1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
________________________

NGUYỄN THỊ NGUYÊN

MỘT SỐ GIẢI PHÁP
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ
TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN CÁC TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN CẦN GIUỘC
TỈNH LONG AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Nghệ An, 2015


2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
________________________

NGUYỄN THỊ NGUYÊN

MỘT SỐ GIẢI PHÁP
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ
TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN CÁC TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN CẦN GIUỘC

đạo; các thầy giáo, cô giáo; các bạn đồng nghiệp và gia đình. Tác giả xin chân
thành cảm ơn:
- Trường Đại học Vinh; trường Đại học Kinh tế - Công nghiệp Long
An; Các thầy, cô giảng dạy lớp cao học QLGD K21-Long An đã giảng dạy và
tạo kiện thuận lợi để bản thân hoàn thành luận văn.
- Sở Giáo dục Đào tạo Long An; Lãnh đạo, giáo viên và học sinh của 5
trường Trung học phổ thông huyện Cần Giuộc; các cơ quan đoàn thể xã hội;
cha mẹ học sinh trên địa bàn huyện Cần Giuộc đã nhiệt tình cộng tác, cung
cấp thông tin, số liệu, cho ý kiến và tạo điều kiện thuận lợi cho bản thân trong
quá trình nghiên cứu thực tế để làm luận văn.
- Gia đình đã động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho bản trong
quá trình học tập và hoàn thành luận văn tốt nghiệp.
Đặc biệt, tác giả xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô giáo
- PGS. TS. Nguyễn Thị Hường - Người hướng dẫn khoa học đã tận tâm bồi
dưỡng kiến thức, phương pháp nghiên cứu và trực tiếp giúp đỡ, động viên tác
giả hoàn thành luận văn này.
Mặc dù đã cố gắng rất nhiều trong quá trình nghiên cứu, song chắc
rằng luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, tác giả kính mong nhận được
những lời chỉ dẫn của các thầy giáo, cô giáo, ý kiến đóng góp trao đổi của các
bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn. Tác giả xin chân thành
cảm ơn!
Nghệ An, tháng 5 năm 2015
Tác giả
Nguyễn Thị Nguyên


5

MỤC LỤC
Trang

THPT
TCM
TTCM
TN
XD

:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

Ban giám hiệu
Cán bộ quản lý
Cán bộ, giáo viên, nhân viên
Công đoàn

dạy học còn lúng túng, việc tự học tự rèn, dự giờ, thao giảng, nghiên cứu khoa
học còn nặng hình thức....................................................................................60


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường phổ thơng là dạy học, giáo dục và
giáo dưỡng là hai nhiệm vụ hàng đầu, then chốt của người giáo viên làm cơng
tác giảng dạy, nhằm đào tạo ra nguồn nhân lực góp phần nâng cao tri thức đáp
ứng u cầu của đất nước trong tình hình mới thời kỳ cơng nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước, vì thế trách nhiệm chủ yếu của người hiệu trưởng nhà
trường phổ thơng là tổ chức và quản lý tốt q trình dạy học của đội ngũ giáo
viên. Trong tình hình mới hiện nay nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và
cán bộ quản lý giáo dục nói chung, đặc biệt là đội ngũ cốt cán tổ trưởng
chun mơn là nhiệm vụ có tính cấp bách và lâu dài nhằm nâng cao chất
lượng và hiệu quả giáo dục và đào tạo. “Phát triển giáo dục và đào tạo là
quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự
nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là điều kiện để phát huy
nguồn lực con người. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong
đó nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò
quan trọng” [2].
Thực hiện Nghị quyết số 29/NQ-TW ngày 4/11/2013 của Hội nghị lần
8, Ban chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, tồn diện nền giáo
dục và đào tạo đáp ứng u cầu cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện
kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, đòi hỏi người Hiệu
trưởng ln có những đổi mới trong lãnh đạo kể cả trong cơng tác quản lý
“quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm
vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý

hoạt động, chất lượng các mục tiêu giáo dục của nhà trường để ra đáp ứng yêu
cầu của xã hội của đất nước trong thời kỳ hội nhập, chính vì lẽ đó người Hiệu
trưởng cần quan tâm đến đội ngũ tổ trưởng chuyên môn để nâng cao năng lực
của tổ trưởng chuyên môn, phải xem đội ngũ tổ trưởng chuyên môn như


