Giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

GIÚP GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC
GIÁO DỤC HÒA NHẬP CHO TRẺ KHUYẾT TẬT
I. PHẦN MỞ ĐẦU
I.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Nhằm thực hiện hoàn thành mục tiêu giáo dục của Đảng, Nhà nước đặt ra
trong thời kì đổi mới và hội nhập, trong đó có giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
Để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật trong các
nhà trường hiện nay là một vấn đề rất quan trọng. Không ai khác ngoài lực lượng
đội ngũ cán bộ, giáo viên nói chung, trong đó giáo viên chủ nhiệm nói riêng là
nòng cốt đã góp phần làm nên sự thành công trong công tác giáo dục hòa nhập cho
trẻ khuyết tật. Những việc làm cần thiết là tìm ra nhiều giải pháp, biện pháp tích
cực nhằm hỗ trợ giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ
khuyết tật. Quá trình giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật là việc làm vất vả mà
người giáo viên chủ nhiệm phải hoàn thành. Khi nhà trường, giáo viên nói chung,
giáo viên chủ nhiệm nói riêng sử dụng các giải pháp, biện pháp giáo dục hòa nhập
cho trẻ khuyết tật phù hợp sẽ nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh
khuyết tật. Tạo cơ hội cho các em học sinh khuyết tật giảm bớt thiệt thòi và có điều
kiện học tập, vui chơi, hòa nhập với bạn bè cùng trang lứa.
Trong những năm gần đây trường Tiểu học Trưng Vương có nhiều học sinh
khuyết tật học hòa nhập tại trường. Cụ thể như năm học 2012- 2013 có 8 học sinh
khuyết tật học hòa nhập, năm học 2013 - 2014 có 6 học sinh khuyết tật học hòa
nhập, năm học 2014 - 2015 có 6 học sinh khuyết tật học hòa nhập, trong đó có
nhiều dạng khuyết tật khác nhau nhưng đại đa số các em thiểu năng trí tuệ.
Hiện nay công tác giáo dục hoà nhập cho trẻ khuyết tật vẫn còn xem nhẹ,
chưa thực sự được các thầy cô giáo nói chung và giáo viên chủ nhiệm nói riêng đặc
biệt quan tâm một cách đúng mức bởi do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ
quan, cụ thể: Về phía Đảng, Nhà nước, cơ quan chủ quản chưa có chính sách ưu đãi
đối với giáo viên chủ nhiệm có trẻ khuyết tật học hoà nhập, đổi mới cách đánh giá
học sinh tiểu học theo TT 30, có nhiều thay đổi trong việc điều động cán bộ giáo

nhập cho trẻ khuyết tật hàng năm của nhà trường.
I.2. MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
a. Mục tiêu
Mục tiêu của đề tài nhằm tìm ra các giải pháp chủ yếu để phát huy hơn nữa
vai trò trách nhiệm của người giáo viên chủ nhiệm nhằm làm tốt hơn công tác giáo
dục hoà nhập trẻ khuyết tật, góp phần phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
cho học sinh, đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay. Giảm thiểu chất lượng giáo dục
hoà nhập cho trẻ khuyết tật hiệu quả chưa cao, thực hiện các mục tiêu giáo dục
trong năm học đề ra,…Giáo viên chủ nhiệm thực hiện tốt các chủ trương về phát
triển giáo dục của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay trong đó có giáo
dục hoà nhập trẻ khuyết tật. Đây là một trong các nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời
thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của nhà trường đặt ra trong năm học.
b. Nhiệm vụ
Nhiệm vụ của đề tài là vận dụng các cơ sở lý luận về giáo dục hoà nhập cho
trẻ khuyết tật, kinh nghiệm của bản thân trong quá trình làm công tác quản lí giáo
dục, tìm hiểu những nguyên nhângiáo viên làm công tác chủ nhiệm có trẻ học hoà
nhập khuyết tật chưa tốt, để phân tích lý giải những vấn đề cần khắc phục về một
số biện pháp giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hoà nhập trẻ
khuyết tật, giúp giáo viên chủ nhiệm nhận thức sâu sắc và nêu cao tinh thần hơn
nữa để góp phần nâng cao chất lượng toàn diện cho học sinh, tạo niềm tin yêu trong
phụ huynh, toàn xã hội. Hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị của nhà trường đề
ra trong năm học.
Nghiên cứu thực trạng giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật ở các giáo viên
chủ nhiệm trường Tiểu học Trưng Vương hiện nay.

