá thai của giới trẻ ngày nay, để các bạn hiểu hơn về vấn đề này, sự nguy
hiểm cũng như tầm quan trọng của sức khỏe sinh sản. Chính vì vậy, em đã
chọn đề tài “ Ảnh hưởng của việc nạo phá thai tới sức khỏe sinh sản tuổi
vị thành niên ở Việt Nam” làm đề tài cho bài viết chuyên đề “ Sức khỏe
sinh sản” của mình. Nghiên cứu vấn đề em xin đưa ra thực trạng của vấn đề
và những ảnh hưởng của việc nạo phá thai tới sức khỏe sinh sản. từ đó tìm
hiểu nguyên nhân và đưa ra giải pháp khắc phục thực trạng trên.

1


tuổi 15 – 24.
Ở Việt Nam vị thành niên là lứa tuổi từ 10 – 18 tuổi. Thanh niên là từ 16 24 tuổi. Trẻ em được luật pháp bảo vệ chăm sóc giáo dục là dưới 16 tuổi. Về
mặt luật pháp vị thành niên là dưới 18 tuổi.
Hội KHHGĐVN xác định vị thành niên - thanh niên là 10 - 24 tuổi.
1.5 Khái niệm nạo phá thai

3


Phá thai được hiểu một cách đơn giản là một biện pháp nhằm chấm dứt quá
trình thai nghén. Nó có thể xảy ra theo 2 cách: ngẫu nhiên hoặc có mục đích.
Hầu hết các vụ phá thai đều có mục đích. Những trường hợp ngoại lệ, tức là
những vụ phá thai vì "tai nạn", được thực hiện do các khuyết tật của người
mẹ hoặc đứa con, đôi khi của cả hai. Chúng được gọi là trường hợp "phá thai
bộc phát" để phân biệt với những trường hợp không phải vì tai nạn, mà bị
gọi bằng cái tên "hơi quá mạnh" là "tội phá thai". Điều này gây lúng túng vì
một số trường hợp “tội phá thai” lại được thực hiện một cách bộc phát. Tốt
hơn nên gọi hình thức thứ hai này bằng cái tên “ phá thai có chủ đích” hay
“cố ý phá thai”

Thế nào là phá thai an toàn:
Phá thai an toàn nhất và ít tai biến nhất là ở các bệnh viện chuyên khoa
sản, do các bác sĩ có trình độ chuyên môn và có tay nghề cao thực hiện, theo
dõi, cơ sở y tế đảm bảo điều kiện vô trùng tuyệt đốivà có thể cấp cứu kịp
thời với những trường hợp “tai biến”, điều kiện sức khỏe của thai sản cho
phép việc thực hiện phá thai và tuổi thai chưa quá lớn, trong vòng từ 7 đến 8
tuần.

Thế nào là phá thai không an toàn:
Loại phá thai nguy hiểm nhất có lẽ là “lén lút” và “dân dã” mà những

điều kiện sức khỏe, tuổi thai
3.Đặc điểm tâm sinh lý tuổi vị thành niên

Về sinh lý:
Vị thành niên là giai đoạn phát triển từ một trẻ thơ để trở thành người lớn,
giai đoạn này có nhiều biến đổi về mặt tâm sinh lý, kích thước cơ thể thay
đổi và mang những dấu hiệu đặc trưng của từng giới. Những dấu hiệu dậy
thì cơ bản của bạn gái:
- Vú nhô lên
- Hông nở ra
- Tầm vóc tăng đột ngột
- Mọc lông ở khu vực sinh dục
- Các tuyến bã ở da xuất hiện
- Tử cung và âm đạo phát triển đầy đủ

5


Vóc dáng cơ thể: Từ một em gái nhở, cơ thể các bận bắt đầu có vóc dáng
thiếu nữ, sớm có thể từ 9 tuổi muộn có thể từ 14 tuổi. Có bạn lớn từ từ có
bạn lớn rất nhanh. Cơ thể mềm mại và giàu nữ tính.
Tăng trưởng của khung chậu: Ở tuổi dậy thì khung xương chậu phát triển
rộng.
Sự phát triển của vú: Từ tuổi 10 – 12, hai bên vú to dần lên và nâng cao
khỏi thành ngực. Trong quá trình phát triển vú này có thể phát triển nhanh
hơn vú kia, hoặc đôi khi bạn gái cảm thấy đau, tức. Điều đó không phải là
dấu hiệu bất thường và không có gì phải lo lắng.
Sự phát triển của lông mu và lông nách: Khi bắt đầu dậy thì lông mu và
lông quanh bộ phận sinh dục bắt đầu phát triển. Lông nách cũng xuất hiện
sau đó.

