LỜI MỞ ĐẦU
Nhà nước xã hội chủ nghĩa do chính nhân dân lao động tự tổ chức để thực
hiện quyền lực của mình nhằm phát huy tài năng, sức lực, sức lực của người lao
động trong việc gánh vác các công việc của nhà nước và xã hội, phục vụ lợi ích
của chính họ. Để nhân dân lao động thực sự giữ vai trò là người làm chủ đất nước,
việc tạo điều kiện để nhân dân lao động tham gia vào QLHCNN phải được ghi
nhận và đảm bảo thực hiện như một nguyên tắc cơ bản trong QLHCNN.
Vậy nhân dân lao động tham gia đông đảo vào QLHCNN như thế nào?
Nguyên tắc này có gì đặc biệt? Sự vận dụng nguyên tắc này trong QLHCNN ở
nước ta hiện nay ra sao? Cùng nghiên cứu đề tài: “Phân tích nguyên tắc nhân dân
lao động tham gia đông đảo vào quản lý hành chính nhà nước và đánh giá việc
vận dụng nguyên tắc này trong quản lý hành chính nhà nước ở nước ta hiện
nay.” để giải quyết thắc mắc trên.
NỘI DUNG
I. Nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào QLHCNN
1. Cơ sở của nguyên tắc :
Nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào QLHCNN được hình
thành trên hai cơ sở cơ bản là bản chất nhà nước và cơ sở pháp lý. Cụ thể là:
- Bản chất của nhà nước ta là nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì
nhân dân, tất cả quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân dân.
- Cơ sở pháp lý: Điều 3 – Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001)
khẳng định: “Nhà nước bảo đảm và không ngừng phát huy quyền làm chủ về mọi
mặt của nhân dân”, điều này có nghĩa là quyền được tham gia vào quản lý các
công việc của Nhà nước và xã hội là quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp
ghi nhận.
2. Đặc điểm của nguyên tắc
1
Nhân dân lao động tham gia đông đảo vào QLHCNN là một trong những
nguyên tắc cơ bản trong QLHCNN, bở lẽ đó nguyên tắc này có một số đặc điểm cơ
bản sau:
- Thứ nhất, nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào QLHCNN

Các hình thức tham gia QLHCNN là biểu hiện rõ nét nhất của nguyên tắc
nhân dân lao động tham gia đông đảo vào QLHCNN, được pháp luật ghi nhận và
đảm bảo thực hiện bằng các phương tiện nhà nước. Các hình thức này bao gồm:
3.1. Tham gia vào hoạt động của các cơ quan nhà nước
Trước hết, có thể khẳng tham gia vào các cơ quan nhà nước là hình thức
tham gia tích cực, trực tiếp và có hiệu quả của người lao động vào hoạt động
QLHCNN bởi các cơ quan trong bộ máy nhà nước là công cụ để thực hiện quyền
lực nhà nước. Người lao động nếu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu mà pháp luật quy
định đều có thể tham gia vào hoạt của các cơ quan nhà nước để trực tiếp hay gián
tiếp thực tiện công việc QLHCNN trên các lĩnh vực của đời sống xã hội. Người lao
động có thể tham gia vào hoạt động của các cơ quan nhà nước thông qua các con
đường sau:
- Với tư cách là thành viên cơ quan nhà nước – những đại biểu được lựa
chọn thông qua con đường bầu cử như là được bầu làm Đại biểu Quốc hội, Đại
biểu hội đồng nhân dân các cấp,... Ở cương vị này, người lao động trực tiếp xem
xét và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, của từng địa phương, trong
đó có các vấn đề về QLHCNN.
- Với tư cách là cán bộ, công chức, nhân dân lao động tham gia vào hoạt
động của các cơ quan nhà nước khác như: cơ quan HCNN, cơ quan kiểm sát, cơ
quan xét xử,… Khi đó, họ sẽ sử dụng một cách trực tiếp quyền lực nhà nước để
tiến hành những công việc khác nhau của QLHCNN, thể hiện vai trò làm chủ đất
nước, làm chủ xã hội của mình.
- Người lao động có thể gián tiếp tham gia vào hoạt động của các cơ quan
nhà nước thông qua việc thực hiện quyền lựa chọn những đại biểu xứng đáng thay
măt mình vào cơ quan quyền lự nhà nước ở trùn ương hay địa phương (Ví dụ: bầu
3
đại biểu Hội đồng nhân dân). Đây là cách thức rộng rãi nhất để nhân dân lao động
có thể tham gia vào quản lý các công việc của nhà nước.
3.2. Tham gia vào hoạt động của các tổ chức xã hội
Điều 9 Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001) quy định: “Mặt

phương, kiến nghị với cơ quan Nhà nước, biểu quyết khi Nhà nước trưng cầu ý
dân”. Để thực hiện quyền cơ bản này, pháp luật đã quy định những quyền và nghĩa
vụ cụ thể của công dân trong các lĩnh vực khác nhau của QLHCNN. Bên cạnh việc
thực hiện các quyền và nghĩa vụ này thông qua hoạt động của các cơ quan nhà
nước, các tổ chức xã hội, việc trực tiếp thực hiện các quyền và nghĩa vụ cũng là
một hình thức tham gia vòa QLHCNN của nhân dân lao động.
Ngày nay, các quyền và nghĩa vụ của công dân ngày càng được tôn trọng và
đảm bảo thực hiện một cách đầy đủ hơn. Do vậy, đây cũng là một hình thức có ý
nghĩa quan trọng để nhân dân lao động phát huy vai trò làm chủ của mình.
II. Việc vận dụng nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào
QLHCNN trong QLHCNN ở nước ta hiện nay
Ngày nay, nhân dân lao động tham gia vào QLHCNN càng ngày càng đông
đảo. Biểu hiện cụ thể của sự tham gia này là trong hoạt động của các cơ quan nhà
nước, các tổ chức xã hội, các hoạt động tự quản ở cơ sở và thông qua việc thực
hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Dù trực tiếp hay gián tiếp, dù dưới hình thức này
hay hình thức khác, có thể nói rằng việc vận dụng nguyên tắc nhân dân lao động
tham gia đông đảo vào QLHCNN trong QLHCNN ở nước ta hiện nay đang theo
chiều hướng tích cực. Cụ thể như sau:
- Trong việc tham gia vào hoạt động của các cơ quan nhà nước: khi đáp ứng
đầy đủ các yêu cầu mà pháp luật quy định, người lao động được tự ứng cử hoặc
bầu cử vào các vị trí trong bộ máy nhà nước; được tuyển dụng, bổ nhiệm thành cán
5