Người thực hiện: Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

- Trang 2 -



thể hiện giàu tính nhân văn và thực sự có ý nghĩa đối với trẻ khuyết tật trong toàn
xã hội. Giáo dục hoà nhập trẻ khuyết tật ngày càng được Đảng, Nhà nước quan tâm
sâu sắc, coi đây như một nhiệm vụ chính trị phải hoàn thành trong thời kì đổi mới
và hội nhập. Được xác định là một trong những mục tiêu quan trọng của nền giáo
dục nước ta hiện nay. Mỗi năm học đều có các văn bản chỉ đạo cụ thể của Phòng
Người thực hiện: Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

- Trang 3 -


Giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

Giáo dục: Công văn số 891/PGDĐT-GDTH V/v hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ
năm học 2013-2014 cấp tiểu học; Công văn số 1012/PGDĐT-GDTH V/v hướng
dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2014-2015 cấp tiểu học; , hướng dẫn thực hiện
của các ban ngành về công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật: Công văn số
……... Phối hợp với Trung tâm giáo dục trẻ khuyết tật của tỉnh tổ chức các lớp tập
huấn cho cán bộ, giáo viên cốt cán của các nhà trường dịp đầu năm học, để góp
phần giúp các nhà trường và giáo viên làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ
khuyết tật. hình thức giáo dục cơ bản đáp ứng với nhu cầu giáo dục của trẻ khuyết
tật ở nước ta.
- Căn cứ TT số 39/2009/TT-BGDĐT ngày 29/12/2009 của bộ Giáo dục và Đào
tạo ban hành Quy định giáo dục hòa nhập cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn; Quyết
định số 32/2006/TT-BGDĐT Quy định giáo dục cho người tàn tật, khuyết tật (Điều
10); Quyết định số 23/2006/QĐ- BGDĐT Quy định về giáo dục hòa nhập cho
người tàn tật, khuyết tật khuyết tật học hòa nhập (Điều 15); Thông tư Liên tịch số
42/2013/TTLT-BGDĐT-BLĐTBXH-BTC Quy định về chính sách giáo dục đối với
người khuyết tật cho người khuyết tật; Luật người khuyết tật; Công văn số 55 của
Sở GD&ĐT Đăl Lăk; Kế hoạch số 38 của Sở GD&ĐT Đăl Lăk; Nghị định số 28
ngày 10/4/2012 Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật

tận tụy, yêu thương học sinh khuyết tật, tâm huyết với công tác giáo dục hòa nhập
cho trẻ khuyết tật. Thường xuyên tự học tự rèn và sáng tạo góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật của nhà trường hàng năm.
- Các tổ chức chính quyền quan tâm: Tặng danh hiệu thi đua cho giáo viên
hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ trong năm học. Tuyển sinh đối tượng học sinh
khuyết tật nặng có nhu cầu học tập tại trung tâm trẻ khuyết tật.
- Trường TH Trưng Vương đã góp phần hoàn thành công tác phổ cập
PCGDTHMĐ2 của huyện nhà.
- Một số phụ huynh thể hiện sự quan tâm con em khuyết tật học hòa nhập.
* Khó khăn:
Trường Tiểu học Trưng Vương là một trong những trường hàng năm có tỉ lệ học
sinh khuyết tật học hòa nhập nhiều nhất so với các trường tiểu học trong huyện.
Năm học 2012 - 2013 có 270 học sinh trong đó có 08 học sinh khuyết tật học hòa
nhập chiếm tỉ lệ 3,0 % học sinh toàn trường. Năm học 2013 - 2014 có 268 học sinh
trong đó có 06 học sinh khuyết tật học hòa nhập chiếm tỉ lệ 2,3 % học sinh toàn
trường. Năm học 2014 - 2015 có 267 học sinh trong đó có 06 học sinh khuyết tật
học hòa nhập chiếm tỉ lệ 2,3 % học sinh toàn trường, đây là một con số tương đối
cao. Đời sống nhân dân ở đây phần lớn gặp rất nhiều khó khăn về mọi mặt: chính
trị, kinh tế, văn hóa, xã hội nói chung, đại đa số họ sống chủ yếu là nghề làm nông,
một số hộ dân là người các dân tộc thiểu số, hộ nghèo trình độ học vấn, nhận thức
còn hạn chế, nhiều gia đình có con em diện khuyết tật nhưng cha mẹ vẫn phải đi
làm ăn xa, gửi con cho người thân,... Vì thế việc quan tâm của một số cha mẹ học
sinh có con em khuyết tật còn hạn chế, thậm chí có phụ huynh dường như bỏ mặc,
phó thác con cho người thân, cho nhà trường, không một lần thăm hỏi kể cả dịp tết
lễ.
Một số học sinh khuyết tật trí não nặng, lên cơn, đi học không chuyên cần,
không đáp ứng được các lĩnh vực: Môn học và hoạt động giáo dục, Năng lực, Phẩm
chất, đặc biệt có em không kiểm soát hành vi sinh hoạt cá nhân nên giáo viên chủ
nhiệm rất vất vả, chất lượng học tập của các em rất thấp còn rất thấp, 100% học
sinh không đánh giá,…

