Phân tích biến động của tỷ giá hối đoái và ảnh hưởng của biến động của tỷ giá đến xuất
khẩu của Việt Nam trong thời gian gần đây.

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG
I-Thị trường ngoại hối
1.Khái niệm
Thương mại quốc tế đã được hình thành từ rất lâu và ngày càng phát
triển,thực tế cho thấy thương mại quốc tế luôn đóng vai trò quan trọng trong
tăng trưởng kinh tế,các nước có tốc độ phát triển cao đều là quốc gia có nền
ngoại thương năng động. Để kết thúc một chu trình hoạt động trong lĩnh vực
kinh tế đối ngoại phải có sự tham gia của tiền tệ đóng vai trò thanh toán
trong quan hệ trao đổi này
Trên thế giới tồn tại nhiều đồng tiền khác nhau,mỗi đồng tiền có sức
mua và khả năng thanh toán riêng tùy thuộc vào tình hình kinh tế chính trị
của nước đó. Ngày nay quá trình trao đổi hang hóa không chỉ dừng lại ở
phạm vi một quốc gia mà còn trên phạm vi toàn thế giới, tất yếu dẫn đến sự
cần thiết phải có hoạt động mua bán giữa các đồng tiền với nhau. Trước hết
là để phục vụ cho việc thanh toán, chu chuyển tiền tệ giữa các pháp nhân và
thể nhân của các nước, sau đó là các hoạt động du lịch, đầu tư quốc tế, quan
hệ tín dụng quốc tế, dần dần hình thành nên thị trường kinh doanh trao đởi
ngoại tệ. Có thể nói thị trường ngoại hối là nơi trao đổi, mua bán các đồng
tiền khác nhau thông qua biến động giữa cung và cầu về ngoại tệ nhằm thỏa
mãn các nhu cầu của các chủ thể kinh tế. Tại đây các cá nhân và pháp nhân
tiến hành mua hoặc bán các ngoại tệ qua ngân hàng hoặc người môi
giới.Thông qua hoạt động của thị trường ngoại hối cho phép chuyển đổi được
sức mua tính bằng đồng tiền nước khác.

Nhóm : 4
Lớp : K7HK4

1

Nhóm : 4
Lớp : K7HK4

2


Phân tích biến động của tỷ giá hối đoái và ảnh hưởng của biến động của tỷ giá đến xuất
khẩu của Việt Nam trong thời gian gần đây.

luân chuyển tiền tệ, đẩy mạnh hoạt động thanh toán, thông qua đó làm gia
tăng mậu dịch cũng như các hoạt động phi mậu dịch khác khiến nền kinh tế
toàn cầu vận động nhịp nhàng trong một thể thống nhất.
Xét trên phạm vi một quốc gia thì thị trường ngoại hối có vai trò như
thế nào? Liệu có tác động và quan hệ gì với nền kinh tế quốc dân không?
Trước hết có thể nói thị trường ngoại hối là một bộ phận của thị trường tài
chính nói chung.Thị trường tài chính dù ngắn hay dài hạn đều mang tính mở
và có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế xã hội ở cả cấp độ quốc gia
hay quốc tế. Chúng tạo ra các kênh và các công cụ huy động vốn cho đầu tư
phát triển từ các nguồn trong nước và ngoài nước, từ doanh nghiệp và trong
dân, cung cấp cho các nhà đầu tư cơ hội và hình thức đầu tư đa dạng, phù
hợp tăng tính thanh khoản của các công cụ tài chính, giúp đánh giá xác thực
giá trị nền kinh tế. Có thể thấy trên thế giới bất kì quốc gia nào có nền kinh tế
mạnh đều có thị trường tài chính ổn định, chặt chẽ và linh hoạt. Nếu như thị
trường tài chính-tiền tệ là mạch máu của nền kinh tế, có ảnh hưởng to lớn
đến các lĩnh vực kinh tế của một nước thì thị trường ngoại hối đặc biệt có ý
nghĩa đối với hoạt động kinh tế đối ngoại, bao gồm đầu tư, tín dụng, thương
mại…Thị trường ngoại hối phát triển sẽ bôi trơn cho các hoạt động khác, đặc
biệt là thanh toán quốc tế thúc đẩy hoạt đông ngoại thương, gắn kết kinh tế
của một quốc gia với nền kinh tế thế giới.
3.Vai trò