3

“cánh tay nối dài ” của hiệu trưởng đến với đội ngũ giáo viên. Xuất phát từ
các lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Một số giải pháp nâng cao
chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn các trường THPT huyện Cần
Giuộc, tỉnh Long An”.
2. Mục đích nghiên cứu
Từ nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề tài đề xuất một số giải pháp quản
lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn các trường THPT
huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường THPT.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của
Hiệu trưởng các trường THPT huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An.
4. Giả thuyết khoa học
Chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường THPT trong
huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An sẽ được nâng cao nếu đề xuất và thực hiện
một số giải pháp có tính khoa học và tính khả thi, phù hợp với điều kiện của
địa phương.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ
tổ trưởng chuyên môn ở trường THPT.

gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ tổ
trưởng chuyên môn trường THPT.
Chương 2: Thực trạng về chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên
môn ở các trường THPT huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An.
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng
chuyên môn ở các trường THPT huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An.


5

Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Sau 40 năm đổi mới, cùng với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh
tế - xã hội, ngành giáo dục Việt Nam đã có những chuyển biến và thành tựu
đáng kể, quy mô trường lớp ngày càng được mở rộng, các hình thức giáo dục
ngày càng được đa dạng hoá, cơ sở vật chất, trang thiết bị ngày càng được đầu
tư xây dựng và ngày càng hoàn thiện hơn, trình độ dân trí được nâng cao, chất
lượng giáo dục có những chuyển biến bước đầu… Tuy nhiên, hàng loạt vấn
đề còn tồn tại đòi hỏi phải có các biện pháp cải tiến để hoàn thiện hơn nữa
như: chương trình dạy và học, trang thiết bị, phương pháp giảng dạy - học tập,
công tác nghiên cứu, quản lý,…Vì thế, việc đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nền giáo dục nước ta vẫn còn những
yếu kém và bất cập. Nguyên nhân những yếu kém, bất cập, ngoài những yếu
tố khách quan còn có những yếu tố chủ quan, trình độ quản lý giáo dục chưa
theo kịp với thực tiễn và nhu cầu phát triển khi nền kinh tế đang chuyển mình
từ kế hoạch hoá tập trung bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã

nghiên cứu về đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trong các trường phổ thông, tuy
nhiên ở tỉnh Long An các công trình nghiên cứu xây dựng giải pháp nâng cao
chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở trong các trường THPT chưa
được quan tâm cao. Chúng tôi nhận thấy vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ
tổ trưởng chuyên môn là nhiệm vụ rất quan trọng của người Hiệu trưởng nói
chung và ở nhà trường THPT nói riêng.
Vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của Hiệu
trưởng các trường THPT huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An trong những năm


7

học qua đã được hiệu trưởng các trường và Sở Giáo dục và Đào tạo Long An
quan tâm, xem đây là một trong những nhiệm vụ hàng đầu trong công tác
quản lý nhà trường của Hiệu trưởng. Hiện nay toàn ngành giáo dục thực hiện
đổi mới giáo dục, trong nhà trường đã thực hiện đổi mới nội dung chương
trình, giáo dục phổ cập ngày càng được quan tâu sâu sát, sách giáo khoa mới,
đổi mới phương pháp giảng dạy. Tuy nhiên ngành giáo dục huyện Cần Giuộc,
tỉnh Long An đến nay chưa có tác giả nào nghiên cứu vấn đề nâng cao chất
lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường THPT.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Tổ chuyên môn
Tổ chuyên môn là tổ giáo viên, là một bộ phận chính thức trong cơ
cấu tổ chức của nhà trường, giúp Hiệu trưởng điều hành và thực hiện các
hoạt động nghiệp vụ sư phạm và trực tiếp quản lý lao động của các giáo
viên trong tổ.
Theo điều 16 - Điều lệ trường trung học ban hành theo Thông tư
12/2011/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 3 năm 2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo:
“Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, giáo viên, viên chức thư viện, viên chức
thiết bị thí nghiệm của trường trung học được tổ chức thành tổ chuyên môn