đạo công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật chưa nhiều,…
b. Thành công - hạn chế
* Thành công
Chúng tôi thấy hiệu quả thiết thực khi vận dụng đề tài này đã Giúp được đội
ngũ giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật tại
trường Tiểu học Trưng Vương trong những năm học gần đây.
Giáo viên chủ nhiệm nêu cao tinh thần hơn, nhận thức được sâu sắc hơn về
vai trò trách nhiệm của mình, khắc phục khó khăn làm tốt công tác giáo dục hòa
nhập cho trẻ khuyết tật, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, hoàn
thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm hiểu rõ nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà
nước giao phó, tích cực học hỏi kinh nghiệm, tự học tự rèn, vui vẻ phấn khởi, sẵn
sàng nhận nhiệm vụ khi được lãnh đạo nhà trường giao phó mặc dù lớp có học sinh
khuyết tật học hòa nhập.
- Ban giám hiệu nhà trường góp phần thành công trong công tác tổ chức thực
hiện quản lý chuyên môn về giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật .
- Giúp giáo viên chủ nhiệm phần nào giải phóng tư tưởng ngại làm công tác giáo
dục hòa nhập trẻ khuyết tật, có thêm kinh nghiệm, phương pháp giáo dục hòa nhập
trẻ khuyết tật.
Người thực hiện: Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

- Trang 6 -


Giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

Chất lượng giáo dục toàn diện của học sinh khuyết tật ngày càng được nâng
lên, tạo được niềm tin yêu trong lòng các em, phụ huynh và các tầng lớp xã hội
trong địa bàn xã. Số lượng giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập
cho trẻ khuyết tật cuối năm đạt 100%. Sự gắn kết giữa gia đình - nhà trường và xã

Người thực hiện: Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

- Trang 7 -


Giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

Đề tài được xây dựng trên cơ sở thực tiễn tại đơn vị trường tiểu học Trưng
Vương nên thuận lợi trong việc thu thập minh chứng, thông tin về công tác giáo
dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
Được tổ tư vấn góp ý, giúp đỡ, hỗ trợ kịp thời về mọi mặt và đánh giá cao về
tính hiệu quả.
Nội dung đề tài thông qua hội đồng sư phạm, được các đồng chí giáo viên
chủ nhiệm đón nhận, đóng góp thêm các giải pháp và vận dụng để làm tốt công tác
giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật.
Nội dung đề tài được triển khai, khi vận dụng vào thực tế đã tăng số lượng
giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh hàng năm.
Giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật là
là cơ sở, là tiêu chí cho việc xếp loại thi đua cuối năm học.
Nhận thức sâu sắc hơn về vai trò trách nhiệm của người giáo viên chủ nhiệm,
không còn e ngại, phản ứng khi nhận nhiệm vụ. Giúp cho giáo viên chủ nhiệm có
thêm một số kĩ năng trong công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
Góp phần hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị, kế hoạch năm học của
nhà trường đề ra, đảm bảo tình hình chính trị ở địa phương, sự liên kết, phối hợp
giữa các lực lượng giữa nhà trường - gia đình và xã hội ngày càng hiệu quả hơn,
đảm bảo mục tiêu giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật, duy trì thành tựu Phổ cập
giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, hoàn thành PCGDMĐ II.
* Mặt yếu
Khi tìm hiểu, thu thập thông tin từ giáo viên chủ nhiệm có học sinh khuyết

