giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công
tác pcgd tiểu học
I. PHẦN MỞ ĐẦU
I.1. Lý do chọn đề tài .
Phổ cập giáo dục là nhiệm vụ chính trị và là một trong những mục
tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của địa phương
cũng như toàn xã hội. Mọi trẻ em sinh ra đều có quyền và nghĩa vụ học tập,
được học tập để đạt được trình độ giáo dục phổ thông. Với một đất nước
đang trong thời kì hội nhập kinh tế thì mục tiêu đầu tiên là giáo dục. Giáo
dục phát triển gắn với một xã hội học tập và bắt đầu ngay từ độ tuổi mầm
non, tiểu học. Nhiệm vụ chính trị quan trọng này được toàn Đảng, toàn dân
quan tâm và không ai khác, chính những nhà giáo là đội ngũ tiên phong
trong nhiệm vụ này. Ở bậc tiểu học, phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi
luôn được đặt lên hàng đầu; tạo mọi điều kiện, cơ hội để các em được đến
trường thực hiện quyền được học tập, giáo dục. Để thực hiện tốt công tác
PCGDTH ĐĐT, đòi hỏi người cán bộ quản lí phải có kế hoạch cụ thể, rõ
ràng thì công tác PCGDTHĐĐT- CMC mới đạt kết quả và chất lượng mới
PCGD mới được duy trì và nâng cao.
Là người cán bộ quản lí trực tiếp phụ trách mảng PCGDTH, tôi thấy
công tác huy động 100% trẻ em vào lớp 1 và 100% trẻ trong độ tuổi ra lớp ở
một số nơi trong địa phương còn gặp một số trở ngại đặc biệt là vùng đồng
bào HSDTTS cũng như ở những nơi, những vùng kinh tế mới, với dân cư là
tất cả các dân tộc anh em cùng về đây sinh sống và lập nghiệp. Thực tế cho
thấy việc thống kê, xử lí số liệu cũng như việc huy động trẻ đến trường còn
gặp nhiều bất cập.
Nhằm góp phần đáp ứng yêu cầu tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao
chất lượng giáo dục mà ngành đã đặt ra, có điều kiện chia sẻ cũng như trao
đổi một vài kinh nghiệm về công tác quản lý, chỉ đạo thực hiện nhằm góp
phần làm tốt và duy trì kết quả PCGDTH hàng năm với tất cả đồng nghiệp.
1




giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công
tác pcgd tiểu học
II.1. Cơ sở lý luận
Căn cứ Thông tư số 36/2009/TT-BGDĐT, ngày 04/12/2009 của Bộ
GD &ĐT về ban hành Quy định kiểm tra, công nhận Phổ cập giáo dục và
Phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi.
Căn cứ Luật Phổ cập giáo dục Tiểu học ngày 12/08/1991
Công văn số 782/BCĐ-PCGD V/v Hướng dẫn hoàn thành hồ sơ
PCGDTH ĐĐT MĐII.
Bậc tiểu học có vị trí nền móng trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Nhà trường tiểu học là nơi đặt những viên gạch đầu tiên trong việc xây dựng
nhân cách cho học sinh, giúp học sinh phát triển toàn diện.
Mọi trẻ em trong độ tuổi đi học đều có quyền được học tập, giao tiếp
trong môi trường thân thiện, yêu thương; được gia đình và toàn xã hội chăm
lo, tạo điều kiện thuận lợi để các em thực hiện nhiệm vụ học tập và nhất là
đội ngũ làm công tác giáo dục trong các trường tiểu học đóng vai trò hết sức
quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục theo Luật giáo dục đề ra.
Giáo dục tiểu học là điều kiện cơ bản để nâng cao dân trí, là cơ sở ban
đầu hết sức quan trong cho việc đào tạo trẻ em trở thành công dân tốt cho xã
hội.
Với lí do đó, những người làm công tác quản lý giáo dục luôn quan
tâm đến việc đổi mới công tác quản lý, duy trì kết quả PCGDTH. PCGD
chính là một hoạt động căn bản góp phần nâng cao dân trí từ mức thấp nhất
là xóa mù chữ đến PCGD các cấp.
II.2. Thực trạng
a. Thuận lợi- khó khăn :
* Thuận lợi :
- Được sự quan tâm lãnh, chỉ đạo của các cấp thường xuyên.

