Lời nói đầu
Tôn giáo và sự ra đời của tôn giáo đã có từ hàng ngàn năm nay, trong
quá trình tồn tại và phát triển, tôn giáo ảnh hưởng khá sâu sắc đến đời sống
chính trị, văn hoá, xã hội, đến tâm lý, đạo đức, đời sống, phong tục tập quán
của nhiều dân tộc, và nhiều quốc gia trên thế giới.
Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, cách mạng Việt Nam có
vững bước theo con đường XHCN hay không phần lớn thuộc vào sức mạnh
của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trong đó có đồng bào có đạo. Đây chính là
một trong những nhân tố quyết định sự thắng lợi của Cách mạng Việt Nam.
Nước ta là một quốc gia đa tôn giáo, có tôn giáo xuất hiện trong nước,
và có tôn giáo du nhập từ nước ngoài vào các tôn giáo phần lớn mang màu
sắc dân tộc, hoà nhập vào cộng đồng và phong tục tập quán của địa phương,
đặc biệt là tục thờ cúng tổ tiên, và có sự đoàn kết, tôn trọng lẫn nhau.
Tín đồ các tôn giáo tuyệt đại đa số là nhân dân lao động (chiếm 1/3 dân số)
nên có tinh thần yêu nước, có ý thức gắn bó cùng dân tộc, dễ gần và đi theo cách
mạng, nhiều chức sắc đã tích cực cùng khối đại đoàn kết dân tộc, góp phần đấu tranh
giành độc lập tự do của dân tộc, cũng như trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc XHCN.
Tuy nhiên, trong từng thời kỳ lịch sử, có lúc, có nơi do nhiều nguyên
nhân và sự tác động nhiều mặt của tình hình thế giới, cũng như chiến lược
“diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch... càng làm cho các hoạt động
tôn giáo tín ngưỡng trở nên đa dạng và phức tạp hơn, có một số ít tôn giáo đã
bị kẻ xấu lôi kéo, kích động đi ngược lại lợi ích của dân tộc và tổ quốc, cũng
như lợi ích của đại đa số tín đồ.
Gần đây, công cuộc đổi mới đất nước một cách toàn diện, công tác tôn
giáo cũng từng bước được đổi mới, nhất là một khi có Nghị quyết 24 (ngày
16/10/1990) của Bộ Chính trị và Nghị định 69 của Hội đồng Bộ trưởng (nay
là Chính phủ) về hoạt động tôn giáo... Đồng bào và chức sắc tôn giáo phấn
khởi tín tưởng vào sự nghiệp đổi mới, vào chế độ XHCN sống “tốt đời đẹp
1
phố Đà Nẵng” là việc làm cần thiết nhằm xem xét nguồn gốc, bản chất, tính
chất chức năng của tôn giáo, từ đó đánh giá tổng kết, rút kinh nghiệm về
công tác lãnh đạo, quản lý, công tác vận động tôn giáo, vận động đồng bào có
đạo trong việc thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà
nước về tín ngưỡng tôn giáo.
Đồng thời tim ra những giải pháp để giải quyết tốt các vụ việc xảy ra có
liên quan đến vấn đề tôn giáo, góp phần đảm bảo cho việc phát triển kinh tế
xã hội ở Huyện Hoà Vang - Thành phố Đà Nẵng. Đây cũng là lý do để tôi
chọn vấn đề ton giáo làm tiểu luận tốt nghiệp trong quá trình học tập và
nghiên cứu lý luận tại Phân Viện Đà Nẵng.
Với yêu cầu và nhiệm vụ trên, tiếu luận được thực hiện dựa trên quan
điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng
và Nhà nước ta về tôn giáo, đồng thời có sự chọn lọc một số báo cáo tổng kết
của các ban ngành, đoàn thể, Mặt trận và tình hình khảo sát thực tế có liên
quan đến công tác tôn giáo thời gian qua tại Hoà Vang.
