Đề tài: Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh lớp 3
===================================================================
I. PHẦN MỞ ĐẦU
I.1. Lí do chọn đề tài
1. Cơ sở lý luận
Chúng ta đang sống trong thời đại bùng nổ của công nghệ thông tin, trong
thời đại công nghiệp hóa-hiện đại hóa của đất nước lấy nền kinh tế tri thức làm
nền tảng cho sự phát triển. Giáo dục được coi là quốc sách hàng đầu, cải tiến chất
lượng dạy và học nhằm đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho đất nước. Vì vậy
hiện nay hệ thống các môn học trong nhà trường là hướng tới những vấn đề cốt lõi
thiết thực đó. Bộ môn Tiếng Anh tuy đưa vào phổ biến muộn hơn so với các môn
học khác ở trường tiểu học nhưng nó đóng vai trò rất quan trọng, làm nền tảng
vững chắc cho các cấp học tiếp theo.
Như chúng ta đã biết từ vựng được sử dụng cho hoạt động giao tiếp mà để
giao tiếp được một ngôn ngữ thì chúng ta cần phải có vốn từ vựng. Vì vậy, nắm
vững từ vựng để vận dụng là việc rất quan trọng.
Chúng ta cần dựa vào từ vựng để phát triển bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết
cho học sinh. Nếu không có vốn từ vựng cần thiết, các em sẽ không nghe được
đồng nghĩa với việc không nói, đọc và viết được, cho dù các em có nắm vững mẫu
câu.
2. Cơ sở thực tiễn
Tiếng Anh hiện nay thiên về giao tiếp chứ không còn thiên về cú pháp và
phương pháp mới lấy giao tiếp làm trọng tâm. Muốn giao tiếp tốt các em cần có vốn
từ vựng cần thiết và phong phú. Để các em có được vốn từ vựng và cấu trúc cơ bản
thì điều đầu tiên giáo viên cần có phương pháp dạy hiệu quả để giúp các em nhớ
được từ vựng lâu hơn.
Thực tế hiện nay việc học Tiếng Anh ở các trường tiểu học nói chung còn
gặp nhiều khó khăn đặc biệt là trong việc học và sử dụng từ vựng. Vì vậy dạy cho
học sinh cách học và sử dụng Tiếng Anh là để cung cấp cho học sinh một kho
tàng từ vựng về ngôn từ và cấu trúc câu, là một yêu cầu rất cần thiết trong việc
bậc học tiếp theo cũng như trong tương lai các em về sau.
- Nâng cao nghiệp vụ sư phạm của bản thân.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
Nghiên cứu thực trạng , phân tích, so sánh, rút ra những phương pháp giảng
dạy tốt nhất đối với việc dạy từ vựng tiếng Anh khối lớp 3 tại trường tiểu học tôi
đang công tác.
I.3. Đối tượng nghiên cứu
Học sinh khối 3 trường tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai.
I.4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
2
Đề tài: Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh lớp 3
===================================================================
Nghiên cứu một số phương pháp dạy từ vựng học sinh lớp 3
I.5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí luận
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp
- Phương pháp thực nghiệm
II. PHẦN NỘI DUNG
II.1. Cơ sở lý luận
Chương trình thí điểm Tiếng Anh tiểu học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban
hành theo Quyết định số 3321/QĐ-BGDĐT, trong đó Tiếng Anh được dạy từ lớp 3
đến lớp 5. Sách được biên soạn theo đường hướng giao tiếp, giúp học sinh bước đầu
hình thành và phát triển năng lực giao tiếp bằng Tiếng Anh, thông qua bốn kĩ năng
- Các em học sinh lớp 3 mới làm quen với bộ môn Tiếng Anh vì thế các em
còn rất bỡ ngỡ và lạ lẫm với môn học này.