4. Do hoàn cảnh gia đình: 10% ;
5. Các yếu tố khác: tâm lý ngại giáo dục đối tượng học sinh khuyết tật học hòa
nhập, muốn công tác chủ nhiệm nhẹ nhàng, còn nặng về gia đình, không được
hưởng chính sách ưu đãi nào, … : 35 % .
* Về học sinh
1. Có nhiều dạng khuyết tật khác nhau, đại đa số các em trí não phát triển
chậm, một số hệ thần khinh bị tổn thương nặng, đến trường học để hòa nập
chứ không theo kịp các lĩnh vực giáo dục đặt ra, không kiểm soát được các
hành vi : 70%
2. Hoàn cảnh gia đình khó khăn : 10%
3. Do bệnh tái phát : 10%
4. Gia đình ít quan tâm, tâm lí phó thác việc giáo dục cho giáo viên, nhà trường
: 10%
* Các yếu tố
Giáo viên chủ nhiệm chưa làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết
tật một phần do yếu tố chủ về quan tâm lí cá nhân ngại giáo dục trẻ khuyết tật học
hòa nhập, một phần do tác động bởi các ý kiến khách quan từ những giáo viên chủ
nhiệm không có học sinh khuyết tật học hòa nhập, không có chế độ ưu đãi cụ thể
cho giáo viên chủ nhiệm có học sinh khuyết tật học hòa nhập, phụ huynh có con em
khuyết tật học hòa nhập thường phó thác cho số phận, ít quan tâm đến việc giáo
dục,...
e. Phân tích, đánh giá các vấn đề thực trạng mà đề tài đã đặt ra
Như trên đã nêu, nếu giáo viên chủ nhiệm chưa nhận thức sâu sắc về quan
điểm, mục tiêu giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật của Đảng, Nhà nước ta, chưa
Người thực hiện: Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

- Trang 9 -


Giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

chức dạy học chưa đổi mới, trong giờ dạy ít quan tâm đến đối tượng học sinh
khuyết tật học hòa nhập.
Chưa chú trọng nhiều về các lĩnh vực giáo dục, nội dung sinh hoạt lớp, sinh
hoạt ngoài giờ lên lớp chưa phong phú, chưa đi sâu về công tác giáo dục chất
lượng, chưa nắm rõ tâm lý, bệnh lí của đối tượng học sinh.

Người thực hiện: Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

- Trang 10 -


Giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

Chưa tham mưu, phối kết hợp chặt chẽ với các tổ chức trong và ngoài nhà
trường: Ban giám hiệu, Đoàn, Đội, giáo viên bộ môn và Ban Đại diện cha mẹ học
sinh, phụ huynh.
Việc đi thực tế thăm các gia đình có học sinh khuyết tật học hòa nhập còn ít.
Chưa nắm bắt tâm lý, tâm tư nguyện vọng, tình hình điều kiện hoàn cảnh
của học sinh khuyết tật học hòa nhập.
Bị chi phối bởi nhiều nguyên nhân khác.
* Giáo viên bộ môn
Phần lớn chủ yếu lo chất lượng bộ môn, ít quan tâm đến việc giáo dục hòa
nhập cho trẻ khuyết tật, coi việc giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật là của giáo
viên chủ nhiệm. Chưa nêu cao vai trò trách nhiệm chung của người giáo viên,
thường ỷ lại mọi việc cho giáo viên chủ nhiệm, dạy hết tiết là xong, có khi học sinh
khuyết tật không kiểm soát được hành vi trong giờ học thì gọi giáo viên chủ nhiệm
đến xử lý, có trường hợp xử lý tình huống chưa tế nhị đã vô tình làm cho học sinh
tổn thương nhiều hơn về mặt tinh thần, không muốn đi học, không thích cô giáo
thầy giáo bộ môn đó,… kéo theo hệ lụy có học sinh lên cơn trong giờ học, phát
bệnh, nghỉ học nhiều ngày, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục hòa nhập cho trẻ

khuyết tật, cho con ở nhà chơi cho thoải mái,....
e.5. Nguyên nhân từ xã hội, cộng đồng
Nặng về nhận thức rằng: học sinh khuyết tật thì làm gì được mà đi học cho
mất công đưa đón, biết gì mà học, ở nhà cho đỡ mất thời gian của bố mẹ.
Một số cộng đồng dân cư nơi các em ở còn phân biệt, kỳ kị. Các tổ chức xã
hội chưa phát huy hết vai trò trách nhiệm, chưa quan tâm nhiều đến công tác giáo
dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật của nhà trường.
Lồng ghép quá nhiều nội dung chương trình giáo dục vào trong trường học,
tạo điều kiện cho nhiều tổ chức, cá nhân vào nhà trường làm từ thiện, kinh doanh.
Chưa quan tâm đến chính sách ưu đãi cho giáo viên chủ nhiệm làm công tác giáo
dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật. Nhiều ảnh hưởng của xã hội; thiếu sự quản lý của
các ban ngành chức năng.
Do điều kiện tự nhiên, điều kiện của gia đình: bố, mẹ bị ảnh hưởng chiến
tranh, yếu tố di truyền, đột biến gen,… số lượng học sinh khuyết tật khá nhiều so
với các địa phương khác.
Sự quan tâm, hỗ trợ chưa thật kịp thời, sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các
tổ chức trong cộng đồng và xã hội.
II.3. GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Giúp giáo viên chủ nhiệm có thêm kinh nghiệm để làm tốt công tác giáo dục
hòa nhập cho trẻ khuyết tật trong nhà trường.
Góp phần nâng cao chất lượng giáo giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật, đạt
được mục tiêu giáo dục và hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị nhà trường đặt
ra trong năm học.
Giúp học sinh khuyết tật học hòa nhập có thêm niềm vui, phần nào giảm bớt
thiệt thòi mà các em đang phải gánh chịu.
Góp phần tác động đến đến các tổ chức, cá nhân, cộng đồng và xã hội có sự
quan tâm hơn nữa trong công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật,...
- Từ mục tiêu trên chúng tôi nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm giúp giáo viên chủ
nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật qua những giải pháp,