Phạm vi của tiểu luận tốt nghiệp cao cấp lý luận chính trị và mục đích
của đề tài nên chúng không có tham vọng nghiên cứu một cách toàn diện các
hoạt động của tôn giáo trên các phương diện đời sống xã hội mà chỉ nhằm xây
dựng được những nhận thức đúng đắn về công tác vận động tôn giáo trong
tình hình mới, để phát huy những tích cực trong công tác này, nắm bắt được
những nội dung, những nhu cầu chính đáng của đồng bào có đạo, tìm ra
những giải pháp có điều kiện tập họp họ vào các tổ chức hoạt động xã hội có
hiệu quả hơn.
Xuất phát từ mục tiêu nhiệm vụ của việc nghiên cứu đề tài dưới gốc độ
của bộ môn CNXH khoa học về vấn đề tôn giáo và thực hiện chính sách tôn
giáo với các vấn đề cần giải quyết sau :
- Những vấn đề lý luận và thực tiễn về tôn giáo, và công tác tôn giáo.
- Đánh giá thực trạng việc thực hiện chính sách tôn giáo.
về tôn giáo.
Tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội bao gồm các quan niệm phản
ảnh một cách hư ảo, sai lạc thế giới tự nhiên vào đầu óc con người. Đó là sự
phản ảnh mà thế giới tự nhiên đã trở thành lực lượng siêu tự nhiên chi phối,
quyết định số phận con người, con người phải phục tùng và tôn thờ lực lượng
siêu tự nhiên đó. Tôn giáo luôn được vật chất hoá thành một quan hệ xã hội,
một lực lượng xã hội.
Vì vậy: Tôn giáo là một hiện tượng xã hội, một hình thái ý thức xã hội
trong mối quan hệ giữa con người với siêu nhiên, giữa cái hiện thực với cái
5
hư ảo, giữa cái trần trục với các thiêng liêng. Bất cứ tôn giáo nào cũng đều có
sự phản ánh những siêu nhiên, hư ảo vào đầu óc con người, cuối cùng những
suy tưởng hoa đường, những niềm tin ảo tưởng, phi thực tế đó lại chi phối đời
sống thực tiễn của con người, hướng con người vào những vấn đề ảo tưởng,
tin ở “Thế giới ngày mai” chờ đợi sự “cứu rối”, “ban phước”... của “Đấng tối
cao” hơn là đấu tranh thực điển. Đó là bản chất của sự sai lệch, hoang đường,
ảo tưởng trong sự phản ánh của tôn giáo. Trong thực tế hiện nay những hình
thức tôn giáo, những tín đồ đều tôn thờ, tin tưởng tôn giáo nguyên thuỹa xưa
đang cùng tồn tại và đậm nét và lấy đó làm phương châm, chuẩn mực cho
cuộc sống hiện tại của mình.
Tôn giáo, khi đề cập đến tôn giáo là phải nói đến “niềm tin” không có
niềm tin thì không có tôn giáo. Nhưng đó là niềm tin hư ảo, ảo tưởng vào sự
tồn tại ở sức mạnh của lực lượng siêu nhiên, niềm tin đó xuất phát từ ý thức...
tình cảm, tâm lý chủ quan của con người, khác với khoa học là không thể
chứng minh được thực tiễn. Vai trò của con người không có vị trí trong quan
hệ và niềm tin tôn giáo, trong khi đó yếu tố con người, dân tộc trở thành một
đặc điểm cực kỳ quan trọng trong tình hình hiện nay, các nước đang phát triển
vừa phải tiến hành những khó khăn phức tạp để thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu,
nước và người Việt Nam định cư ở nước ngoài, đồng tâm nhất trí quyết tâm
xây dựng đưa đất nước phát triển mạnh mẽ đạt hiệu quả, năng suất cao hơn,
xa hơn cùng với các nước trong khu vực.