động đến tâm lý trẻ vị thành niên. Các em có nhu cầu khám phá ơ thể mình
và bạn khác giới ( hay để ý băn khoăn những thay đổi cơ thể)
Những cảm xúc giới tính: Sự phát dục ở tuổi vị thành niên đã kích thích các
em băt đầu quan tâm đến bạn khác giới, làm xuất hiện những cảm giác cảm
xúc giới tính mới lạ. Những rung cảm mới lạ này đôi khi lướt qua nhanh
chóng nhưng cũng có khi kéo dài. Tuy nhiên không phải tất cả các em đều
có những rung cảm như vậy, cũng có một số các em sớm bị cuốc hút vào
con đường yêu đương tình ái. Tâm trạng của những em này thay đổi nhanh
và biến động mạnh. Lý trí chưa đủ giúp các em làm chủ được những rung
cảm mãnh liệt của sự yêu dương quá sớm. Trong quá trình tìm hiểu khám
phá này, các em cần rền luyện những kỹ năng sống để giúp cấc em xây
dựng được những mối quan hệ bạn bè, giải quyết mâu thuẫn, biết cách cùng
hợp tác với người khác trong nhóm, hình thành lòng tự trọng cũng như biết
kiềm chế trước sức ép từ bạn bè cùng lứa và người lớn khác để không tham
gia vào những hành vi nguy cơ có hại cho sức khỏe và an toàn của bản thân
và người khác
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN
1.Thực trạng nạo phá thai tuổi vị thành niên ở nước ta.
Trẻ vị thành niên (từ 10-17 tuổi) ở nước ta có khoảng 23,8 triệu người,
chiếm 31% dân số. Theo thống kê của Hội Kế hoạch hóa gia đình thì Việt
Nam là một trong ba nước có tỷ lệ phá thai cao nhất thế giới (1,2-1,6 triệu ca
7


mỗi năm), trong đó, 20% thuộc lứa tuổi vị thành niên, thậm chí có em mới
12 tuổi. Điều tra quốc gia về vị thành niên và thanh niên Việt Nam cho thấy
7,6% trong độ tuổi này có quan hệ tình dục trước hôn nhân. Việc nạo phá
thai ở tuổi vị thành niên xuất hiện ở hầu hết tất cả các tỉnh thành trong cả
nước chứ không riêng địa phương nào. Tuy nhiên, xảy ra nhiều ở các thành
phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải phòng, Quảng Ninh…ở

thai khoảng 2 tháng tuổi”. Các bác sĩ sản khoa luôn tâm niệm rằng nạo phá
thai thông thường chỉ dùng cho những trường hợp bất khả kháng. Bởi lẽ
những tai biến trước mắt do nạo phá thai dễ xảy ra như: băng huyết, nhiễm
khuẩn, sót nhau, thủng tử cung, tắc ống dẫn trứng, rách bàng quang, nhiễm
trùng máu và có thể gây tử vong nhất là những trường hợp các em mang thai
ở độ tuổi từ 13-15 tuổi. Hậu quả về sau nữa là các em sẽ có nguy cơ: nhiễm
độc thai nghén, sảy thai, đẻ non, bị sản giật, chuyển dạ kéo dài, sang chấn
thương nặng đường sinh dục, có khi phải tiến hành mổ hoặc cắt nới âm hộ
để lấy thai. Còn nếu giữ thai thì dễ gặp phải nguy cơ về nhiễm độc thai, tăng
huyết áp, thiếu máu, sinh non và nhau tiền đạo.