- Thời lượng dành cho môn học thì quá ít trong khi mức độ tiếp thu của
các em còn hạn chế; hơn nữa hầu hết lớp học còn quá đông học sinh nên việc tập
trung chú ý cũng như việc luyện tập còn hạn chế.
- Bên cạnh một số em có thái độ học tích cực, nghiêm túc thì cũng có
không ít em chỉ học vẹt, không ghi nhớ từ vựng, không tập đọc, tập viết, không
thuộc nghĩa của từ mà học chỉ để đối phó khi giáo viên kiểm tra vì vậy các em
nhanh quên từ. Các em chưa nhận thấy tầm quan trọng của việc học môn Tiếng
Anh vẫn còn lơ là.
- Hơn nữa môn Tiếng Anh không phải phụ huynh nào cũng biết nên giáo
viên cũng gặp không ít khó khăn trong việc kiểm tra hoặc hướng dẫn các em tự
học ở nhà.
- Một số phụ huynh còn chưa quan tâm đến việc học tiếng Anh của con
em mình. Do đó mà ảnh hưởng không ít đến việc học tập của các em.
- Phương tiện dạy học còn hạn chế.
b. Thành công và hạn chế
* Thành công
- Kích thích tính ham học của học sinh, học sinh tích cực, chủ động trong
học tập.
- Tiết học sinh động và thú vị hơn, các em ngày càng ham học tiếng Anh, và
đặc biệt các em khá thích thú với tranh ảnh và vật thật...
* Hạn chế
- Thời gian học sinh học tiếng Anh trên lớp còn ít ( 2 tiết / tuần)
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
4
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
5
Đề tài: Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh lớp 3
===================================================================
Trong bộ môn Tiếng Anh, khi nói đến ngữ liệu mới là nói đến từ vựng và
ngữ pháp, chúng luôn có mối quan hệ mật thiết với nhau. Tuy nhiên, không phải
từ mới nào xuất hiện trong bài học cũng đưa vào phần giới thiệu từ mới. Giáo viên
phải biết lựa chọn, xác định từ tích cực, chủ động để dạy và cố gắng phát huy hết
khả năng tự học hỏi của các em đối với những loại từ không tích cực. Bên cạnh đó
giáo viên còn phải biết sắp xếp các từ vựng sẽ dạy trong bài theo một trình tự hợp
lý hoặc tạo các lời dẫn gợi mở theo chủ điểm bài học. Để chọn từ cần dạy, giáo
viên cần biết lựa chọn và quyết định xem sẽ dạy từ nào như một từ chủ động và từ
nào như một từ bị động:
+ Từ chủ động (active vocabulary): giáo viên cần giới thiệu cho các em biết
chữ viết, nghĩa của từ , cách phát âm và cách dùng chúng trong giao tiếp. Ngoài
ra cần cho các em luyện tập nhiều hơn. Vì nó có liên quan đến bốn kỹ năng (nghe
– nói – đọc – viết).
+ Từ bị động (passive vocabulary): giáo viên chỉ cần giúp các em nhận biết
từ.
- Khi dạy từ mới giáo viên cần làm rõ hai yếu tố cơ bản là: meaning (ý
nghĩa) và Use (cách sử dụng).
- Số lượng từ cần dạy phụ thuộc vào nội dung bài và trình độ của học sinh
chỉ nên dạy tối đa là 6 từ. Không nên dạy tất cả các từ mới vì không có thời gian
cho các hoạt động khác.