-Tạo ra thu nhập cho người sở hữu ngoại tệ
Các Ngân hành thương mại tham gia vào Thị trường ngoại hối chủ yếu
là giao dịch cho chính mình.Các ngân hàng chủ yếu tiến hành các hoạt động
kinh doanh chênh lệch giá giữa các thị trường để thu lời qua việc mua ở thị
trường này giá rẻ hơn và bán lại ở thị trường kia với giá cao hơn.
Không chỉ có các ngân hàng mà các công ty, doanh nghiệp và các cá
nhân cũng có thể thu lời thông qua hoạt động đầu cơ ngoại tệ. Ngoài ra, thị
trường ngoại hối còn giúp các nhà đầu tư chuyển đổi ngoại tệ phục vụ cho
việc đầu tư vào thị trường có mức lãi dự tính cao.

Nhóm : 4
Lớp : K7HK4

4


Phân tích biến động của tỷ giá hối đoái và ảnh hưởng của biến động của tỷ giá đến xuất
khẩu của Việt Nam trong thời gian gần đây.

4. Đối tượng tham gia Thị trường ngoại hối
- Ngân hàng Trung Ương:
- Các Ngân hàng Thương mại
- Các nhà môi giới
- Các định chế tài chính và các công ty
II- Tỉ giá hối đoái
1. Khái niệm
Tỉ giá hối đoái là giá cả của một đơn vị tiền tệ của một nước tính bằng
tiền tệ của một nước khác
Ở Việt Nam, tỉ giá hối đoái đồng Việt Nam do Ngân hàng ngoại
thương công bố là theo thông lệ quốc tế: Số đơn vị tiền đồng Việt Nam cần

Có rất nhiều tỉ giá khác nhau tùy thuộc vào tiêu thức phân loại khác
nhau
- Căn cứ vào chế độ quản lí ngoại hối tỉ giá hối đoái bao gồm:
+ Tỉ giá chính thức:
+ Tỉ giá kinh koanh:
- Căn cứ vào tiêu thức thời điểm thanh toán
+ Tỉ giá giao nhận ngay:
+ Tỉ giá giao nhận có kì hạn:
+ Tỉ giá mở cửa:
+ Tỉ giá đóng cửa:
- Căn cứ vào tiêu thức giá trị của tỉ giá: Tỉ giá được chia thành tỉ giá
danh nghĩa và tỉ giá hiện thực
- Căn cứ vào phương tiện chuyển ngoại hối, tỉ giá được chia làm hai
loại
+ Tỉ giá điện hối
+ Tỉ giá thư hối
- Căn cứ vào tỉ giá thanh toán quốc tế tỉ giá được chia thành 5 loại
+ Tỉ giá séc
+ Tỉ giá hối phiếu trả tiền ngay
+Tỉ giá hối phiếu có kì hạn
Nhóm : 4
Lớp : K7HK4

6


Phân tích biến động của tỷ giá hối đoái và ảnh hưởng của biến động của tỷ giá đến xuất
khẩu của Việt Nam trong thời gian gần đây.

