TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG TP. HÀ NỘI
LỚP BỒI DƯỠNG NGẠCH CHUYÊN VIÊN CVK2A - 2015

TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI:

Xử lý tình huống trong lĩnh vực
hộ tịch trên địa bàn Thị xã Sơn Tây,
Thành phố Hà Nội

Họ và tên học viên

: Phạm Thị Phượng

Chức vụ

: Chuyên viên

Đơn vị công tác

: Phòng Tư pháp thị xã Sơn Tây

Hà Nội, tháng 11 năm 2015


MỤC LỤC
I. LỜI NÓI ĐẦU ............................................................................................ 1
II. NỘI DUNG: ................................................................................................. 2
1. Tình huống: ............................................................................................. 2
2. Nguyên nhân dẫn đến tình huống: .......................................................... 3
3. Hậu quả của tình huống:......................................................................... 4

sinh trên thực tế.
Bài viết đƣợc xây dựng trên cơ sở phƣơng pháp luận và phƣơng pháp
nghiên cứu của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử,
những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin và quan điểm, đƣờng lối
của Đảng trong quá trình xây dựng, hoàn thiện nhà nƣớc pháp quyền xã hội chủ
nghĩa. Trong bài viết có sử dụng kết hợp nhiều phƣơng pháp nghiên cứu khoa
học nhƣ: Phƣơng pháp phân tích, diễn giải, bình luận, so sánh luật học, lôgic, hệ
thống, kết hợp lý luận với thực tiễn để đƣa ra những kết luận, đánh giá nhằm
giải quyết những vấn đề đƣợc đặt ra.
Em hi vọng với sự đầu tƣ tâm huyết, trên cơ sở những kinh nghiệm thực
tiễn và kiến thức có đƣợc sau quá trình học tập tại Trƣờng Đào tạo cán bộ Lê
Hồng Phong, bài viết sẽ đem lại những đóng góp có giá trị về mặt khoa học
cũng nhƣ thực tiễn. Rất mong nhận đƣợc sự đóng góp của thầy, cô giáo để bài
viết đƣợc thêm hoàn thiện. Em xin chân thành cảm ơn!
Học viên thực hiện: Phạm Thị Phƣợng

1


Lớp Bồi dƣỡng ngạch chuyên viên: CVK2A - 2015

II. NỘI DUNG
1. Tình huống:
- Tình huống xảy ra giữa:
Anh: Hoàng Kim Trung, sinh năm 1981,
Địa chỉ: Thôn Tân Phú, xã Sơn Đông, thị xã Sơn Tây, TP. Hà Nội;
Và Chị: Võ Thị Bích Huệ, sinh năm 1986,
Địa chỉ: Khu phố 8, phƣờng Trung Sơn Trầm, thị xã Sơn Tây, TP. Hà Nội.
- Diễn biến tình huống cụ thể nhƣ sau:
Năm 2008, anh Trung và chị Huệ đăng ký kết hôn tại UBND phƣờng

có nêu: “Giao cho anh Hoàng Kim Trung nuôi con chung là Hoàng Thị Hằng”,
“Chị Võ Thị Bích Huệ có một con riêng. Giao chị Huệ nuôi con riêng là Hoàng
Ngọc Bình”.
Do cháu Hoàng Ngọc Bình không phải là con của anh Hoàng Kim Trung
(theo kết quả xét nghiệm ADN và Quyết định công nhận thuận tình ly hôn của
Tòa án nhân dân thị xã Sơn Tây), nên ngày 11/11/2015 anh Trung đã đến
UBND phƣờng Trung Sơn Trầm trình bày nguyện vọng: muốn bỏ phần thông
tin của ngƣời cha trong Giấy khai sinh của cháu Hoàng Ngọc Bình và không
đồng ý cho cháu Bình mang họ Hoàng.
Tuy nhiên, UBND phƣờng Trung Sơn Trầm gặp phải vƣớng mắc về căn
cứ pháp lý khi giải quyết nghiệp vụ hộ tịch liên quan đến việc bỏ thông tin
ngƣời cha trong Giấy khai sinh của cháu Hoàng Ngọc Bình, do hiện nay pháp
luật chƣa có quy định cụ thể về vấn đề này. Vì thế, ngày 11/11/2015, UBND
phƣờng Trung Sơn Trầm đã có công văn xin ý kiến Phòng Tƣ pháp thị xã Sơn
Tây về hƣớng giải quyết vụ việc trên để bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của
công dân.
2. Nguyên nhân dẫn đến tình huống:
Thứ nhất, tác động từ mặt trái của nền kinh tế thị trƣờng cùng với xu
hƣớng hội nhập đã gây ra những ảnh hƣởng không nhỏ đến nhận thức, lối sống,
đạo đức xã hội của một bộ phận ngƣời dân và gia đình Việt Nam. Văn hóa gia
đình truyền thống đề cao “gia phong”, “gia đạo”, “gia lễ” dần bị mai một bởi
phong cách sống nhanh, sống thoáng, trọng vật chất, bỏ qua phẩm giá và nhân
cách con ngƣời. Những yếu tố đó ảnh hƣởng không nhỏ đến đời sống hôn nhân
– gia đình, tha hóa dần những quan niệm về “thủy chung tình nghĩa”, coi trọng
gia đình. Ngoại tình, ly hôn, ly thân, quan hệ tình dục trƣớc hôn nhân và việc
nạo phá thai là một phần những biểu hiện tiêu cực, hệ quả kéo theo từ những tác
động đó.

Học viên thực hiện: Phạm Thị Phƣợng


ích chính đáng của công dân có yêu cầu.
3. Hậu quả của tình huống:
Tình huống xảy ra nếu không đƣợc giải quyết sẽ để lại những hậu quả
không hề nhỏ đối với những chủ thể liên quan cũng nhƣ đối với xã hội. Cụ thể:

Học viên thực hiện: Phạm Thị Phƣợng

4


Lớp Bồi dƣỡng ngạch chuyên viên: CVK2A - 2015

Thứ nhất, tình huống không đƣợc giải quyết sẽ tác động, ảnh hƣởng xấu
đến xã hội. Đó là việc để lại nguy cơ lây truyền những biểu hiện tiêu cực về mặt
đạo đức, ý thức pháp luật trong quan hệ hôn nhân – gia đình nhƣ vấn đề quan hệ,
chung sống nhƣ vợ chồng với ngƣời đang có quan hệ hôn nhân; có con chung
với ngƣời đang có quan hệ hôn nhân với ngƣời khác,… Đồng thời, ngƣời có
hành vi trái đạo đức (ngƣời vợ trong tình huống) cũng không có cơ hội để nhận
thức đƣợc hậu quả kéo theo sau hành vi của mình, đặc biệt đối với “số phận”
của ngƣời con sinh ra không đƣợc cha thừa nhận.
Thứ hai, việc không giải quyết tình huống sẽ dẫn đến làm suy giảm pháp
chế xã hội chủ nghĩa. Có thể thấy, pháp luật là công cụ chủ yếu giúp Nhà nƣớc
điều chỉnh các quan hệ xã hội, nhằm hƣớng các quan hệ đó theo một trật tự nhất
định, đảm bảo hài hòa lợi ích chung của các chủ thể trong xã hội. Mọi chủ thể có
trách nhiệm, nghĩa vụ tuân thủ pháp luật. Do đó, nếu có những vụ việc phát sinh
yêu cầu sự can thiệp của pháp luật (nhƣ vụ việc trong tình huống) mà pháp luật
không đƣợc các cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền sử dụng để điều chỉnh, giải
quyết thì vai trò của pháp luật trong con mắt ngƣời dân sẽ bị suy giảm. Điều này
sẽ dẫn đến việc ngƣời dân không còn tôn trọng, tuân thủ pháp luật nữa. Đặc biệt,
những hành vi trái pháp luật không kịp thời đƣợc ngăn chặn, răn đe cũng sẽ làm

giải pháp hợp lý hƣớng dẫn UBND phƣờng Trung Sơn Trầm để tƣ vấn cho anh
Trung. Từ đó, giúp anh Trung thực hiện đƣợc yêu cầu, nguyện vọng của mình
về việc xóa phần thông tin ngƣời cha trong Giấy khai sinh của cháu Bình, đồng
thời thay đổi họ của cháu Bình (không cho cháu mang họ của anh).
Thứ hai, giúp bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của chủ thể có liên quan.
Trên cơ sở giải quyết vấn đề do tình huống đặt ra, quyền, lợi ích chính đáng về
mặt tinh thần của các bên chủ thể sẽ đƣợc đảm bảo (anh Trung và cháu Bình sẽ
đƣợc công nhận mối quan hệ thực tế không phải là cha – con; đồng thời, cháu
Bình sẽ có cơ hội để tìm lại đƣợc ngƣời cha thật sự của mình). Về mặt vật chất,
quyền, lợi ích chính đáng liên quan đến việc xác lập các quan hệ thừa kế, nghĩa
vụ cấp dƣỡng sau này sẽ đƣợc đảm bảo (cụ thể, nếu đƣợc pháp luật thừa nhận
không có quan hệ cha – con thì giữa anh Trung và cháu Bình sẽ không phát sinh
hai quan hệ trên).
Thứ ba, tăng cƣờng pháp chế xã hội chủ nghĩa. Việc giải quyết tình huống
sẽ góp phần thể hiện đƣợc vai trò của pháp luật, răn đe và giáo dục kịp thời đối
với những hành vi không tuân thủ pháp luật. Quá trình giải quyết tình huống
giúp các chủ thể nhận thức đƣợc hậu quả pháp lý có thể xảy ra, từ đó tôn trọng
và tuân thủ pháp luật.

