MỤC LỤC
I.Tóm tắt nguyên nhân tội phạm.

Tr.2

2.1.Nghiên cứu nguyên nhân của tội phạm về ma túy.

Tr.2

2.1.1.Nguyên nhân liên quan đến vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên.

Tr.3

2.1.2.Nguyên nhân liên quan đến điều kiện kinh tế, xã hội.

Tr.5

2.1.3. Nguyên nhân liên quan đến văn hóa, giáo dục và hoạt động Tr.8
tuyên truyền, giáo dục phòng ngữa ma túy.
2.1.4 Nguyên nhân liên quan đến hoạt động quản lí Nhà nước về an Tr.11
ninh, trật tự.
2.1.5 Nguyên nhân liên quan đến hoạt động cai nghiện ma túy.

Tr.13

2.1.6. Nguyên nhân liên quan đến hoạt động đấu tranh chống tội phạm Tr.15
về ma túy.
II.Rút ra nhận xét.

Tr.17


vực cụ thể. Dù tiếp cận theo cách nào thì nguyên nhân của tội phạm nói chung,
nguyên nhân của một nhóm tội hay một tội cụ thể nói riêng cũng là tổng hợp tất
2


cả các yếu tố cùng tồn tại trong sự tác động qua lại với nhau đưa đến hành vi
phạm tội. Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, chúng tôi phân chi các yếu tố
đóng vai trò là nguyên nhân thành các nhóm theo những nội dung và lĩnh vực cụ
thể, trên cơ sở đó phân tích từng nguyên nhân và tác động tương hỗ giữa các
nguyên nhân với nhau cũng như giữa các nguyên nhân khách quan này đối với
yếu tố chủ quan ( nguyên nhân từ phía người phạm tội) trong quá trình đưa đến
hành vi phạm tội về ma túy trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.
2.1.1 Nguyên nhân liên quan đến vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên.
Hòa Bình với đường Quốc lộ 6 là con đường giao thông thuận tiện nhất đi từ các
tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Điện Biên, Sơn La về Hà Nội và các tỉnh phía bắc. Bên
cạnh đó phí tay bắc của tỉnh tiếp giáp với hai tỉnh Thanh Hóa và Sơn La là hai
tỉnh giáp biên với nước Lào. Chính những điều này ảnh hưởng không nhỏ tới thực
trạng các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Hòa Bình trong thời gian qua, vì
chúng ta đã biết rằng các tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Điện Biên, Sơn La đều là các
tỉnh trọng điểm về ma túy và đặc biệt là nước bạn Lào vốn vẫn được xác định là
nơi có nguồn cung cấp ma túy rất lớn vào Việt Nam.
Đặc điểm về vị trí địa lý nói trên không chỉ ảnh hưởng đến thực trạng các tội
phạm về ma túy trên địa bàn về tổng số vụ và số bị cáo bị xét xử mà còn là
nguyên nhân lý giải tại sao trong cơ cấu các tội phạm về ma túy ở Hòa Bình theo
các các tội danh cụ thể tội mua bán trái phép chất ma túy lại chiếm tỉ lệ rất cao
trong tổng số các tội phạm về ma túy (63,77% số vụ, 71,62% số bị cáo) và đặc
điểm đó cũng lí giải cho kết luận; các tội phạm về ma túy xảy ra ở Hòa Bình
không chỉ phục vụ cho nhu cầu sử dụng ma túy của số người nghiện trên địa bàn
tỉnh Hòa Bình mà còn có một lượng lượng lớn ma túy được trung chuyển từ các
tỉnh tây bắc về qua Hòa Bình về Hà Nội và một số tỉnh phía bắc.


