Hướng dẫn học sinh lớp 1 làm quen với thư viện tại trường TH Phan Bội Châu
I . PHẦN MỞ ĐẦU
I.1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua cùng với sự phát triển đi lên của đất nước, ngành
giáo dục cũng đã có những bước chuyển mình tích cực với quyết tâm đổi mới để
đưa chất lượng giáo dục lên ngang tầm đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước. Trong đó nổi bật nhất là“ Việc đổi mới phương pháp, nâng
cao chất lượng dạy và học ” và phong trào“ Xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực ”. Để nâng cao chất lượng giáo dục thì không thể thiếu các yếu tố:
Nội dung giáo dục, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên phụ trách thiết
bị, thư viện và cơ sở vật chất trường học mà thư viện trường phổ thông có vai trò
đặc biệt quan trọng .
Mỗi chúng ta đang sống và làm việc chắc chắn rằng ai ai cũng có những
hoài bão, ước mơ, những suy nghĩ ý kiến của mình. Song có một câu châm ngôn
làm tôi nhớ mãi “Ai nắm bắt được nhiều thông tin người đó sẽ chiếm ưu thế hơn
so với người khác”. Quả vậy, trong thời buổi cơ chế thị trường như hiện nay con
người hơn nhau ở chỗ ai nắm bắt được nhiều thông tin hơn tức người đó sẽ chiến
thắng. Vậy thì câu hỏi đặt ra bây giờ là, những thông tin đó tìm kiếm ở đâu ? Để
trả lời cho câu hỏi đó không ai hết chính Thư viện là nơi sẽ đáp ứng toàn bộ yêu
cầu, nguyện vọng tìm kiếm thông tin của con người một cách chính xác, nhanh
chóng. Thư viện là một công cụ để chứng minh cho điều đó.
Trường tiểu học Phan Bội Châu, huyện Krông Ana tỉnh Đăk Lăk đã và
đang tích cực dấy lên xây dựng phong trào“ Trường học thân thiện, học sinh tích
cực ” mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành trong toàn ngành giáo dục. Thư
viện trường cũng đã có những bước đổi mới rõ nét theo những nội dung trên song
cũng chưa đạt được kết quả như mong muốn như chưa đáp ứng được nhu cầu học
tập, mở rộng kiến thức cũng như chưa đáp ứng hết nhu cầu giải trí của học sinh,
đặc biệt là các em học sinh đầu cấp chưa thực sự tự tin và mạnh dạn và cũng chưa
biết thư viện là cái gì. Vì những lý do nêu trên, tôi đã chọn và thực hiện đề tài
“ Hướng dẫn học sinh lớp 1 làm quen với thư viện tại trường tiểu học Phan Bội
với thư viện của trường tiểu học Phan Bội Châu.
I. 5. Phương pháp nghiên cứu.
- Để nghiên cứu đề tài này tôi đã sử dụng những biện pháp chủ yếu sau :
- Phương pháp khảo sát tình hình thực tế học sinh lớp 1.
- Phương pháp phân tích, tổng hợp.
- Phương pháp phỏng vấn.
- Phương pháp quan sát đối tượng bạn đọc trong nhà trường.
II. PHẦN NỘI DUNG
II.1 Cơ sở lý luận
Để phục vụ tốt cho công tác giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh
trong nhà trường công cụ chủ yếu vẫn là tài liệu sách, báo. Sách, báo chỉ có thể
quản lý tốt và phát huy được tác dụng tích cực của nó trên cơ sở tổ chức tốt công
tác hoạt động thư viện của nhà trường .
Quyết định số 61/1998/QĐ-BGD&ĐT, ngày 6/11/1998 của Bộ trưởng Bộ
GD&ĐT Ban hành “Quy chế về tổ chức và hoạt động thư viện trường phổ thông.
Điều 1: Chương I Quyết định 61/1998/QĐ/BGD&ĐT về qui chế tổ chức và hoạt
động Thư viện trường phổ thông cũng đã nhấn mạnh: “ Thư viện trường phổ
thông là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, trung tâm sinh hoạt văn hóa
khoa học của nhà trường. Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của
giáo viên. Bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học Thư viện và xây dựng thói
quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương
pháp dạy và học, tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây
dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viên của nhà trường. Thư viện còn
giúp các em học sinh xây dựng phương pháp học tập và phong cách làm việc
khoa học, biết sử dụng sách, báo Thư viện ”.