Trong thời kỳ quá độ lên CNXH, song song với việc tồn tại lâu dài của
nhiều thành phần kinh tế, với các tầng lớp khác, việc phân hoá giàu nghèo,
cùng các dân tộc, các tôn giáo... sự khác nhau đó là sự tồn tại khách quan. Vì
vậy: phải có cách nhìn biện chứng về sự biến đổi của mối quan hệ đại đoàn
kết toàn dân, quan hệ giữa các giai cấp, các tầng lớp nhân dânm, các dân tộc,
các tôn giáo ở các địa phương, các thành phần kinh tế, giữa Đảng đối với
quần chúng, giữa chính quyền đối với nhân dân, giữa những người đang sống
trong nước với những người Việt Nam đang sống định cư ở nước ngoài phải
điều hoà, đồng cảm, phối hợp giải quyết một cách đúng đắn các vấn đề nẩy
7
sinh trong các mối quan hệ trên phạm vi cả nước để xây dựng và bảo vệ vững
chắc tổ quốc Việt Nam XHCN...
Bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước để
phát huy sức mạnh toàn dân phấn đấu vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã
hội công bằng, dân chủ và văn minh” . Đại đoàn kết là truyền thống quý báu
của dân tộc ta trong lịch sử lâu dài dựng nước và giữ nước. Cách mạng tháng
8, kháng chiến thắng lợp là nhờ phát huy truyền thống đó. Ngày nay, sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc càng cần hơn việc tăng cường đoàn kết
hơn bao giờ hết. Đó là chủ trương, đường lối cơ bản của Đảng và Nhà nước
ta. Tư tưởng đại đoàn kết phải được thể hiện trong mọi chủ trương, chính
sách... và pháp luật của Nhà nước, trên mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội,
an ninh quốc phòng... nhằm đáp ứng nguyện vọng chính đáng của các giai tầng trong xã hội. Để tiếp tục đưa công cuộc đổi mới phát triển sâu rộng hơn
nữa. Chúng ta cần thực hiện tốt việc mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân, lấy
mục tiêu chung làm điểm tương đồng, chấp nhận những tồn tại khách quan,
ở trong mỗi một số ít chức sắc, tín đồ đã bị bọn chúng lôi kéo, kích động, gây
bạo loại, gây rối, đòi yêu sách... đi ngược lại lợi ích của dân tộc và tổ quốc,
nhằm hạ uy tín, vai trò lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.
Nguyện vọng của quần chúng tín đồ từ xưa đến nay là muốn yên ổn
làm ăn góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, yên tâm hành đạo,
nhưng cuộc đấu tranh giai cấp, liên tiếp kéo dài khiến cho lúc này, lúc khác,
nơi này, nơi khác, các tín đồ không thực hiện được nguyện vọng của mình mà
còn bị bọn xấu lợi dụng, lừa gạt.
Với tôn giáo, ngoài sự tham gia đông đảo của tín đồ thì không thể
không đề cập đến vai trò của giáo hội về việc tổ chức, điều hành và định
hướng mọi hoạt động của tôn giáo, các hình thức sinh hoạt của tôn giáo, các
tín đồ (giữ đức tin, thờ phụng, đi lễ, cầu nguyện, học giáo lý...) Cho nên, bất
cứ tôn giáo nào, giáo hội luôn giữ vai trò trung tâm gắn liền trong hoạt động
lịch sử tôn giáo vì lịch sử, giáo hội...
9
2. Tình hình chung của tôn giáo ở Hoà Vang :
Huyện Hoà Vang hiện có khoảng: 18.954 tín đồ theo các tín ngưỡng
tôn giáo, trong đó có 59 chức sắc và 28 cơ sở thờ tự hợp pháp.
