Đại Học Luật Hà Nội

Luật Hành Chính Việt Nam

I. ĐẶT VẦN ĐỀ…………………………………………………………………………...2
II.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ………………………………………………………………...2
1.Khái quát về các nguyên tắc cơ bản trong quản lí hành chính nhà nước……………..2
2. Nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lí hành
chính nhà nước……………………………………………………………………………3
2.1 Cơ sở pháp lý …………………………………………………………………………..3
2.2 Ý nghĩa của việc ghi nhận nguyên tắc nhân dân lao động tham gia
đông đảo vào quản lí hành chính nhà nước…………………………………………….4
2.3 Nội dung nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản
lí hành chính nhà nước…………………………………………………………………...4
a, Tham gia vào hoạt động của các cơ quan nhà nước…………………………………………5
b, Tham gia vào hoạt động của các tổ chức xã hội ………...………………………………….5
c, Tham gia vào hoạt động tự quản ở cơ sở ……………………………………………………..6
d, Trực tiếp thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công dân trong quản lý hành
chính nhà nước…………………………………………………………………………………….6
3. Việc vận dụng nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào
quản lí hành chính nhà nước ở nước ta hiện nay………………………………………..7
III. KẾT THÚC VẤN ĐỀ………………………………………………………………..11
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………………………..12

Hà Thị Diễm - 341736

1


Đại Học Luật Hà Nội



Hà Thị Diễm - 341736

2


Đại Học Luật Hà Nội

Luật Hành Chính Việt Nam

gồm các nguyên tắc cơ bản sau đây: Nguyên tắc Đảng lãnh đạo trong quản lí hành chính nhà
nước; nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lý hành chính nhà nước;
nguyên tắc tập trung dân chủ; nguyên tắc bình đẳng giữa các dân tộc; nguyên tắc pháp chế xã
hội chủ nghĩa.
2. Nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lí hành chính nhà nước.
Có thể hiểu nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lí hành chính nhà
nước là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và hoạt động của nhà nước và hoạt động quản lý hành
chính nhà nước cũng được tổ chức thực hiện trên cơ sở tuân thủ nội dung của nguyên tắc này.
Nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lí hành chính nhà nước nằm trong
các nguyên tắc chính trị- xã hội. Theo đó nhân dân lao động có thể tham gia vào hoạt động
quản lí nhà nước trên nhiều lĩnh vực trong đó trên cả lĩnh vực quản lí hành chính nhà nước
bằng nhiều hình thức cả trực tiếp và gián tiếp.
2.1 Cơ sở pháp lý
Nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước do nhân dân lao động tự tổ chức nhằm phát huy tài
năng, sức lực của người lao động trong việc gánh vác công việc của nhà nước, nhà nước xã
hội chủ nghĩa mang bản chất dân chủ mà thể hiện đầu tiên đó là ở việc đảm bảo thực hiện
nguyên tắc quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Cũng là một nước xã hội chủ nghĩa Nhà
nước Việt Nam ghi nhận nguyên tắc này tại Ðiều 2 - Hiến pháp 1992( sửa đổi bổ sung năm
2001) nêu rõ: “ Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt nam là nhà nước pháp quyền xã
hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về

Thứ nhất, nó phù hợp với bản chất của nhà nước Việt Nam- nhà nước của nhân dân, do
nhân dân, vì nhân dân.
Thứ hai, nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào hoạt động quản lí hành
chính nhà nước khẳng định vai trò quan trọng của nhân dân lao động trong quản lí hành chính
nhà nước, đúng như nguyên lí khoa học “ nhân dân là gốc của quyền lực nhà nước” mà chủ
nghĩa Mác- LêNin đã chỉ ra và thực tiễn lịch sử đã chứng minh.
Thứ ba, nó xác định những nhiệm vụ của Nhà nước phải thực hiện nhằm tạo các điều kiện
cơ bản để nhân dân lao động tham gia vào quản lí hành chính nhà nước.
Thứ tư, việc lôi cuốn đông đảo nhân dân lao động tham gia công tác quản lý hành chính nhà
nước là nguyên tắc, một mặt tạo khả năng phát huy được sức mạnh và trí tuệ của nhân dân.
Mặt khác, là một trong những phương pháp tốt nhất để ngăn chặn bệnh quan liêu, cữa quyền
vốn rất dễ dàng phát sinh trong hoạt động của bộ máy nhà nước.
2.3 Nội dung nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lí hành chính
nhà nước.
Việc tham gia đông đảo của nhân dân lao động vào quản lý hành chính nhà nước thông qua
các hình thức như sau:

