ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
------------------------------------
NGUYỄN QUỐC ANH
QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TẠI
HUYỆN ĐỨC THỌ, TỈNH HÀ TĨNH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội - 2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
----------------------------------------
NGUYỄN QUỐC ANH
QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TẠI
HUYỆN ĐỨC THỌ, TỈNH HÀ TĨNH
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 04 10
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS Đinh Văn Thông
Kinh tế Chính trị của Trƣờng Đại học Kinh t ế, là ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn
và giúp đỡ tận tình để tôi có thể hoàn thành luận văn này.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện, song luận văn này
không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận đƣợc ý kiến đóng góp của
các Thầy giáo, Cô giáo và Quý độc giả để luận văn đƣợc hoàn thiện và đề tài có
giá trị thực tiễn cao hơn./.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Đức Thọ, tháng 12 năm 2015
Tác giả luận văn
Nguyễn Quốc Anh
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VÀ CỤM TỪ VIẾT TẮT................................................i
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ..................................................................ii
PHẦN MỞ ĐẦU...................................................................................................1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, MỘT SỐ VẤN ĐỀ
LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC.........4
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu.....................................................................4
1.2. Cơ sở lý luận về quản lý NSNN cấp huyện....................................................6
1.2.1. Ngân sách nhà nước cấp huyện...................................................................6
1.2.2. Quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện....................................................13
1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách cấp huyện.......................23
1.3. Cơ sở thực tiễn..............................................................................................25
1.3.1. Kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước tại một số địa phương............25
1.3.2. Bài học kinh nghiệm cho công tác quản lý NSNN huyện Đức Thọ...........28
CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.................................................31
2.1. Phƣơng pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử............................31
2.2. Các phƣơng pháp nghiên cứu cụ thể............................................................31
huyện Đức Thọ....................................................................................................80
4.2.1. Nâng cao chất lượng công tác lập dự toán ngân sách huyện.................80
4.2.2. Nâng cao chất lượng công tác chấp hành dự toán ngân sách huyện......82
4.2.3. Tổ chức tốt công tác quyết toán toán ngân sách tại huyện.......................90
4.2.4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động quản lý ngân sách
huyện....................................................................................................................90
4.3. Kiến nghị......................................................................................................91
4.3.1. Đối với cấp Trung ương và cấp tỉnh.........................................................91
4.3.2. Đối với UBND huyện Đức Thọ..................................................................92
KẾT LUẬN.........................................................................................................93
TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................94
PHỤ LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VÀ CỤM TỪ VIẾT TẮT
STT
Ký hiệu
Nguyên nghĩa
1
CP
2
HĐND
Hội đồng nhân dân
NSTW
Ngân sách trung ƣơng
9
QH
Quốc hội
10
TW
Trung ƣơng
11
UBND
Chính phủ
Ngân sách
Ủy ban nhân dân
i
Bảng 3.2
Tỷ lệ các khoản thu ngân sách giai đoạn 20102014
49
4
Bảng 3.3
Dự toán chi ngân sách huyện Đức Thọ giai đoạn
2010-2014
50
5
Bảng 3.4
Tình hình chấp hành dự toán thu ngân sách
huyện Đức Thọ giai đoạn 2010-2014
53
6
Bảng 3.5
Cơ cấu thu NSNN huyện Đức Thọ giai đoạn
2010-2014
10
Bảng 3.9
Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế chủ yếu huyện
Đức Thọ giai đoạn 2010-2014
72
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
1
2
Sơ đồ 1.1
Hệ thống ngân sách Nhà nƣớc Việt Nam
Biểu đồ 3.1 Cơ cấu chi thƣờng xuyên ngân sách huyện
ii
8
63
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong hệ thống tài chính Quốc gia ngân sách nhà nƣớc là khâu chủ đạo, là
điều kiện vật chất quan trọng để Nhà nƣớc thực hiện các chức năng nhiệm vụ
của mình. Ngân sách nhà nƣớc có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy cho sự
huyện Đức Thọ có sự chuyển biến tích cực, thể hiện ở việc đã khai thác hợp lý
các nguồn lực tài chính tiềm năng và sẵn có tại địa phƣơng và thực hiện phân
phối các khoản chi hợp lý góp phần tạo động lực kích thích tăng trƣởng kinh tế.