Trong những năm qua, những thành tựu đã đạt được trên các phương
diện chính trị, kinh tế, văn hoám xã hội, an ninh quốc phòng, thì bên cạnh lại
xuất hiện những vấn đề mới phát sinh đáng chú ý như: khoảng cách giữa các
bộ phận dân cư còn chênh lệch trong cuộc sống, nhiều sinh hoạt xã hội chịu
ảnh hưởng khá nặng nề về tâm linh khiến con người tìm đến với tín ngưỡng
tôn giáo và cả mê tín dị đoan. Mặt khác, các thế lực thù địch trong và ngoài
nước đã và đang ráo riết lợi dụng tôn giáo để hoạt động chống phá gây mất ổn
định chính trị của đất nước. Huyện Hoà Vang là một cửa ngõ ra vào của
Thành phố Đà Nẵng, là một trong những địa bàn hội đủ các yếu tố về chiến
tập hợp lực lượng để chống lại sự nghiệp đổi mới, xuyên tạc chính sách tôn
giáo của Đảng và Nhà nước gây mất ổn định chính trị của đất nước, phục vụ
cho mưu đồ đen tối của các thế lực thù địch.
Hầu hết các tôn giáo đều tập trung củng cố, xây dựng và hoàn thiện về
mặt tổ chức, tăng cường bồi dưỡng đức tin cho tín đồ, khôi phục tổ chức và
các hoạt động hội đoàn, mở rộng ảnh hưởng, phát triển tín đồ, đặc biệt là chú
ý hướng về vùng sâu, cùng xa,vùng còn nghèo khó, lấy công tác từ thiện,
nhân đạo làm khâu đột phá. Mặt khác, các tôn giáo tại huyện Hoà Vang bộc lộ
sự tranh giành ảnh hưởng chen lấn nhau để xây dựng phát triển tín đồ và cơ
sở thờ tự.
Tình trạng khiếu kiện, đòi lại đất đai, cơ sở thờ tự tuy có giảm thiểu
song tính chất gay gắt vẫn còn tái diễn lâu dài bởi nhiều trường hợp do lịch sử
để lại không thể giải quyết cùng một lúc. Hiện tượng các chức sắc tôn giáo
thông qua tín đồ để mua đất dưới danh nghĩa hiến nhượng để xây dựng nhà,
biến nhà thành cơ sở thờ tự rồi xin hợp thức hoá. Thực tế này tuy không mới
nhưng lại là vấn đề rất phức tạp để tạo ra tiền lệ lây lan vừa khó khăn trong
vấn đề giải quyết mang tính pháp lý.
* Các tổ chức tôn giáo chưa có tư cách pháp nhân:
11
Các tổ chức tôn giáo chưa được công nhận tư cách pháp nhân như (cơ
đốc phục lân, cơ đốc truyền giáo, ngũ tuần, bắp tít), đạo Báhai... đã và đang
công khai duy trì hoạt động phát triển tín đồ. Các tôn giáo này dựa vào quy
định việc các tín ngưỡng khác được sinh hoạt tại gia lấy nội dung này để hợp
thức hoá việc sinh hoạt. Họ đã cử đoàn ra TW để xin được công nhận tư cách
pháp nhân. Theo một số vị chức sắc trong các tổ chức này diễn giải thì họ đều
đã gặp lãnh đạo các cơ quan chức năng từ TW và được TW hứa sẽ giải quyết
pháp nhân cho họ trong tương lai.
Do mang tính bất hợp pháp nên các tổ chức tôn giáo này hoạt động
thường lén lút tập trung ở những địa bàn nơi hẻo lánh mà chính quyền ở đó
còn yếu, hoặc lơi lỏng quản lý. Sinh hoạt của loại tôn giáo này đều giống
nhau ở chỗ là thiếu hệ thống tổ chức, mang nặng tính chất chính trị hoá,
truyền ba tư tưởng đối lập chống đối, phương thức chủ yếu đánh vào tâm lý
đời thường của cuộc sống thực sụng bài xích công khai những tha hoá trong
bộ máy Đảng và chính quyền cơ sở. Mặt khác do các cấp chính quyền chưa
được nghiên cứu sâu về từng loại hình tôn giáo này nên khó nhận biết, thậm
chí đôi khi còn xem thường về tính chất phức tạo hoặc không phân biệt giữa
tín ngưỡng thuần tuý tôn giáo và tín ngưỡng tôn giáo không thuần tuý, bỏ qua
các hoạt động quản lý Nhà nước về tôn giáo ở địa phương.
