BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

HỒ TRUNG TUYẾN

MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI QUẢN LÝ
CÔNG TÁC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN TUYÊN HÓA, TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN - 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

HỒ TRUNG TUYẾN

MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI QUẢN LÝ
CÔNG TÁC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN TUYÊN HÓA, TỈNH QUẢNG BÌNH

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Đinh Xuân Khoa


1. Lí do chọn đề tài............................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu.....................................................................................2
3. Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu............................................2
4. Giả thuyết khoa học.......................................................................................2
5. Nhiệm vụ nghiên cứu....................................................................................2
6. Phương pháp nghiên cứu...............................................................................3
7. Những đóng góp của luận văn.......................................................................3
8. Cấu trúc luận văn...........................................................................................4
Chương 1...........................................................................................................5
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỔI MỚI QUẢN LÝ CÔNG TÁC.............................5
KIỂM TRAĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP................................................5
CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ..........................................................5
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề.......................................................................5
1.1.1. Trên thế giới...................................................................................5
1.1.2. Ở Việt Nam....................................................................................6
1.2. Một số khái niệm cơ bản.......................................................................7
1.2.1. Khái niệm kiểm tra, đánh giá.........................................................7
1.2.1.1. Kiểm tra.......................................................................................7
1.2.1.2. Đánh giá.......................................................................................9
1.2.2. Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh............................9


1.2.2.1. Kiểm tra kết quả học tập của học sinh.........................................9
1.2.2.2. Đánh giá kết quả học tập của học sinh......................................10
1.2.2.3. Kiểm tra-đánh giá kết quả học tập của học sinh........................11
1.2.3. Quản lý, đổi mới quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học
tập của học sinh.......................................................................................11
1.2.3.1. Quản lý......................................................................................11
1.2.3.2. Đổi mới......................................................................................12
1.2.3.3. Đổi mới quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ.............29
KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ...................29
HUYỆN TUYÊN HÓA, TỈNH QUẢNG BÌNH.............................................29
2.1. Khái quát tình hình kinh tế, xã hội và giáo dục huyện Tuyên Hóa, tỉnh
Quảng Bình..................................................................................................29
2.1.1. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội của huyện Tuyên Hóa.........29
2.1.2. Thực trạng giáo dục Trung học cơ sở huyện Tuyên Hóa.............29
2.1.2.1. Về quy mô trường, lớp, học sinh...............................................29
Bảng 2.1: Thống kê số lớp, số HS cấp THCS huyện Tuyên Hóa..................30
2.1.2.2. Về đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên...................................30
Bảng 2.2: Cơ cấu giáo viên theo môn học.......................................................30
Bảng 2.3: Thống kê về chất lượng đội ngũ cấp THCS huyện Tuyên Hóa......31
2.1.2.3. Về học lực của học sinh Trung học cơ sở..................................32
Bảng 2.4: Thống kê về học lực HS THCS huyện Tuyên Hóa.........................32


Bảng 2.5: Thống kê kết quả tốt nghiệp của HS THCS huyện Tuyên Hóa......33
Bảng 2.6: Thống kê kết quả HS giỏi THCS huyện Tuyên Hóa......................33
2.1.2.4. Về cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học...............................34
2.1.2.5. Về công tác xã hội hóa giáo dục.................................................34
2.1.3. Đánh giá chung về giáo dục Trung học cơ sở huyện Tuyên Hóa. 36
2.2. Khái quát về điều tra thực trạng quản lý công tác kiểm tra-đánh giá kết
quả học tập của học sinh Trung học cơ sở huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng
Bình.............................................................................................................36
2.2.1. Mục đích điều tra..........................................................................36
2.2.2. Nội dung điều tra..........................................................................36
2.2.3. Đối tượng điều tra..........................................................................37
2.2.4. Phương pháp điều tra.....................................................................37
2.3. Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
trung học cơ sở............................................................................................37

kết quả học tập của HS THCS.........................................................................50
Bảng 2.18: Đánh giá của CBQL, GV về hiệu quả quản lý công tác...............51
tổ chức KT-ĐG (%).........................................................................................51
2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý công tác kiểm tra-đánh giá......52
2.5.1. Ưu điểm........................................................................................52
2.5.2. Hạn chế.........................................................................................52
2.5.3. Nguyên nhân.................................................................................53