Tuy công tác quản lý ngân sách nhà nƣớc đạt đƣợc hiệu quả nhất định nhƣng
vẫn còn những tồn tại cơ bản cần phải đƣợc khắc phục, hoàn thiện và là nhiệm
vụ rất cấp bách đang đƣợc đặt ra.
Xuất phát từ lý do trên, tác giả chọn đề tài "Quản lý ngân sách nhà nước
tại huyện Đức Thọ" làm đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế
của mình.
Thực hiện đề tài này, đề tài muốn tập trung trả lời câu hỏi: Thực trạng của
công tác quản lý ngân sách nhà nước tại địa bàn huyện Đức Thọ thời gian qua
thế nào và giải pháp cơ bản nào để hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà
nước tại huyện Đức Thọ thời gian tới.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của Luận văn là đƣa ra một số giải pháp nhằm hoàn
thiện công tác quản lý ngân sách nhà nƣớc tại địa phƣơng, phục vụ phát triển
kinh tế - xã hội tại huyện Đức Thọ.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn trong công tác quản lý
ngân sách nhà nƣớc cấp huyện.
- Đánh giá thực trạng công tác quản lý ngân sách nhà nƣớc tại huyện Đức
Thọ giai đoạn 2010-2014. Từ đó rút ra những ƣu điểm, nhƣợc điểm và nguyên
nhân cơ bản.
- Đề xuất một số quan điểm, giải pháp nhằm giúp hoàn thiện công tác quản
lý ngân sách nhà nƣớc tại Đức Thọ trong thời gian tới.
2
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
CHƢƠNG 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, MỘT SỐ VẤN ĐỀ
LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Trong những năm gần đây, tại Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu
về quản lý NSNN từ quy mô cấp quốc gia cho đến cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã.
Có thể kể đến một số công trình tiêu biểu nhƣ:
- Báo cáo tham luận "Ý kiến tham gia sửa đổi, bổ sung Luật Ngân sách Nhà
nước năm 2002" của tác giả Đặng Văn Thanh trình bày tại buổi tọa đàm góp ý
hoàn thiện dự thảo Luật ngân sách nhà nƣớc, Hội Luật gia Việt Nam tổ chức,
ngày 14/01/2014, Hà Nội. Trong báo cáo của mình; tác giả cho rằng, Luật
NSNN 2002 đi vào cuộc sống đã phát huy mạnh mẽ tiềm năng đất nƣớc, đảm
bảo phát triển NSNN nhanh và vững chắc, trên cơ sở tăng quyền chủ động, trách
nhiệm của địa phƣơng và các Bộ, ngành trong việc quản lý tài chính ngân sách
đƣợc phân cấp; xây dựng nền tài chính lành mạnh, công khai, tăng cƣờng kỷ
cƣơng, kỷ luật, thực hiện chế độ trách nhiệm của thủ trƣởng đơn vị sử dụng
ngân sách. Tuy nhiên, Luật NSNN 2002 cũng cho thấy không ít vƣớng mắc và
bộc lộ những hạn chế cần phải sửa đổi bổ sung. Một trong những đề nghị sửa
đổi bổ sung đáng chú ý là xác định mức độ tập trung và phân cấp trong quản lý
điều hành ngân sách, theo đó Nội dung phân cấp cần rõ ràng hơn, sâu hơn. Trao
quyền và trách nhiệm cho HĐND tỉnh quyết định ngân sách Địa phƣơng. Ngoài
ra, không nên giao quyền và trách nhiệm về NSNN nhƣ nhau đối với các địa
phƣơng mà cần tính đến đặc thù của các địa phƣơng. Làm đƣợc nhƣ vậy sẽ giảm
dần việc lồng ghép trong ngân sách, phát huy cao độ tính chủ động, sáng tạo của
các cấp chính quyền.
- Bài báo "Một số vấn đề pháp lý về phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước
ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay" của tác giả Lê Thị Thu Thủy đăng trên
Tạp chí khoa học - Đại học Quốc gia Hà Nội, chuyên san Luật học số 26 (2010).