vật nầy khác với sự vật kia”.
Theo ISO 1900 - 2000, chất lượng là “mức độ đáp ứng các yêu cầu của
một hợp tác các đặc tính vốn có”.
Theo Harvey và Green (1993) chất lượng được định nghĩa như tập hợp
các thuộc tính sau:
+ Chất lượng là sự xuất sắc (quality as excellence)
+ Chất lượng là sự hoàn hảo (quality as perfection)
+ Chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu (quality as finess forpurpose)
Hiện nay có một số định nghĩa về chất lượng đã được các chuyên gia
chất lượng đưa ra như sau:


9

Chất lượng là sự phù hợp với nhu cầu (Theo Juran - một Giáo sư
người Mỹ).
Chất lượng là sự phù hợp với các yêu cầu hay đặc tính nhất định (Theo
Giáo sư Crosby).
Chất lượng là sự sự thoả mãn nhu cầu thị trường với chi phí thấp nhất
(Theo Giáo sư người Nhật - Ishikawa).
Từ đó chúng ta hiểu thêm về chất lượng giáo dục: Theo Từ điển Giáo
dục học, chất lượng giáo dục là “tổng hòa những phẩm chất và năng lực
được tạo nên trong quá trình giáo dục, đào tạo bồi dưỡng cho người học so
với thang điểm chuẩn giá trị của nhà nước hoặc xã hội” [27]. Có nhiều khái
niệm khác nhau về chất lượng giáo dục. Với nhiệm vụ chức năng của nhà
giáo, chúng tôi xin đề cập đến một số khía cạnh của chất lượng là:
+ Một, học sinh nắm được kiến thức và kỹ năng căn bản của chương
trình, biết tự học, học tập có phương pháp, thích thú và sáng tạo.
+ Hai, quan hệ tốt với thầy cô, bạn bè.
+ Ba, có trách nhiệm với bản thân, với gia đình và với cộng đồng,

niệm khác nhau về chất lượng. Theo từ điển Tiếng việt, chất lượng là “cái tạo
nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự vật, sự việc”.
1.2.4. Chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn
Từ khái niệm chất lượng nói chung và chất lượng của đội ngũ tổ trưởng
chuyên môn nói riêng, chúng ta thấy trong nhà trường chất lượng là yếu tố
hàng đầu, là sự mong đợi của phụ huynh học sinh, vì vậy để có chất lượng
giáo dục thì trong nhà trường cần quan tâm chất lượng đội ngũ tổ trưởng
chuyên môn. Chất lượng tổ trưởng chuyên môn thường thể hiện các mặt:
phẩm chất đạo đức, chính trị tư tưởng, năng lực sư phạm, năng lực quản lý,...
Chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn thể hiện phẩm chất đạo đức,
chuẩn mực, có chính trị tư tưởng vững vàng, luôn gương mẫu chấp hành
đường lối chủ trương của nhà nước của ngành, là hạt nhân tiên phong đi đầu


11

trong các hoạt động, phong trào luôn có ý thức cải tiến để đạt các mục tiêu
giáo dục, đội ngũ tổ trưởng chuyên môn có chất lượng phải là đội ngũ có uy
tín đối với đồng nghiệp, học sinh và mọi người. Tổ trưởng chuyên môn phải
là người có khả năng qui tụ giáo viên trong tổ, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết
trong tổ, công bằng, kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử.
Đội ngũ tổ trưởng chuyên môn có chất lượng phải đạt cao trình độ đào
tạo, năng lực sư phạm, nghiệp vụ chuyên môn, năng lực quản lý, hiểu và vận
dụng tốt các văn bản hướng dẫn của ngành để tổ chức quản lý các thành viên
trong tổ đạt kết quả tốt nhất các mục tiêu giáo dục đề ra. Ngoài những phẩm
chất trên, chất lượng tổ trưởng chuyên môn còn thể hiện khả năng xây dựng
kế hoạch; điều hành tổ chức, tổ chức thực hiện phối hợp chương trình của Bộ
Giáo dục và Đào tạo, kế hoạch của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên
môn cho giáo viên trong tổ; đánh giá, xếp loại và đề xuất khen thưởng, kỹ luật
giáo viên thuộc tổ mình, quản lý đạt được chuẩn các mục tiêu qui định, đáp