+ Tỉ giá chuyển khoản

trong nước xuất hiện yếu tố đầu cơ làm giá . Có thời điểm giá vàng tăng lên
mức kỷ lục 38.2 triệu đồng
Thị trường ngoại tệ tự do tồn tại và hoạt động rất sôi nổi.Tình trạng
quảng cáo , niêm yết , định giá và thanh toán bằng ngoại tệ khá phổ
biến.Hiếm có nơi nào trên thế gới việc mua bán , thanh toán bằng ngoại tệ
ngoài khu vực ngân hàng lại diễn ra dễ dàng, thuận lợi như ở Việt Nam.Các
nhu cầu ngoại tệ của cả cá nhân và doanh nghiệp có thể dẽ dàng được đáp
ứng từ một vài trăm đến hàng ngàn thậm chí hàng ngàn đô la .Sự tồn tại của
thị trường ngoại tệ tự do khiến một số lượng lớn đô la trôi nổi trong dân cư
không được kiểm soát và làm gia tăng tình trạng đô la hóa trong nền kinh tế
Nhóm : 4
Lớp : K7HK4

8


Phân tích biến động của tỷ giá hối đoái và ảnh hưởng của biến động của tỷ giá đến xuất
khẩu của Việt Nam trong thời gian gần đây.

Trong gần 3 tháng đầu năm 2011,vốn tín dụng tăng trưởng chậm nền
kinh tế cũng khó khăn. Đối với thị trường ngoại tệ nếu từ năm 2008 trở về
trước cán cân tổng thể của Việt Nam thặng dư thì năm 2009 thâm hụt tới 8.8
tỷ USD . Đến cuối năm 2010 , cán cân của chúng ta thâm hụt chỉ còn 3.07 tỷ
USD .Dự kiến , cán cân tổng thể thanh toán kinh tế của Việt Nam năm 2011
sẽ thặng dư lớn , có thể trên mức 2 tỷ USD
II – Các nhân tố ảnh hưởng tới tỷ giá hối đoái Việt Nam hiện nay
1.Cán cân thương mại
Cán cân thương mại của một nước là chênh lệch giữa kim ngạch xuất
khẩu và kim ngạch nhập khẩu . Một nền kinh tế khi xuất khẩu hàng hóa sẽ
thu được ngoại tệ .


gây

nên

tình

trạng

nhập

siêu.

Tuy nhiên, bên cạnh tỷ giá, vấn đề cán cân thương mại còn tuỳ thuộc nhiều
yếu tố như: khả năng tăng lượng hàng xuất khẩu theo nhu cầu thị trường, kim
ngạch xuất khẩu, tâm lý tiêu dùng, hàng thay thế và hàng bổ sung, hàng
thông thường và hàng cao cấp, các nguyên vật liệu và máy móc đặc chủng
trong nước chưa sản xuất được, thói quen và mục tiêu sử dụng hàng nhập
khẩu của các doanh nghiệp đặc biệt là các doanh nghiệp FDI...
Như vậy, giữa điều kiện và khả năng cũng như cơ hội để Việt nam thu hẹp
khoảng cách cán cân thương mại không hòan tòan phụ thuộc vào tỷ giá. Vấn
đề cốt lõi vẫn nằm ở tiềm lực của các nhà sản xuất, cơ cấu hàng xuất; nhập
khẩu, hiệu lực định hướng của Nhà nước trong thị hiếu tiêu dùng ... hiện nay
và trong tương lai

Về mặt lý thuyết, việc phá giá đồng nội tệ sẽ giúp cho hàng hoá nước đó có
sức cạnh tranh tốt hơn hàng của nước ngoài, điều này sẽ hỗ trợ kích thích
xuất khẩu và hạn chế nhập khẩu bằng việc sử dụng hàng nội địa có giá thấp
hơn. Mặc dù vậy, đối với lợi thế có được từ sự can thiệp của Nhà nước này
cần hết sức lưu ý đến Luật chống bán phá giá tại các nước sở tại.



Phân tích biến động của tỷ giá hối đoái và ảnh hưởng của biến động của tỷ giá đến xuất
khẩu của Việt Nam trong thời gian gần đây.