Hà Thị Diễm - 341736

4


Đại Học Luật Hà Nội

Luật Hành Chính Việt Nam

a, Tham gia vào hoạt động của các cơ quan nhà nước
Các cơ quan trong bộ máy nhà nước là công cụ để thực hiện quyền lực nhà nước, việc
nhân dân tham gia vào hoạt động của các cơ quan nhà nước là hình thức tham gia tích cực,
trực tiếp và có hiệu quả nhất trong quản lý hành chính nhà nước.Việc tham gia vào hoạt động


Đại Học Luật Hà Nội

Luật Hành Chính Việt Nam

động tham gia tích cực vào hoạt động của các tổ chức xã hội. Cụ thể như: Nhà nước ban hành
nhiều quy định liên quan đến vị trí, vai trò, quyền và nghĩa vụ của các tổ chức xã hội trong
quản lí hành chính nhà nước nói riêng và trong quản lí nhà nước nói chung. Điều 9 Hiến pháp
1992( sửa đổi bổ sung năm 2001) quy định: “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành
viên là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân…Nhà nước tạo điều kiện để Mặt trận Tổ
quốc và các tổ chức thành viên hoạt động có hiệu quả.” Các tổ chức thành viên của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam bao gồm các tổ chức chính trị xã hội( Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ,…)
và các tổ chức xã hội nghề nghiệp( Hội nhà Báo, Hội luật gia Việt Nam,…). Bên cạnh đó, Nhà
nước cũng giúp đỡ về vật chất và tinh thần để cho các tổ chức xã hội thực sự trở thành công cụ
của nhân dân lao động trong việc thực hiện quyền tham gia quản lí hành chính nhà nước.
Thông qua các hoạt động của các tổ chức xã hội, vai trò chủ động sáng tạo của nhân dân lao
động được phát huy. Ðây là một hình thức hoạt động có ý nghĩa đối với việc bảo đảm dân chủ
và mở rộng nền dân chủ ở nước ta.
c, Tham gia vào hoạt động tự quản ở cơ sở
Để nhân dân có thể tham gia vào quản lí nhà nước, Nhà nước đã tạo những điều kiện cần
thiết về vật chất và tinh thần để phát huy vai trò chủ động, tích cực của nhân dân lao động
trong việc tham gia những hoạt động có tính chất tự quản. Cụ thể là tạo mọi điều kiện để nhân
dân tham gia vào các hoạt động tự quản ở cơ sở. Ðây là hoạt động do chính nhân dân lao
động tự thực hiện và chúng có mối liên hệ chặt chẽ với các công việc khác nhau của quản lí
nhà nước, quản lí xã hội. Các hoạt động này gần gũi và thiết thực đối với cuộc sống của
người dân như hoạt động bảo vệ an ninh trật tự, vệ sinh môi trường,...Những hoạt động này
xảy ra ở nơi cư trú, làm việc, sinh hoạt nên mang tính chất tự quản của nhân dân. Đây là hoạt
động được đánh giá là gần gũi và thiết thực bởi lẽ nó gắn liền với đời sống thường ngày của
nhân dân lao động, thông qua những hoạt động mang tính chất tự quản này người lao động là
những chủ thể tham gia tích cực nhất, quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội của

