TRƢỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG TP HÀ NỘI
LỚP BỒI DƢỠNG NGHẠCH CHUYÊN VIÊN K4A-2015

TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP

TÊN ĐỀ TÀI:
XỬ LÝ TÌNH HUỐNG: “KHIẾU NẠI VỀ CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM
XÃ HỘI CHO NGƢỜI LAO ĐỘNG BỊ TAI NẠN LAO ĐỘNG TRONG
DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT GẠCH NGÓI NGA THỊNH
THỊ XÃ SƠN TÂY - TP HÀ NỘI”

Họ và tên

: Phùng Thị Phương Dung

Chức vụ

: Chuyên viên

Đơn vị công tác : Phòng Lao động - TBXH thị xã Sơn Tây

Hà Nội, tháng 11 năm 2015


MỤC LỤC
I. LỜI MỞ ĐẦU............................................................................................. 1
II. NỘI DUNG ................................................................................................. 3
2.1. Mô tả tình huống ..................................................................................... 3
2.2. Mục tiêu xử lý tình huống ......................................................................... 5
2.3 Phân tích nguyên nhân, hậu quả ............................................................... 6
2.3.1 Phân tích nguyên nhân ............................................................................ 6

hội, xác định bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động và người sử
dụng lao động; Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 12/NĐ-CP ngày
26/01/1995 kèm theo là điều lệ BHXH; Luật Bảo hiểm xã hội được Quốc hội
nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 9 thông qua
ngày 29.6.2006; đồng thời các văn bản dưới luật đã cụ thể hóa các nội dung về
chính sách BHXH nhằm đảm bảo vật chất, góp phần ổn định đời sống của người
tham gia BHXH.
Trên địa bàn thị xã Sơn Tây hiện nay, đa số các doanh nghiệp trong huyện
thường vi phạm nhiều quy định về pháp luật lao động, như việc ký kết hợp đồng
lao động, an toàn vệ sinh lao động, chế độ BHXH… do đó ảnh hưởng trực tiếp
đến quyền và lợi ích của người lao động, làm nảy sinh nhiều tranh chấp lao động
dẫn đến tình trạng đình công, khiếu nại, tố cáo.. Do vậy, trong phạm vi tiểu luận
này tôi xin đề cập đến “Tình huống giải quyết khiếu nại trong việc thực hiện
chính sách Bảo hiểm xã hội đối với người lao động trong doanh nghiệp”.
Là một công chức Nhà nước, sau khi tham gia lớp bồi dưỡng kiến thức
quản lý nhà nước, cộng với những kinh nghiệm thực tế trong công tác. Tôi chọn
đề tài “Xử lý tình huống khiếu nại về chính sách Bảo hiểm xã hội cho người
lao động bị tai nạn lao động trong doanh nghiệp sản xuất gạch ngói Nga
Thịnh thị xã Sơn Tây - TP Hà Nội” làm tiểu luận tình huống cuối khóa lớp bồi
dưỡng ngạch chuyên viên. Nhằm phân tích tình huống tìm ra và lựa chọn
phương án tối ưu nhất để giải quyết công việc một cách nhanh chóng, kịp thời,

1


đúng qui định, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người lao động
trong huyện.
Phạm vi đề tài này chỉ giải quyết khiếu nại về chính sách bảo hiểm xã hội
của bà Trần Thị Năm, là người lao động tại Doanh nghiệp sản xuất gạch ngói
Nga Thịnh thị xã Sơn Tây - TP Hà Nội. Nội dung của đề tài bao gồm 3 phần:

ích được ghi trong Hợp đồng, ngoài ra vào các dịp lễ tết cổ truyền chị còn được
chủ doanh nghiệp thăm hỏi tặng quà.
Ngày 25 tháng 11 năm 2010, một sự cố nghiêm trọng đã xảy ra tại nơi làm
việc của chị Năm: Như thường lệ, sau khi khởi động máy và bắt đầu thao tác
được gần 02 giờ đồng hồ thì bộ phận lưới sắt dung để che chắn, bảo vệ miệng
trục lăn của máy ép bị hỏng mối hàn cố định với chân đế nên chị Năm và chị
Hoa quyết định cho dừng máy để tháo dỡ ra mang đến người quản lý là ông
Minh để báo cáo và yêu cầu cho phép sửa chữa, khắc phục để đảm bảo an toàn
và tiếp tục sản xuất. Được sự đồng ý của ông Minh, chị Năm đã mang đến cơ sở
hàn tiện gần đó để hàn sửa.
Mọi thông tin đã được chị Năm phản hồi đầy đủ đến ông Minh, về nguyên
tắc an toàn lao động, trong điều kiện này người công nhân không được tiếp tục
3


vận hành máy nhưng do nóng lòng thực hiện các chỉ tiêu sản phẩm, phần cũng
thấy rằng việc thiếu thốn khung thép bảo vệ tuy có “thiếu một chút về an toàn”
nhưng “nếu” kỹ lưỡng thì chắc “không có vấn đề gì”. Thế là tổ nhào nặn đất
khởi động lại máy và tiếp tục vận hành. Sau hơn 4 phút tiếp tục làm việc, do sơ
xuất, một vạt áo của chị Năm bị trục ép của máy cuốn vào trong máy. Do phản
xạ tự nhiên, chị Năm dùng tay chống đỡ theo hướng ngược lại nhưng lần này do
độ trơn của đất sét nên cánh tay phải của chị lại tự đưa vào trục cuốn của máy
ép. Chị Năm và cả tổ tri hô lên và nhận được sự giúp đỡ của các đồng nghiệp.
Máy được dừng lại, chị Năm được cứu thoát nhưng cánh tay thì bị máy cuốn dập
nát. Trước tai nạn nghiêm trọng đó, ông Minh đã nhanh chóng gọi phương tiện,
xe đưa chị Năm đi cấp cứu tại bệnh viện Đa khoa thị xã Sơn Tây. Vì vết thương
khá nặng nên sau đó được chuyển đến bệnh viện Việt Đức thành phố Hà Nội để
tiếp tục điều trị.
Ngày 04/4/2011,chị Năm được xuất viện, được chủ doanh nghiệp thanh
toán tất cả các chi phí về thuốc men, ăn uống, đi lại trong quá trình điều trị với

(quần áo, phương tiện bảo hộ lao động cá nhân…).
- Người sử dụng lao động (chủ doanh nghiệp) không tiến hành huấn luyện
và hướng dẫn các quy trình, quy phạm, các biện pháp an toàn khi vận hành máy.
2.2. Mục tiêu xử lý tình huống
- Xử lý tình huống nhằm giải quyết các vấn đề do tình huống đặt ra:
+ Chị Năm phải được chủ doanh nghiệp chi trả toàn bộ tiền thuốc men
trong suốt quá trình điều trị cho đến khi khỏi bệnh;
+ Chị Năm được chủ doanh nghiệp đưa ra Hội đồng Giám định Y khoa để
Giám định phần sức khỏe bị giảm sút, tỷ lệ thương tật do tai nạn lao động.
+ Trách nhiệm pháp lý của mỗi bên theo quy định của pháp luật. Trước mắt là giải
quyết vấn đề hỗ trợ để chị Năm có đủ điều kiện tiếp tục điều trị và sinh sống trong thời gian
chưa thể tiếp tục công việc hoặc chưa tìm được công việc mới.
- Nhằm xử lý, giải quyết thỏa đáng, hợp lý, đúng quy định của pháp luật
các vấn đề thuộc về an toàn lao động, các vụ tai nạn lao động, tăng cường pháp
chế xã hội chủ nghĩa.
+ Góp phần bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người
lao động, của người sử dụng lao động, ổn định tình hình an ninh, trật tự xã hội;
tạo sự gắn bó giữa người sử dụng lao động và người lao động để họ cùng an tâm
sản xuất kinh doanh mang lại lợi ích kinh tế và lợi ích xã hội.
5


2.3 Phân tích nguyên nhân, hậu quả
2.3.1 Phân tích nguyên nhân
Qua nghiên cứu, phân tích tình huống có thể làm sáng tỏ mấy vấn đề sau:
a. Công tác quản lý nhà nước về lao động
- Cơ quan thẩm quyền tại địa phương đã không thường xuyên kiểm tra,
giám sát việc chấp hành pháp luật về lao động tại các doanh nghiệp, cụ thể là
thực hiện Bộ Luật lao động như:
+ Vi phạm chế độ hợp đồng lao động,