Tóm lại: thực trạng tôn giáo hiện nay tại Huyện Hoà Vang đã diễn ra
khá đa dạng và phong phú. Giữa tích cực và tiêu cực, đan xen trong các hoạt
động tôn giáo, đặc biệt các tôn giáo có tư cách pháp nhân đều xác định được
đường hướng hành đạo, xu hướng thế tục hoá ngày càng được ghi nhận trong
sinh hoạt giáo lý, giáo luật, tính thuần tuý tôn giáo luôn thể hiện trên tinh thần
hướng thiện gắn kết đạo đời, tu nghiệp của chức sắc với nhu cầu tâm linh
trong xã hội như một sự tác động qua lại rất khách quan. Việc khai thác và
phân biệt tính hai mặt giữa tích cực và tiêu cực là cả một vấn đề hết sức tế
nhị, khoa học, cần thiết sớm có một kế hoạch xây dựng thành chuyên đề để
nghiên cứu, chọn lọc vận dụng vào nhu cầu thúc đẩy cho xã hội phát triển.
13
CHƯƠNG II
CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI
TÔN GIÁO Ở HUYỆN HOÀ VANG - ĐÀ NẴNG
1. Các tôn giáo cụ thể:
a. Công giáo:
mới như: “Con người là đối tượng phục vụ ở mọi chế độ chính trị, xã hội và
hoạt động kinh tế, tất cả là để giúp con người sống và sống dồi dào”. Theo thư
chung của Hội đồng Giám mục Việt Nam, Giám mục Giáo phận Đà Nẵng đã
khuyến khích các Linh mục và Giáo dân tham gia xây dựng chính quyền,
hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước tại địa phương, đẩy mạnh các
hoạt động từ thiện, nhân đạo, kể cả lĩnh vực y tế, giáo dục, tập trung chủ yếu
ở vùng dân cư có đời sống còn nhiều khó khăn như: Hoà Bắc, Hoà Liên, Hoà
Sơn, Hoà Ninh và Hoà Phát. Đồng thời chú ý kiện toàn bộ máy tổ chức ở các
giáo xứ, giáo họ, đưa số linh mục trả về các vùng sâu, vùng xa để rèn luyện,
thử thách, duy trì sinh hoạt các hội đoàn ở các giáo xứ... hầu hết các giáo xứ
đều cử linh mục phó để vừa tập sự công tác mùa vụ, vừa duy trì các hoạt động
ổn định từ cơ sở. Đặc biệt, giáo hội công giáo đang chọn cơ sở, lấy đơn vị gia
đình thiết lập trật tự Thiên chúa, chăm lo bồi dưỡng đức tin, giữ gìn nét đẹp
gia đình Kitô giáo.
Hoà Vang có 2 dòng tu tại Phú Thượng - Hoà Sơn, ổn định, thiên
hướng chủ yếu tập trung vào các công việc từ thiện, xã hội, chăm lo cải thiện
đời sống và duy trì nề nếp nhà dòng là chính (tất cả đều ở độ tuổi 50 trở lên).
15
b. Tin lành :
Có khoảng 496 tín đồ trong đó cơ đốc truyền giáo : 160 người, cơ đốc
phục lâm : 16 người.
Có 1 mục sư ở tại Hoà Phát đã nghỉ hưu. Tôn giáo này không có hệ
thống tổ chức chính từ trung ương đến cơ sở theo đơn vị hành chính Nhà
nước như đạo công giáo, phật giáo song lại có mối quan hệ khá chặt chẽ với
Hội liên hiệp truyền bá phúc âm Mỹ và tổ chức thánh kinh hội. Quần chúng
tín đồ tin lành theo đạo vì các nguyên nhân khác nhau, tin về tinh thần hoặc lý
do vật chất khác... đến nay nhìn chung đã có tình cảm, niềm tin tôn giáo khá
dấu phong hàng giáo phẩm, nội bộ giáo hội phật giáo có những biểu hiện
phân hoá làm ảnh hưởng đến kỷ cương trong tổ chức, lơ là trong đạo sự.