Học viên thực hiện: Phạm Thị Phƣợng

6


Lớp Bồi dƣỡng ngạch chuyên viên: CVK2A - 2015

Thứ tư, bảo đảm việc giải quyết hài hòa giữa tính pháp lý, lợi ích kinh tế,
lợi ích xã hội. Giải pháp xử lý tình huống phải đáp ứng yêu cầu đúng pháp luật;
bảo vệ đƣợc tối đa quyền, lợi ích chính đáng của các chủ thể có liên quan và ít
tốn kém về thời gian, chi phí, thuận tiện cho ngƣời dân.


Lớp Bồi dƣỡng ngạch chuyên viên: CVK2A - 2015

nghị UBND thị xã thu hồi, hủy bỏ Giấy khai sinh đã cấp cho Hoàng Ngọc Bình
theo thẩm quyền quy định tại điểm k khoản 1 Điều 78 Nghị định 158/2005/NĐCP. UBND thị xã sẽ xác minh, xem xét và ra quyết định thu hồi, hủy bỏ Giấy
khai sinh theo quy định pháp luật.
Trên cơ sở quyết định thu hồi và hủy bỏ Giấy khai sinh của UBND thị xã,
cán bộ Tƣ pháp – Hộ tịch phƣờng phải thực hiện việc xóa thông tin đăng ký khai
sinh của cháu Hoàng Ngọc Bình trong sổ đăng ký khai sinh trƣớc đây (Sổ đăng
ký khai sinh năm 2013). Mặt khác, do sổ đăng ký khai sinh của năm 2013 đã
chuyển lƣu 01 quyển tại UBND thị xã, nên UBND phƣờng Trung Sơn Trầm
phải có văn bản thông báo cho Phòng Tƣ pháp thị xã về việc xóa thông tin đăng
ký khai sinh đối với trƣờng hợp của cháu Hoàng Ngọc Bình để Phòng Tƣ pháp
xóa bỏ thông tin tƣơng ứng trong sổ đăng ký khai sinh, làm cơ sở quản lý hộ tịch
sau này.
Sau khi cơ quan có thẩm quyền xóa thông tin đăng ký khai sinh của cháu
Bình, anh Trung hoặc chị Huệ (hoặc bố/mẹ của chị Huệ) phải đến UBND
phƣờng Trung Sơn Trầm thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh quá hạn cho cháu
Bình theo quy định tại Điều 45 Nghị định 158/2005/NĐ-CP. Trong đó, phần họ
của cháu Bình sẽ đƣợc đăng ký theo họ của mẹ; phần thông tin về ngƣời cha
đƣợc bỏ trống, nếu có ngƣời nhận là cha của cháu Bình thì giải quyết việc nhận
con nhƣ đối với trƣờng hợp con ngoài giá thú có ngƣời nhận con (Điều 15 Nghị
định 158/2005/NĐ-CP).
- Ưu điểm:
Bên cạnh việc đáp ứng các mục tiêu giải quyết tình huống đã nêu, phƣơng
án này có ƣu điểm đó là tạo sự thuận lợi, nhanh chóng, bảo đảm kịp thời quyền,
lợi ích chính đáng của các chủ thể có liên quan trong tình huống. Cụ thể, anh
Trung không cần phải thực hiện nhiều thủ tục pháp lý. Bởi thủ tục xem xét,
quyết định thu hồi và hủy bỏ Giấy khai sinh là thủ tục giữa các cơ quan nhà
nƣớc có thẩm quyền ở thị xã và ở phƣờng Trung Sơn Trầm. Anh Trung chỉ cần

đình). Tuy nhiên, thực tế, UBND phƣờng không hề có sai sót hay sự trái pháp
luật nào trong quá trình đăng ký khai sinh cho cháu Bình. Việc có thông tin
ngƣời cha: Hoàng Kim Trung trong Giấy khai sinh của cháu Hoàng Ngọc Bình
là dựa trên Giấy chứng nhận kết hôn hợp pháp giữa anh Trung và chị Huệ (trƣớc
thời điểm ly hôn) do chị Huệ xuất trình khi đi đăng ký cho cháu Bình. Vì thế,
biện pháp này chƣa phản ánh đúng bản chất của vụ việc, và chƣa phù hợp với
nội hàm quy định của pháp luật về thu hồi, hủy bỏ các giấy tờ hộ tịch (trong đó
có Giấy khai sinh).

Học viên thực hiện: Phạm Thị Phƣợng

9


Lớp Bồi dƣỡng ngạch chuyên viên: CVK2A - 2015

Hai là, thủ tục thu hồi, hủy giấy tờ hộ tịch mặc dù không đặt ra những yêu
cầu phức tạp về thủ tục pháp lý đối với ngƣời dân, nhƣng lại khá phức tạp và đòi
hỏi không ít thời gian đối với các cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền có liên quan
nhƣ: xác minh, lập biên bản, xây dựng dự thảo và ban hành quyết định thu hồi,
hủy bỏ Giấy khai sinh. Thậm chí, việc giải quyết tình huống theo phƣơng án này
có thể làm giảm uy tín của cơ quan nhà nƣớc nói chung và UBND phƣờng
Trung Sơn Trầm nói riêng, do thủ tục thu hồi, hủy giấy tờ hộ tịch chỉ đƣợc áp
dụng khi việc cấp giấy tờ hộ tịch trƣớc đó là trái quy định pháp luật.
Ba là, chƣa giúp Tòa án có cơ hội để nhận thức và điều chỉnh lại tính
không đúng đắn trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự.
Theo quy định của Bộ Luật Tố tụng dân sự 2004, Toà án chỉ thụ lý giải
quyết vụ việc dân sự khi có đơn khởi kiện, đơn yêu cầu của đƣơng sự và chỉ giải
quyết trong phạm vi đơn khởi kiện, đơn yêu cầu đó (khoản 1 Điều 5 Bộ Luật Tố
tụng dân sự 2004). Trong tình huống, theo đơn yêu cầu ly hôn gửi đến Tòa án

Theo khoản 2 Điều 88 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014: “Trong
trƣờng hợp cha, mẹ không thừa nhận con thì phải có chứng cứ và phải đƣợc Tòa
án xác định”. Nói cách khác, việc xác định mối quan hệ cha, mẹ - con phải đƣợc
ghi nhận bằng một bản án hay quyết định có hiệu lực của Tòa án.
Trong trƣờng hợp này, Quyết định công nhận thuận tình ly hôn số
71/2015/QĐST-HN&GĐ ngày 10/11/2015 của Tòa án nhân dân thị xã Sơn Tây,
mặc dù có nêu: “Giao cho anh Hoàng Kim Trung nuôi con chung là Hoàng Thị
Hằng”, “Chị Võ Thị Bích Huệ có một con riêng. Giao chị Huệ nuôi con riêng là
Hoàng Ngọc Bình”. Nhƣng về mặt pháp lý, nhƣ đã phân tích (ở phần hạn chế
của phƣơng án 1), nội dung về xác định mối quan hệ cha – con giữa anh Trung
và cháu Bình là vấn đề vƣợt ra khỏi phạm vi giải quyết của Tòa án. Bởi, Tòa án
chỉ thụ lý giải quyết vụ việc dân sự trong phạm vi đơn yêu cầu của đƣơng sự
(khoản 1 Điều 5 Bộ Luật Tố tụng dân sự 2004). Trong khi đó, khi có đơn yêu
cầu gửi Tòa án giải quyết việc ly hôn (vào tháng 10 năm 2015), anh Trung và
chị Huệ chỉ trình bày yêu cầu Tòa án công nhận thuận tình ly hôn và giải quyết
sự thỏa thuận về nghĩa vụ nuôi dƣỡng các con, mà không có yêu cầu xác định
mối quan hệ cha – con giữa anh Trung và cháu Bình. Tòa án “tự” quyết định
nhập hai việc dân sự để giải quyết trong trƣờng hợp này là chƣa thỏa đáng với
yêu cầu của đƣơng sự và thực tế pháp luật tố tụng cũng chƣa có quy định cho
phép Tòa án đƣợc gộp các việc dân sự khác nhau để giải quyết. Do đó, phần nội
dung xác định cha – con trong Quyết định này của Tòa án là không đúng pháp
luật.
Học viên thực hiện: Phạm Thị Phƣợng

11


Lớp Bồi dƣỡng ngạch chuyên viên: CVK2A - 2015

Vì vậy, để giải quyết yêu cầu về việc hộ tịch của mình, trƣớc hết, trong


12


Lớp Bồi dƣỡng ngạch chuyên viên: CVK2A - 2015

có quyết định của UBND phƣờng Trung Sơn Trầm cho phép cải chính các nội
dung trên, UBND thị xã Sơn Tây căn cứ nội dung đã đƣợc cải chính này để cấp
lại Giấy khai sinh cho cháu Bình.
- Ưu điểm:
Phƣơng án này đã đáp ứng đƣợc các mục tiêu đặt ra khi giải quyết tình
huống. Bên cạnh đó, phƣơng án cũng có những ƣu điểm riêng. Cụ thể:
Một là, đảm bảo quyền, lợi ích của các chủ thể có liên quan mà không đòi
hỏi sự phức tạp trong quá trình thực hiện thủ tục giải quyết việc hộ tịch (thủ tục
cải chính thông tin trong Giấy khai sinh; thủ tục cấp lại Giấy khai sinh) đối với
công dân cũng nhƣ cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền. Đồng thời, cũng tránh làm
ảnh hƣởng đến uy tín của các cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền giải quyết việc
hộ tịch nhƣ phƣơng án 1 do thủ tục cải chính đƣợc áp dụng khi có sự sai sót
trong quá trình đăng ký khai sinh (kể cả những sai sót từ phía chủ quan của công
dân khi tiến hành đăng ký).
Hai là, giúp Tòa án nhận thức và điều chỉnh lại quyết định chƣa đúng đắn
khi giải quyết vụ việc dân sự. Thông qua thủ tục phúc thẩm, Tòa án thành phố
Hà Nội sẽ xem xét lại nội dung Quyết định số 71/2015/QĐST-HN&GĐ ngày
10/11/2015 của Tòa án nhân dân thị xã Sơn Tây theo nội dung đơn kháng cáo.
Từ đó, sẽ phát hiện những nội dung chƣa đúng quy định của pháp luật và ra bản
án phúc thẩm để điều chỉnh lại những nội dung trái pháp luật bằng cách tuyên vô
hiệu phần nội dung về xác định quan hệ cha, mẹ - con trong Quyết định số
71/2015/QĐST-HN&GĐ. Đây cũng sẽ là cơ sở để Tòa án nhân dân thị xã Sơn
Tây tránh đƣợc tình trạng nhận thức chƣa chính xác khi ban hành những quyết
định, bản án tƣơng tự sau này.

sự 2004), chƣa kể thời gian thực hiện việc cải chính và cấp lại Giấy khai sinh
(khoảng 04 ngày). Về mặt chi phí, công dân sẽ phải chịu án phí phúc thẩm, án
phí để giải quyết yêu cầu dân sự, lệ phí thực hiện thủ tục cải chính và lệ phí cấp
lại Giấy khai sinh.
Phương án 3:
Về nguyên tắc, việc hộ tịch của anh Trung chỉ đƣợc giải quyết trên cơ sở
căn cứ hợp pháp chứng minh anh và cháu Bình không phải là cha con. Mặt khác,
do Quyết định số 71/2015/QĐST-HN&GĐ của Tòa án nhân dân thị xã Sơn Tây
ghi nhận phần nội dung liên quan đến xác định mối quan hệ cha, mẹ - con chƣa
đúng pháp luật (nhƣ đã trình bày ở trên), vì thế, tƣơng tự phƣơng án 2, anh
Trung sẽ phải thực hiện 02 thủ tục tố tụng trƣớc khi giải quyết yêu cầu hộ tịch
của mình. Cụ thể: Trong thời hạn kháng cáo quy định tại Điều 317 Bộ Luật tố
tụng dân sự 2004, anh Trung phải làm đơn kháng cáo lên Tòa án nhân dân thành
Học viên thực hiện: Phạm Thị Phƣợng

14


Lớp Bồi dƣỡng ngạch chuyên viên: CVK2A - 2015

phố Hà Nội đối với phần nội dung về xác định mối quan hệ cha, mẹ – con trong
Quyết định số 71/2015/QĐST-HN&GĐ ngày 10/11/2015 của Tòa án nhân dân
thị xã Sơn Tây (Điều 316 Bộ Luật tố tụng dân sự 2004).
Sau khi có bản án phúc thẩm có hiệu lực tuyên bố Quyết định số
71/2015/QĐST-HN&GĐ ngày 10/11/2015 của Tòa án nhân dân thị xã Sơn Tây
vô hiệu một phần đối với nội dung xác định mối quan hệ cha, mẹ – con, anh
Trung phải tiếp tục làm đơn lên Tòa án nhân dân thị xã Sơn Tây giải quyết yêu
cầu xác định mối quan hệ cha – con giữa anh và cháu Bình (điểm a khoản 1
Điều 33 Bộ Luật tố tụng dân sự 2004). Quyết định có hiệu lực của Tòa án về
việc không công nhận quan hệ cha - con giữa anh Trung và cháu Bình là căn cứ

Phƣơng án này đã đáp ứng đƣợc các mục tiêu đặt ra khi giải quyết tình
huống. Bên cạnh đó, phƣơng án cũng có những ƣu điểm riêng. Cụ thể:
Một là, thủ tục hộ tịch trong phƣơng án này phù hợp với bản chất của vụ
việc và rất đơn giản, nhanh chóng. Có thể thấy, quá trình đăng ký khai sinh của
cháu Bình trƣớc đây là hợp pháp và cũng không có bất cứ sai sót nào về mặt
thông tin. Sau khi đăng ký khai sinh một thời gian, anh Trung phát hiện cháu
Bình không phải con của mình nên mới có yêu cầu và đƣợc Tòa ra quyết định
không công nhận quan hệ cha – con giữa anh và cháu Bình. Nói cách khác, sự
việc xác định quan hệ cha – con phát sinh sau khi đã đăng ký khai sinh cho cháu
Bình. Do đó, để bỏ thông tin ngƣời cha trong Giấy khai sinh của cháu Bình chỉ
cần thực hiện thủ tục ghi những nội dung hộ tịch thay đổi liên quan đến thông
tin về ngƣời cha vào sổ đăng ký khai sinh trƣớc đây theo quy định tại khoản 1
Điều 41, điểm a khoản 1 Điều 42 Nghị định số 158/2005/NĐ-CP. Về họ của
cháu Bình, do thông tin về phần ngƣời cha không còn, nên họ của cháu Bình
cũng phải đƣợc thay đổi theo họ của mẹ. Nói cách khác, thay đổi về họ của cháu
Bình cũng là sự việc phát sinh kéo theo từ việc thay đổi thông tin ngƣời cha. Vì
thế, UBND phƣờng có thể kết hợp để ghi đồng thời hai nội dung thay đổi này
vào sổ khai sinh trƣớc đây của cháu Bình.
Thủ tục ghi vào Sổ đăng ký khai sinh những nội dung hộ tịch thay đổi trên
và cấp lại Giấy khai sinh đƣợc tiến hành trong thời gian ngắn từ 01 đến 02 ngày
(khoản 2 Điều 1 Nghị định 06/2012/NĐ-CP) sẽ góp phần bảo đảm kịp thời,
nhanh chóng quyền, lợi ích chính đáng cho công dân.
Hai là, phƣơng án này sẽ góp phần giúp Tòa án nhận thức và điều chỉnh lại
quyết định chƣa đúng đắn khi giải quyết vụ việc dân sự. Tƣơng tự nhƣ phƣơng
án 2, bằng quá trình giải quyết và ban hành bản án phúc thẩm, Tòa án nhân dân
thành phố Hà Nội sẽ kịp thời phát hiện và điều chỉnh những nội dung trái pháp
luật trong Quyết định số 71/2015/QĐST-HN&GĐ của Tòa án nhân dân thị xã
Học viên thực hiện: Phạm Thị Phƣợng

16

chính (phƣơng án 2) chỉ đƣợc áp dụng khi có sai sót trong khi đăng ký khai sinh.
Ngƣợc lại, thực tế việc đăng ký và cấp Giấy khai sinh đối với trƣờng hợp của
cháu Bình tại UBND phƣờng Trung Sơn Trầm là đúng pháp luật và không có sai
sót trong quá trình đăng ký.
Học viên thực hiện: Phạm Thị Phƣợng

17


Lớp Bồi dƣỡng ngạch chuyên viên: CVK2A - 2015

(ii) Thủ tục hành chính giải quyết yêu cầu hộ tịch theo phƣơng án 3 rất đơn
giản, nhanh chóng đối với cả công dân và cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền.
Trong khi, phƣơng án 1 đặt ra yêu cầu khá phức tạp về thủ tục pháp lý và đòi hỏi
không ít thời gian đối với các cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền có liên quan
nhƣ: xác minh, lập biên bản, xây dựng dự thảo và ban hành quyết định thu hồi,
hủy bỏ Giấy khai sinh. Đối với phƣơng án 2, công dân phải thực hiện 02 thủ tục
hành chính liên quan đến cải chính và cấp lại Giấy khai sinh kéo dài ít nhất là 03
ngày. Ngƣợc lại, ở phƣơng án 3, thủ tục ghi vào sổ khai sinh thay đổi liên quan
đến phần thông tin ngƣời cha và thay đổi họ tên và thủ tục cấp lại Giấy khai sinh
kéo dài nhiều nhất 02 ngày, thủ tục yêu cầu đơn giản đối với cả công dân và cơ
quan nhà nƣớc có thẩm quyền.
(iii) Việc giải quyết tình huống theo phƣơng án 3 không làm ảnh hƣởng
đến uy tín của cơ quan nhà nƣớc nói chung và UBND phƣờng Trung Sơn Trầm
nói riêng nhƣ phƣơng án 1.
(iv) Phƣơng án 3 đƣa ra cách thức để giúp Tòa án có cơ hội để nhận thức
và điều chỉnh lại tính không đúng đắn trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự
thông qua thủ tục kháng cáo. Điều này khắc phục hạn chế của phƣơng án 1.
6. Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án:
Trên cơ sở phƣơng án đã lựa chọn, kế hoạch tổ chức thực hiện phƣơng án

Tòa án nhân dân thị xã Sơn Tây, anh Trung cung cấp đầy đủ thành phần hồ sơ
cần thiết (trong đó quyết định giải quyết yêu cầu xác định cha – con của Tòa án
nhân dân thị xã Sơn Tây) để làm căn cứ thực hiện thủ tục ghi vào sổ hộ tịch các
thay đổi hộ tịch về mối quan hệ cha – con và việc thay đổi họ của con (từ họ cha
sang họ mẹ). Trên cơ sở nội dung hồ sơ đƣợc cung cấp, UBND phƣờng Trung
Sơn Trầm tiến hành ghi vào sổ hộ tịch các thay đổi hộ tịch về mối quan hệ cha –
con và việc thay đổi họ của con theo quy định.
Bước 6: Sau khi thực hiện xong việc ghi vào sổ hộ tịch những thay đổi hộ
tịch trên, UBND phƣờng Trung Sơn Trầm phải làm văn bản thông báo cho
Phòng Tƣ pháp thị xã những nội dung đã thay đổi để phục vụ việc quản lý hộ
tịch và giải quyết yêu cầu cấp lại Giấy khai sinh.
Bước 7: Anh Trung hoặc chị Huệ (bố/mẹ của chị Huệ) làm thủ tục cấp lại
Giấy khai sinh cho cháu Bình tại UBND thị xã Sơn Tây theo quy định. Trên cơ
sở thành phần hồ sơ yêu cầu hợp lệ, UBND thị xã tiến hành cấp lại Giấy khai
sinh cho cháu Bình theo những nội dung mới đã đƣợc ghi chú thay đổi.
Việc xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện phƣơng án đƣợc tóm tắt trong
bảng kế hoạch trong phần phụ lục.

Học viên thực hiện: Phạm Thị Phƣợng

19


Lớp Bồi dƣỡng ngạch chuyên viên: CVK2A - 2015

III.