- Khi lựa chọn từ để dạy, giáo viên cần lưu ý
+ Nếu từ đó cần thiết để hiểu nội dung bài và phù hợp với trình độ của học
- “ Viết” sau khi các em đã đọc được từ, giáo yêu cầu học sinh viết từ mới
vào vở.
e1.3. Các thủ thuật giới thiệu từ mới:
e1.3.1. Dạy từ bằng tranh minh họa (Visual) :
Đồ dùng trực quan đóng vai trò rất quan trọng trong tiết dạy, nó gây hứng
thú và tập trung sự chú ý của học sinh. Phương pháp này giúp học sinh hiểu nhanh
và khắc sâu được từ vựng đồng thời nó giúp học sinh phát triển tư duy và giúp các
em tích cực hơn trong tiết học
Ví dụ : Dạy Unit 7: Places in My School
Khi dạy các từ classroom, library, computer room, music room. Tôi đưa bức
tranh lớp học ra và hỏi các em “ What is this?” các em sẽ biết ngay đó là lớp học
và tôi giới thiệu từ “ classroom”. Tương tự cũng bằng phương pháp này tôi dạy
các từ còn lại.
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
7
Đề tài: Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh lớp 3
===================================================================
e1.3.2. Dạy từ bằng vật thật (Realia): Ở phương pháp này tôi dùng những
dụng cụ trực quan thực tế có được. Với phương pháp này các em hiểu và nhớ từ
lâu hơn và khi nào các em quên thì các em có thể gợi lại những từ đó bằng cách
nhìn vào những vật thật đó.
Ví dụ: Dạy Unit 8: School Things
Giới thiệu từ “ book” trong câu “ It’s a book” tôi giơ quyển sách lên và hỏi
“ What’s this?” học sinh sẽ biết được book nghĩa là quyển sách. Các từ khác như:
e1.3.5. Dạy từ bằng cách đưa ra ví dụ (Example):
Phương pháp này giúp các em có thể sử dụng từ đúng vị trí và luyện cho các
em có khả năng sử dụng ngữ pháp tốt hơn. Sau một số từ đã học ở lớp giáo viên
có thể hướng dẫn cho các em về nhà tập đặt câu đơn giản với những từ đó. Từ đó
học sinh có thể nhớ được từ và cụm từ dễ dàng hơn.
Ví dụ: Giáo viên dạy từ: A table, Some pens, A book, School
Học sinh có thể đưa ra ví dụ như sau:
This is a table.
There are some pens on the table.
My book is new.
My school is big
Hoặc Ở bài 8: School Things
Giáo viên liệt kê một vài ví dụ về đồ vật ở trường “ sách, vở, bút chì, thước….Đây là những đồ vật ở trường. Em nào có thể kể thêm các đồ vật khác…
e1.3.6.Dạy từ thông qua các từ đồng nghĩa/trái nghĩa (Synonym/
antonym):
Tôi thường dùng những từ các em đã học để giảng từ đồng nghĩa hoặc trái
nghĩa. Phương pháp này giúp phát huy tư duy của học sinh.
Ví dụ : Dạy Unit 14: Our Room
Giới thiệu từ small > < large
On > < under
Phương pháp này giúp các em tìm tòi và nhớ lại những từ đã học bằng
cách đưa ra từ đồng nghĩa với từ mà mình mới học xong. Bằng cách này học sinh
có thể hiểu được từ mới và nhớ lại những từ đã được học.
Ví dụ :
large = big: rộng, lớn
e1.3.7. Dạy từ bằng cách dịch (Translation):
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
trên bảng và yêu cầu học sinh viết lại các từ bị xóa.
2. Jumbled words: Giáo viên viết các từ với các chữ cái xáo trộn và yêu cầu học
sinh viết lại từ cho đúng. Ví dụ:
oardb
board
chenb
bench
skde
desk
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
10
Đề tài: Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh lớp 3
===================================================================
3. Word square: Giáo viên chuẩn bị ô chữ có các từ đã giới thiệu, yêu cầu học sinh
khoanh tròn các từ mà các em tìm thấy.
4. Matching : giáo viên chia hai cột, một cột giáo viên viết từ, một cột viết định
nghĩa không theo thứ tự của cột thứ nhất, sau đó yêu cầu học sinh nối từ với định
nghĩa của chúng. Hoặc có thể nối từ với tranh ví dụ:
brown green
white
blue
purple
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
11
Đề tài: Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh lớp 3
===================================================================
9. Guessing game: một học sinh dùng hành động để diễn tả từ, các học sinh khác
đoán từ. Hoặc một học sinh viết từ vào một tờ giấy hoặc sử dụng hình ảnh từ, sau
đó dùng các từ khác miêu tả, diễn đạt từ đó cho các học sinh khác đoán.