Trong công trình nghiên cứu của mình, tác giả trên cơ sở nghiên cứu thực trạng
sách nhà nƣớc, về hoạt động quản lý thu chi, về thanh tra, kiểm tra và kiểm toán
việc thực hiện NSNN. Tuy nhiên, cho đến nay chƣa có công trình nào nghiên
5
cứu một cách có hệ thống về quản lý NSNN tại huyện Đức Thọ. Điều đó thúc
đẩy tác giả mạnh dạn chọn vấn đề này làm đề tài nghiên cứu và viết luận văn
thạc sĩ, chuyên ngành Quản lý kinh tế.
1.2. Cơ sở lý luận về quản lý ngân sách nhà nƣớc cấp huyện
1.2.1. Ngân sách nhà nước cấp huyện
1.2.1.1. Ngân sách nhà nước
Thuật ngữ "ngân sách nhà nƣớc" đƣợc sử dụng rộng rãi trong đời sống kinh
tế - xã hội ở mọi quốc gia. Song quan niệm về ngân sách nhà nƣớc lại chƣa
thống nhất, ngƣời ta đã đƣa ra nhiều định nghĩa về ngân sách nhà nƣớc tùy theo
các trƣờng phái và các lĩnh vực nghiên cứu:
Quan niệm thứ nhất, Ngân sách nhà nƣớc là bản dự trù thu chi tài chính của
nhà nƣớc trong một khoảng thời gian nhất định, thƣờng là một năm. Quan niệm
này đúng về mặt hình thức, đã mô tả mặt thực thể vật chất của NSNN; tuy nhiên
chƣa thể hiện đƣợc vị trí của NSNN.
Quan niệm thứ hai, Ngân sách nhà nƣớc là quỹ tiền tệ tập trung của nhà
nƣớc, là kế hoạch tài chính cơ bản của nhà nƣớc. Quan niệm này đã mô tả mặt
cụ thể, mặt vật chất của NSNN đồng thời thể hiện vị trí NSNN so với các quỹ
tiền tệ khác. Tuy nhiên, quan này này cũng chƣa thể hiện đƣợc nội dung kinh tế
xã hội của NSNN.
Quan niệm thứ ba, Ngân sách nhà nƣớc là những quan hệ kinh tế phát sinh
trong quá trình nhà nƣớc huy động và sử dụng các nguồn tài chính khác nhau.
Quan điểm này đã nêu bật đƣợc NSNN chứa đựng các quan hệ kinh tế, tuy nhiên
lại không nói lên đƣợc thực thể vật chất NSNN là gì?
Điều 1 của Luật NSNN đƣợc Quốc hội khóa XI nƣớc Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam thông qua tại kỳ họp thứ 2 năm 2002 cũng đƣa ra khái niệm
- Quan hệ tài chính giữa Nhà nƣớc với các các doanh nghiệp thuộc mọi
thành phần kinh tế: Doanh nghiệp nộp thuế cho Nhà nƣớc, Nhà nƣớc cấp phát
kinh phí để phát triển kinh tế cho doanh nghiệp, tài trợ vốn cho các doanh
nghiệp.
- Quan hệ tài chính giữa Nhà nƣớc với các tổ chức tài chính: Nhà nƣớc
thực hiện phát hành các loại chứng khoán nhƣ tín phiếu, trái phiếu.... nhằm huy
động vốn của tất cá chủ thể trong xã hội.
- Quan hệ tài chính giữa Nhà nƣớc với các tổ chức chính trị - xã hội thông
qua việc cấp phát kinh phí cho các đơn vị thực hiện các hoạt động văn hóa, thể
7
thao, giáo dục đào tạo, y tế, an sinh xã hội... nhằm góp phần phát triển kinh tế xã
hội theo hƣớng bền vững.
- Quan hệ tài chính giữa Nhà nƣớc với các Quốc gia và các tổ chức quốc tế
thông qua các hoạt động tài trợ hay viện trợ nhân đạo, đầu tƣ nƣớc ngoài, vay,
cho vay...
Từ sự phân tích trên có thể đƣa ra khái niệm về NSNN nhƣ sau:
NSNN là bản dự toán thu - chi tài chính tổng hợp của Nhà nước, phản ánh
các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử
dụng các quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước nhằm thực hiện các chức năng của
Nhà nước trên cơ sở luật định [1].
Ngân sách nhà nƣớc có thể thâm hụt hoặc thặng dƣ. Thâm hụt ngân sách
nhà nƣớc là tình trạng các khoản chi của ngân sách nhà nƣớc lớn hơn các khoản
thu ngân sách nhà nƣớc, phần chênh lệch chính là thâm hụt ngân sách nhà nƣớc.
1.2.1.2. Ngân sách nhà nước cấp huyện
Luật NSNN số 01/2002/QH11 ban hành ngày 16/12/2002, có hiệu lực thi
hành từ năm ngân sách 2004. Theo tinh thần của luật NSNN, hệ thống NSNN
gồm ngân sách Trung ƣơng và ngân sách địa phƣơng theo sơ đồ 1.1:
Sơ đồ 1.1: Hệ thống ngân sách Nhà nƣớc Việt Nam
NSTW bao gồm các đơn vị dự toán của cấp này. Mỗi bộ, mỗi cơ quan
trung ƣơng là một đơn vị dự toán của NSTW.
NSTW cung ứng cung ứng nguồn tài chính cho các nhiệm vụ, mục tiêu
chung cho cả nƣớc trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội,
quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hỗ trợ chuyển giao nguồn tài chính cho ngân
sách tỉnh, thành phố trực thuộc trung ƣơng.
NSĐP là tên chung để chỉ ngân sách của các cấp chính quyền địa phƣơng
phù hợp với địa giới hành chính các cấp. Ngân sách xã, phƣờng, thị trấn vừa là
một cấp ngân sách, vừa là một bộ phận cấu thành ngân sách cấp huyện và quận.
Ngân sách huyện, quận vừa là một cấp ngân sách, vừa là một bộ phận cấu thành
của ngân sách tỉnh, thành phố trực thuộc trung ƣơng.
Nhƣ vậy, ngân sách nhà nƣớc cấp huyện là một cấp ngân sách thực hiện vai
trò, chức năng, nhiệm vụ của NSNN trên phạm vi địa bàn huyện.
Ngân sách huyện mang bản chất của NSNN, đó là mối quan hệ giữa chính
quyền Nhà nƣớc cấp huyện với các tổ chức, cá nhân trên địa bàn huyện trong
quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ ngân sách của huyện. Trên cơ sở đó
mà đáp ứng các nhu cầu chi nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của chính
quyền nhà nƣớc cấp huyện. Mối quan hệ đó đƣợc điều chỉnh, điều tiết sao cho
phù hợp với bản chất Nhà nƣớc XHCN. Đó là Nhà nƣớc của dân, do dân và vì
dân dƣới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
1.2.1.3. Vai trò ngân sách nhà nước cấp huyện
Một là, NSNN cấp huyện là công cụ huy động nguồn tài chính để đảo
bảo thực hiện chức năng nhà nƣớc ở địa phƣơng:
Sự hoạt động của chính quyền địa phƣơng trong các lĩnh vực chính trị, kinh
tế, xã hội luôn đòi hỏi phải có quỹ tài chính tập trung để phục vụ nhu cầu chi
tiêu cho những mục đích xác định, quỹ tài chính tập trung đó chính là ngân sách
huyện. Mặc dù không lớn nhƣ ngân sách Trung ƣơng, nhƣng ngân sách huyện
đã thể hiện vai trò nhất định trong việc thực hiện chức năng Nhà nƣớc tại địa
ngân sách điạ phƣơng đƣơ ̣c HĐND tỉnh quy đinh
̣ trên cơ sở Luật NSNN.