Hiện nay cơ sở vật chất của trường đã và đang bị xuống cấp. Đây là
vấn đề khó khăn trong việc củng cố cơ sở vật chất để nâng cao chất lượng
giáo dục.
4


giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công
tác pcgd tiểu học
Một số GV chưa hiểu đúng vai trò trách nhiệm trong công tác Điều tra
Phổ cập nên công tác này còn gặp một số khó khăn.
Kinh phí cho công tác điều tra và làm Phổ cập chưa được quan tâm
nên ít nhiều có phần khó khăn trong việc làm tốt Công tác Phổ cập.
b. Thành công - Hạn chế
* Thành công:
GV nhiệt tình trong công tác điều tra, cập nhật các thông tin. Đa số
người dân địa phương đã có cách nhìn nhận về công tác điều tra phổ cập một
cách tích cực hơn, nhẹ nhàng, thoải mái hơn.
Được sự tư vấn, giúp đỡ tận tình từ các bạn đồng nghiệp cùng làm
công tác phổ cập cũng như chuyên trách phổ cập của xã, của PGD và huyện
Krông Ana.
Nghiệp vụ thống kê số liệu, các mẫu báo cáo mới cũng như cách tổng
hợp các mẫu báo cáo cụ thể, rõ ràng hơn.
Đã làm tốt công tác duy trì sĩ số , học sinh học đúng độ tuổi, các lớp
đã giảm tỉ lệ HS học không đúng độ tuổi.
* Hạn chế:
Bên cạnh có nhiều mặt tích cực, thành công thì vẫn còn những hạn
chế. Cụ thể là :
- Trong quá trình thực hiện, việc thống kê số liệu vẫn còn gặp một số
khó khăn do chênh lệch số liệu khi điều tra hoặc do quá trình điều tra của vài
GV chưa chính xác độ tuổi.

Thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, trước yêu
cầu phát triển sự nghiệp nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng nhằm đáp
ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực, việc duy trì chất lượng phổ cập giáo
dục tiểu học đúng độ tuổi ( PCGDTHĐĐT) mức độ 1 và phấn đấu thực hiện
PCGDTHĐĐT mức độ 2 là yêu cầu cấp thiết vì nâng cao chất lượng
PCGDTHĐĐT chính là nâng cao chất lượng giáo dục.

6


giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công
tác pcgd tiểu học
Xã Eana là một xã có tới gần 20 dân tộc anh em cùng sinh sống, được
chia ra nhiều thôn buôn. Địa bàn trường điều tra, tổng hợp gồm 5 thôn buôn,
trong đó có 2 buôn có 100% là người đồng bào các DTTS sinh sống, chiếm
tỉ lệ cao nhất trong 2 buôn làng đó là người đồng bào Êđê. Ngày nay, được
Đảng và Nhà nước quan tâm; địa phương thực hiện tốt chủ trương đường lối
của Đảng về công tác xã hội hóa giáo dục. Hằng năm, nhà trường phối hợp
với các ban ngành của địa phương để vận động trẻ ra lớp đúng độ tuổi: đến
từng thôn buôn để điều tra, vận động và tuyển sinh, tạo mọi điều kiện giúp
đỡ các gia đình khi gặp khó khăn về kinh tế hoặc hoàn cảnh gia đình,..; sự
tuyên truyền của các thành viên như già làng, trưởng buôn, thôn trưởng.
Tuy nhiên đây là một vùng xây dựng kinh tế mới, người dân ở đâychủ
yếu là ở khắp mọi miền đất nước về tụ hội với nhiều lý do; với 2 buôn là
100% đồng bào Êđê nhưng cái nghèo đói vẫn còn đeo đẳng vào những ngày
giáp hạt. Ở các thôn người DT Kinh, còn nhiều gia đình sống rải rác trong
các lô cà phê hoặc ở nhờ đất vì cái nghèo nên việc lo cho con em họ đến
trường bị hạn chế; cũng có những gia đình được chuyển từ bắc vào với
những suy nghĩ cố hữu nên cả gia đình vẫn mù chữ trong xã hội ngày nay,
thậm chí những đứa con của họ không có giấy khai sinh. Với buôn Drai và