Nhiều hoạt động của giáo hội luôn thể hiện tính dân tộc sâu sắc, các chương
trình hành đạo đều biểu thị tinh thần bác ái, hướng thiện chia sẻ nỗi bất hạnh
của con người, đồng thời cũng khẳng định vai trò của giáo hội trong sự
nghiệp xây dựng bảo vệ tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa, không ngừng
phát huy giá trị đạo đức truyền thống của Phật giáo Việt Nam trong lịch sử
dụng nước và giữ nước, là một trong những giáo hội càng ngày càng chứng
minh sự đồng hành với dân tộc và cũng là một giáo hội nhận được sự cảm
tình của đông đảo các tầng lớp quần chúng Nhân dân. Qua sơ bộ điều tra Xã
hội học, trong những năm gần đây có gần 3/4 dân số đều đến với tín ngưỡng
phật giáo, có nhiều người không phải là tín đồ phật giáo nhưng họ vẫn đến
với lễ chùa trong đó có cán bộ, Đảng viên và lực lượng vũ trang, việc ăn chay,
niệm phật được coi như một giá trị đạo đức mang tính phổ biến trong sinh
hoạt của cộng đồng dân cư (có cán bộ Đảng viên là cấp uỷ- lãnh đạo của một
địa phương)
17
- Xuất phát từ tổ chức và công việc điều hành Phật sự nên một số trong
hàng giáo phẩm tiếp nhận thiếu chọn lọc những mặt trái trong cơ chế thị
trường, họ chạy theo với lợi ích vật chất, xu hướng khá phổ biến trong hàng
giáo phẩm cao tăng của phật giáo hiện nay là khai thác triệt để nguồn tài
chính thông qua các quan hệ ở nước ngoài, tổ chức các cuộc toạ đàm, chấn tế,
cầu siêu bạch độ, các cuộc lễ hội .
-Tình trạng chạy đua trong việc xây dựng cơ sở thờ tự có trường hợp
dẫn đến lấn chiếm, mở rộng diện tích, tranh chấp đất đai, mua đất xây nhà,
biến nhà thành cơ sở thờ tự, sau đó xin được hợp thức hoá, đồng thời với việc
xây dựng cơ sở thờ tự nhiều chức sắc đã tranh thủ tìm kiếm đệ tử thông qua
trương chung là kiên quyết đấu tranh xoá bỏ không cho tổ chức này hoạt
động.
Ngoài ra còn có một số tôn giáo biến dạng khác nhau như: Đạo lẽ phải,
Tiên thiên Thánh mẫu...nhưng hoạt động của các nhóm này không đáng kể,
vai trò của nó trong Xã hội cũng chưa xác định được. Thực trạng này hiện nay
trong cả nước có hàng trăm tổ chức các tôn giáo khác nhau và có nhiều tôn
giáo lạ xuất hiện. Vì vậy huyện Hoà Vang nó cũng sẽ chịu ảnh hưởng lây lan
của các tôn giáo này dưới nhiều dạng khác nhau, sẽ tạo ra một hệ thống tâm
linh pha tạp, đa thấu, nếu không sớm có biện pháp chủ động ngăn chặn dễ dẫn
đến tình trạng loạn thần ảnh hưởng đến đời sống Xã hội của huyện Hoà Vang.