Một là, Các khoản thu ngân sách địa phương hưởng 100%, bao gồm:
a) Thuế nhà, đất;
b) Thuế tài nguyên, không kể thuế tài nguyên thu từ dầu, khí;
c) Thuế môn bài;
10
d) Thuế chuyển quyền sử dụng đất;
đ) Thuế sử dụng đất nông nghiệp;
e) Tiền sử dụng đất;
g) Tiền cho thuê đất;
h) Tiền cho thuê và tiền bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nƣớc;
i) Lệ phí trƣớc bạ;
k) Thu từ hoạt động xổ số kiến thiết;
l) Thu hồi vốn của ngân sách địa phƣơng tại các tổ chức kinh tế, thu từ quỹ
dự trữ tài chính của địa phƣơng, thu nhập từ vốn góp của địa phƣơng;
m) Viện trợ không hoàn lại của các tổ chức quốc tế, các tổ chức khác, các
cá nhân ở nƣớc ngoài trực tiếp cho địa phƣơng;
n) Các khoản phí, lệ phí, thu từ các hoạt động sự nghiệp và các khoản thu
khác nộp vào ngân sách địa phƣơng theo quy định của pháp luật;
o) Thu từ quỹ đất công ích và thu hoa lợi công sản khác;
p) Huy động từ các tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật;
q) Đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân ở trong nƣớc và ngoài
nƣớc;
r) Thu kết dƣ ngân sách địa phƣơng theo quy định tại Điều 63 của Luật này;
s) Các khoản thu khác theo quy định của pháp luật;
Hai là, Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) giữa ngân
sách trung ương và ngân sách địa phương, bao gồm:
hoá thông tin văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, môi
trƣờng, các hoạt động sự nghiệp khác do địa phƣơng quản lý;
b) Quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội (phần giao cho địa
phƣơng);
c) Hoạt động của các cơ quan nhà nƣớc, cơ quan Đảng cộng sản Việt Nam
và các tổ chức chính trị - xã hội ở địa phƣơng;
d) Hỗ trợ cho các tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ
chức xã hội - nghề nghiệp ở địa phƣơng theo quy định của pháp luật;
đ) Thực hiện các chính sách xã hội đối với các đối tƣợng do địa phƣơng
quản lý;
e) Chƣơng trình quốc gia do Chính phủ giao cho địa phƣơng quản lý;
g) Trợ giá theo chính sách của Nhà nƣớc;
h) Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật;
12
Ba là, Chi chuyển nguồn sang năm sau;
Bốn là, khoản chi bằng nguồn thu để lại đơn vị chi quản lý qua NSNN;
Năm là, Chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới.
1.2.2. Quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện
1.2.2.1. Khái niệm quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện
Theo Giáo trình Quản lý nhà nƣớc về kinh tế: "Quản lý nói chung là sự tác
động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và
khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn lực để đạt được các mục
tiêu đặt ra trong sự vận động của sự vật". [6,tr26]
Nhƣ vậy chúng ta có thể hiểu: Quản lý NSNN cấp huyện là hoạt động có tổ
chức, có mục đích của các chủ thể quản lý NSNN cấp huyện thông qua việc sử
dụng các phƣơng pháp quản lý và công cụ quản lý để tác động vào hoạt động
của NSNN nhằm đặt đƣợc những mục tiêu đề ra.
1.2.2.2. Đặc điểm của quản lý NSNN cấp huyện
nhất ý chí và lợi ích qua huy động và phân bổ ngân sách để có đƣợc những hàng
hóa và dịch vụ có tích chất quốc gia. Biểu hiện cụ thể sức mạnh vật chất của Nhà
nƣớc là thông qua hoạt động thu - chi của ngân sách nhà nƣớc. Nguyên tắc thống
nhất trong quản lý ngân sách nhà nƣớc đƣợc thể hiện:
- Mọi khoản thu - chi của ngân sách nhà nƣớc phải tuân thủ theo những quy
định của Luật ngân sách nhà nƣớc, phải đƣợc dự toán hàng năm và đƣ ợc cơ
quan có thẩm quyền phê duyệt.
- Tất cả các khâu trong chu trình ngân sách nhà nƣớc khi triển khai thực
hiện phải đặt dƣới sự kiểm tra, giám sát của HĐND huyện.