viên chủ nhiệm đã góp phần thành công trong việc giáo dục hòa nhập cho trẻ
khuyết tật. Trong các trò chơi một số tình huống có thể xảy ra mà trẻ có thể giải
quyết được là giáo viên đã thành công. Do vậy giáo viên chủ nhiệm thường xuyên
tổ chức, hướng dẫn trò chơi cho học sinh khuyết tật luyện tập giao tiếp trong các
hoạt động giáo dục là rất quan trọng, giúp trẻ phần nào cải thiện được các hệ thần
kinh, các em thích học hòa nhập và đạt được một số tiêu chuẩn hành vi con người
cần có trong cuộc sống.
+ Giúp học sinh biết giao tiếp trong các trò chơi là việc làm cần thiết, thông qua
giao tiếp, lời nói thể hiện được tâm tư nguyện vọng, thỏa mãn, nhu cầu đạt được
hay chưa. Giao tiếp đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống hàng ngày, thông
qua giao tiếp để con người hiểu được nhau, biết thông cảm và chia sẻ với những
người có hoàn cảnh không may mắn. Vì vậy giáo viên chủ nhiệm cần giúp đỡ học
sinh khuyết tật học hòa nhập phát huy ngôn ngữ nói trong giao tiếp, trong mọi hoạt
động giáo dục.
+ Giáo viên chủ nhiệm luôn chủ động, linh hoạt trong mọi tình huống khi học
sinh vui chơi, học tập. Vận dụng phù hợp những hoạt động khi tổ chức trò chơi
nhằm luyện tập kĩ năng nói, giao tiếp cho các em. Sử dụng các giải pháp, biện pháp
một cách linh hoạt, phù hợp sẽ giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục
hòa nhập cho trẻ khuyết tật. Giúp trẻ tiến bộ dần những tiêu chuẩn trong mọi lĩnh
vực: Môn học và hoạt động giáo dục, năng lực và phẩm chất.
Người thực hiện: Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

- Trang 13 -


Giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

b.2. Tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong công tác
giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
+ Giáo dục hoà nhập trẻ khuyết tật là một quá trình đòi hỏi cần có sự kết hợp

thể thao, chính vì vậy mà giáo viên chủ nhiệm cần tăng cường phối hợp với tổ chức
công đoàn, đoàn thanh niên, tổng phụ trách đội, các giáo viên bộ môn năng khiếu
tích cực, sáng tạo trong việc tạo cảnh quan, trang trí trong lớp học, tổ chức sinh
hoạt ngoài giờ lên lớp. Giáo viên chủ nhiệm cùng với các đoàn thể kết hợp giao
lưu, tặng quà cho các em học hòa nhập nhân các dịp lễ tết, đi thực tế gia đình thăm