2. Những giải pháp cơ bản nâng cao hiệu quả vận động tôn giáo đối với
hệ thống chính trị :
19
- Trên cơ sở thực trạng về tình hình hoạt động tôn giáo và vận dụng chỉ
đạo của Trung ương tại Nghị quyết 25NQ/TW ngày 13/06/2003 tại hội nghị
lần thứ 7 BCH Trung ương Đảng khoá IX về công tác tôn giáo. Một số vấn đề
về nhận thức và giải pháp cần đặt ra trong thời gian tới là : Thực hiện nhất
quán quan điểm, chính sách của Đảng về công tác tôn giáo, tăng cường hơn
nữa việc xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa đồng bào các tôn giáo trong khối
đại đoàn kết toàn dân nhằm phát huy sức mạnh của toàn dân tộc trong việc
thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước vì mục
tiêu : dân giàu, nước mạnh, Xã hội công bằng, dân chủ và văn minh.
-Một số giải pháp về công tác tôn giáo trong thời gian tới :
a. Thống nhất đồng bộ về quan điểm nhận thức tôn giáo trong hệ
thống chính trị.
- Thứ nhất : Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận
Nhân dân, đang và sẽ cùng tồn tại lâu dài trong suốt thời kỳ quá độ lên CNXH
bộ trong hành động nhằm thúc đẩy các hoạt động về tự do tín ngưỡng, tôn
giáo vận hành trong khuôn khổ pháp luật, lấy pháp luật làm chuẩn mực cho
các hoạt động và điều chỉnh các hoạt động về tín ngưỡng tôn giáo. Kiên quyết
đấu tranh với mọi biểu hiện xơ cứng, thô bạo, thiếu bình đẳng trong đối xử,
đồng thời hết sức đề cao cảnh giác gây mê tín dị đoan, hoạt động cực đoan,
dùng vật chất và thần quyền để mê hoặc nhân dân, tuyên truyền xuyên tạc gây
ảnh hưởng xấu về chính sách và pháp luật của Nhà nước đối với hoạt động
tôn giáo.
b. Công tác tổ chức tuyên truyền sâu rộng và chủ trương, chính sách
của Đảng, Pháp luật giáo Nhà nước về tôn giáo:
* Đối với hệ thống chính trị :
Cần nâng cao nhận thức về vấn đề tôn giáo trong giai đoạn hiện nay,
nhằm giúp cho cán bộ, Đảng viên trong hệ thống chính trị hiểu rõ quan điểm,
chủ trương của Đảng, Nhà nước ta về chính sách tôn giáo. Phân biệt được các
loại hình, đặc điểm và thái độ chính trị của các tôn giáo để vừa tôn trọng
quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo, đồng thời đề cao những giá trị đạo đức tôn
giáo mang tính nhân văn phục vụ cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc,
21
mặt khác lưu ý những biểu hiện hoạt động tôn giáo không bình thường, gây
mê tín, dị đoan và các hiện tượng tôn giáo không bình thường, gây mê tín dị
đoan.
Trước mắt cần có kế hoạch tổ chức những lớp bồi dưỡng ngắn hạn, dài
hạn về công tác tôn giáo cho các chức danh chủ chốt trong hệ thống chính trị
từ huyện đến cơ sở và nhất là những cán bộ làm công tác chuyên trách về tôn
giáo, nhằm trang bị những kiến thức cơ bản về tôn giáo, những chủ trương,
chính sách của Đảng và Nhà nước về tôn giáo, giúp họ nắm, hiểu và vận dụng
vào thực tế địa phương để giải quyết về vấn đề tôn giáo đúng chính sách và
pháp luật.
giàu, nước mạnh, Xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Mọi hoạt động tín
ngưỡng, tôn giáo và không tín ngưỡng vào việc thực hiện mục tiêu chung là
làm cho dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Mọi hoạt
động tín ngưỡng, tôn giáo và không tín ngưỡng, tôn giáo đều phải tuân thủ
pháp luật. Nghiêm cấm mọi hành vi lợi dụng tôn giáo để làm phương hại đến
chính sách. Đại đoàn kết dân tộc, chống Đảng và Nhà nước ta.
- Phát động phong trào toàn dân tham gia phát hiện, ngăn ngừa và báo
cáo kịp thời với các cơ quan chức năng. Chính quyền địa phương những vụ
việc vi phạm chính sách tôn giáo, những hoạt động tôn giáo bất hợp pháp, đặc
biệt là chống địch lợi dụng tôn giáo.