Bảng 2.19: Đánh giá của CBQL, GV về những nguyên nhân ảnh hưởng đến
chất lượng quản lý công tác KT-ĐG kết học tập của HS................................53
MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI QUẢN LÝ CÔNG TÁC KIỂM TRA........56
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH....................................56
TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN TUYÊN HÓA, TỈNH QUẢNG BÌNH........56
3.1. Các nguyên tắc đề xuất giải pháp.........................................................56
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu...............................................56
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý.................................................56
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, thực tiễn..............................56
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi..................................................56
3.2. Các giải pháp đổi mới quản lý công tác kiểm tra-đánh giá kết quả học
tập của học sinh Trung học cơ sở huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình......57
3.2.1. Đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm cho
cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh đối với công tác kiểm tra-đánh giá
kết quả học tập của học sinh....................................................................57
3.2.1.1. Mục đích....................................................................................57
3.2.1.2. Nội dung và cách thực hiện giải pháp.......................................57
3.2.2.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp...............................63
Bảng 3.1: Kế hoạch KT-ĐG kết quả học tập của HS......................................65
Bảng 3.2: Ma trận đề kiểm tra học kỳ.............................................................68
3.2.3. Nâng cao năng lực, kỹ năng xây dựng câu hỏi, đề thi phục vụ

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
STT

CÁC TỪ VIẾT TẮT

NGHĨA CỦA CÁC TỪ

1.

CBQL

Cán bộ quản lý

2.

CB

Cán bộ

3.

CNTT

Công nghệ thông tin

4.

CSVC

Cơ sở vật chất


10.

UBND

Uỷ ban nhân dân


DANH MỤC BẢNG BIỂU
DANH MỤC BẢNG BIỂU...............................................................................x
MỚ ĐẦU...........................................................................................................1
1. Lí do chọn đề tài............................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu.....................................................................................2
3. Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu............................................2
4. Giả thuyết khoa học.......................................................................................2
5. Nhiệm vụ nghiên cứu....................................................................................2
6. Phương pháp nghiên cứu...............................................................................3
7. Những đóng góp của luận văn.......................................................................3
8. Cấu trúc luận văn...........................................................................................4
Chương 1...........................................................................................................5
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỔI MỚI QUẢN LÝ CÔNG TÁC.............................5
KIỂM TRAĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP................................................5
CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ..........................................................5
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề.......................................................................5
1.1.1. Trên thế giới...................................................................................5
1.1.2. Ở Việt Nam....................................................................................6
1.2. Một số khái niệm cơ bản.......................................................................7
1.2.1. Khái niệm kiểm tra, đánh giá.........................................................7
1.2.1.1. Kiểm tra.......................................................................................7
1.2.1.2. Đánh giá.......................................................................................9


1.4.2.2. Tổ chức, chỉ đạo thực hiện kế hoạch kiểm tra-đánh giá............23
1.4.2.3. Sử dụng kết quả kiểm tra để đánh giá.......................................25
1.4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đổi mới công tác kiểm tra-đánh
giá kết quả học tập của học sinh Trung học cơ sở...................................26
1.4.3.1. Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh về sự cần
thiết và vai trò của công tác kiểm tra-đánh giá kết quả học tập..............26
1.4.3.2. Kiến thức và kỹ năng quản lý và thực hiện hoạt động kiểm trađánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên................................................26
1.4.3.3. Cơ sở vật chất, trang thiết bị.......................................................27
1.4.3.4. Chế độ, chính sách cho công tác kiểm tra-đánh giá...................27
Chương 2.........................................................................................................29
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ.............29
KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ...................29
HUYỆN TUYÊN HÓA, TỈNH QUẢNG BÌNH.............................................29
2.1. Khái quát tình hình kinh tế, xã hội và giáo dục huyện Tuyên Hóa, tỉnh
Quảng Bình..................................................................................................29
2.1.1. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội của huyện Tuyên Hóa.........29
2.1.2. Thực trạng giáo dục Trung học cơ sở huyện Tuyên Hóa.............29
2.1.2.1. Về quy mô trường, lớp, học sinh...............................................29
Bảng 2.1: Thống kê số lớp, số HS cấp THCS huyện Tuyên Hóa..................30
2.1.2.2. Về đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên...................................30
Bảng 2.2: Cơ cấu giáo viên theo môn học.......................................................30
Bảng 2.3: Thống kê về chất lượng đội ngũ cấp THCS huyện Tuyên Hóa......31
2.1.2.3. Về học lực của học sinh Trung học cơ sở..................................32
Bảng 2.4: Thống kê về học lực HS THCS huyện Tuyên Hóa.........................32