- Hoạt động ngân sách nhà nƣớc đòi hỏi phải có sự thống nhất với hoạt
động kinh tế - xã hội của quốc gia. Hoạt động kinh tế - xã hội của quốc gia là
nền tảng của hoạt động ngân sách nhà nƣớc. Hoạt động ngân sách nhà nƣớc
phục vụ cho hoạt động kinh tế - xã hội, đồng thời là hoạt động mang tính chất
kiểm chứng đối với hoạt động kinh tế, xã hội.
Thứ hai, nguyên tắc công khai, minh bạch:
Công khai có nghĩa là để cho mọi ngƣời biết. Minh bạch là làm cho mọi
việc trở nên rõ ràng, dễ hiểu, sáng sủa, không thể nhầm lẫn đƣợc. Quản lý
NSNN cấp huyện đòi hỏi phải công khai, minh bạch xuất phát từ đòi hỏi chính
đáng của ngƣời dân với tƣ cách là ngƣời nộp thuế cho Nhà nƣớc.
14
Thứ ba, nguyên tắc đảm bảo trách nhiệm:
Với tƣ cách là ngƣời đƣợc nhân dân ủy "thác" trong việc sử dụng nguồn
lực, Chính quyền địa phƣơng cấp huyện phải đảm bảo trách nhiệm trƣớc nhân
dân về toàn bộ quá trình quản lý ngân sách, về kết quả thu, chi ngân sách. Tính
chịu trách nhiệm bao gồm chịu trách nhiệm có tính chất nội bộ và chịu trách
nhiệm ra bên ngoài.
Chịu trách nhiệm nội bộ của nhà quản lý ngân sách bao gồm chịu trách
nhiệm của cấp bên dƣới với cấp trên, với ngƣời giám sát; kiểm tra ngân sách
dự toán thu, chi ngân sách của nhà nƣớc huyện trong thời hạn một năm. Đây là
khâu quan trọng của quá trình ngân sách, tạo tiền đề, cơ sở cho các khâu tiếp
theo. Nếu việc lập dự toán ngân sách đƣợc tiến hành trên cơ sở có đầy đủ căn cứ
khoa học và phù hợp với thực tiễn, bảo đảm đúng tiến độ, thời gian quy định thì
việc tổ chức thực hiện và quyết toán ngân sách nhà nƣớc sẽ có chất lƣợng hiệu
quả hơn. Ngƣợc lại nếu quá trình lập dự toán ngân sách không đƣợc thực hiện
tốt thì không những việc thực hiện ngân sách thiếu minh bạch, kém hiệu quả mà
còn làm cho quá trình quyết toán ngân sách gặp nhiều khó khăn, phức tạp.
Căn cứ lập dự toán ngân sách huyện:
Một là, Nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an
ninh của địa phƣơng trong năm kế hoạch và các năm tiếp theo;
Hai là, Phƣơng hƣớng, kế hoạch, mục tiêu phát triển của huyện; nhiệm vụ
cụ thể của năm kế hoạch;
Bà là, Chính sách, chế độ thu ngân sách; định mức phân bổ ngân sách, chế
độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách do cấp thẩm quyền quy định, trong đó:
+ Đối với thu ngân sách nhà nƣớc, việc lập dự toán phải căn cứ vào mức
tăng trƣởng kinh tế, các chỉ tiêu liên quan và các quy định của pháp luật về thu
ngân sách;
+ Đối với chi đầu tƣ phát triển, việc lập dự toán phải căn cứ vào những dự
án đầu tƣ có đủ các điều kiện bố trí vốn theo quy định tại Quy chế quản lý vốn
đầu tƣ và xây dựng và phù hợp với khả năng ngân sách hàng năm, kế hoạch tài
chính 5 năm; đồng thời ƣu tiên bố trí đủ vốn phù hợp với tiến độ triển khai của
các chƣơng trình, dự án đã đƣợc cấp có thẩm quyền quyết định đang thực hiện;
+ Đối với chi thƣờng xuyên, việc lập dự toán phải tuân theo các chính
sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức do UBND tỉnh ban hành.
16
Bốn là, Việc lập dự toán trong thời kỳ ổn định ngân sách căn cứ vào tỷ lệ
phần trăm (%) phân chia các khoản thu và mức bổ sung cân đối của ngân sách
Copyright: Tài liệu đại học ©