MỤC LỤC
Trang
1

ĐẶT VẤN ĐỀ
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.Cơ sở lý luận
Quy luật giá trị
Quy luật cạnh tranh
Quy luật cung – cầu
Quy luật lưu thông tiền tệ
II. Sự biến động giá cả của 3 mặt hàng trên thị trường Việt Nam
hiện nay – Nguyên nhân – Giải pháp bình ổn giá
1.Vàng
1.1.Thực trạng
1.2.Nguyên nhân
1.3.Giải pháp
2.Xăng dầu
2.1.Thực trạng
2.2.Nguyên nhân
2.3.Giải pháp
3.Gạo
3.1.Thực trạng
3.2.Nguyên nhân
3.3.Giải pháp
KẾT LUẬN

1
1
2
3

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.Cơ sở lý luận
Trên quan điểm kinh tế chính trị học sự biến động giá cả của bất kỳ mặt hàng
nào trên thị trường thì đều do có sự tác động của những quy luật kinh tế nhất định.
Trong phạm vi bài viết này, sau khi nhìn nhận và đánh giá những nguyên nhân
biến động của 3 mặt hàng được chúng tôi xét tới là: vàng, gạo và xăng dầu chúng
tôi đã chỉ ra được một số quy luật ảnh hướng trực tiếp đến giá cả của các mặt hàng
này. Đó chính là quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quy luật
lưu thông tiền tệ. Và trước khi tìm hiểu nguyên nhân của sự biến động này ta cần
hiểu rõ nội dung của những quy luật trên.
Quy luật giá trị: là quy luật kinh tế căn bản của sản xuất và trao đổi hàng hóa ở
đâu có sản xuất và trao đổi hàng hóa thì ở đó có sự tồn tại và phát huy tác dụng của
quy luật giá trị.
Trên thị trường, người mua bao giờ cũng muốn tối đa hoá lợi ích sử dụng. Vì
vậy, người mua luôn luôn muốn ép giá thị trường với mức gia thấp. Ngược lại,
người bán bao giờ cũng muốn tôi đá hoá lợi nhuận, và do đó, muốn bán với giá
cao. Để tồn tại và phát triển, những người bán, một mặt phải phấn đấu giảm chi phí
(đặc biệt là ở các giai đoạn trước khi đưa hàng hoá ra thị trường) để chi phí cá biệt
bằng hoặc nhỏ hơn chi phí xã hội trung bình. Mặt khác, họ lại tranh thủ tối đa các
điều kiện của thị trường để bán với giá cao. Họ cố gắng dùng mọi thủ đoạn và biện
pháp để bán được hàng với giá cao nhất, nhằm tối đa hoá lợi nhuận. Vì vậy, xét
trên phương diện này, quy luật giá trị tác động tới người bán theo hướng thúc đẩy
họ nâng giá thị trường lên cao. Tuy nhiên đó chỉ là xu hướng.
Quy luật cạnh tranh: là sự ganh đua đấu tranh gay gắt giữa những người sản
xuất, kinh doanh hàng hóa nhằm giành giật những điều kiện có lợi về sản xuất và
tiêu thụ hàng hóa để thu lợi nhuận cao nhất trong sản xuất tư bản.
2


Cạnh tranh thường diễn ra giữa những người bán với những người mua và giữa

có trước quan hệ cung cầu. Đây là hiện tượng phổ biến của sự hình thành và vận
động của giá cả trên thị trường. Thông qua sự vận động của giá thị trường, các nhà
sản xuất có thể nhận biết tương đối chính xác cầu của thị trường và họ có thể chủ
động đưa ra thị trường một khối lượng hàng hoá tương đối phù hợp với nhu cầu đó.
Sự cân bằng cung cầu là cơ sở quan trọng để ổn định giá cả của từng loại hàng.

3


Quy luật lưu thông tiền tệ: quy luật về số lượng tiền tệ cần thiết cho lưu thông
hàng hoá, là “một trong những quy luật kinh tế quan trọng có ý nghĩa phổ biến”
(Mac). Theo học thuyết của Mac, quy luật lưu thông tiền được biểu hiện: với tốc
độ chu chuyển nhất định của tổng phương tiện thanh toán, tổng số tiền đang nằm
trong lưu thông trong một thời gian bằng tổng số giá cả hàng hoá và dịch vụ cần
thực hiện, cộng với tổng số các khoản thanh toán đã đến hạn, trừ đi các khoản
thanh toán đã bù trừ lẫn nhau, và cuối cùng chia cho tổng số vòng quay (hay tốc độ
lưu thông của đồng tiền), trong khi đó cùng những đồng tiền ấy, lần lượt khi thì
làm chức năng phương tiện lưu thông, khi thì làm chức năng phương tiện thanh
toán. Yêu cầu của quy luật lưu thông tiền tệ là khối lượng tiền thực tế trong lưu
thông phải thích ứng với khối lượng tiền cần thiết cho lưu thông. 1