- Gắn các hoạt động quản lý Nhà nước của chính quyền, chính quyền
với sự tham gia quản lý của gia đình, tộc họ để đấu tranh làm giảm thiểu các
hoạt động truyền đạo, mua chuộc, dụ dỗ người vào đạo trái phép và các hoạt
động mê tín dị đoan.
c. Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác tôn giáo :
- Củng cố và kiện toàn lại Ban chỉ đạo công tác tôn giáo các cấp. Trong
đó cần thành lập bộ phận chuyên trách, nghiên cứu, hướng dẫn, chỉ đạo điểm
về quá trình xây dựng tổ chức Đảng, nhất là vùng có đồng bào tôn giáo.
- Hàng tháng, quý phải thực hiện công tác giao ban để nắm tình hình
tôn giáo, đồng thời chỉ đạo xử lý các vấn đề nổi lên của tôn giáo và bàn
chuyên đề về công tác tôn giáo.
23
- Nghiên cứu và ra quy chế phát triển Đảng viên trong các tôn giáo và vấn đề
sinh hoạt tôn giáo của Đảng viên là người có đạo theo hướng dẫn của trung ương.
- Phân công và giao trách nhiệm cho từng cấp uỷ Đảng, từng Đảng viên và chịu
trách nhiệm trước khi có vụ việc xảy ra liên quan đến tôn giáo trên địa bàn phụ trách.
- Cần quy định rõ chức năng, nhiệm vụ cụ thể của hệ thống chính trị,
Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý mặt trận, đoàn thể tổ chức vận động. Quy
Đặc biệt nghiêm cấm và kịp thời xử lý kiên quyết, dứt điểm các trường
hợp mua đất, chuyển nhượng đất nhà, biến tướng cho các chức sắc tôn giáo,
lập lại trật tự trong việc xây dựng cơ sở thờ tự ở những nơi xét thấy không có
nhu cầu thật sự, chống việc xây dựng tràn lan, phá vỡ cảnh quan và gây nên
tình trạng ảnh hưởng việc sinh hoạt bình thường ở khu dân cư.
+ Quản lý Nhà nước đối với các hoạt động nhập tu, tạm tu : cần thực
hiện theo pháp luật hiện hành.
Hiện nay ở hầu hất các tôn giáo đều có trường hợp nhập tu, tạm tu hoặc
lôi kéo người vào tu trái phép nhưng ta chưa quản lý được.
Trước mắt khảo sát, thống kê, lên danh sách cụ thể các đối tượng này
trong từng tôn giáo, trên cơ sở đó xem xét từng trường hợp cần thiết có kế
hoạch hướng dẫn bổ túc hồ sơ, làm đúng thủ tục nhập tu để xúc tiến các biện
pháp quản lý, đồng thời nghiên cứu xây dựng quy chế quản lý thống nhất về
lĩnh vực này. Kiên quyết xử lý các trường hợp trái phép bằng các hình thức
phạt hành chính, đẩy đuổi hoặc đưa vào các trường giáo dưỡng.
+ Quản lý hội, đoàn trong các tôn giáo :
Hội, đoàn trong các tôn giáo là tổ chức làm các công việc hỗ trợ cho
các hoạt động nghi lễ, tu học của giáo hội tôn giáo. Nhưng cũng có một số hội
đoàn lập ra do lịch sử để lại mang màu sắc chính trị (tuyên uý phật giáo).
Nhưng lâu nay ta chỉ có thái độ rõ ràng nên họ vẫn duy trì các hoạt động tạo
ra tiền lệ rất phức tạp cho công tác quản lý về mặt Nhà nước. Để lập lại trật tự
trên lĩnh vực này, cần tổ chức cho các giáo hội đăng ký các hội đoàn, trên cơ
sở nội quy, quy chế hoạt động phù hợp đường hướng hành đạo của giáo hội
25