2.1.2 Nguyên nhân liên quan đến điều kiện kinh tế, xã hội.
Trong những năm vừa qua điều kiện kinh tế, xã hội của tỉnh Hòa BÌnh đã có
những chuyển biến tích cực. Tốc độ tăng trưởng kinh tế trung bình đạt 12,0%,
trong đó: Nông lâm nghiệp, thủy sản tăng 4%; Công nghiệp – xây dựng tăng
21,4% ( Công nghiệp tăng 24.8%; Xây dựng tăng 13,2%); Dịch vụ tăng 12%. Cơ
cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực theo hướng tăng tỉ trọng của nghành
Công nghiệp và dịch vụ, năm 2010 tỉ trọng: Nông, lâm, ngư nghiệp chiếm 34,2%;
Công nghiệp – Xây dựng chiến 32,8%; các nghành Dịch vụ chiếm 33%. Tuy
nhiên về cơ bản Hòa Bình vẫn thuộc danh sách những địa phương có điều kiện
kinh tế, xã hội khó khăn .
Trong những năm gần đây, với việc ra đời của các khu công nghiệp như: khu
công nghiệp bờ trái song Đà, khu công nghiệp Lương Sơn…cùng với đó là hàng
loạt nhà máy, xí nghiệp ra đời đã giải quyết được khá tốt vấn đề việc làm trong
tỉnh. Theo thống kê chỉ tính riêng các khu công nghiệp trong tỉnh đã có 47 dự án
đầu tư với 19 dự án đã đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh, giải quyết việc làm
cho 3.598 lao động. Đó là những con số khá ấn tượng nếu đặt trong điều kiện lịch
sử, tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh Hòa Bình, tuy nhiên nếu so sánh với mặt
bằng chung của cả nước thì Hòa Bình vẫn là một trong những tỉnh có điều kiện
kinh tế, xã hội kém phát triển.
Cùng với sựu phát triển kinh tế, xã hội với nhiều khu công nghiệp, nhiều khu đô
thị mới được hình thành kéo theo đó là rất nhiều người dân bị mất đất, đồng nghĩa
với mất việc làm trở thành người thất nghiệp. Mất đất, không có việc làm, những
người dân và con cái họ vốn quen với công việc đồng ruộng hàng ngày, cầm
trong tay số tiền đền bù mà cả đời họ không bao giờ dám nghĩ đến. Những người
nông dân chịu sự tác động của việc giàu lên một cách dễ dàng, bất ngờ vf không
5


thực chất đã không có kế hoạch sử dụng số tiền đền bù hợp lý mà dung số tiền đó

tội phạm trên địa bàn và đặc biệt có sự gia tăng về cả số vụ và số bị cáo theo các
năm trong giai đoạn nghiên cứu.
Thứ hai, số liệu về thực trạng nghiện ma túy trên địa bàn tỉnh Hòa Bình trong giai
đoạn nghiên cứu. Số liệu cho thấy sô người nghiện trong những năm gần đây diễn
biến khá phức tạp, tuy nhiên xu hướng chung là tăng và có sự tương đồng về xu
hướng vận động với các tội phạm về ma túy.
Thứ ba, số liệu về cơ cấu các tội phạm về ma túy theo đơn vị không gian cho
thấy, nếu không tính huyện Tân Lạc là nơi có vị trí thuận lợi cho việc khám xét và
bắt giữ các vụ phạm tội về ma túy như đã phân tích thì các địa bàn như thành phố
Hòa Bình, huyện Mai Châu nổi lên là những đơn vị có số người nghiện ma túy
cao nhất tỉnh và tương ứng với nó là số tội phạm và bị có phạm tội về ma túy ở
hai địa bàn này cũng cao nhất trong tỉnh. Điều đó được lý giải bởi huyện Mai
Châu là huyện vùng cao, ngoài vị trí địa lý đặc biệt giáp hai tỉnh Sơn La và Thanh
Hóa, còn là huyện huyện có điều kiện kinh tế, xã hội khó khan nhất tỉnh, là địa
bàn cư trú chủ yếu của người dân tộc Mông – những người đã quen với tập quán
trồng cay thuốc phiện và sử dụng thuốc phiện. Trong khi đó thành phố Hòa Bình
là tỉnh lị của tỉnh với số dân đông và có điều kiện kinh tế, xã hội phát triển nhất
tỉnh, cùng với đó cũng chính là nơi chịu sự tác động sớm nhất và mạnh nhất của
những yếu tố tiêu cực, mặt trái của quá trình phát triển kinh tế, xã hội.
2.1.3. Nguyên nhân liên quan đến văn hóa, giáo dục và hoạt động tuyên
truyền, giáo dục phòng ngữa ma túy.