Ví dụ:
T: What’s she doing?
S : She’s skipping.
T: Is she skipping?
S: Yes, she is
10. What and where : giáo viên viết từ vừa dạy vào các vòng tròn trên bảng, cho
học sinh đọc và xóa dần các từ, sau đó yêu cầu học sinh viết lại từ đúng vị trí cũ
của nó.
11. Chain game: trò chơi này giúp luyện trí nhớ, phát âm cho học sinh. Giáo viên
cho một mẫu câu nhất định, chia lớp thành nhiều nhóm nhỏ. Học sinh 1 lặp lại
câu của giáo viên và thêm từ vào, học sinh 2 lặp lại câu của giáo viên và học sinh
khá, giáo viên sử dụng các kĩ năng thường mang tính chất yêu cầu học sinh tái tạo
lại phần từ đã học như ; Rub out and remember, slap the board, what and where,
net word .. Đối với học sinh yếu thì sử dụng các cách kiểm tra mang tính gợi mở
từ như: jumbled words, wordsquare, matching, ordering ...
e.1.2. Hướng dẫn học sinh học từ vựng ở nhà:
Trong quá trình dạy và học trên lớp, giáo viên chỉ là người truyền tải kiến
thức đến học sinh.Tuy nhiên thời gian trên lớp không có nhiều, để phát huy được
tính tích cực sáng tạo của học sinh, để các em lĩnh hội tốt những kiến thức đó, thì
các em cần phải tự học. Vì vậy ngay từ đầu từ năm học, giáo viên cần giúp các em
có phương pháp học tập ở nhà, yêu cầu các em học thuộc từ vựng và chuẩn bị từ
vựng.
- Học từ mỗi ngày .
Khuyến khích các em nên dành thời gian khoảng 15 – 30 phút để học từ mỗi
ngày giúp các em nhớ được từ lâu hơn.
- Yêu cầu mỗi học sinh có một quyển vở ghi từ vựng .
Giáo viên nên yêu cầu mỗi học sinh có một quyển vở ghi từ vựng. Sau mỗi
bài học yêu cầu các em ghi mỗi từ 5 – 10 lần . Sau mỗi bài ( unit) giáo viên có thể
thu vở để nhận xét và khuyến khích, động viên các em. Nhằm giúp các em luyện
tập từ thường xuyên để nhớ từ lâu hơn .
- Ghi từ vào một miếng giấy nhỏ
Giáo viên cũng nên khuyến khích các em sử dụng miếng giấy nhỏ và viết từ
vào đó để có thể học bất cứ lúc nào.
II.3. Giải pháp, biện pháp
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
13
Đề tài: Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh lớp 3
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
14
Đề tài: Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh lớp 3
===================================================================
Giáo viên phải luôn quan tâm giúp đỡ học sinh khi các em chưa hiểu bài và
một số từ vựng mà các em chưa hiểu , chưa đọc được.
Học sinh phải nhiệt tình, kiên trì, ham học, chủ động và tích cực đối với
môn học.
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp và biện pháp
Các giải pháp mà giáo viên đưa ra trong quá trình nghiên cứu phải gắn liền
với biện pháp. Như vậy, giáo viên mới thật sự tìm ra và giải quyết vấn đề nan giải
mà giáo viên và học sinh gặp phải.
Giải pháp phải luôn luôn đồng hành cùng biện pháp, tạo nên mối liên kết
chặt chẽ nhằm hạn chế tối thiểu khó khăn mà cô và trò gặp phải để rút kinh
nghiệm.
e. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
* Kết quả khảo nghiệm
Trước khi chưa áp dụng đề tài này , kết quả học từ vựng của học sinh còn
nhiều hạn chế, nhiều em còn nhớ từ không chính xác.
Kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài ở khối 3 với số lượng là 80 em :
Giỏi
Khá
38.75
4
5
Sau một thời gian áp dụng " Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh
khối lớp 3” Ngoài việc hướng dẫn cách đọc, phát âm đúng từ vựng, mẫu câu tạo
cho các em tính siêng năng, ham học thì kết quả học tập, chất lượng bộ môn đã
được nâng lên đáng kể. Vốn từ vựng của các em tăng lên rõ rệt, Các em học sinh
yếu kém có thể sử dụng được từ vựng vào những câu đơn giản. Những học sinh
khá có thể sử dụng từ vựng trong những câu phức tạp hơn. Phần lớn các em đều
thích học tiết Tiếng Anh, các tiết học trở nên sôi nổi và sinh động hơn.
Kết quả khảo sát sau khi thực hiện đề tài ở khối 3 với số lượng là 80 em :
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
15
Đề tài: Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh lớp 3
===================================================================
Giỏi
Khá
Trung bình
SL
%
SL
Qua quá trình giảng dạy, áp dụng những phương pháp trên tôi đã rút ra được
một số kinh nghiệm nhỏ và kết quả thu được đáng mừng. Các em học sinh tự tin
hơn trong tiết học, các em đọc được từ và nhớ từ nhanh hơn, lâu hơn. Số học sinh
quên từ vựng đã giảm xuống đáng kể. Tiết học Tiếng Anh sôi nổi và các em hào
hứng hơn.
Đề tài này có ý nghĩa trong công tác giảng dạy bộ môn Tiếng Anh, giúp
cho giáo viên có các kĩ năng giảng dạy, giúp học sinh khắc sâu được vốn từ vựng
và tạo nền tảng, trang bị cho các em một số kiến thức cho những bậc học tiếp theo
và cũng như trong tương lai các em về sau. Và nêu cao tầm quan trọng của bộ
môn Tiếng Anh trong học sinh và phụ huynh. Tôi hy vọng nó có thể áp dụng đối
với các trường Tiểu học khác trên địa bàn huyện.
III.2. Kiến nghị:
Qua quá trình nghiên cứu đề tài này tôi xin đề xuất một vài ý kiến nhằm góp
phần nâng cao chất lượng bộ môn tiếng Anh cho học sinh Tiểu học như sau:
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
16
Đề tài: Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh lớp 3
===================================================================
+ Đối với nhà trường: Nhà trường kết hợp với phụ huynh quan tâm chặt chẽ
đến việc học tập của học sinh. Cung cấp thêm trang thiết bị dạy học cho môn học
này.
+ Đối với giáo viên: Phải có lòng nhiệt huyết, yêu nghề, yêu trẻ, sáng tạo trong
việc dạy. Thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học, trau dồi kiến thức, tự học
hỏi kinh nghiệm từ các đồng nhiệp. Chuẩn bị kỹ kiến thức, giáo án trước khi đến
lớp. Biết ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn giảng, tạo hứng thú cho học
STT
Tên tài liệu
Tác giả
1
Sách Tiếng Anh 3 tập 1, 2
NXB giáo dục Việt Nam
2
Teaching Grammar and Vocabulary
NXB Hà Nội năm 2000
3
English language Teachimg Methodology
Bộ GD & ĐT - 2003
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
18
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
MỤC LỤC
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
20
Đề tài: Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh lớp 3
===================================================================
I. Phần mở đầu …............................................................................... Trang 1
I.1 Lý do chọn đề tài …………………………………………………Trang
1
I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài ……………………………………Trang
2
I.3 Đối tượng nghiên cứu …………………………………………….Trang
……………...…………………….…………………..Trang 16
III.2
Kiến nghị
……………...…………………….………………….Trang 16
================================================================
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy
21