Quyết định số 01/2003/QĐ-BD&ĐT ngày 02/01/2003 của Bộ trưởng Bộ
GD&ĐT Ban hành “Quy định tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông”.
Công văn số 11185/GDTH, ngày 17/12/2004 hướng dẫn thực hiện Tiêu
chuẩn thư viện trường phổ thông.
Căn cứ phương hướng, nhiệm vụ năm học 2014 -2015. Cũng như thực hiện
* Khó khăn
- Cơ sở vật chất còn thiếu, bàn ghế phòng đọc chưa đúng quy cách.
- Bạn đọc là học sinh học 2 buổi / ngày nên thời gian đọc sách quá ít, nhiều
em có hoàn cảnh khó khăn việc đi lại không thuận tiện.
- Bạn đọc là học sinh bậc tiểu học nên rất tinh nghịch, hiếu động rất khó
khăn trong việc quản lý các em trong giờ đọc sách .
b) Thành công, hạn chế
* Thành công
Thư viện nhà trường đã nhiều năm liền liên tục được công nhận danh hiệu
thư viện tiên tiến cho đến nay.
Thư viện mở cửa hoạt động thường xuyên các ngày trong tuần nên số
lượng bạn đọc đến mượn sách, đọc sách ngày càng nhiều hơn, lượng sách luân
chuyển trong ngày nhiều hơn.
* Hạn chế
- Số học sinh lớp 1 các em còn bỡ ngỡ chưa mạnh dạn khi đến thư viện và
cũng chưa thực sự hiểu rõ thư viện là gì, và vào thư viện không biết mượn sách
gì? Vì các em chưa biết đọc.
- Giờ ra chơi các em có nhu cầu đọc sách nhiều song phòng đọc chỉ phục
vụ được 1 lớp / buổi
c. Mặt mạnh, mặt yếu
* Mặt mạnh
- Cơ sở vật chất thư viện tương đối tốt, có phòng đọc, đầy đủ bàn ghế cho
giáo viên và học sinh đọc sách.
Nguyễn Thị Bình
3
Hướng dẫn học sinh lớp 1 làm quen với thư viện tại trường TH Phan Bội Châu
được tầm quan trọng của việc đọc sách.
Thời gian học 2 buổi/ngày, giờ ra chơi ngắn nên thời gian các em đến thư
viện rất ít không đủ thời gian để đọc .
Thực tế như chúng ta đã biết vì là trường tiểu học các em học sinh còn nhỏ,
rất hiếu động ham chơi hơn học. Mà đặc biệt lại là học sinh lớp 1 các em thật sự
bỡ ngỡ khi đang học ở trường mẫu giáo chỉ quen chơi các trò chơi, rồi ăn, ngủ.
Bước vào lớp một các em phải thích nghi với một môi trường học tập hoàn toàn
mới. Không được chơi tự do mà phải học theo môn, theo tiết … và đặc biệt đến
giờ ra chơi các anh chị lớp lớn được vào thư viện đọc sách, báo các em rất lấy
làm lạ và nhìn với ánh mát ngây thơ rất tò mò mà không hiểu gì vì các em chưa
biết đọc.
* Quan sát các em học sinh lớp 1 song tôi đã làm công tác phỏng vấn một
số em học sinh lớp 1. Tôi hỏi các em có biết các anh chị đang làm gì trong phòng
Nguyễn Thị Bình
4
Hướng dẫn học sinh lớp 1 làm quen với thư viện tại trường TH Phan Bội Châu
cô không ? một số em nói đang đọc sách, một số em nói đang xem truyện, một số
em nói đang học, một số em nói không biết rồi bỏ chạy, nhìn các em thật ngây
ngô và đáng yêu …
Vì những thực trạng trên mà năm học 2014 – 2015 tôi đã thiết nghĩ phải có
giải pháp để tháo gỡ thắc mắc sự ngây ngô đó trong các em học sinh lớp một đó
là “ Hướng dẫn học sinh lớp 1 làm quen với thư viện ” để các em cùng hòa nhập
với các anh chị trong trường và hiểu ý nghĩa của thư viện nhằm nâng cao phong
trào đọc sách trong toàn trường .