quản lý nhà nước, trực tiếp thể hiện quyền lợi của toàn thể nhân dân lao động. Họ có thể tự
mình bầu ra những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của họ để tham gia vào quản lí
hành chính nhà nước hoặc có thể thông qua hoạt động của các tổ chức, hoạt động cơ sở…Đây
là nguyên tắc thể hiện rõ tính dân chủ trong quản lí hành chính nhà nước.
II. Việc vận dụng nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lí hành
chính nhà nước ở nước ta hiện nay:
Việc mở rộng hình thức tham gia của nhân dân vào hoạt động quản lý nhà nước là yêu cầu
của công cuộc đổi mới, phát triển kinh tế thị trường, dân chủ hóa đời sống xã hội và của bản
thân Nhà nước, nó cũng là đòi hỏi bức thiết trong xu thế hội nhập toàn cầu. Đối với quản lí
hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay thì mở rộng sự tham gia mạnh mẽ của người dân
vào các quá trình ra quyết định, các hoạt động quản lý hành chính nhà nước sẽ đóng góp quan
trọng cho việc xây dựng một xã hội công bằng và dân chủ, ổn định chính trị, phát triển kinh tế
7
Hà Thị Diễm - 341736


Đại Học Luật Hà Nội

Luật Hành Chính Việt Nam

- xã hội. Nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lí hành chính nhà nước là nhiệm vụ mà Nhà
nước ta đang thực hiện. Ở Nhà nước ta việc bảo đảm sự tham gia của nhân dân vào công việc
quản lý hành chính nhà nuớc không chỉ được ghi nhận trong Hiến pháp mà còn được quy định
trong nhiều luật khác: Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và ủy ban
nhân dân, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Khiếu nại, tố cáo, Luật Phòng,
chống tham nhũng… trong đó quy định cụ thể các điều kiện, hình thức, phương thức để nhân
dân tham gia vào hoạt động quản lý hành chính của Nhà nước. Các luật cụ thể hóa các quy
định của Hiến pháp về vai trò của các các tổ chức chính trị - xã hội như Luật Công đoàn, Luật
Thanh niên, Luật Mặt trận Tổ quốc khi tham gia công việc quản lý nhà nước. Có thể nói tại
đây, các phương thức, hình thức để người dân tham gia vào quá trình xây dựng luật pháp,

quyền lợi và nghĩa vụ của mình đối với việc tham gia quản lý nhà nước, chưa làm hết sức
mình khi tham gia quản lý nhà nước ở hình thức này. Nó thể hiện ở sự bỏ phiếu lấy lệ, cho
xong của nhiều người trong các lần bầu cử, không đi bầu cử điều này dẫn đến việc chưa phản
ánh được chính xác nguyện vọng của người dân. Hơn nữa, trên thực tế, sự tham gia của nhân
dân vào việc quản lí nhà nước phụ thuộc rất nhiều vào phương thức lựa chọn người đại diện và
vào phương thức hoạt động của các cơ quan đó. Theo quy định hiện hành, mối quan hệ giữa
người đại diện cho ý chí của nhân dân với nhân dân còn có khoảng cách khá xa và chưa chặt
chẽ. Tuy rằng theo quy định họ là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân nhưng
thực tế những đại biểu được nhân dân bầu ra chưa có sự gắn bó với cử tri, vẫn đại diện cho
nhân dân một cách chung chung, mà không phải là cho những cộng đồng lợi ích cụ thể. Điều
này thể hiện trên các phương diện sau: Một là, thể hiện ở chỗ người được bầu không cần đi
vận động, không cần hứa hẹn với cử tri vẫn được bầu và khi đã trúng cử do chưa trực tiếp tìm
hiểu nguyện vọng của nhân dân nên họ chưa thể phản ánh đúng và toàn bộ nguyện vọng của
nhân dân. Điều này dẫn đến kiến nghị của họ chưa phù hợp với thực tế đòi hỏi của người dân.
Hai là, khi đã trở thành đại biểu đại diện cho nhân dân thì theo quy định trong thời gian đảm
nhiệm trọng trách đại biểu của dân, họ phải tiếp xúc cử tri trước và sau các kỳ họp để nắm bắt
ý kiến của nhân dân, nhưng đây chỉ là trên cơ sở hình thức. Cách tiếp xúc hiện nay chủ yếu
thực hiện theo phương thức "đại cử tri", tức là tiếp xúc với các đại biểu của cử tri, nên người
có ý kiến thật thì không được gặp, người đi đại diện thì có nhiều lý do để có thể không nói ra.
Ta có thể thấy rằng từ những hạn chế nói trên nên việc nhân dân lao động tham gia vào
quản lí nhà nước vẫn còn trên hình thức, từ đó cho thấy sự xem xét, quyết định đối với các vấn
đề trong quản lí hành chính cũng chưa đúng với nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông
đảo vào quản lí hành chính nhà nước. Đặc biệt trong lĩnh vực quản lí hành chính khi các cơ
quan quản lí hành chính đóng vai trò quan trọng trong việc ra các quyết định hành chính.
Thứ ba, về hình thức nhân dân lao động tham gia vào hoạt động của các tổ chức xã hội:
Những năm qua thì Nhà nước ta rất khuyến khích hoạt động của các tổ chức xã hội. Nhà nước
đã có những quy định thông thoáng để tạo điều kiện cho người dân lao động có thể tham gia
9
Hà Thị Diễm - 341736