2.Đầu tư ra nước ngoài
Dân cư trong nước dùng tiền mua tài sản ở nước ngoài có thẻ đầu tư
trực tiếp hoặc gián tiếp .Những nhà đầu tư này muốn thực hiện hoạt động
kinh doanh trên cần phải có ngoại tệ. Họ mua ngoại tệ trên thị trường, luồng
vố ngoại tệ chảy ra nước ngoài , tỷ giá hối đoái sẽ tăng. Ngược lại một nước
nhận đầu tư từ nước ngoài luồng ngoại tệ chảy vào trong nước Khi đầu tư ra
nước ngoài luồng vốn chảy vào trong nước nhỏ hơn dòng vốn chảy ra nước
ngoài , tỷ giá hối đoái tăng . Tỷ giá hối đoái sẽ giảm trong trường hợp ngược
lại .Theo qui luật tối ưu hóa , luồng vốn sẽ chảy đến nơi nào có lợi nhất .Một
nền kinh tế sẽ thu hút được các luồng vốn đến đầu tư nhiều hơn khi nó có
môi trường đầu tư thuận lợi , nền chính trị ổn định,các đầu vào sẵn có với giá
rẻ ,nguồn lao động dồi dào có tay nghề , thị trường tiêu thụ rộng lớn ,lãi suất
cao và sự thông thoáng trong chính sách thu hút đầu tư nước ngoài của chính
phủ
Cuối tháng 11/2010 nguồn thu ngoại tệ từ kiều hối đã đạt mức 7.6 tỷ
USD .Trong tháng 12/1010 ước tính kiều hối sẽ đạt khoảng 770 triệu USD
nâng tổng thu từ kiều hối của cả năm 2010 lên mức 8 tỷ USD tăng khoảng
25.6% so với tổng lượng kiều hối của cả năm 2009.Năm 2011,nguồn kiều
hối tiếp tục tăng. Bên cạnh nguồn thu từ kiều hối , luồng vốn đầu tư gián tiếp
vào Việt Nam cũng tăng
1. Lãi suất
Lãi suất là một trong những công cụ được các chính phủ sủ dụng trong
quản lí kinh tế vĩ mô nền kinh tế nhất là trong cơ chế thị trường, nó kích
thích tập trug nguồn lực tài chính và phân bổ nguồn lực đó một cách có hiệu
quả, thúc đẩy nền kinh tế phát triển , ổn định mục tiêu của chính sách tiền tệ

Việt Nam trước đay vì mục đích hưởng lãi suất chênh lệch có thể chảy ngược
ra ngoài khi lợi thế này không còn

Nhóm : 4
Lớp : K7HK4

13


Phân tích biến động của tỷ giá hối đoái và ảnh hưởng của biến động của tỷ giá đến xuất
khẩu của Việt Nam trong thời gian gần đây.

2. Tỉ lệ lạm phát
Khi một nước có lạm phát , sức mua đồng nội tệ giảm với tỷ giá hối
đoái không đổi hàng hóa dịch vụ trong nước đắt hơn trên thị trương nước
ngoài trong khi đó hàng hóa dịch vụ nước ngoài rẻ hơn trên thị trường trong
nước . Theo qui luật cung cầu cư dân trong nước sẽ chuyển sang dung hàng
ngoại nhiều hơn vì giá rẻ hơn, nhập khẩu tăng, cầu ngoại tệ tăng , tỷ giá hôi
đoái tăng . Tương tự vì giá tăng cư dân nước ngoài sẽ dùng ít hàng nhập khẩu
hơn. Hoạt động xuất khẩu giảm sút, cung ngoại tệ trên thị trường giảm, tỷ gái
hối đoái tăng .Như vậy lạm phát ảnh hưởn tới cả cung và cầu ngoại tệ theo
hướng tăng giá ngoại tệ, tác động cộng gộp làm cho tỷ giá hối đoiá tăng
nhanh hơn. Trên thị trường tiền tệ, lạm phát làm đồng tiền mất giá người dân
sẽ chuyển sang nắm giữ các tài sản nước ngoài nhiều hơn, cầu ngoại tệ tăng
đẩy tỷ giá hối đoái tăng . Trong trường hợp các quốc gia đều có lạm phát thì
những tác động trên sẽ phụ thuộc vào tỷ lệ lạm phát tương đối giữa các quốc

Nhóm : 4
Lớp : K7HK4


khẩu của Việt Nam trong thời gian gần đây.