II. Sự biến động giá cả của 3 mặt hàng trên thị trường Việt Nam hiện nay
– Nguyên nhân – Giải pháp bình ổn giá
1.Vàng
1.1.Thực trạng

BIỂU ĐỒ THỂ HIỆN GIÁ VÀNG TRONG NƯỚC
TỪ ĐẦU NĂM ĐẾN NAY
Nhìn trên biểu đồ từ 2/6/2012 đến 9/11/2012 ta có thể chia làm 2 giai đoạn cơ
bản của giá vàng:

Nguyên nhân là do: ở thời điểm cuối tháng 8/2012, nền kinh tế Châu âu vẫn
trong giai đoạn khủng hoảng và chưa có dấu hiệu phục hồi. Trong khi đó nền kinh
tế Mỹ sau thời gian đầu có dấu hiệu hồi phục nhờ những tác dụng ban đầu của hai
gói kích thích QE1 và QE2 thì bắt đầu có sự biến động và có nguy cơ khủng hoảng
trở lại. Cục dự trữ liên bang Mĩ Fed đã tung ra gói QE3 nhằm thay đổi tình hình
kinh tế ảm đạm lúc bấy giờ. Tuy nhiên việc này đã gây ra tâm lý hoang mang cho
các nhà đầu tư nên nhiều nhà đầu tư đã mua vàng nhằm tích trữ (quy luật lưu thông
tiền tệ). Theo quy luật cung cầu, việc tâm lý hoang mang về nền kinh tế đẩy nhu
cầu mua vàng tăng lên dẫn đến giá vàng thế giới tăng. Việc giá vàng thế giới tăng
cao kéo theo giá vàng trong nước tăng.
Trong 9 tháng đầu năm giá vàng có thời gian ổn định khá dài từ giữa tháng 5
đến cuối tháng 8. Tuy nhiên sang đến đầu tháng 9, giá vàng trong nước tăng mạnh
cùng chung xu hướng với giá vàng thế giới. Giá vàng trong nước đang tăng dần do
ảnh hưởng giá vàng trên thể giới càng kích thích như cầu mua vàng của người
dân, doanh nghiệp, ngân hàng. Nhiều cá nhân cá nhân mua vàng đầu cơ tích trữ đợi
5


giá vàng lên cao hơn rồi bán ra để hưởng chênh lệch. Việc người dân đổ xô đi mua
vàng trong khi nguồn cung vàng nhỏ giọt càng đẩy giá vàng lên cao (quy luật
cung cầu). Đây cũng là nguyên do giải thích cho hiện tượng giá vàng trong nước
luôn cao hơn giá vàng thế giới ở mức trên 2 triệu đồng/lượng, đỉnh điểm của sự
chênh lệch giá vàng là gần 4 triệu đồng/lượng.
Không chỉ ảnh hưởng bởi giá vàng thế giới. Giá vàng tăng đột biến một phần
do một số cú sốc lớn của nền kinh tế Việt Nam như sự kiện ông Nguyễn Đức
Kiên (Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc CTCP Tập đoàn tài chính Á
Châu). Việc ông Kiên bị bắt vào tháng 20/8/2012 cũng có tác động đến giá vàng
ngay sau thời điểm đó, lúc 10h19 ngày 21/8/2012, giá vàng SJC tại TP HCM bất
ngờ nhảy vọt lên 43,08 triệu đồng, tăng 450.000 đồng so với mở cửa đầu ngày
trong khi giá vàng thế giới không có gì biến động, khiến giá vàng trong nước cao

không nhất thiết phải nhập thêm vàng vào, tận dụng nguồn cung trong nước. Giảm
thiểu vàng trôi nổi trên thị trường vô ích, nhưng bên cạnh đó hoạt động này vẫn
đảm bảo tăng nguồn cung của vàng qua đó giúp điều tiết giá vàng.