các phong trào này đều mang lại hiệu quả tốt. Thông qua hoạt động này người dân có thể tham
gia vào quản lí nhà nước, quản lí xã hội.
Thứ năm, nhân dân lao động trực tiếp thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công dân trong
quản lí hành chính nhà nước. Việc nhân dân lao động tự lựa chọn ra những người có đủ năng
lực để đại diện cho mình trong quản lí hành chính nhà nước khiến cho quyền và lợi ích của
người dân ngày càng được đảm bảo. Theo Hiến pháp quy định, nhân dân có quyền quyết định
các vấn đề hệ trọng của đất nước thông qua trưng cầu dân ý và trực tiếp quyết định nhiều vấn
đề liên quan đến đời sống ở cơ sở. Tuy nhiên, đến nay vấn đề trưng cầu dân ý vẫn chưa được
triển khai thực hiện.

Hà Thị Diễm - 341736

10


Đại Học Luật Hà Nội

Luật Hành Chính Việt Nam

Ngoài những hình thức nêu trên, để thực hiện nguyên tắc này người dân có thể tham gia ý
kiến vào các văn bản pháp luật khi được công bố hỏi ý kiến qua báo chí, có quyền khiếu nại,
tố cáo các quyết định, hành vi vi phạm hành chính. Tuy nhiên, trên thực tế hình thức này cũng
còn nhiều vướng mắc. Đa số người dân do tâm lí e dè nên thường ít đưa ra ý kiến đóng góp
với chính quyền và các cơ quan nhà nước trừ khi có những vấn đề bức xúc của bản thân tương
tự đối với khiếu nại, tố cáo, chỉ khi nào ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của họ thì họ mới
khiếu nại, tố cáo. Việc kiểm tra, giám sát hoạt động quản lý nhà nước của các cơ quan và công
chức nhà nước; thực hiện khiếu nại, tố cáo những việc làm trái pháp luật của các cơ quan và
công chức nhà nước của người dân cũng còn hạn chế.
Thông qua việc tìm hiểu về việc vận dụng nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo
vào quản lí hành chính nhà nước ta thấy còn có nhiều tồn tại trên thực tế. Vì thế trong thời

1. Trường Đại học Luật Hà Nội, giáo trình luật hành chính Việt Nam, Nxb. Công an
nhân dân, Hà Nội, 2008.
2. Khoa luật, Đại học quốc gia Hà Nội, giáo trình luật hành chính Việt Nam, Nxb. Đại
học quốc gia, Hà Nội, 2005
3. Học viện hành chính quốc gia, giáo trình luật hành chính và tài phán hành chính,
Nxb. Giáo dục Hà Nội, 2005
4. http:// www.luatvietnam.com.vn
5. http:// www.chinhphu.vn
6. Tạp chí dân chủ và pháp luật
7.
8. Hà Quang Ngọc - Hà Quang Trường, “nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông
đảo vào quản lí nhà nước”

Hà Thị Diễm - 341736

12