II.3 GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP
a) Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
luyện thi học sinh giỏi, tủ sách trưng bày để giới thiệu những cuốn sách mới bổ
sung để bạn đọc biết để mượn, tủ báo, tạp chí dùng cho các thầy cô đọc hàng
ngày, tiếp đó tôi giới thiệu tủ sách thiếu nhi là sách dành cho học sinh như các em
Nguyễn Thị Bình
5
Hướng dẫn học sinh lớp 1 làm quen với thư viện tại trường TH Phan Bội Châu
được tha hồ lựa chọn, và tôi lấy ra một số sách truyện tranh, báo măng non hình
ảnh nhiều bắt mắt gây sự chú ý tìm tòi, giới thiệu cho các em và cho các em được
cầm xem. Sau cùng tôi tôi hướng dẫn cho các em sắp xếp ngồi vào bàn đọc và
xem tranh các em rất vui mừng và hứng thú.
* Bước 3: Giới thiệu nội quy và quy và quy định của thư viện
Tiếp theo tôi giới thiệu cho các em biết một số nội quy, quy định đơn giản
phù hợp để các em dễ hiểu.
Như: Các em vào thư viện phải đúng lịch của lớp mình, khi ngồi đọc hoặc
xem tranh phải giữ gìn trật tự, không được chạy nhảy lộn xộn, giữ gìn vệ sinh
chung, không được tranh dành sách của bạn, nếu làm rách sách sẽ phải bồi
thường …nếu có đồ dùng cặp sách cá nhân phải để đúng nơi quy định, khi xem
xong phải xếp sách ngay ngắn vào đúng vị trí …
* Bước 4: Giới thiệu các anh chị tổ cộng tác viên thư viện
Khi đã giới thiệu cho các em biết về thư viện, nội quy thư viện, kế tiếp tôi
giới thiệu cho các em biết các anh chị thành viên trong tổ cộng tác viên thư viện
chuyên giúp việc cho cán bộ thư viện trong giờ ra chơi, phục vụ hướng dẫn, tìm
tài liệu, lấy tài liệu giúp bạn đọc, đồng thời theo dõi mọi hoạt động của bạn đọc
trong thư viện. (Giới thiệu tên từng anh chị một và đang học ở lớp nào trong
trường ) để các em biết khi có gì khó khăn thì nhờ anh chị gúp đỡ.
* Bước 5: Giới thiệu sách phù hợp với lứa tuổi các em
Khâu cuối cùng tôi giới thiệu cho các em biết các hoạt động của thư viện
như: Cho các em xem một số hình ảnh ghi lại các hoạt động của thư viện.
Thư viện sẽ định kỳ tuyên truyền giới thiệu sách chủ điểm vào các ngày lễ
lớn sau các buổi chào cờ, tuyên truyền phổ biến pháp luật, tổ chức thi kể chuyện
theo sách ở thư viện, tổ chức ngày hội sách, tổ chức quyên góp sách ủng hộ thư
viện …
Trên đây là các bước thư viện thực hiện “ Hướng dẫn học sinh lớp 1 làm
quen với thư viện tại trường TH Phan Bội Châu ”. Đến nay các em đã mạnh dạn,
tự tin không bỡ ngỡ khi bước vào thư viện.
c) Điều kiện để thực hiện biện pháp, giải pháp
Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, sự phối hợp nhiệt tình
của giáo viên chủ nhiệm lớp, tổ cộng tác viên thư viện đã cùng nhau thực hiện
thành công “ Hướng dẫn học sinh lớp 1 làm quen với thư viện tại trường tiểu học
Phan Bội Châu ”
- Giáo viên chủ nhiệm quản lý học sinh lớp mình, nhắc nhở các em thực
hiện .
- Cán bộ thư viện trực tiếp hướng dẫn các em các bước .
- Tổ cộng tác viên thư viện hỗ trợ cùng CBTV để hướng dẫn và giới thiệu .
d) Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Các giải pháp, biện pháp trên đã tạo cho học sinh lớp 1 có mối quan hệ
thân thiện tự nguyện mỗi khi đến thư viện và hòa đồng cùng các anh chị lớp trên
không còn rụt rè e thẹn hay sợ sệt như những ngày đầu mới vào .