tập hợp được các thành viên trong tổ, do hiệu trưởng chỉ định và giao nhiệm
vụ. Tổ trưởng chuyên môn người giúp hiệu trưởng điều hành các giáo viên
trong tổ, thực hiện nhiệm vụ dạy học và tổ chức các hoạt động giáo dục khác
trong nhà trường, thay mặt hiệu trưởng tổ chức chỉ đạo công tác giảng dạy
của giáo viên, đề xuất với hiệu trưởng trong phân công chuyên môn, phân
công giảng dạy các thành viên trong tổ phù hợp với năng lực chuyên môn của
từng người.
Tổ trưởng chuyên môn còn là người đi đầu trong nghiên cứu khoa học,
thực hiện các đề tài sáng kiến kinh nghiệm, các chuyên đề về chuyên môn
phục vụ tích cực cho công tác giảng dạy, tập trung cho việc đổi mới phương
pháp dạy học. Do đó người tổ trưởng chuyên môn cần huy động được khả
năng sáng tạo của các giáo viên, tập thể tổ chuyên môn.


13

Người tổ trưởng chuyên môn vai trò và trách nhiệm của mình phải xây
dựng được mối quan hệ chặt chẽ với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, các tổ
trưởng tổ chuyên môn khác trong nhà trường, các thành viên trong tổ chuyên
môn, tổ chuyên môn này với tổ chuyên môn khác, tổ chuyên môn với các tổ
chức đoàn thể, với các bộ phận thư viện, thiết bị, tổ chuyên môn chính là tổ
Công đoàn có như thế từng tổ chuyên môn, từng bộ phận, từng thành viên
mới hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, đồng thời với cương vị của mình tổ
trưởng chuyên môn phải tích cực tham gia với vai trò tư vấn trong các Hội
đồng khen thưởng, kỹ luật.
- Đặc điểm của đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở trường THPT (so với
THCS và Tiểu học):
Đặc điểm riêng của tổ chuyên môn trong một trường THPT cũng có sự
giống nhau và khác nhau so với tổ chuyên môn ở trong trường THCS và tổ
chuyên môn trong trường tiểu học đó là:

học phổ thông
Thực hiện nhiệm vụ theo qui định của Điều lệ trường trung học
- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng kế
hoạch hoạt cá nhân của tổ viên theo kế hoach giáo dục, phân phố chương
trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm của trường.
- Tổ chức bồ dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ, tham gia đánh giá xếp
loại các thành viên trong tổ theo qui định của Bộ giáo dục và Đào tạo.
- Đề xuất khen thưởng và kỷ luật giáo viên.
- Tổ chức dự giờ, thao giảng nâng cao tay nghề, thực hiện các chuyên
đề, thống nhất tài liệu nội dung giảng dạy cho học sinh.
- Tổ chức cho giáo viên nắm vững chương trình giảng, ký duyệt bài
soạn của giáo viên, đề xuất việc bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh
yếu kém.
- Tổ chuyên môn mỗi tháng họp tổ 2 lần để sinh hoạt theo qui định.