Bảng 2.5: Thống kê kết quả tốt nghiệp của HS THCS huyện Tuyên Hóa......33
Bảng 2.6: Thống kê kết quả HS giỏi THCS huyện Tuyên Hóa......................33
2.1.2.4. Về cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học...............................34

học tập của học sinh................................................................................46
Bảng 2.11: Đánh giá của HS về thái độ của GV trong khi coi kiểm tra.........46
Bảng 2.12: Đánh giá về mức độ nghiêm túc trong kiểm tra của GV, HS.......46
Bảng 2.13: Đánh giá của CBQL, HS về mức độ phản ánh chất lượng...........47
học tập của HS qua kết quả kiểm tra...............................................................47
Bảng 2.14: Đánh giá của CBQL, GV về khâu chấm, trả bài kiểm tra............47
Bảng 2.15.: Đánh giá của HS về khâu trả bài kiểm tra...................................49
Bảng 2.16: Đánh giá của CBQL, GV về khâu ghi và quản lý điểm................49
kiểm tra (vào điểm của GV)............................................................................49
2.4.4. Thực trạng kiểm tra-đánh giá việc thực hiện kế hoạch kiểm trađánh giá kết quả học tập của học sinh.....................................................50
Bảng 2.17: Đánh giá của CBQL, GV về mức độ thực hiện kế hoạch KT-ĐG
kết quả học tập của HS THCS.........................................................................50
Bảng 2.18: Đánh giá của CBQL, GV về hiệu quả quản lý công tác...............51
tổ chức KT-ĐG (%).........................................................................................51
2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý công tác kiểm tra-đánh giá......52
2.5.1. Ưu điểm........................................................................................52
2.5.2. Hạn chế.........................................................................................52
2.5.3. Nguyên nhân.................................................................................53


Bảng 2.19: Đánh giá của CBQL, GV về những nguyên nhân ảnh hưởng đến
chất lượng quản lý công tác KT-ĐG kết học tập của HS................................53
MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI QUẢN LÝ CÔNG TÁC KIỂM TRA........56
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH....................................56
TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN TUYÊN HÓA, TỈNH QUẢNG BÌNH........56
3.1. Các nguyên tắc đề xuất giải pháp.........................................................56
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu...............................................56
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý.................................................56
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, thực tiễn..............................56
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi..................................................56

của các giải pháp quản lý.................................................................................84
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.........................................................................87
1. Kết luận.......................................................................................................87
2. Kiến nghị.....................................................................................................87
2.1. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo..........................................................87
2.2. Đối với Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện........................................88
2.3. Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo....................................................88
2.4. Đối với các trường Trung học cơ sở....................................................88
TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................................89


1
MỚ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Bước vào thế kỷ 21 giáo dục Việt Nam đã trải qua nhiều cuộc đổi mới
và đã thu được những thành quả quan trọng về mở rộng quy mô, đa dạng hóa
các loại hình giáo dục và nâng cấp CSVC cho nhà trường. Trình độ dân trí
được nâng cao, chất lượng giáo dục có những chuyển biến bước đầu, hệ thống
giáo dục quốc dân đã được đa dạng hóa cả về loại hình, phương thức và
nguồn lực… từng bước hòa nhập với xu thế chung của giáo dục thế giới.
Trước thực tế trên, Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã
xác định "Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hoá,
hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế" và "Phát triển
nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào
việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân".
Đặc biệt, ngày 04 tháng 11 năm 2013 Ban chấp hành Trung ương Đảng
khóa XI đã ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW về "Đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa
trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập
quốc tế" một lần nữa khẳng định tầm quan trọng của giáo dục đối với sự phát

4. Giả thuyết khoa học
Nếu xây dựng được các giải pháp đổi mới quản lý công tác KT-ĐG kết
quả học tập của học sinh đảm bảo tính khoa học và đảm bảo tính khả thi thì sẽ
nâng cao hiệu quả công tác KT-ĐG ở các trường THCS huyện Tuyên Hóa,
tỉnh Quảng Bình, góp phần nâng cao chất lượng dạy-học trên địa bàn huyện.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu lý luận về đổi mới quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết
quả học tập của học sinh ở các trường THCS.
5.2. Nghiên cứu thực tiễn về quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập của học sinh ở các trường THCS huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình.