Bản thân đã phối kết hợp với các giáo viên chủ nhiệm giáo dục đạo đức
cho học sinh tạo sự hoà đồng thân thiện giữa các lớp với nhau, giúp đỡ lẫn nhau,
các em lớp lớn hướng dẫn dặn dò các em lớp 1 khi đọc sách song phải đặt đúng
nơi quy định không được mang sách về nhà, giữ gìn, bảo về tài sản chung của của
thư viện cũng như nhà trường.
Bởi vậy các mối quan hệ giữa cán bộ thư viện, học sinh, giáo viên luôn có
quan hệ mật thiết với nhau và hỗ trợ cho nhau không thể thiếu một trong các yếu
tố đó. Nếu thiếu một trong các yếu tố đó thi không thể trở thành thư viện .
TỔNG SỐ HỌC
SINH
239 Em
244 Em
THAM GIA
177 Em
220 Em
CHIẾM TỶ LỆ
70%
90 - 100%
* Giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
Qua thực hiện giải pháp “ Hướng dẫn học sinh lớp 1 làm quen với thư viện
tại trường tiểu học Phan Bội Châu”. Đến nay thư viện nhà trường đã thu được
những kết quả bước đầu đáng phấn khởi .
Năm học 2014 – 2015 giải pháp “Hướng dẫn học sinh lớp 1 làm quen với
thư viện ” của trường đã đi vào hoạt động thường xuyên và có hiệu quả cao trong
toàn trường .
Toàn trường đoàn kết thân thiện. Học sinh đến trường tham gia các hoạt
động của Thư viện với niềm vui thật sự.
Thu hút được các em tới đọc sách với tinh thần tự giác. Tạo cho các em
hứng thú trong hoạt động Thư viện. Rèn luyện cho các em kỹ năng đọc và giao
tiếp với bạn bè, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và thực hiện
phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong nhà
trường.
HÌNH ẢNH CBTV MANG TRUYỆN XUỐNG LỚP 1 ĐỌC CHO CÁC EM
TRONG GIỜ RA CHƠI
- Vào đầu năm học nên mở các lớp tập huấn cho cán bộ thư viện trong
huyện nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, và thống nhất một số mẫu
sổ sách của thư viện .
- Nếu luân chuyển nhân viên Thư viện nên luân chuyển trong khoảng thời
gian đầu tháng 6. Để chị em tiếp cận được tài liệu bàn giao có thực, hoàn thiện
cập nhật hồ sơ sổ sách trong dịp hè để tiện theo dõi và quản lý.
* Đối với giáo viên
- Giáo viên thường xuyên tuyên truyền giáo dục nhắc nhở học sinh có ý
thức tham gia tốt các hoạt động phong trào của thư viện phát động. Đặc biệt là
thường xuyên nhắc học sinh có ý thức tốt trong việc bảo quản sách báo của thư
viện và tự giác tham gia các hoạt động phong trào của thư viện, tích cực ủng hộ
đầu sách cho thư viện để thư viện ngày càng hoàn thiện và phong phú hơn.
Buôn Trấp, ngày 19 tháng 01 năm 2015
NGƯỜI VIẾT
Nguyễn Thị Bình
Nguyễn Thị Bình
9
Hướng dẫn học sinh lớp 1 làm quen với thư viện tại trường TH Phan Bội Châu
MỤC LỤC
PHẦN VÀ NỘI DUNG
I. PHẦN MỞ ĐẦU
I.1: Lý do chọn đề tài
I.2. Mục tiêu,nhiệm vụ của đề tài
I.3. Đối tượng nghiên cứu
I.4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
2
2
2
2
3
3
3
3,4
4
4,5
5
5
5,6,7
7
7
7,8
8
9
9
10
11
12
13
10
Hướng dẫn học sinh lớp 1 làm quen với thư viện tại trường TH Phan Bội Châu
TÀI LIỆU THAM KHẢO
BẢN
Giáo dục
NĂM
XUẤT
BẢN
2009
2010
Giáo dục
Đàm Thu Liên,
Trần Xuân K
Giáo dục
2009
Vũ Bá Hòa
Giáo dục
2001
Lê Thị Chinh
Giáo dục
Nguyễn Thị Bình
200
8
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM
Nguyễn Thị Bình
12