Hình ảnh nạo phá thai

9


* Sau khi nhìn những hình ảnh trên mong các bạn hãy suy nghĩ kỹ việc mình
làm đừng để xảy ra những chuyện như thế này…
2. Nguyên nhân nạo phá thai tuổi vị thành niên ở nước ta.
Căn nguyên của việc gia tăng số vụ nạo phá thai ở lứa tuổi vị thành niên,
giới trẻ hiện nay chính là do lứa tuổi này đang ở vào giai đoạn biến đổi tâm
sinh lý, các cơ quan chức năng sinh học, sinh lý của cơ thể dần biến đổi.
Nhu cầu muốn được tiếp xúc với người khác giới luôn cao, trong khi kinh
nghiệm về vấn đề giải quyết nhu cầu sinh lý, sinh sản còn hạn chế, người lớn
thiếu sự quan tâm sát sao. Thế nên các em rất dễ có suy nghĩ lệch lạc, tự tìm
tòi, khám phá, giải quyết nhu cầu sinh lý của mình, quan hệ tình dục bừa bãi
theo đó luôn tiềm ẩn. Qua tìm hiểu trước khi làm thủ thuật, các bác sĩ tại
Khoa kế hoạch hoá gia đình Bệnh viện Từ Dũ nhận thấy tỷ lệ hiểu biết về
giới tính ở những trẻ vị thành niên không cao. Còn quá nhiều em hiểu biết
rất mù mờ về giới tính, không có kiến thức gì về việc mang thai và các biện

khá an toàn. Tuy nhiên như chúng ta đã biết, dù trong điều kiện tốt nhất, việc
phá thai cũng có một nguy cơ tai biến và biến chứng nhất định, mà điều này
thì có nhiều yếu tố chi phối, trong đó có thể kể tới là tuổi thai và tuổi mẹ.
Tuổi thai càng lớn thì tỷ lệ tai biến càng cao. Nếu mới trễ kinh dưới 2 tuần
thì chỉ cần thủ thuật hút thai và tỷ lệ biến chứng thấp; Nhưng nếu trễ kinh
lâu hơn, từ 2 tuần đến 2 tháng thì phải thực hiện thủ thuật nạo thai; Và nếu
trễ kinh trên 2 tháng thì phải cho sinh non, với tỷ lệ tai biến rất cao. Những
biến chứng có thể gặp trong nạo phá thai đó là băng huyết, thủng tử cung và
nhiễm trùng kéo dài có thể cắt bỏ tử cung. Ngoài ra, trong tất cả các cách
giải quyết thai, nếu được thực hiện an toàn không có những tai biến cấp thời,
thì vẫn có thể có những hậu quả lâu dài về sau, trong đó có thể kể là những
trường hợp sinh khó do nhau bám thấp, nhau tiền đạo … kể cả khả năng bị
vô sinh nếu bạn lạm dụng việc nạo hút thai.
Một điều cần phải nói thêm, là nạo phá thai ở lứa tuổi vị thành niên tiềm
ẩn rất nhiều nguy cơ. Thứ nhất, ở lứa tuổi các em, cơ quan sinh dục chưa
phát triển đầy đủ nên thường có biến chứng nhiều hơn. Thêm vào đó là các
em thường lo sợ người lớn biết nên tìm đến những cơ sở tư nhân, thậm chí là
cơ sở bất hợp pháp không có chức năng và không đủ điều kiện để thực hiện
thủ thuật một cách an toàn. Kết quả là tỷ lệ tai biến cao, thậm chí có nhiều
11


trường hợp tử vong. Có nhiều em, do quá lo sợ nên sau khi nạo phá thai tại
những nơi này và có biến chứng cũng không dám trình báo, cho đến khi quá
nặng vào bệnh viện thì phải cắt bỏ tử cung. Cũng cần nói thêm ở lứa tuổi vị
thành niên nếu các em nữ mang thai và sinh con thì các nguy cơ như sinh
non, biến chứng lúc sinh và con chậm phát triển tâm thần cao hơn gấp nhiều
lần so với phụ nữ trưởng thành. Một nghiên cứu ở Matlab, Bangladesh cho
thấy tỷ lệ tử vong ở mẹ khi sinh nở ở độ tuổi 10 – 14 cao gấp 10 lần so với
độ tuổi 20 – 24, và tỉ lệ tử vong mẹ ở độ tuổi 15 – 19 thì cao gấp 2 lần so với

hút phôi thai và đế cuống rốn; cuối cùng còn phải dùng nuôi nạo bằng kim
loại để nạo sạch khoang tử cung. Từ lúc bắt đầu đến lúc kết thúc, đều phải
dùng dụng cụ bằng kim loại đưa vào đưa ra, tất nhiên có khả năng làm xước
tử cung, thậm chí tạo thành lỗ rách ở tử cung. Ngoài ra, khi tổ chức đế cuống
rốn nằm ở vách tử cung, bị ống hút phụ áp hút ra khỏi vách tử cung, sẽ để lại
trên bề mặt đó bao nhiêu là mạch máu bị vỡ ra. Nếu như đế cuống rốn không
lấy ra được nhanh, sẽ ảnh hưởng đến sự co bóp của tử cung, do đó có thể
làm cho các mạch máu không liền lại, trong quá trình thủ thuật đó sẽ bị mất
nhiều máu. Vả lại, nếu trước đó, đã có viêm bộ phận sinh dục như viêm âm
đạo, viêm cổ tử cung chưa được chữa khỏi, hoặc trong quá trình thủ thuật
không nghiêm chỉnh thực hiện vô trùng đúng với quy định, thì những dụng
cụ đưa vào đưa ra rất có thể đưa vi khuẩn vào khoang tử cung gây nhiễm
trùng.
Ngoài ra, việc nạo hút thai còn có khả năng để lại di chứng, nhất là đối với
các trường hợp đã qua nạo hút nhiều lần, nguy hại sẽ không nhỏ, có thể xuất
hiện các tình huống sau:
Dính khoang tử cung: Nếu nạo hút quá mức, lớp gốc ở màng trong tử cung
bị tổn thương, mặt màng có thể dính vào nhau sẽ làm ảnh hưởng đến sự vận
hành của tinh trùng và làm cho trứng đã thụ thai khó cắm vào, do đó hậu quả
thường thấy nhất là không thụ thai được, có khi có thai cũng dễ sẩy thai.Còn
sự thay đổi về kinh nguyệt thì do mức độ tổn thương của niêm mạc tử cung.
Nếu tổn thương không nhiều, chỉ có một bộ phận nào đó ở khoang tử cung
bị dính, thường chỉ làm giảm lượng kinh nguyệt hoặc gây ra xuất huyết
không theo một quy tắc nào. Nếu tổn thương nghiêm trọng, mặt dính ở
khoang tử cung rộng, sẽ gây bế kinh lâu dài. Nếu cổ tử cung bị dính, máu
13


hành kinh không ra ngoài được mà chảy ngược vào bụng sẽ gây ra bế kinh
lâu dài và đau bụng có tính chất chu kỳ.

thể lành lặn lại, phải bong ra lớp màng đáy để tiếp nhận phôi bào cấy vào,
màng tử cung bong ra phát dục không tốt, lông tơ ở bên ngoài phôi bào sẽ
cấy sâu vào, thậm chí còn xâm phạm tới lớp cơ bên dưới của màng tử cung.
Như vậy, đế cuống rốn được hình thành sẽ không dễ hoặc căn bản không thể
tách khỏi vách tử cung một cách tự nhiên, kết quả ra sao, có thể suy ra khác
biệt. Thai nhi sau khi sinh ra, phần bị dính hoặc phần cấy sâu vào của đế
cuống rốn không tách ra hết, không đưa ra được gây ảnh hưởng đến sự co
bóp của tử cung, còn ở chỗ tách ra được ở vách tử cung cũng thành một hõm
máu chảy ra, tất nhiên sẽ gây xuất huyết nhiều. Nếu chỗ dính liền của đế
cuống rốn thì còn có thể bóc ra, còn nếu đế cuống rốn cắm vào thì chỉ có
cách cắt bỏ tử cung mới giải quyết được.
3. Giải pháp và kiến nghị khắc phục tình trạng nạo phá thai ở tuổi vị
thành niên
Trẻ vị thành niên chiếm tới 30% dân số nước ta, là lứa tuổi có nhiều thay
đổi về tâm sinh lý, có nhiều thắc mắc về sự phát triển của cơ thể cũng như
cần những giải đáp, hỗ trợ từ phía người lớn và các tài liệu chuyên môn. Thế
nhưng trên thực tế ở nước ta công tác giáo dục sức khỏe sinh sản cho lứa
tuổi vị thành niên còn nhiều hạn chế.
Từ việc phân tích những nguyên nhân và hậu quả nêu trên, điều quan trọng
nhất, cho các em nữ và cả các em nam, đó là phải hết sức tránh để không xảy
ra “tình trạng này”. Cụ thể là vị thành niên, thanh niên chưa lập gia đình
phải hạn chế việc quan hệ tình dục, trong đó phải đặc biệt tránh cả những
hoàn cảnh “ nguy cơ” có thể dẫn đến quan hệ “bất ngờ” như nơi thanh vắng
chỉ có hai người, nhất là khi có uống rượu.
Thứ hai là nếu nam giới có những cảm xúc không kiềm chế được thì
người nữ phải kiên quyết từ chối, không chiều theo lời nài ép của bạn và
cảm xúc của mình. Thà mất lòng một chút còn hơn là phải trả giá cho sự