7


Qua nghiên cứu vê thực trạng các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Hòa Bình
cho thấy, những yếu tố về văn hóa, giáo dục, hoạt động tuyên truyền, giáo dục
phòng ngừa ma túy có tác động rất lớn đến tình hình các tội phạm về ma túy trên
địa bàn tỉnh Hòa Bình. Các yếu tố đó ảnh hưởng đến tình hình các tội phạm về
ma túy trên địa bàn tỉnh Hòa bình nói chung và các đơn vị hành chính lãnh thổ

Môi trường xã hội, như đã phân tích sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế, xã hội
trong những gần đây đã mang lại rát nhiều điều tiêu cực. Tuy nhiên bên cạnh đó
nó cũng có không ít những ảnh hưởng tiêu cực. Sự bùng nổ của các nhà hàng,
quán bả, vũ trường và các tụ điểm ăn chơi giải trí, cùng với công tác quản lí yếu
kém đã dẫn đến sduwj phát triển mạnh của lối sống thiếu lành mạnh, thích ăn
chơi đua đòi, hưởng thụ, coi thường pháp luật, điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến
một bộ phận giới trẻ.
Thứ hai, trình độ học vấn thấp, hiệu biết xã hội hạn chế là một trong những
nguyên nhân góp phàn làm phát sinh các tội phạm ma túy. Số liệu về trình độ học
vấn của các bị cáo phạm tội về ma túy cho thấy; có đến 53,6% bị cáo không biết
chữ; 27,7% bị cáo chỉ học đến cấp 1. Với đặc thù của một tỉnh miền núi, điều
kiện kinh tế, xã hội chưa phát triển, tỉnh Hòa Bình hiện còn có nhiều địa phương
còn gặp rất nhiều khó khan về cơ sở vật chất phụ vụ cho công tác giáo dục, vẫn
còn hiện tượng thiếu trường, thiếu lớp và thiếu giáo viên, đặc biệt là những người
có trình độ năng lực. Điển hình là huyện Mai Châu là một huyện vùng cao, là địa
bàn cư trú chủ yếu của người dân tộc H’Mông, những người vốn đã quen với tập
quán sử dụng thuốc phiện và trồng cây thuốc phiện. Sống ở một địa bàn đặc biệt
khó khan về kinh tế, xã hội, không được hưởng một điều kiện giáo dục tốt về văn
hóa, tri thức, không có điều kiện tiếp xúc, sử dụng các phương tiện thông tin liên
9


lặc, các phương tiện nghe nhìn, giải trí như đài, tivi, báo chí… Vì vậy việc nắm
bắt chủ chương, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước và cũng như trình độ
nhận thức và hiểu biết xã hội của một bộ phận người dân nơi đây đặc biệt là
người dân tộc H’Mông là rất hạn chế. Trình độ văn hóa thấp, hiểu biết xã hội hạn
chế nên người dân ở đây rất dễ bị lôi kéo vào con đường phạm tội về ma túy.
Điều đó giải thích tại sao huyện Mai Châu là một trong những địa bàn có số vụ và
số người phạm tội về ma túy cao nhất tỉnh và lại có một số lượng lớn người dân
tộc H’Mông sống ở 2 xã Hang Kia và Pà Cò phạm tội về ma túy.

Thứ nhất, công tác quản lí địa bàn, quản lí nhân khẩu được coi là công tác quan
trọng nhất, gớp phần quản lí xã hội, bảo vệ an ninh trật tự, phục vụ phòng chống
tội phạm. Trong thời gian qua công tác quản lí địa bàn, quản lí nhân khẩu ở Hòa
Bình còn bộ lộ nhiều hạn chế, yếu kém. Thực trạng đó có nhiều nguyên nhân,
ngoài việc chưa được quan tâm đúng mức của các cấp chính quyền còn là do sự
phát triển kinh tế, xã hội đặc biệt là ở các ngành các lĩnh vực như; công nghiệp,
tiểu thủ công nghiệp và thương mại đã dẫn đến tình trạng một số lượng rất lớn lao
động ở các vùng nông thôn và lao động ngoại tỉnh tập trung về các thành phố, thị
trấn, các khu công nghiệp gây rất nhiều khó khăn cho công tác quản lí nhân khẩu
vì lực lượng lao động này không ổn định và thường xuyên thay đổi chỗ ở. Bên
cạnh đó một bộ phận người dân và ngay cả cán bộ làm công tác quản lí nhân khảu
chưa nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác quản lí nhân khẩu.
Chính vì vậy đã xuất hiện những xóm liều, xóm bụi và những tụ điểm nghiện hút
và tội phạm về ma túy.