2.Xăng dầu
2.1.Thực trạng
Từ đầu năm 2012, giá xăng tăng 6 lần và giảm 5 lần. Tổng cộng, xăng tăng
giá 6.052 đồng và chỉ giảm 3.200 đồng. Các lần tăng, giảm giá xăng dầu từ đầu
năm:
- Ngày 7/3, tăng 2.100 đồng lên 22.900 đồng/lít
- Ngày 20/4, tăng 900 đồng lên 23.800 đồng/lít
- Ngày 9/5, giảm 500 đồng xuống 23.300 đồng/lít
- Ngày 23/5, giảm 600 đồng xuống 22.700 đồng/lít
- Ngày 7/6, giảm 800 đồng xuống 21.900 đồng/ lít
- Ngày 21/6, giảm 700 đồng xuống 21.200 đồng/lít
- Ngày 2/7, giảm 600 đồng xuống 20.600 đồng/lít
- Ngày 20/7, tăng 400 đồng lên 21.000 đồng/ lít
- Ngày 1/8, tăng 900 đồng lên 21.900 đồng/lít
- Ngày 13/8, tăng 1.100 đồng lên 23.000 đồng/lít
- Ngày 28/8, tăng 652 đồng lên 23.652 đồng/lít
(Giá áp dụng cho xăng A92)
2.2.Nguyên nhân
Một là, do tác động của chính sách tỷ giá đến giá xăng dầu
Việc giao dịch nhập khẩu xăng dầu đều được tính bằng đôla Mỹ, điều này có
nghĩa chính sách tỷ giá USD/VNĐ có tác động trực tiếp lên giá cả xăng dầu trong
nước. Bên cạnh chính sách tỷ giá, thì rổ dự trữ ngoại hối, hàng hóa của Việt Nam
cũng gây tác động không nhỏ đến giá cả xăng dầu trong nước.

Hai là, do tác động của lạm phát lên giá xăng dầu


kinh tế khác khi có sự biến động của giá cả xăng dầu trên thị trường.

Bốn là, do quan hệ cung – cầu không tương xứng
8


Cơ chế giá hiện hành khiến lợi ích của doanh nghiệp, nhà nước và người tiêu
dùng bị xung đột. Khi giá cả thế giới xuống thấp, lợi ích của người tiêu dùng bị
xâm hại, ngược lại khi giá cả thế giới lên cao thì lợi ích của nhà nước lại bị thiệt
hại. Như vậy, dù giá thế giới lên cao hay xuống thấp, xét về mặt tổng thể, lợi ích
chung của xã hội đều bị thiệt hại.
Vấn đề cốt lõi là nhà nước phải làm nhiệm vụ điều hòa lợi ích giữa doanh
nghiệp bán xăng dầu và người tiêu dùng mua xăng dầu dựa trên nguyên tắc công
khai minh bạch và tạo cơ chế để hình thành thị trường xăng dầu cạnh tranh thật sự,
cả thị trường bán buôn và bán lẻ, cả thị trường người bán lẫn thị trường người mua
xăng dầu.

Năm là, do tác động do chính sách, môi trường kinh doanh còn hạn chế
Chính sách Nhà nước về hỗ trợ giá tạo tâm lý ỷ lại, tạo ra môi trường kinh
doanh thiếu tính cạnh tranh bình đẳng, thiếu sáng tạo. Công tác hoạch định, dự
báo bị xem nhẹ, không tạo sự khuyến khích các doanh nghiệp nghiên cứu thị
trường áp dụng công cụ phái sinh (CCPS) vào hoạt động kinh doanh xăng dầu.

Sáu là, do tác động từ một thị trường hàng hóa mang đậm yếu tố mua bán
truyền thống
Việc trao đổi mua bán hàng hóa trong nước vẫn mang đậm tính truyền thống,
thiếu một thị trường giao sau về hàng hóa, nông sản cho một nước thuần nông
như Việt Nam, và thị trường giao dịch xăng dầu cũng không ngoại lệ.

2.3.Giải pháp

Thứ năm, phát triển kinh tế,giảm lạm phát
Nước ta là nước nhập khẩu dầu đã qua xử lý nên ta cần sử dụng ngoại tệ mỗi
khi thực hiện giao dịch. Vì vậy nếu lạm phát luôn ở mức cao, đồng tiền nước ta
mất gia khiến sự chênh lệch giữa VNĐ và USD luôn ở mức cao. Điều này dẫn đến
các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu phải nâng giá bán để bù lỗ. Dù giá xăng dầu
do nhà nước quyết định nhưng nhà nước cũng không thể để doanh nghiệp chịu lỗ
nên vẫn giữ giá ở mức tương đối cao.
3.Gạo
3.1.Thực trạng
Theo báo cáo của Cục xúc tiến thương mại về sản xuất và lưu thông các mặt
hàng chủ yếu trong 6 tháng đầu năm 2012: “Ba tháng đầu năm, tại Đồng bằng sông
Cửu Long giá lúa gạo thường liên tiếp giảm và giảm sâu nhất vào tháng 2. Trước
tình hình đó, Nhà nước đã quyết định thu mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo vụ Đông
Xuân, từ 15/3 đến 30/4, thời gian được vay tạm trữ trong 4 tháng kể từ ngày giải
10