5. Nhu cầu đầu cơ tích trữ ngoại tệ
Người dân, các nhà đầu cơ , các ngân hàng và tổ chức kinh doanh
ngoại tệ là các tác nhân trực tiếp giao dịch trên thị trường ngoại hối . Hoạt
động mua bán của họ tạo nên cung cầu trên thị trường . Các hoạt động đó lại
bị chi phối bởi yếu tố tâm lí , các tin đồn cũng như các kì vọng vào tương lai.
Nếu mọi mgười kì vọng rằng tỷ giá hối đoái sẽ tăng trong tương lai , mọi
người đổ xô đi mua ngoại tệ thì tỷ giá sẽ tăng ngay trong hiện tại .Mặt khác
giá ngoại tệ rất nhạy cảm với thông tin cũng như các chính sách của chinh
phủ . Nếu có tin đồn rằng chính phủ sẽ hỗ trợ xuất khẩu , hạn chế nhập khẩu
để giảm thâm hụt thương mại mọi người sẽ đồng loạt bán ngoại tệ và tỷ giá
hối đoái sẽ giảm nhanh chóng

Trong một thời gian ngắn, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã
liên tục có 2 lần thay đổi mạnh tỷ giá giữa đồng Việt Nam và đồng đô la Mỹ.
Lần thay đổi thứ nhất vào ngày 26/11/2009, tỷ lệ phá giá là 5,44%, đồng thời
NHNN thu hẹp biên độ biên độ giao động của tỷ giá từ 5% xuống 3%. Lần
thay đổi thứ hai, chỉ cách lần thứ nhất chưa đầy 2 tháng, vào ngày 11/2/2010
tỷ

giá

Nhóm : 4
Lớp : K7HK4

VND/USD

tăng


CHƯƠNG III : MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHO THỊ
TRƯỜNG NGOẠI HỐI VIỆT NAM
-Điều hành linh hoạt tỷ giá phù hợp với cung cầu ngoại tệ cho nhập
khẩu các mặt hàng thiết yếu, ban hành cơ chế , chính sách đồng bộ nhằm hạn
chế rủi ro trong hoạt đông kinh doanh và của ngân hàng thương mại góp
phần kiềm chế lạm phát và hạn chế nhập siêu, ổn định kinh tế vĩ mô và duy
trì tăng trưởng kinh tế
- Có các giải pháp phát triển thị trường , sử dụng một số công cụ phái
sinh nhằm góp phần điều hành tỷ giá linh hoạt, hỗ trợ cho chính sách thực thi
chính sách tiền tệ chủ động, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và ngân hàng
chủ động cân đối và phòng ngừa rủi ro ngoại tệ
- Thực hiện quyết liệt các biện pháp về quản lý , sử dụng ngoại tệ ,
kiểm soát chặt chẽ cả việc cho vay và bán ngoại tệ để thanh toán cho nhập
khẩu các mặt hàng thuộc danh mục mặt hàng nhập khẩu không thiết yếu ,
không cấp bách
- Đề xuất và triển khai ngay các biện pháp cần thiết để tổ chức, cá
nhân , trước hêt là các tập đoàn kinh tế , tổng công ty nhà nước bán ngoại tệ
cho ngân hàng khi có nguồn thu và được mua khi có nhu cầu hợp lý
- Có các biện pháp để kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng thẻ thanh toán
quốc tế và chi tiêu ngoại tệ ra nước ngoài của các tổ chức và cá nhân
- Phối hợp với Bộ kế hoạch đầu tư ,Bộ tài chính để có các biện pháp
quản lý chặt chẽ việc đầu tư và cho vay ra nước ngoài của các tổ chức kinh tế
và tổ chức tín dụng
- Bổ sung các qui định của ngân hàng nhà nước về việc vay nợ nước
ngoài của các tổ chức kinh tế theo hình thức tự vay tự trả nhằm kiểm soát
Nhóm : 4
Lớp : K7HK4

18