11


Ở những địa bàn vùng sâu, vùng cao và giáp ranh giới với các tỉnh Sơn La, Thanh
Hóa như các xã của huyện Mai Châu thì rất khó cho lực lượng cán bộ có thể nắm
vững được địa bàn và thực hiện tổ công tác quản lí nhan khẩu, vì ngoài những
khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh phí và vấn đề con người. Việc quản lí địa
bàn và nhân khẩu ở những vùng này còn gặp rất nhiều khó khăn do trình độ hiểu
biết của người dân còn hạn chế, ý thức chấp hành pháp luật chưa cao và tập quán
di dân, thay đổi chỗ ở của người dân.
Một thực trạng không thể không nói đến là một số huyện trên địa bàn Hòa Bình
như: Lương Sơn, Kim Bôi, Lạc Sơn vẫn tồn tại những khu vực khi thác vàng trái
phép. Điều này gây rất nhiều khó khăn cho công tác quản lí địa bàn và nhân khẩu
ở những địa phương này, bởi vì khai thác trái phép nên các chủ bãi cũng như
những người làm thuê chắc chắn sẽ không khai báo tạm trú, tạm vắng. Hơn nữa

không có một cơ sở nào dành riêng cho cai nghiện ma túy, cả tỉnh chỉ có 1 trung
tâm chữa bệnh và lao động xã hội cấp tỉnh với khả năng tiếp nhận được 200 lượt
người/năm và 1 trung tâm lao động xã hội cấp huyện với khả năng tiếp quản 150
lượt người/năm. Điều đó có nghĩa là còn một tỉ lệ rất lớn người nghiện ngoài xã
hội. những người nghiện còn ở ngoài xã hội này chính là một phần nguyên nhân
dẫn đến tỉ lệ tái nghiện cao ở những người đã cai nghiện sau khi hòa nhập cộng
đồng.
Công tác cai nghiện của tỉnh còn nhiều hạn chế, bất cập, hoạt động tuyên truyền
giáo dục phòng chống ma túy trong trung tâm cai nghiện chưa được chú ý đúng
mức, chưa làm tốt việc đào tạo, hướng nghiệp dạy nghề cho người nghiện; các
biện pháp tái hòa nhập cho người cai nghiện khi họ trở về cùng gia đình, cộng
13


đồng chưa được chú ý; công tác quản lý người nghiện sau cai chưa được quan
tâm. Chính những hạn chế, bất cập đó dẫn đến hiệu quả mang lại chưa cao, tỉ lệ
tái nghiện vẫn mức cao.
Bên cạnh những khó khăn về cơ sở vật chất, thuốc và trang thiết bị y tế phục vụ
cho việc cai nghiện, đội ngũ cán bộ làm công tác cai nghiện ma túy còn thiếu.
Một điều không thể không nói đến đó là năng lực của đội ngũ cán bộ làm công
tác cai nghiện còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu. Thận chí ngay chính bản
thân những người làm công tác cai nghiện ma túy cũng có suy nghĩ cho rằng
không thể cai nghiện thành công cho những người nghiện.
Hoạt động cai nghiện tại gia đình và cộng đồng chưa được quan tâm đúng mức,
người dân cũng như cán bộ phụ trách công tác này chưa nhận thức đúng tầm quan
trọng , ý nghĩa của công việc này, chính vì vậy hiệu quả đạt được chưa cao.

2.1.6. Nguyên nhân liên quan đến hoạt động đấu tranh chống tội phạm về ma
túy.
Thứ nhất, qua nghiên cứu về tình hình các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh

hợp giữa Công an tỉnh Hòa Bình và Công an các tỉnh bạn như Thanh Hóa, Lào
Cai, Lai châu, Điện Biên và đặc biệt là Sơn La phải được quan tâm và thực hiện
có hiệu quả. Tuy nhiên trong thời gian qua sự phối hợp chỉ dừng lại ở sự phối hợp
giữa Cục phòng chống ma túy của Bộ Công an và Công an tỉnh Hòa Bình trong
việc phá các chuyên án lớn. Còn sự phối hợp giữa Công an tỉnh Hòa Bình với
15