đúng việc đưa trẻ đến trường cũng nư phát triển công tác xã hội hóa giáo
dục.
b. Thực hiện tốt công tác điều tra, huy động trẻ ra lớp
Quán triệt và triển khai sâu rộng Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc
lần thứ XI, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX; các Nghị quyết của
cấp trên về phát triển giáo dục và xã hội hoá giáo dục; kế hoạch Phổ cập
giáo dục tiểu học đúng độ tuổi mức độ 2 của xã Eana giai đoạn 2011 - 2015.
Tiếp tục tuyên truyền đến các ban ngành đoàn thể địa phương, phụ
huynh, học sinh về chủ trương của Nhà nước thông qua việc phổ biến Thông
tư số 36/2009-BGDĐT ngày 04/12/2009 của Bộ GD&ĐT về Quy định kiểm
tra, công nhận PCGDTH và PCGDTHĐĐT.
8


giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công
tác pcgd tiểu học
Tiếp tục triển khai có hiệu quả, sáng tạo cuộc vận động "Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" gắn với các cuộc vận động của ngành
GD&ĐT và phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực".
Các đoàn thể phối hợp thực hiện các biện pháp giáo dục đạo đức cho học
sinh trong nhà trường và ngoài xã hội, chú trọng việc phòng chống bạo lực học
đường và ngăn chặn tệ nạn xã hội xâm nhập nhà trường.
Chỉ đạo đơn vị thực hiện khá tốt công tác huy động nguồn lực hỗ trợ
hoạt động giáo dục của nhà trường.
Thực hiện tốt việc điều tra, nắm chắc số liệu trẻ trong độ tuổi; phối
hợp với các ban, ngành đoàn thể ở địa phương huy động 100% trẻ trong độ
tuổi ra lớp; quan tâm đến học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh yếu
nhằm thực hiện tốt việc duy trì sĩ số, tỷ lệ chuyên cần, không để học sinh bỏ
học giữa chừng. Phát triển vững chắc lớp học 2 buổi/ngày, các lớp học bán

+ Các đoàn thể :
Phối kết hợp với các thành viên làm công tác phổ cập đưa ra các giải
pháp, biện pháp; tham gia góp ý kiến vào cuộc họp Hội CMHS đầu năm để
tuyên truyền công tác Phổ cập giáo dục tiểu học.
+ Đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy: Địa bàn trường điều tra có 5
thôn buôn, mỗi thôn buôn có vị trí địa lý đặc trưng cũng như có sự thuận lợi
khó khăn riêng vì vậy phân công điều tra phù hợp với địa bàn sinh sống của
mỗi GV, những GV có kinh nghiệm hoặc có điều kiện, hiểu mốt số tiếng của
người bản địa thì phân công ở các buôn. Tùy theo tình hình thực tế của từng
thôn buôn, mỗi địa bàn đều có GV phụ trách, mỗi thôn buôn có trưởng nhóm
làm công việc báo cáo, tổng hợp. Trước khi tổ chức tổng điều tra, nhà
trường đã liên hệ với Trưởng buôn, Trưởng thôn để bàn kế hoạch, liên hệ
với hội phụ nữ phối hợp điều tra, nắm số liệu.
Trong quá trình điều tra, yêu cầu GV liên hệ với các thành viên có
trách nhiệm nêu trên để nắm tổng số hộ phải điều tra. Đặc biệt là phải đi
10


giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công
tác pcgd tiểu học
thực tế xuống các hộ gia đình để đối chiếu, có như vậy mới ghi chép chính
xác theo yêu cầu của việc điều tra.
Từ sổ điều tra, GV ghi qua phiếu, từ phiếu lên danh sách độ tuổi, vào
số theo dõi phổ cập, thống kê số liệu báo cáo tổng hợp. Hằng năm, trong kì
nghỉ hề, tổ chức điều tra bổ sung; trước khi bước vào năm học mới, rà soát
kết quả điều tra bổ sung, đối chiếu giữa danh sách và sổ điều tra;chú ý hơn
đến trẻ 6 tuổi và các đối tượng nư học sinh lưu ban, khuyết tậ học hòa nhập,
HS có hoàn cảnh khó khăn,... để huy động 100% trẻ phải phổ cập ra lớp.
+ Đối với Hội cha mẹ học sinh:
Phối kết hợp với Nhà trường nhằm tuyền truyền trong dân thực hiện