Người thực hiện: Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

- Trang 14 -


Giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

hỏi động viên kịp thời khi cần thiết. Như thế là đã góp phần thành công trong quá
trình giáo dục hoà nhập cho trẻ khuyết tật.
+ Phối hợp với nhà trường lập kế hoạch tuyên truyền phổ biến các nội dung
giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật cũng như những khó khăn của học sinh khuyết
tật để tạo cho gia đình có học sinh khuyết tật,cộng đồng biết cùng chung tay giáo
dục trẻ đem lại hiệu quả giáo dục cao nhất và tạo cơ hội phát triển cho học sinh
khuyết tật.
+ Giáo viên chủ nhiệm phải linh hoạt, sáng tạo trong việc phối hợp với nhà
trường - gia đình và các tổ chức xã hội sẽ làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho
trẻ khuyết tật.
b.3. Bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm làm công tác giáo dục
hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
+ Ngay từ đầu năm học Ban giám hiệu trang bị kiến thức cơ bản và nâng cao
nghiệp vụ về giáo dục hoà nhập cho trẻ khuyết tật thông qua việc cấp phát các
văn bản hướng dẫn về giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật của các cấp ngành
để giáo viên chủ nhiệm nghiên cứu và thực hiện, lựa chọn giáo viên chủ nhiệm
có kinh nghiệm tham gia tập huấn do các Trung tâm giáo dục trẻ khuyết tật tổ

về ngôn ngữ (không nói được) có thể khó khăn về thính giác (không nghe được)
nhưng cơ thể có thể phát triển bình thường,...
+ Tùy theo đối tượng học sinh khuyết tật học hòa nhập, tùy theo sự tiến bộ của
các em, giáo viên chủ nhiệm nghiên cứu, thường xuyên thay đổi phương pháp
dạy học phù hợp, chú trọng phương pháp trực quan, minh họa, động tác, cử chỉ,
làm mẫu,…cho học sinh dễ tri giác.
+ Theo dõi sát sao sự tiến bộ của các em trong các lĩnh vực giáo dục dù là rất
nhỏ để thực hiện đánh giá hoặc không đánh giá chính xác. Tuyệt đối tránh cảm
tính, qua loa trong đánh giá học sinh khuyết tật học hoà nhập (đã là học sinh
khuyết tật thì không đánh giá, hoặc học sinh khuyết tật không theo kịp nhưng
cũng đánh giá để khỏi phải làm hồ sơ,...).
b.4. Sử dụng đồ dùng dạy học thường xuyên góp phần giúp giáo viên chủ nhiệm
làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
+ Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên làm và sử dụng đồ dùng trực quan trong
các tiết dạy sẽ giúp học sinh khuyết tật dễ tri giác, phần nào tiếp thu và hiểu được
nội dung, đạt được mục tiêu bài học đề ra. Đồ dùng dạy học phải phong phú, đa
dạng, có màu sắc thu hút tạo hứng thú và sự chú ý cho các em trong giờ học.
+ Nhà trường lập kế hoạch, tổ chức thi tự làm đồ dùng dạy học cho lớp có học
sinh khuyết tật học hòa nhập. Để giúp các giáo viên chủ nhiệm có thêm phương
tiện hỗ trợ các em học tập đạt hiệu quả.
+ Cần chú ý đến việc sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học hợp lý sẽ có nhiều tác
dụng: giúp các em nắm được kiến thức thông qua việc thực hành, có nhiều phương
tiện để khám phá học mà chơi, chơi mà học, từ đó đạt được mục tiêu của môn học.
Sử dụng đồ dùng dạy học thường xuyên, hiệu quả sẽ góp phần giúp giáo viên chủ
nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật. Giúp các em phần nào
cải thiện trí tuệ để hỗ trợ cuộc sống sau này đỡ thiệt thòi.
+ Ngoài thiết bị, đồ dùng dạy học, tranh ảnh, sách giáo khoa,… giáo viên chủ
nhiệm nên chủ động sáng tạo thêm những bộ đồ chơi dễ làm, đơn giản, gần gũi với
kiến thức môn học, đời sống hàng ngày: Ngôi nhà, cây cối, con vật, đồ vật, phương
tiện đi lại, các loại rau củ quả, … để các em khuyết tật học hòa nhập tiếp thu được