quan BHXH không kiểm tra, lập biên bản nhắc nhở đơn vị sai phạm và báo cáo
với các ngành chức năng để có biện pháp xử lý.
- Về phía phòng Lao động-Thương binh Xã hội Thị xã tuy là cơ quant ham
mưu giúp UBND thị xã quản lý Nhà nước về lao động nhưng cũng chưa thực
hiện hết chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của mình, việc tuyên truyền phổ biến
hướng dẫn pháp luật lao động về các doanh nghiệp, các đơn vị sử dụng lao động
chưa sâu rộng; chưa thực hiện tốt công tác điều tra doanh nghiệp.
- Về phía tổ chức Công đoàn trong doanh nghiệp tuy đã được thành lập
nhưng hoạt động chỉ mang tính hình thức, chưa thực sự bảo vệ và đứng về phía
lợi ích của người lao động vì Ban chấp hành công đoàn chủ yếu nằm trong Ban
giám đốc của doanh nghiệp. Liên đoàn Lao động Thị xã cũng còn thiếu xót
trong công tác định hướng, kiểm tra, giám sát hoạt động của tổ chức Công đoàn
cơ sở trong Doanh nghiệp.
c. Sự kém hiểu biết pháp luật của một bộ phận người lao động.
- Người lao động còn thiếu hiểu biết về pháp luật lao động, về quyền và
nghĩa vụ của mình khi tham gia đàm phán, ký kết hợp đồng lao động với người
sử dụng lao động.
- Do có nhu cầu về việc làm và thu nhập nên khi được nhận vào làm việc và
được giải quyết nơi ở tạm, được hưởng lương khoán theo sản phẩm (mà không
được đóng bảo hiểm xã hội và một số quyền lợi khác), lại là người có trình độ
văn hóa thấp (mới tốt nghiệp phổ thông), nhận thức về pháp luật lao động chưa
đầy đủ nên chị Năm đã vì quyền lợi trước mắt mà dễ dàng chấp nhận công việc
mà không được đào tạo, huấn luyện về kỹ thuật sử dụng máy, không được trang
bị đầy đủ các phương tiện bảo hộ lao động để đảm bảo an toàn bản than trong
quá trình lao động. Chính sự thiếu hiểu biết, các quy trình, quy phạm cũng như
7


những mối nguy hiểm khi vận hành, sử dụng máy móc, thiết bị nên thay vì việc
dừng máy để bảo hành, sửa chữa thì chị lại tiếp tục vận hành máy để xảy ra tai

động của doanh nghiệp chưa nghiêm, vi phạm pháp luật kéo dài, không được
8


phát hiện, ngăn chặn kịp thời gây ra nhiều tổn thất cả về vật chất và tinh thần
cho người lao động. Thêm vào đó, khi có vụ việc gì xảy ra thì tình trạng chậm
chạp, xử lý chưa đến nơi đến chốn của các cơ quan chức năng đối với các bên
liên quan sẽ tạo sự niềm tin của nhân dân vào pháp luật, Nhà nước, pháp chế xã
hội chủ nghĩa.
c. Ảnh hưởng xu về mặt xã hội
Thật vậy, tai nạn lao động xảy ra sẽ gây thiệt hại không nhỏ về kinh tế mà
nó còn gây ảnh hưởng xấu về mặt xã hội. Tai nạn lao động xảy ra khiến cho
người lao động không thể yên tâm để làm việc, gây ra nỗi lo lắng cho cả những
người dân sống quanh doanh nghiệp vì nếu có xảy ra những tai nạn lao động do
sự cố cháy, nổ,… sẽ làm ảnh hưởng đến rất nhiều người và tác động xấu đến
tâm lý của toàn xã hội.
2.4. Xây dựng, phân tích và lựa chọn phƣơng án giải quyết tình huống
Để giải quyết tình huống nói trên vừa đảm bảo đúng pháp luật lao động,
vừa hợp tình, hợp lý ta cần phải xây dựng các phương án để thực hiện như sau:
2.4.1. Cơ sở pháp luật:
Trước hết, dựa trên cơ sở các điều luật có liên quan, cần phân tích làm rõ
mối quan hệ lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động (giữa chị
Năm và ông Tuấn).
- Điều 5, Điều 6 của Bộ Luật lao động quy định về quyền và nghĩa vụ của
người sử dụng lao động và của người lao động trong quan hệ lao động.
- Điều 38, Điều 39 của Bộ Luật lao động quy định về quyền đơn phương
chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động và những trường hợp
người sử dụng lao động không được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.
Vì vậy,theo Điểm b Khoản 1 Điều 38 thì chị Năm điều trị tai nạn lao động chưa
đến 6 tháng liên tục nên không nằm trong diện bị ông Tuấn (chủ doanh nghiệp)