3
5.3. Đề xuất giải pháp đổi mới quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập của học sinh ở các trường THCS huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình..
6. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này chúng tôi sử dụng 3 nhóm phương pháp nghiên
cứu sau:
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
Sử dụng các phương pháp phân tích-tổng hợp, phân loại-hệ thống hóa và
cụ thể hóa lý thuyết… để xử lý thông tin nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho
vấn đề nghiên cứu.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn chủ yếu:
- Phương pháp quan sát về thực tiễn các giải pháp của hiệu trưởng các
trường THCS trên địa bàn.
- Phương pháp điều tra thực trạng hiện nay hiệu trưởng trên địa bàn huyện
tổ chức thực hiện đổi mới KT-ĐG kết quả học tập của học sinh; thăm dò tính
đúng đắn và khả thi các giải pháp được đề xuất.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Ngoài ra có thể sử dụng phương
pháp đàm thoại, lấy ý kiến chuyên gia… để thu thập xử lý thông tin thực tiễn

CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Trên thế giới
KT-ĐG được hình thành khá sớm cùng với việc xuất hiện của xã hội loài
người. Trong các thời đại phong kiến ở Trung Quốc cũng như Việt Nam, đã
sử dụng các phép thử để chọn tướng, dùng người, … và được miêu tả cụ thể
trong các truyện dân gian qua việc kén chồng, kén vợ, chọn dâu hiền, tôi
trung xảy ra phổ biến, người ta còn tổng kết thành tục ngữ, ca dao, các câu
thành ngữ. Từ những năm 2000 trước Công nguyên, người Trung Hoa đã
dùng trắc nghiệm trí tuệ để chọn thê thiếp hoặc người hầu. Việc KT-ĐG
thông thường có thể qua đối đáp, thi nấu ăn, dệt vải, thi đấu võ, thi viết. Trong
các trường học Việt Nam và Trung Quốc thời xưa, bài viết được đánh giá qua
các buổi bình văn, hoặc do quan trường chấm bài, một số kỳ thi quan trọng
Vua cũng tham gia chấm bài.
Sự cải tiến các chương trình KT-ĐG xuất hiện từ những năm 70, 80 của
thế kỷ trước. Ở giai đoạn này, KT-ĐG đã có các tiêu chí, công cụ, chương
trình có sự hỗ trợ của kỹ thuật.
Tại Phần Lan, thành công trong giáo dục là kết quả của một quốc gia áp
dụng hiệu quả phương pháp đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết (Katie A.
Hendrickson, Ohio University, 2012). Mục đích đánh giá là nhằm hướng dẫn
và thúc đẩy việc học cũng như những kĩ năng tự đánh giá cho người học.
Phương pháp đánh giá là sự kết hợp giữa quá trình giáo dục, kĩ năng làm việc
cũng như hành vi (Finnish National Board of Education, 2010). Quy trình
đánh giá lớp học tại Phần Lan cho phép GV đánh giá và điều chỉnh chương
trình giảng dạy dựa trên nhu cầu của HS. Đối với Úc, đánh giá lớp học được


6
coi là thành tố cơ bản trong giáo dục và lợi ích của đánh giá trong lớp học
chính là chú trọng chiều sâu của quá trình học tập (J J Cumming, Griffith

căn bản so với chế độ xã hội cũ. Nền giáo dục Việt Nam đã trải qua 3 lần cải
cách, với mỗi lần mục tiêu GD-ĐT được điều chỉnh cho phù hợp với tình hình
đất nước. Đặc biệt là trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển giáo
dục – đào tạo, hoạt động nghiên cứu KT-ĐG; nghiên cứu công tác quản lý
công tác KT-ĐG có những phát triển mới. Nhiều nhà nghiên cứu đã chỉ ra
những yêu cầu về đổi mới quản lý nhằm nâng cao chất lượng KT-ĐG góp
phần nâng cao chất lượng dạy – học. Dưới đây là một số tài liệu nghiên cứu
về KT-ĐG của các chuyên gia hàng đầu Việt Nam:
* Nguyễn Công Khanh(2004), Đánh giá và đo lường trong giáo dục,
Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
* Đặng Bá Lãm(2003), Kiểm tra – đánh giá trong dạy - học đại học,
Nxb Giáo dục, Hà Nội.
* Lâm Quang Thiệp(2012), Đo lường và đánh giá hoạt động học tập
trong nhà trường,NXB ĐHSP Hà Nội.
* Dương Thiệu Thống(2005), Trắc nghiệm và đo lường thành quả học
tập, Nxb Khoa học xã hội.
* Nguyễn Đức Chính(2004), Đo lường đánh giá trong giáo dục, tập bài
giảng lưu hành nội bộ - khoa Sư phạm, Hà Nội.
* Trần Thị Tuyết Oanh(2007), Đo lường và đánh giá kết quả học tập,
Nxb Đại học sư phạm Hà Nội.
Tuy nhiên từ trước tới nay trên địa bàn của tỉnh Quảng Bình chưa có
những nghiên cứu và tìm hiểu sâu về vấn đề đổi mới quản lý công tác KT-ĐG
của các trường THCS.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Khái niệm kiểm tra, đánh giá
1.2.1.1. Kiểm tra
a) Khái niệm: