TKMH: Chẩn đoán kỹ thuật ôtô Bộ môn: Cơ khí Ôtô
Thiết kế môn học
chẩn đoán kỹ thuật ôtô
Đề tài: Thiết kế bệ thử nghiệm chẩn đoán kéo cho xe tải có
tự trọng 3,5 tấn
Chơng I:Lựa chọn phơng án thiết kế.
I. Các ph ơng án thử chất l ợng kéo:
1.1.Bệ lực đo ở trạng thái tĩnh:
Hình 1- 1
Sơ đồ bệ lực đo lực kéo ở trạng thái tĩnh
A- Bệ thử lực với tấm phẳng chuyển động.
B- Bệ thử lực với tấm phẳng không chuyển động.
C- Bệ thử lực với các con lăn.
D- Bệ thử lực với thiết bị tác dụng mô men xoắn tới bánh xe.
1- Lực tác dụng do áp lực chất lỏng hoặc khí nén từ bệ thử truyền
đến.
2- Cảm biến đo áp lực.
3- Tấm phẳng chuyển động.
4- Đồng hồ đo lực.
5- Bánh xe.
6- Giá tựa giữ cho ôtô không chuyển động.
7- Tấm phẳng không chuyển động.
8- Con lăn.
Nguyên lý làm việc chung của loại bệ thử này dựa trên cơ sở cân bằng lực
tác dụng từ bệ thử với lực hãm của bánh xe đứng yên. Tăng dần lực tác dụng từ
TKMH: Chẩn đoán kỹ thuật ôtô Bộ môn: Cơ khí Ôtô
bệ thửcho đến khi bánh xe hãm bắt đầu quay( lực đẩy cân bằng với lực hãm) ,
lúc đó đồng hồ đo 4 sẽ chỉ giá trị lực hãm của bánh xe thí nghiệm.
Nhợc điểm của các loại bệ thử này là kết quả đo không chính xác vì nó
không mô phỏng đợc quá trình phanh thực tế trên đờng khi thử nghiệm. Do vậy
nó đợc ít sử dụng trong sản xuất.

1
TKMH: Chẩn đoán kỹ thuật ôtô Bộ môn: Cơ khí Ôtô
Nguyên lý một cụm của bệ thử kéo con lăn dạng lực đo bằng đồng hồ so
kiểu lực kế. Bệ thử bao gồm các con lăn đợc nối với nhau bằng xích, Các con
lăn đợc dẫn động quay từ động cơ điện qua bộ truyền bánh vít trục vít và hai cặp
bánh răng trụ. Các cặp bánh răng này đợc đặt trong khung cân bằng. Đòn 4 để
truyền lực từ khung cân bằng đến đồng hồ so kiểu lực kế 5. Khi kéo các bánh xe
ôtô, do tác dụng mô men phản lực khung cân bằng sẽ quay với cờng độ tỷ lệ với
mô men phanh. Lực quay của khung cân bằng đợc chỉ ra trên đồng hồ 5. Trong
trờng hợp này mô men kéo đựơc xác định bởi công thức.
3142
42
zzzz
zPlz
M
T

=
[KGm]
Trong đó
P- là lực chỉ trên đồng hồ kiểu lực kế 5.
l- Là cánh tay đòn đặt lực P.
z
1
,z
2
,z
3
,z
4

-Loại không sử dụng lực bám giữa bánh xe với bề mặt tựa.
a, Bệ thử kéo tấm phẳng quán tính:
Nguyên tắc chuẩn đoán của bệ thử kéo tấm phẳng quán tính là không sử
dụng quán tính của bệ thử mà chỉ dùng khối lợng chuyển động tịnh tiến và
chuyển động quay của ôtô.