công an các tỉnh còn chưa được thực hiện thường xuyên và hiệu quả mang lại
chưa cao.
Thứ hai, tình trạng trả hồ sơ bổ sung còn nhiều, việc sửa án vẫn còn. Tình trạng
này không chỉ liên quan đến lực lượng Công an mà còn là trác nhiệm của hệ
thống các cơ quan Viện kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân trong tỉnh. Liên
quan đến lực lượng Công an và cơ quan Viện kiểm sát đó là những sai sót như
điều tra chưa đầy đủ, không thực hiện đúng, đầy đủ các thủ tục tố tụng, xác định
tội danh không đúng…Đối với cơ quan Tòa án là do quyết định hình phạt quá
nặng hoặc quá nhẹ, xử lý vật chứng không đúng…Nguyên nhân của thực trạng
này được xác định chủ yếu thuộc về chủ quan của những người tiến hành tố tụng.
Do trình độ chuyên môn nghiệp vụ còn non kém, tinh thần trách nhiệm chưa cao,
chưa đầu tư thời gian thỏa đáng, nghiên cứu hồ sơ chưa kỹ, thiếu thận trọng, chủ
quan trong đánh giá chứng cứ. bên cạnh đó những khó khăn về vấn đề con người,
cơ sở vật chất, trang thiết bị và kinh phí hoạt động cũng ảnh hưởng không nhỏ
đến hiệu quả của hoạt động đấu tranh chống các tội phạm về ma túy.
Qua việc nghiên cứu về nguyên nhân của các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh
Hòa bình trong giai đoạn 2006-2010 cho thấy tất cả các yếu tố đóng vai trò là
nguyên nhân tồn tại trong mối liên hệ tác động qua lại với nhau làm phát sinh các
tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.

II. Rút ra nhận xét.
Nhìn chung phần nghiên cứu và phân tích của tác giả là khá hoàn chỉnh và đầy

việc những người đã cai nghiện tái nghiện là rất cao, ngoài những nguyên nhân
tác giả đã nêu, còn có nguyên nhân do thái độ của cộng đồng. Khi một người đã
17


trở thành con nghiện, họ sẽ ngay lập tức bị cộng đồng xa lánh, và dù họ có cai
nghiện thành công, cộng đồng vẫn luôn có suy nghĩ họ là người xấu. Chính điều
này đã khiến những người cai nghiện trở về cảm thấy mặc cảm, tự ti, cô đơn.
Ngay trong khi họ trở về bên gia đình với hi vọng đoàn tụ, làm lại từ đầu thì
chính gia đình cũng chối bỏ họ, gia đình thấy xấu hổ về họ, xã hội coi thường họ,
họ đơn độc và cần sẻ chia, và khi ấy, người duy nhất ở bên họ, trò chuyện với họ
chính là những con nghiện ngoài xã hội. Việc cai nghiện thành công không có
nghĩ là người đó đã hoàn toàn quên được ma túy, để cai nghiên thực sựu cần một
khoảng thời gian rât dài lên đến chục năm, vì vậy khả năng những người mới cai
nghiện tái nghiện là rất lớn, nhất là khi có những người luôn bên cạnh rủ rê trong
lúc họ đang cô đơn và muốn tìm đến cảm giác lâng lâng để quên đi thực tế mà họ
phải đối mặt. Do đó cần có chính sách và chế độ rõ ràng giúp những người cai
nghiện trở về hòa nhập cộng đồng, đồng thời cần tuyên truyền, giải thích, vận
động người dân có cái nhìn bớt ác cảm với những người cai nghiện trở về, nhưng
lời động viên sẽ khích lệ họ rất nhiều trong công cuộc làm lại cuộc đời, điều này
cũng góp phần giảm bớt số lượng tội phạm về ma túy.

TỔNG KẾT
Các tội phạm về ma túy là một trong vấn đề gây nhức nhối trong xã hội, khiến
nhiều gia đình lâm vào cảnh tan hoang, li tán. Với những nguyên nhân gây nên
các tội phạm về ma túy nêu trên, có thể thấy chính ý thức, nhận thức của người
18


dân là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến số lượng tội phạm nói chung và số lượng tội