tham gia BHXH cho người lao động, ngoài ra công ty còn phải đăng ký tham gia
và truy đóng BHXH cho số lao động chưa được đóng BHXH theo qui định.
Đồng thởi, Phòng Lao động Thương binh và Xã hội chuyển hồ sơ sang UBND
thị xã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với công ty.
Ưu điểm của phương án:
Các ngành chức năng đã làm cho công ty nhận thức được hành vi sai trái
của mình và khắc phục sữa chữa bằng cách thực hiện đúng quy định nhằm đảm
10


bảo tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời đảm bảo được quyền lợi của
người lao động, tạo được sự bình đẳng giữa những người lao động làm việc
trong các thành phần kinh tế. Từ đó củng cố lòng tin của người lao động đối với
các cơ quan chức năng của huyện.
Hạn chế của phương án:
Nếu cơ quan Bảo hiểm xã hội đồng ý giải quyết tai nạn lao động cho chị
Năm sẽ tạo ra một tiền lệ không tốt cho các đơn vị sử dụng lao động không tham
gia BHXH cho người lao động hoặc tham gia không đầy đủ cho số lao động
đang làm việc tại đơn vị.
Phương án 2:
Khi nhận được đơn khiếu nại của người lao động, Ủy ban nhân dân Thị xã
chỉ đạo cho các ngành chức năng là phòng lao động, Liên đoàn lao động và Bảo
hiểm xã hội đến làm việc với Doanh nghiệp sản xuất Gạch ngói Nga Thịnh đồng
thời báo cáo kết quả và hướng xử lý cho Ủy ban nhân Thị xã. Sau khi làm việc
với doanh nghiệp xong các ngành chức năng thống nhất kiến nghị Ủy ban nhân
dân Thị xã ra quyết định xử lý buộc doanh nghiệp phải thực hiện đúng quy định
tức là phải truy nộp đủ số tiền BHXH mà công ty đang nợ; đồng thời chỉ đạo
doanh nghiệp sản xuất Gạch ngói Nga Thịnh phải làm hồ sơ cho chị Năm đi
giám định tỷ lệ suy giảm khả năng lao động và tiếp tục nhận chị Năm vào làm
việc tại doanh nghiệp và phải sắp xếp công việc phù hợp với sức khỏe của chị

đóng bảo hiểm để chị nhận tiền trợ cấp hang tháng.
Hạn chế của phương án:
Cách giải quyết này tuy hướng đến lợi ích của người lao động nhưng trái
với quy định của pháp luật.
2.4.3. Lựa chọn phƣơng án tối ƣu:
Qua nghiên cứu, xem xét những ưu khuyết điểm của mỗi phương án để
giải quyết tình huống trên, thì phương án 2 là phương án tối ưu nhất vì giải
quyết theo phương án này vừa đảm bảo đúng pháp luật, vừa hợp tình, hợp lý, đỡ
gây phiền hà cho người lao động và bản thân người sử dụng lao động, ngoài ra
còn vừa bảo vệ được quyền lợi cho người lao động, vừa tạo điều kiện cho công
ty thực hiện đúng nghĩa vụ theo quy định của pháp luật lao động, đồng thời giúp
công ty hiểu rõ thêm về chính sách BHXH.

12


2.5. Lập kế hoạch tổ chức, thực hiện phƣơng án đã lựa chọn
Để tình huống trên đây được giải quyết kịp thời, hợp tình hợp lý, nhưng
vẫn đảm bảo thực hiện đúng pháp luật lao động thì sẽ phải tiến hành theo các
bước sau:
Bƣớc 1 :
Tiếp nhận đơn khiếu nại về chính sách Bảo hiểm xã hội của chị Trần Thị
Năm tại Doanh nghiệp sản xuất gạch ngói Nga Thịnh.
Bƣớc 2 :
Sau khi nhận đơn khiếu nại của chị Năm, Ủy ban nhân dân Thị xã chỉ đạo
các ngành chức năng gồm có: Phòng Lao động Thương binh và Xã hội, Liên
đoàn Lao động huyện, Bảo hiểm xã hội Thị xã cùng tiến hành đến làm việc với
công ty.
Bƣớc 3 :
Sau buổi làm việc với công ty, phòng Lao động Thương binh và Xã hội đại