15


tình dục, khái niệm “an toàn” đối với họ ngoài vấn đề bệnh tật còn bao gồm
16


cả việc không có thai ngoài ý muốn. Còn chúng ta hiện nay, “an toàn” là khi
con mình không “quan hệ” gì hết, đây liệu có còn là một quan niệm đúng
đắn và hợp thời nữa chăng. Hay chỉ mang tính cứng nhắc và sẽ lại tiếp tục
góp phần “duy trì” hậu quả là tình trạng nạo phá thai vị thành niên vẫn là
vấn đề “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”...Có lẽ đến lúc này, không còn ai nghi
ngờ việc phải đưa kiến thức giáo dục giới tính vào học đường. Người lớn
chúng ta hãy quan tâm tới các em nhiều hơn nữa, hãy tạo cho em một môi
trường văn hóa tình dục lành mạnh, một nhận thức đúng đắn về tình dục với
hai chức năng: thỏa mãn nhu cầu hạnh phúc của con người và duy trì nòi
giống. Cần triển khai nhiều chương trình tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe
sinh sản tập trung vào các trường THCS, THPT, THCN, cao đẳng và đại
học, mở lớp truyền thông về chăm sóc sức khỏe sinh sản tại các trường Đại
học,Cao đẳng , đồng thời thành lập các câu lạc bộ Vị thành niên và thanh
niên tại các trường này để hoạt động tuyên truyền, học tập về chăm sóc sức
khỏe sinh sản tuổi vị thành niên diễn ra thường xuyên, hiệu quả. Phát triển
các mô hình như: “Góc thân thiện” chăm sóc- giáo dụcsức khỏe sinh sản
toàn diện cho thanh thiếu niên nông thôn; tập huấn kiến thức cho phụ huynh
trẻ vị thành niên.
Ngoài các biện pháp trên cần phải đề phòng nguy cơ phá thai giấu giếm.
Người hành nghề không có giấy phép về luật thì gọi là Phá thai phạm pháp,
về y học thì gọi là phá thai không an toàn vì các cơ sở này không đủ điều
kiện vô khuẩn, không đủ phương tiện chuyên môn, người làm thường không
được đào tạo, hoặc dù đã có đào tạo mà làm ở một cơ sở không được phép
thì cũng nguy hiểm vì thiếu điều kiện vô khuẩn và hồi sức. ở các cơ sở này,
họ có thể dùng các biện pháp phản khoa học như đặt một que bằng thảo mộc
để nong cổ tử cung, hoặc dùng những dụng cụ tự tạo gây nhiễm khuẩn và

y tế, các trường trung học và đại học, báo , đài, các trung tâm tư vấn... và đặc
biệt là chị em nến trực tiếp hỏi những người thân trong gia đình như mẹ, bà ,
chị gái, chị dâu. Vì họ là những người có trách nhiệm và tình thương yêu
nhất đối với mình

18


Kết luận
Từ những hậu quả nếu ra trong bài viết có thể thấy nạo phá thai gây ra
những ảnh hưởng nghiêm trọng không chỉ cho sức khỏe sinh sản và còn ảnh
hưởng tới tâm sinh lý người mẹ. Hơn nữa những nguy cơ tiềm ẩn của nạo
phá thai ở lứa tuổi vị thành niên lại rất nhiều và khó có thể lường trước được
vì cơ thể các em chưa phát triển hoàn thiện, chưa chuẩn đầy đủ các điều kiện
để thực hiện thiên chức làm mẹ. Khép lại bài viết này em muốn nói với các
bạn trẻ hiện nay, đặc biệt là các bạn sinh viên sống xa nhà hãy tự bảo vệ
mình để không phải hối tiếc khi ngoảnh lại.
Cuối cùng em xin cảm ơn Th.s Đặng Thị Phương Lan đã hướng dẫn em
thực hiện chuyên đề này.
Em xin chân thành cảm ơn!

19


Danh mục tài liệu tham khảo:

1. Tuổi vị thành niên, tình yêu và giới tính: sách dành cho bạn gái/ Phan Kế
Cường – H: Y học, 2004 – 275
2. Một số nguyên nhân của hiện tượng nạo phá thai ở trẻ vị thành niên/ Xuân
Sơn