Hồ sơ lưu tại đơn vị:
* Phiếu điều tra :
- Có điều tra và bổ sung hằng năm
- Ghi đầy đủ theo yêu cầu
- Sau mỗi quyển phiếu phải thống kê và kí đóng dấu
* Sổ theo dõi PCGDTH:
- Ghi danh sách trẻ từ 14 tuổi đến 06 tuổi trong địa bàn (danh sách
trẻ 14 tuổi trước sau đó đến 13 tuổi, 12 tuổi, ... và cuối cùng là 06 tuổi; nếu
là trẻ tạm trú trên 6 tháng thì ghi "Tạm trú" ở phần ghi chú, để trống từ 3 đến
5 trang giữa mỗi độ tuổi để cập nhật hằng năm)
- Ghi diễn biến trình độ văn hoá từng năm
- Không gạch bỏ trẻ tạm vắng dài hạn và trẻ khuyết tật mà ghi "Tạm
vắng" hoặc "Khuyết tật" vào cột ghi chú
- Thống kê và kí đóng dấu phần cuối sổ
* Sổ theo dõi kiểm tra, đánh giá học sinh (sổ gọi tên ghi điểm).
* Các danh sách: trẻ 6 tuổi, trẻ 11 tuổi phải phổ cập (lập theo thứ tự ghi
trong Sổ theo dõi PCGDTH trừ trẻ chết, tật nặng không đi học được)

12


giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công
tác pcgd tiểu học
* Các danh sách: trẻ 6 tuổi huy động ra lớp 1, trẻ 11 tuổi HTCTTH, trẻ
11 tuổi hiện đang học các lớp tiểu học (nếu đang đi học hoặc HTCTTH ở
địa phương khác thì lập danh sách riêng và có xác nhận của Hiệu trưởng
nơi đến học)
* Các danh sách trẻ: khuyết tật nặng không đi học được, chết (gọi
chung là trẻ được miễn hoãn), trẻ cắt khẩu đi nơi khác, trẻ tạm vắng dài hạn,
trẻ ở địa phương đi học nơi khác, trẻ ở địa phương khác đến học:

- Báo cáo tình hình thực hiện, kết quả PCGDTH- CMC năm 20... và
Phương hướng nhiệm vụ năm 20...
Các báo cáo trên của Ban chỉ đạo PCGD xã nên phần kí đóng dấu
cuối bản phải ghi đúng chức danh như sau:
* Quyết định thành lập Ban chỉ đạo PCGDTH-CMC xã (có bổ sung,
củng cố khi nhân sự thay đổi) và biên bản phân công nhiệm vụ của Ban chỉ
đạo.
* Các văn bản chỉ đạo, thực hiện về PCGDTH-CMC và PCGDTHĐĐT
của cơ sở, của cấp trên, của các ban, ngành, đoàn thể là thành viên trong Ban
chỉ đạo (sắp xếp theo nhóm và trình bày khoa học).
* Biên bản tự kiểm tra của đơn vị, tờ trình đề nghị UBND xã kiểm tra
công nhận, quyết định thành lập đoàn kiểm tra cấp xã, kế hoạch kiểm tra, biên
bản kiểm tra cấp xã, quyết định công nhận lưu theo bộ từng năm.
* Sổ theo dõi trình độ học vấn độ tuổi từ 15 đến 35 tuổi (hoặc danh
sách rời)) và các hồ sơ minh chứng PCGDTH-CMC như năm qua.
d.2. Hồ sơ đề nghị kiểm tra công nhận:
* Hồ sơ đề nghị kiểm tra công nhận PCGDTHĐĐT:
- Tờ trình đề nghị Ban phổ cập xã kiểm tra công nhận (theo mẫu đính
kèm)
- Báo cáo tình hình thực hiện, kết quả PCGDTHĐĐT năm 20... và
Phương hướng nhiệm vụ năm 20... (theo mẫu đính kèm).
- Biểu thống kê số liệu PCGDTHĐĐT
14


giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công
tác pcgd tiểu học
- Biên bản tự kiểm tra cấp xã (theo mẫu đính kèm)
Photo thành 02 bộ, cho vào 02 kẹp riêng nộp về Phòng GD&ĐT
* Ứng dụng công nghệ thông tin trong xử lí, cập nhật số liệu phổ cập