15

- Quản lý về hồ sơ, sổ sách của giáo viên trong tổ.
+ Sổ kế hoạch
+ Sổ dự giờ, thao giảng
+ Sổ ghi biên bản các kỳ họp
+ Hồ sơ lưu trữ các văn bản, chỉ thị chuyên môn, kiểm tra giáo án,
học sinh
+ Sổ phân công dạy thay và kế hoạch dạy bù của các thành viên
trong tổ
1.3.3. Những yêu cầu về phẩm chất và năng lực của tổ trưởng
chuyên môn trong giai đoạn đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay
Tổ trưởng chuyên môn trong giai đoạn hiện nay cần những yêu cầu về
phẩm chất và năng lực như sau:

12/2011/TT-BGDĐT, ngày 28/3/2011 Điều lệ trường trung học, điều 16
nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn.
- Năng lực quản lý: Người tổ trưởng chuyên môn có năng lực quản lý,
nghĩa là có tố chất của một “Thủ lĩnh” giúp Hiệu trưởng chỉ đạo điều hành
các hoạt động tổ chuyên môn và trực tiếp quản lý các thành viên trong tổ theo
quy định của nhà trường, có khả năng phân tích, tổng hợp, đúc kết kinh
nghiệm từ các vấn đề có liên quan. Năng lực quản lý đội ngũ tổ trưởng
chuyên môn ngoài khả năng điều hành các hoạt động trong tổ, kiểm tra là
khâu không thể thiếu được trong quá trình quản lý. Tổ trưởng chuyên môn
xây dựng kế hoạch kiểm tra tiến độ thực hiện chương trình, qui chế thực hiện
chuyên môn, hồ sơ, cập nhật điểm, chấm sửa bài, đổi mới phương pháp, sử
dụng phương tiện, thiết bị dạy học, kiểm tra đánh giá năng lực của giáo viên,
kiểm tra công tác thi đua, khen thưởng trong tổ thông qua các hình thức:
Kiểm tra định kỳ, kiểm tra đột xuất.


17

Ngoài những năng lực phẩm chất đạo đức, chính trị tư tưởng, năng lực
sư phạm, năng lực quản lý. Đội ngũ tổ trưởng chuyên môn còn có những năng
lực tham mưu, năng lực giao tiếp.
- Năng lực tham mưu: nhằm xác định mục tiêu chung và đề ra các mục
tiêu ưu tiên, phân tích được các điểm mạnh, điểm yếu của tổ, từ đó có khả
năng dự báo được những khó khăn, nghiên cứu, phân tích đề xuất các biện
pháp phù hợp, trên cơ sở đó tổ trưởng chuyên môn sẽ tham mưu cho Hiệu
trưởng các kế hoạch hoạt động có tính khả thi.
- Năng lực giao tiếp: rất cần thiết đối với tổ trưởng chuyên môn, là khả
năng tạo dựng mối liên kết các đoàn thể, các lực lượng trong và ngoài nhà
trường. Năng lực giao tiếp để thuyết phục quần chúng, tập hợp lực lượng, tác
động gây ảnh hưởng tạo uy tín trong trong tập thể sư phạm nhà giáo, trong tổ

quan trọng trong nhà trường phổ thông, có đội ngũ chất lượng tốt để cùng với
Hiệu trưởng nhà trường thực hiện các nhiệm vụ mục tiêu của ngành giáo dục,
mà nhiệm vụ trước tiên của người Hiệu trưởng là phải quan tâm chất lượng
hoạt động của các tổ trưởng chuyên môn, đào tạo, huấn luyện, xây dựng đội
ngũ tổ trưởng chuyên môn trong nhà trường vững vàng về phẩm chất chính
trị, giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, tổ trưởng chuyên môn phải là cánh tay đắc
lực của hiệu trưởng để cùng hiệu trưởng phấn đấu nâng cao chất lượng năng
lực, xây dựng kế hoạch đào tạo, năng lực quản lý cho đội ngũ tổ trưởng
chuyên môn, thực hiện tốt việc đánh giá, phân loại tổ trưởng chuyên môn
hàng năm theo yêu cầu cán bộ, tổ chức các hoạt động của tổ chuyên đạt hiệu
quả cao, tổ chuyên môn có chất lượng thúc đẩy các hoạt động giáo viên trong
tổ, xây dựng được bầu không khí tập thể nhà trường, tạo môi trường thuận lợi
cho các thành viên trong tổ an tâm trong công tác, từ đó đưa chất lượng giáo
dục nhà trường ngày càng đi lên.
Để nâng cao hiệu quả chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn nhằm
phát huy cao độ tính tích cực, chủ động, sáng tạo của đội ngũ tổ trưởng