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

Có thể thấy, những tình huống phức tạp liên quan đến vấn đề khai sinh nhƣ

20


Lớp Bồi dƣỡng ngạch chuyên viên: CVK2A - 2015

cho đƣơng sự tránh phải thực hiện nhiều thủ tục tố tụng tại tòa án để giải quyết
các yêu cầu dân sự của mình mặc dù các việc dân sự đó có liên quan đến nhau.
Thứ hai, thực hiện các biện pháp nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật:
Một là, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hộ tịch và hôn nhân – gia đình
đến rộng rãi quần chúng nhân dân. Đây là cơ sở để nâng cao nhận thức của
ngƣời dân, giúp họ nắm bắt đƣợc những quyền, nghĩa vụ của mình và tránh
đƣợc những sai phạm không đáng có. Đồng thời, góp phần nâng cao hiệu quả
giám sát của ngƣời dân đối với hoạt động của các cơ quan nhà nƣớc.
Hai là, thƣờng xuyên tổ chức đào tạo, bồi dƣỡng và có đánh giá đối với đội
ngũ cán bộ, công chức làm công tác hộ tịch. Đội ngũ cán bộ, công chức là những
ngƣời trực tiếp giải quyết các vụ việc hộ tịch của công dân. Vì thế, hiệu quả giải
quyết đến đâu phụ thuộc một phần vào yếu tố chủ quan liên quan đến các chủ
thể này. Đội ngũ cán bộ, công chức cần đƣợc thƣờng xuyên bồi dƣỡng, đào tạo
để nâng cao trình độ chuyên môn của mình. Bên cạnh đó, phải có đánh giá để
kịp thời nắm bắt tình hình đội ngũ cán bộ, công chức, đặc biệt liên quan đến vấn
đề đạo đức công vụ và phòng, chống tham nhũng.
Ba là, phát huy vai trò giám sát và phản biện xã hội của các đoàn, thể. Các
đoàn, thể là những tổ chức gắn bó trực tiếp với đời sống của nhân dân, vì thế họ
có cơ hội nắm bắt đƣợc những tâm tƣ, vƣớng mắc của ngƣời dân và thực tiễn tác
động của pháp luật để kịp thời có những phản hồi, góp ý, đặc biệt đối với quá
trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật. Tuy nhiên, hiện nay vai trò của các đoàn,
thể còn mờ nhạt. Do đó, cần phải có cơ chế để phát huy nguồn lực xã hội này
nhƣ một kênh trung gian nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

Học viên thực hiện: Phạm Thị Phƣợng


Xây dựng và
gửi công văn Phòng
hƣớng
dẫn Tƣ pháp
UBND phƣờng
thị xã
Trung
Sơn Sơn Tây - Công văn phải đƣợc gửi đến
Trầm
UBND phƣờng Trung Sơn Trầm để
kịp thời hƣớng dẫn công dân.

UBND phƣờng
Trung
Sơn
Trầm tổ chức
làm việc để
trao đổi, phân
tích, giải thích
và hƣớng dẫn
anh Trung giải
quyết yêu cầu
việc hộ tịch của
mình

Anh
Trung
thực hiện thủ
tục kháng cáo

hƣớng dẫn anh Trung thực hiện các
quy trình để giải quyết yêu cầu việc
hộ tịch của mình.

02 ngày

- Lập biên bản làm việc và gửi cho
anh Trung 01 bản.

Anh
Hoàng
Kim
Trung

- Trong thời hạn kháng cáo quy
định tại Điều 317 Bộ Luật tố tụng
dân sự 2004 (07 ngày, kể từ ngày
Toà án nhân dân thị xã Sơn Tây ra
Quyết
định
sơ
thẩm
số
71/2015/QĐST-HN&GĐ)
anh
Trung phải làm đơn kháng cáo lên
Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội.
Đồng thời, nộp án phí phúc thẩm
theo quy định.


cha – con.

- Tòa án nhân dân thành phố Hà
Nội xem xét giải quyết và ra bản án
phúc thẩm đối với Quyết định sơ
thẩm của Tòa án nhân dân thị xã
Sơn Tây.

Anh
Hoàng
Kim
Trung

Anh Trung làm
thủ tục ghi vào
sổ hộ tịch các
thay đổi hộ tịch
về mối quan hệ
cha – con và
việc thay đổi
họ của con (từ
họ cha sang họ
mẹ) tại UBND
phƣờng Trung
Sơn Trầm

Anh
Hoàng
Kim
Trung

bản sao/bản photo đã đối chiếu bản
án phúc thẩm của Tòa án nhân dân
thành phố Hà Nội tuyên vô hiệu
một phần đối với Quyết định sơ
thẩm số 71/2015/QĐST-HN&GĐ
của Tòa án nhân dân thị xã Sơn
Tây).

02 ngày

- Anh Trung nộp hồ sơ tại bộ phận
1 cửa UBND phƣờng Trung Sơn
Trầm kèm theo lệ phí theo quy
định.
- UBND phƣờng căn cứ vào thành
phần hồ sơ thực hiện thủ tục ghi
vào sổ hộ tịch những thay đổi hộ
tịch có liên quan.
- UBND phƣờng Trung Sơn Trầm
làm văn bản thông báo gửi tới
Phòng Tƣ pháp thị xã, trong đó
trình bày rõ việc ghi chú các nội
dung thay đổi hộ tịch đối với

Học viên thực hiện: Phạm Thị Phƣợng

01 ngày

23