mà còn góp phần hoàn thành thắng lợi mục tiêu giáo dục của Đảng, Nhà nước và
nhiệm vụ chính trị năm học nhà trường đề ra.
c. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp
Để thực hiện được giải pháp, biện pháp đòi hỏi cán bộ quản lí phải có kinh
nghiệm, nhiệt huyết, tinh thần trách nhiệm cao, có kinh nghiệm trong công tác chỉ
đạo giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật, tìm hiểu kĩ và nắm rõ các nguyên nhân,
thực trạng, mặt mạnh, mặt yếu của vấn đề nghiên cứu, nắm kĩ các văn bản chỉ đạo
của các cấp ngành, luôn tự học tự rèn, học hỏi đồng nghiệp, nắm bắt điều kiện thực
tế,… để từ đó vận dụng đưa ra các biện pháp, giải pháp phù hợp giúp giáo viên chủ
nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật đạt hiệu quả cao hơn
những năm học trước.
Động viên giáo viên chủ nhiệm khắc phục khó khăn, luôn tự học tự rèn, tự
nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp, tâm huyết với công việc, nêu cao
tinh thần trách nhiệm hơn nữa để hòa thành nhiệm vụ được giao.
Tích cực tham mưu với các cấp có thẩm quyền quan tâm tạo điều kiện, hỗ trợ
về mọi mặt, đặc biệt phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường - gia đình và các tổ chức
đoàn thể trong xã hội, làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục giáo dục.
d. Mối quan hệ giữa các biện pháp, giải pháp
Giữa các biện pháp, giải pháp đều có mối quan hệ biện chứng, có cơ sở lí
luận khoa học gắn với thực tiễn, logic và chặt chẽ với nhau. Biện pháp, giải pháp
này hỗ trợ cho biện pháp, giải pháp kia và ngược lại, chúng có mối tương quan hỗ
trợ lẫn nhau, giữa các biện pháp, giải pháp phải phối kết hợp nhịp nhàng, khoa học,
nhất quán cùng thực hiện đồng bộ. Mỗi biện pháp, giải pháp có một vai trò quan
trọng, tác động qua lại hữu ích góp phần giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác
giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.

Người thực hiện: Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

- Trang 17 -


giá

Không
đánh giá

Lên
lớp

HT
CT
TH

Duy
trì Sĩ
số

HSKT thi
vẽ tranh
cấp tỉnh

KT

Bại
não

2012
2013

8



1

0

6

5

1

6

2

2014
2015

6

2

2

1

1

não




Giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

II.4. KẾT QUẢ THU ĐƯỢC QUA KHẢO NGHIỆM, GIÁ TRỊ KHOA HỌC
CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Dạng khuyết tật

Năm
học

TSHS

Tổn
thương

Câm
điếc

Chất lượng giáo dục
Hệ vận
động &
hệ thần
kinh

Có
đánh
giá

Không


0

7

6

1

7/8

2013
2014

6

2

3

0

1

0

6

5


2

6/6

Công tác
GDHNTKTc
ủa GVCN
Tốt

Chưa
tốt

2

6

3

3

6

0

Với những biện pháp nêu trên, năm học 2014 - 2015 tính đến cuối học kì I số
lượng giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật
được nâng lên rõ rệt đạt tỉ lệ 100%, chất lượng giáo dục nâng cao hơn, đã có 03 học
sinh đủ điều kiện về các lĩnh vực: Môn học và hoạt động giáo dục đánh giá Hoàn
thành ; Kĩ năng; Phẩm chất đánh giá Đạt, học sinh duy trì sĩ số 100%, các em có
những chuyển biến rõ rệt và tiến bộ nhiều về mọi mặt. Điều này chứng tỏ giáo viên

huấn, tổ chức chuyên đề các nội dung liên quan đến công tác giáo dục hòa nhập cho
trẻ khuyết tật ngay từ đầu năm học. Hướng dẫn lập kế hoạch dạy học, lập kế hoạch
giáo dục trẻ khuyết tật không đánh giá.
Động viên giáo viên chủ nhiệm khắc phục khó khăn, xác định vai trò, tình
thương, trách nhiệm của mình trong công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
Ban giám hiệu nhà trường làm tốt công tác tham mưu, phối hợp chặt chẽ
giữa nhà trường - gia đình và xã hội.
Tập huấn cho giáo viên chủ nhiệm hiểu rõ quan điểm giáo dục của Đảng,
Nhà nước ta, hiểu rõ tầm quan trọng trong việc giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết
tật, nắm được tâm lý, những thiệt thòi của trẻ khuyết tật,… để giáo viên vui vẻ
nhận và hoàn thành nhiệm vụ được giao, thương yêu học sinh như con em mình.
Tư vấn cho giáo viên chủ nhiệm thấm nhuần bản chất của việc làm tốt công
tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật sẽ góp phần giúp học sinh khuyết tật tiến
bộ về thể chất lẫn tinh thần để các em đỡ thiệt thòi, nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện cho học sinh, hoàn thành mục tiêu giáo dục, hoàn thành thắng lợi nhiệm
vụ năm học đề ra.
Động viên giáo viên chủ nhiệm tận tụy, thể hiện tình nhân ái nhiều hơn bằng
những cử chỉ và hành động đẹptrong mắt các em, chịu hi sinh một phần quyền lợi
của mình cho học sinh khuyết tật học hòa nhập.
Nhắc nhở giáo viên chủ nhiệm thường xuyên tự học tự rèn, sáng tạo trong
việc tìm giải pháp, biện pháp để làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết
tật.
Luôn động viên giáo viên chủ nhiệm quan tâm, đầu tư nhiều thời gian, công
sức, nhiệt huyết trong công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
Ban giám hiệu thường xuyên kiểm tra, giúp đỡ việc bồi dưỡng nâng cao tay
nghề, cải tiến phương pháp dạy học phù hợp, hình thức tổ chức dạy đa dạng, tổ
chức các nội dung giáo dục ngoài giờ lên lớp của giáo viên chủ nhiệm, nhằm lôi thu
hút học sinh khuyết tật đến trường lớp học hòa nhập, tạo niềm tin trong cha mẹ học
sinh.