phần thực hiện tốt công tác xã hội hóa giáo dục.
Nhà trường chỉ đạo sát sao kịp thời, năm bắt các công văn Hướng dẫn
chỉ đạo để Cán bộ quản lí, nhân viên và các thành viên làm phổ cập được
tập huấn công tác Phổ cập hiệu quả và đổi mới.
Điều kiện cơ sở vật chất của Nhà trường tuy đã xuống cấp nhưng đầy
đủ phòng học cho các lớp, phòng chức năng, phòng tin học với giàn máy
tính phục vụ dạy và học.
Phòng giáo dục và các Tổ chức trong và ngoài Nhà trường luôn quan
tâm đến sự phát triển chung của đơn vị, địa phương.
II.3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp, giải pháp:
Các biện pháp, giải pháp có quan hệ biện chứng lẫn nhau, được sắp
xếp theo trình tự và có hệ thống, từ khái quát đến cụ thể kèm theo các minh
chứng giúp đơn vị thực hiện tốt công tác Phổ cập.
IV. Kết quả nghiên cứu:
Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo cùng với sự nổ lực của bản
thân, trong năm 2013 trường TH Lê Hồng Phong đã làm tốt công tác
PCGDTHĐĐT với tỉ lệ cao. Cụ thể:
1. Về điều kiện cơ sở vật chất phục vụ dạy học:
Trường có đủ điều kiện cơ sở vật chất tương đối đảm bảo, phòng
chức năng, khu vệ sinh riêng của giáo viên, học sinh, của nam, nữ, tỉ lệ
phòng học/lớp là 1,1.
2. Về điều kiện giáo viên:
Tổng số 49 giáo viên, trong đó 85,7 % biên chế, 100% giáo viên đạt
trình độ chuẩn đào tạo, 95 % giáo viên trên chuẩn; có đủ giáo viên dạy các
môn chuyên, môn tự chọn, đảm bảo trình độ đào tạo theo yêu cầu.
16


giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công
tác pcgd tiểu học

giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công
tác pcgd tiểu học
tăng cường đội ngũ cán bộ, giáo viên có trình độ cao trong ngành. Quan tâm
bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo đủ đức, đủ tài, “Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh”, hết lòng vì học sinh thân yêu, đảm bảo tỉ lệ chuẩn
giáo viên/lớp theo quy định chuẩn PCGDTHĐĐT mức độ 2.
- Nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ Chuyên môn nhằm giúp Nhà
trường trong công tác bồi dưỡng và quản lí đội ngũ.
- Làm tốt công tác đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng
giáo dục nhằm duy trì số lượng và tỉ lệ trẻ trẻ ra lớp, hoàn thành chương
trình tiểu học đúng độ tuổi.
- Bằng những biện pháp cụ thể, thiết thực, bản thân tôi đã thực hiện
tốt các loại hồ sơ minh chứng một cách nhanh chóng, khoa học, có tính thẩm
mỹ cao.
Giáo viên Tiểu học, ngoài nhiệm vụ giảng dạy đã thực hiện tốt nhiệm
vụ chính trị của Đảng: Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân
tài; làm tốt công tác Phổ cập giáo dục Tiểu học.
VI. Kiến nghị
* Đối với Nhà trường:
- Phối kết hợp tốt với các cấp ủy Đảng cùng các tổ chức ban ngành
như Hội phụ nữ, Già làng, trưởng thôn buôn, ban tự quản thôn buôn nhằm
chỉ đạo nâng cao chất lượng nhằm đạt PCGDTH MĐII.
* Đối với Phòng giáo dục: Khen thưởng kịp thời nhằm động viên
khuyến khích những trường, các cá nhân giáo viên làm tốt công átc Phổ cập.
Người viết

18


giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công

I.4.
I.5.
II.
II.1.
II.2.

Nội dung

Phần mở đầu
Lý do chọn đề tài
Mục tiêu, nhiệm vụ đề tài
Đối tượng nghiên cứu
Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Nội dung
Cơ sở lí luận
Thực trạng
a. Thuận lợi - Khó khăn
b. Thành công - Hạn chế
c. Mặt mạnh - Mặt yếu

Số trang
Trang 1
Trang 1
Trang 1
Trang 1
Trang 1
Trang 2
Trang 2
Trang 2


Trang 7
Trang 9
Trang 10
Trang 10

21


giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công
tác pcgd tiểu học
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG

...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
………………………………………………………………………………
…………………...............................................................................................
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN

…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
………………………………………………………............................................................
...............................................................................................................................................