các bên rất khác nhau với các mối quan hệ cũng rất khác nhau. Trong quan hệ
lao động, người lao động và chủ sử dụng lao động có những lợi ích khác nhau,
trong hoạt động sản xuất và họ cũng có những lợi ích khác nhau, mối quan tâm
khác nhau khi tham gia BHXH. Vì vậy, mâu thuẫn về lợi ích giữa các bên luôn
luôn tồn tại. Để giải quyết các mâu thuẫn này, cần có người trọng tài là Nhà
nước với tư cách là người đại diện cho nhân dân quản lý xã hội.
Vai trò của Nhà nước ở đây được thể hiện ở chỗ, Nhà nước bằng các quy
định pháp luật và các chế tài của mình, buộc người sử dụng lao động phải đóng
đúng, đóng đủ phí BHXH cho người lao động. Đồng thời, Nhà nước cũng yêu
cầu người lao động cũng phải thực hiện nghĩa vụ tự bảo vệ mình bằng cách đóng
một phần trong tiền lương/ thu nhập của mình cho quỹ BHXH. Hơn nữa, quỹ
BHXH là một quỹ tài chính rất lớn, có ảnh hưởng đến nền tài chính quốc gia. Để
BHXH đi đúng định hướng, phục vụ cho lợi ích số đông người tham gia BHXH,
phục vụ cho sự phát triển và an sinh xã hội của quốc gia, cần thiết phải có sự
quản lý của Nhà nước về BHXH.
Trong quá trình đất nước ta đang tiếp tục thực hiện công cuộc đổi mới
toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản
Việt Nam nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công
14


bằng, dân chủ, văn minh” trong đó các chính sách xã hội luôn được Đảng và
Nhà nước ta quan tâm, từng bước xây dựng và hoàn thiện mục tiêu an sinh xã
hội tiến bộ nhất đặc biệt là việc giải quyết việc làm cho người lao động đang là
vấn đề bức xúc của toàn xã hội. Trong thời gian qua, mặt dù các doanh nghiệp
thuộc các thành phần kinh tế đã góp phần rất lớn trong việc giải quyết việc làm
cho người lao động và thúc đẩy nền kinh tế ngày càng phát triển mạnh mẽ
nhưng tình hình vi phạm pháp luật lao động cũng đã và đang diễn ra khá phổ
biến nhất là tình trạng né tránh không tham gia BHXH cho người lao động, kéo
dài thời gian học việc, không ký hợp đồng lao động nợ BHXH kéo dài … do đó

+ Chỉ đạo các ngành các cấp có sự phối kết hợp tốt trong công tác thực hiện
chính sách BHXH ở địa phương.
+ Chỉ đạo các ngành chức năng cần phải xây dựng quy chế phối hợp để giải
quyết những vấn đề có liên quan đến việc chấp hành Luật lao động.
+ Tạo điều kiện hỗ trợ kinh phí và tăng cường quản lý Nhà nước về lao
động tại các doanh nghiệp thông qua đoàn kiểm tra thực thi Bộ luật lao động,
cần giải quyết kịp thời những đề xuất, kiến nghị của đoàn kiểm tra .
+ Tiếp tục quan tâm lãnh đạo thực hiện chế độ BHXH, định kỳ kiểm tra và
đánh giá tình hình thực hiện Chỉ thị 15-CT/TW của Bộ chính trị, đưa kết quả
thực hiện các chế độ BHXH làm một trong những chỉ tiêu để xét công nhận cơ
sở Đảng trong sạch vững mạnh và bình bầu các danh hiệu thi đua khen thưởng
của Nhà nước. Định kỳ phải có lịch để nghe cơ quan Bảo hiểm xã hội báo cáo
tình hình thực hiện BHXH của các doanh nghiệp trên địa bàn Thị xã.
c. Đối với các ngành chức năng:
+ Tăng cường quản lý Nhà nước về lĩnh vực lao động, Phòng Lao động
Thương binh và Xã hội cần tiến hành thanh tra, kiểm tra các doanh nghiệp có sử
dụng nhiều lao động trên địa bàn tỉnh. Kiên quyết xử lý theo quyền hạn của
mình hoặc đề xuất Ủy ban nhân dân thị xã xử lý nghiêm minh đối với những
doanh nghiệp cố tình vi phạm luật về lao động.
+ Liên đoàn Lao động thị xã cần quan tâm hơn nữa trong việc tổ chức
thành lập công đoàn tại doanh nghiệp nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho
người lao động.
+ Cần xác định rõ cơ chế phối hợp giữa các cơ quan hữu quan như phòng
lao động Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động, Bảo hiểm xã hội thị xã
trong việc giải quyết khiếu nại tố cáo của người lao động.
16


+ Cần phải giáo dục ý thức pháp luật cho người lao động và người sử dụng
lao động ở các doanh nghiệp. Tổ chức tuyên truyền, học tập rộng rãi Bộ luật Lao