Qua nghiên cứu đề tài này giúp chúng tôi thu thập và nắm thêm nhiều kinh
nghiệm trong công tác chỉ đạo, giúp đỡ giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác
giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật, giúp giáo viên chủ nhiệm nhận thức sâu
sắc hơn nữa về quan điểm, mục tiêu giáo dục mà Đảng Nhà nước đặt ra, xác
định rõ vai trò trách nhiệm và có cái nhìn nhận đúng đắn về xung quanh vấn đề
giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
Qua nghiên cứu thực tế chúng tôi khảo sát được nhiều vấn đề liên quan đến
trẻ khuyết tật học hòa nhập, nắm rõ hơn nguyên nhân, thực trạng xung quanh
vấn đề giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật tại trường : Thực trạng khó khăn
của học sinh khuyết tật học hòa nhập; Thực trạng về nhận thức, vai trò trách
nhiệm và kĩ năng của giáo viên chủ nhiệm trong giáo dục hòa nhập cho trẻ
khuyết tật; Thực trạng công tác phối hợp giữa gia đình - nhà trường và xã hội;…
Từ những cơ sở lí luận và thực tiễn công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ
khuyết tật tại trường, chúng tôi đã nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm để có thêm
Người thực hiện: Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

- Trang 21 -


Giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

các biện pháp hữu hiệu nhằm giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo
dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật. Thường xuyên động viên, tổ chức tập huấn,
chuyên đề bồi dưỡng kinh nghiệm, kĩ năng cho giáo viên nói chung và giáo viên
chủ nhiệm nói riêng; tổ chức cho học sinh khuyết tật học hòa nhập tham gia sinh
hoạt ngoài giờ lên lớp, làm đồ dùng dạy học, tùy theo mức độ khuyết tật đánh
giá chất lượng giáo dục các em theo các văn bản hướng dẫn; Làm tốt công tác
xã hội hóa giáo dục,… nhằm nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập cho trẻ
khuyết tật, giúp các em phần nào đỡ thiệt thòi; Bước đầu chúng tôi vận dụng
thấy giáo viên chủ nhiệm mang lại hiệu quả tương đối cao, chất lượng giáo dục



Giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

Rất mong được sự góp ý từ Hội đồng chấm Sáng kiến kinh nghiệm các cấp để
chúng tôi có thêm kinh nghiệm giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục
hòa nhập cho trẻ khuyết tật trong những năm học tiếp theo .
Xin trân trọng cảm ơn!
Bình Hòa, ngày 25 tháng 2 năm 2015
Người thực hiện

Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

Người thực hiện: Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

- Trang 23 -


Giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

TÀI LIỆU THAM KHẢO
Stt

Tên tài liệu

Tác giả

1

Quyết định 23/2006/QĐ – BGD&ĐT quy định về giáo

học; , hướng dẫn thực hiện của các ban ngành về
công tác giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật:

Phòng GD&ĐT

6

7

8

Căn cứ TT số 39/2009/TT-BGDĐT ngày 29/12/2009
của bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định giáo
dục hòa nhập cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn;
Quyết định số 32/2006/TT-BGDĐT Quy định giáo
dục cho người tàn tật, khuyết tật (Điều 10); Quyết
định số 23/2006/QĐ- BGDĐT Quy định về giáo dục
hòa nhập cho người tàn tật, khuyết tật khuyết tật học
hòa nhập (Điều 15);
Thông tư Liên tịch số 42/2013/TTLT-BGDĐTBLĐTBXH-BTC Quy định về chính sách giáo dục đối
với người khuyết tật cho người khuyết tật; Luật người
khuyết tật; sinh tiểu học,…

Người thực hiện: Ngô Phong Ba và Trần Thị Hồng Thúy

Bộ GD&ĐT

Bộ GD&ĐT

Bộ GD&ĐT