ngân. Sau khi triển khai mua tạm trữ, giá lúa tại các tỉnh miền Nam, đặc biệt tại
Đồng bằng sông Cửu Long đã được cải thiện, nhích dần lên và ổn định. Tuy nhiên,
từ nửa cuối tháng 6, giá lúa gạo liên tiếp giảm (đặc biệt là lúa chất lượng thấp) do
nguồn cung tăng nhanh, tồn kho ở mức cao trong khi nhu cầu cho xuất khẩu chậm
lại. Vì vậy, có thể sẽ mua tạm trữ thêm khoảng 1 triệu tấn gạo khi vụ Hè Thu thu
hoạch rộ.”2
Về tình hình xuất khẩu gạo, “theo thông tin từ Hiệp hội Lương thực Việt Nam
(VFA), trong tháng 6, khối lượng xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt mức 866.792
tấn, trị giá FOB đạt 401,4 triệu USD, trị giá CIF đạt 408,3 triệu USD. Tính chung
trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam đã xuất khẩu 3.414 tấn gạo, trị giá FOB đạt 1,57
tỷ USD, trị giá CIF đạt xấp xỉ 1,6 tỷ USD. Như vậy, xuất khẩu gạo của Việt Nam
trong 6 tháng đầu năm nay đã giảm mạnh cả về lượng lẫn giá trị. Theo số liệu từ
Tổng cục Thống kê công bố mới đây, 6 tháng đầu năm, gạo đạt kim ngạch xuất

nông dân buộc phải bỏ nhiều công sức chăm sóc cẩn thận, bỏ vốn đầu tư mua
giống tốt, phân bón có chất lượng...Sau khi thu hoạch, họ không bán trực tiếp cho
các doanh nghiệp, mà thông qua bên trung gian- các thương lái. Các thương lái này
sẽ đẩy giá gạo lên cao hơn so với mức thu mua từ người nông dân, nên sự bấp bênh
trong giá mua và giá bán là điều không tránh khỏi.
Thứ hai, do ảnh hưởng của quy luật cạnh tranh:
Trong nội bộ ngành, một số cá nhân, tổ chức cố tình tung tin đồn thất thiệt
gây hoang mang cho người dân, làm xáo trộn thị trường. Các doanh nghiệp tranh
nhau đầu cơ tích trữ gạo, đợi thời điểm bán nhằm thu lợi nhuận. Việc này đã làm
thị trường gạo càng trở nên náo loạn.
Thứ ba, do ảnh hưởng từ sức mua của đồng tiền:
Chỉ số giá tiêu dùng CPI tăng cao, từ 8/2012 là 0,63% tăng lên 2,20% ở
9/2012. Điều này dự báo xu hướng lạm phát cao đang có dấu hiệu quay trở lại.
Tiền Việt Nam thời gian gần đây mất giá nghiêm trọng.
Thứ tư, do ảnh hưởng của sự tăng của giá xăng, dầu...:
Giá xăng dầu tăng cao kéo theo phí vận tải cũng tăng theo. Bên cạnh việc giá
dầu tăng cao thì giá phân bón cũng tăng. Như vậy, chi phí đầu vào cho sản xuất
nông nghiệp tăng làm cho nông sản phải tăng lên để đảm bảo lợi nhuận cho người
nông dân.
3.3.Giải pháp
Thứ nhất, các doanh nghiệp phải kí kết hợp đồng ở mức giá được hướng
dẫn theo chỉ đạo chung của Chính phủ trong cơ chế điều hành của Bộ Công thương
và Hiệp hội Lương thực Việt Nam để đảm bảo hiệu quả xuất khẩu.Việc xuất khẩu
không chỉ xuất cho hết số lượng hàng hóa thừa mà còn phải bảo đảm hiệu quả trên
12


cơ sở giá thị trường. Doanh nghiệp nào không chấp hành, bán phá giá sẽ phải chịu
biện pháp chế tài xử lí.
Thứ hai, đề nghị lập Quỹ bình ổn giá thóc, gạo được hình thành từ nguồn

13


này sẽ góp phần quan trọng bảo đảm cho sự phát triển vững chắc của nền kinh tế
Việt Nam, đưa đất nước đi lên và có thể sánh vai với các cường quốc trên thế giới.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
/> /> /> />14


/> /> /> /> /> />
15