Hình 1- 4
Bệ thử kéo tấm phẳng quán tính
1.Hộp thiết bị đo
2.Tấm phẳng.
3.Cảm biến đo độ dịch chuyển
Bao gồm bốn tấm phẳng với bề mặt khía nhám để tăng hệ số bám. các
cảm biến 3 để đo độ dịch chuyển tấm phẳng 2 khi kéo. Hộp đo 1 dùng để biến
đổi các tín hiệu nhận đợc từ cảm biến 3. Khi thử nghiệm ngời lái cho ôtô đi vào
bệ thử với tốc độ 6- 12 Km/h. Và dừng lại đột ngột trên tấm phẳng khi phanh.
Khi đó trong vùng tiếp xúc giữa bánh xe với tấm phẳng xuất hiện lực quán tính
cân bằng với lực phanh làm các tấm dịch chuyển. Độ dịch chuyển các tấm
phẳng đựơc ghi bởi các cảm biến thuỷ lực, cơ khí, hay khí nén.
TKMH: Chẩn đoán kỹ thuật ôtô Bộ môn: Cơ khí Ôtô
Bệ thử tấm phẳng có u điểm cơ bản là có năng suất chẩn đoán cao, công
nghệ chuẩn đoán đơn giản. Nhng nó tồn tại một số nhợc điểm: độ ổn định hệ số
bám kém vì bệ thờng xuyên có bụi bẩn và ớt, chiếm diện tích nhà xởng lớn vì
phải có đoạn đờng tăng tốc, gây khí thải độc hại cho phân xởng...
b,Bệ thử kéo con lăn quán tính:
Khác với bệ thử tấm phẳng quán tính, bệ thử con lăn quán tính chỉ sử
dụng quán tính của bệ thử trên cơ sở cân bằng với quán tính của ôtô khi kéo trên
đờng. Nó gồm có hai loại chính : Loại dẫn động từ động cơ ôtô, loại dẫn động từ
động cơ điện. Cả hai loại đều sử dụng lực bám giữa bánh xe với bề mặt tựa.
A B C
Hình 1-5

đờng và trên bệ thử phải tơng đơng nhau. Đây là một nhợc điểm dẫn đến loại bệ
thử này không chẩn đoán đợc cho nhiều loại xe.
c, Bệ thử kéo quán tính không sử dụng lực bám:
Bệ thử quán tính không sử dụng lực bám cho phép đo trực tiếp mô men
phanh ở cơ cấu phanh, bệ kiểu này gồm hai loại:
-Loại bánh xe ôtô tựa trên con lăn( Hình 1- 8 A).Trong trờng hợp này con
lăn chỉ có tác dụng đỡ bánh xe mà không tham gia trong thành phần bệ thử.
-Loại treo bánh xe lên bằng hệ thống kích nâng(Hình 1- 8 B).
So với loại bệ thử con lăn kiểu quán tính thì loại bệ thử này có khả năng
loại trừ đợc sự trợt của bánh xe với con lăn. Khử đợc sự sai khác về cản lăn trên
đờng và trên bệ thử
A
B
Hình 1- 8
Nguyên lý làm việc chung của loại bệ thử: động cơ điệ kéo bánh xe ôtô quay
đến tốc độ 50 70 Km/h sau đó đạp phanh đột ngột sau đó ngắt điện vào động
cơ.Dựa vào thời gian quay của các khối lợng quán tính ta co thể xác định đợc
lực kéo trên các bánh xe chủ động.
Trên hình 1-9 Trình bầy sơ đồ bệ thử quán tính không sử dụng lực bám,
để đo mô men kéo trên các bánh xe chủ động mà không cần chất tải lên thùng
xe.
TKMH: Chẩn đoán kỹ thuật ôtô Bộ môn: Cơ khí Ôtô
Hình 1-9
Bệ quán tính không dùng lực bám
Khi thí nghiệm bánh xe ôtô đợc nâng khỏi mặt đờng và nối với bán trục 5
của hộp vi sai 4. Bán trục 6 đựơc hãm cứng động cơ điện 1 qua bánh đà 2 sẽ dẫn
động toàn bộ hệ thống quay đến tốc độ 60-70 Km/h. Đạp phanh đồng thời cắt
động cơ điện 1.Lúc đó các nửa trục 5 và trục 6 bằng nhau. Dùng cảm biến mô
men đặt trên trục 6 ta có thể đo đựơc mô men phanh và quãng đờng phanh ở chế
độ mô men phanh cực đại ( ngời lái đạp phanh cực đại)

Mô men cực đại (KGm)/số vòng quay (v/ph): 28/2000
Kích thớc lốp: 7,5-16
Kích thớc bao: 7000 x 2175 x 2400
Chiều dài cơ sở: 3770
Vệt bánh trớc: 1770
Vệt bánh sau: 1610
Kích thớc thùng xe: 4600 x 2025 x 400
Tải trọng tác dụng lên cầu trớc: 1050(kg)
Tải trọng tác dụng lên cầu sau : 2450(kg)
Trong đó : r
bx
= . r
0

Với lốp có áp suất cao thì (=0,945ữ0,95), chọn = 0,945.

)(7,3934,25.
2
16
5,7
0
mmr =






+=
Vậy : r