BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

Số tháng 5/2013

ĐƯỜNG LỐI - CHÍNH SÁCH
LUẬT KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ SỬA ĐỔI: THÁO GỠ
NHỮNG BẤT CẬP TRONG HOẠT ĐỘNG KH&CN
Sau hơn 12 năm thực hiện, đặc biệt là khi Việt Nam là thành
viên chính thức của WTO, bên cạnh việc hoàn thành sứ mệnh đạo
luật khung, tạo nền tảng pháp lý tương đối thuận lợi cho các hoạt
động khoa học phát triển thì Luật Khoa học và Công nghệ (KH&CN)
đã bộc lộ không ít những bất cập không còn phù hợp, không còn đáp
ứng được công tác quản lý Nhà nước về KH&CN trong giai đoạn
hiện nay.
Vậy những điểm bất cập ấy là gì và làm thế nào để khắc phục
được những bất cập nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho KH&C phát
triển. Ngày 8/05 vừa qua, kênh truyền hình VOVTV đã thực hiện
Chương trình đối thoại có chủ đề: Luật KH&CN (sửa đổi)- tháo gỡ
những “nút thắt”, tạo đà cho KH&CN phát triển, đã đề cập cụ thể
những nội dung này với sự tham gia của ông Nguyễn Quân - Ủy viên
Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ KH&CN; ông Phan
Xuân Dũng - Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên UBTVQH, Chủ
nhiệm Ủy ban KHCN và Môi trường Quốc hội; ông Phùng Xuân
Nhạ - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Giám
đốc ĐHQG Hà Nội.
Sau đây là loạt ghi chép của Phóng viên Trung tâm Nghiên cứu
và Phát triển Truyền thông KH&CN về những chia sẻ của ông Phan
Xuân Dũng Tọa đàm.
Cần sửa đổi Luật KH&CN để phù hợp thực tế
- Thưa ông Phan Xuân Dũng, Luật KH&CN được ban hành
năm 2000, trải qua 12 năm thực hiện Luật đã mang lại những hiệu

chính, cách đầu tư cho KH&CN, xã hội hóa KH&CN. Đầu tư cho
KH&CN nước ta thì chỉ có 2% từ tổng chi ngân sách, nguồn lực huy
động từ xã hội còn rất khiêm tốn. Còn nhiều vấn đề mà trong Luật
2000 chưa được đề cập cụ thể, đây cũng là một cản trở.
Bên cạnh đó, việc hình thành tổ chức KH&CN thì trong Luật
2000 chỉ chủ yếu tập trung vào các tổ chức KH&CN công lập nhưng
thời gian tới phải xã hội hóa, hình thành các tổ chức KH&CN của tư
nhân, doanh nghiệp, kể cả cá nhân. Nghĩa là phải xã hội hóa mạnh
mẽ hơn nữa, tất cả mọi người đều có thể tham gia vào hoạt động
KH&CN.
- Vậy thì những khó khăn, bất cập của Luật KH&CN năm 2000
đã ảnh hưởng như thế nào đến nền kinh tế nước ta, thưa ông?
Ông Phan Xuân Dũng: Chủ trương của Đảng đã nêu rằng,
phát triển đất nước phải dựa trên KH&CN nhưng đầu tư cho
KH&CN của chúng ta chủ yếu là từ ngân sách nhà nước 2% mà
XHH chúng ta mới huy động được khoảng 30%. Đầu tư KH&CN
của chúng ta chỉ bằng 1/10 so với nhiều nước trên thế giới. Với mức
đầu tư như vậy thì khó mà thu được những kết quả nghiên cứu như
mong muốn. Đó là cản trở lớn nhất, bên cạnh đó, cơ chế chính sách
qua thời gian đã cho thấy nhiều điểm chưa thực sự phù hợp. Tất cả
2

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÁI NGUYÊN


Số tháng 5/2013

BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

những điều đó làm cho mong muốn để đất nước phát triển tương


"NÂNG" NHẬN THỨC XÃ HỘI VỀ KH&CN
Những năm qua, KH&CN của nước ta đã có những đóng góp
quan trọng trong sự phát triển của đất nước. Tuy vậy, trên thực tế
SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÁI NGUYÊN

3


BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

Số tháng 5/2013

KH&CN chưa thực sự được coi là quốc sách. Nguyên nhân chính là
do nhận thức của xã hội về tầm quan trọng của KH&CN chưa đầy
đủ.
Bài học kinh nghiệm từ các nước phát triển cho thấy, tất cả
những cường quốc kinh tế đều đầu tư rất lớn cho KH&CN. Nền kinh
tế lớn nhất là Hoa Kỳ đã đầu tư cho KH&CN hơn 400 tỷ USD /năm
và số người nghiên cứu khoa học là 1, 4 triệu người. Nền kinh tế lớn
thứ hai thế giới là Trung Quốc, đầu tư cho KH&CN cũng đứng thứ 2
thế giới 178 tỷ USD /năm và có 1, 2 triệu người nghiên cứu khoa
học. Nền kinh tế thứ ba là Nhật Bản đầu tư 140 tỷ USD/năm và có
655.000 người làm khoa học. Nước Đức đầu tư 86 tỷ USD /năm cho
KH&CN, số người làm khoa học là 327 nghìn người /82 triệu dân.
Đứng thứ 5 là Nga với 32 tỷ USD /năm đầu tư cho KH&CN và có
442.000 người làm khoa học.
Ở nước ta, ngoài hạn chế về đầu tư cho KH&CN, nguyên nhân
khiến lĩnh vực này chưa thực sự trở thành quốc sách còn do các cấp,
các ngành chưa quan tâm đầy đủ tới KH&CN. Trong quá trình xây

sẽ tiếp tục tạo ra những sản phẩm mang thương hiệu của Việt Nam,
có tầm cỡ quốc tế. ông Thực cho rằng, để gắn kết giữa nghiên cứu
với thực tiễn, rất cần một tổ chức KH&CN đứng ra làm địa chỉ tập
hợp những vấn đề thực tiễn đặt ra ở cả nước và các nghiên cứu đã
được thực hiện. Tổ chức này vừa có chức năng nắm được cung - cầu,
vừa giúp việc nghiên cứu tránh bị trùng lặp. Từ đó, đặt hàng nghiên
cứu hoặc làm thế nào để các cơ sở nghiên cứu khoa học, các nhà
nghiên cứu khoa học tiếp cận được, cùng tham gia giải quyết vấn đề
thực tiễn đặt ra.
Về vấn đề này, theo Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân,
doanh nghiệp không chỉ là nơi ứng dụng kết quả nghiên cứu, mà còn
là nơi tạo ra sản phẩm nghiên cứu. Vì vậy, Chiến lược lần này đã đặt
ra nội dung rất quan trọng là khuyến khích các doanh nghiệp thành
lập các tổ chức KH&CN, tức là các viện, các trung tâm nghiên cứu
của mình. Trên thế giới cũng như ở Việt Nam, rất nhiều doanh
nghiệp đã thành công trong lĩnh vực này như Tập đoàn Dầu khí quốc
gia Việt Nam, Tập đoàn Viễn thông Quân đội… Cùng với đó, cần
đầu tư cho nguồn nhân lực và tài chính. Kinh nghiệm cho thấy, một
trong những giải pháp để các doanh nghiệp có thể đổi mới công
nghệ, đưa KH&CN vào sản xuất kinh doanh là làm sao các quỹ phát
triển KH&CN của doanh nghiệp phải được lập ra và sử dụng hiệu
quả nhất - bên cạnh việc đầu tư của Nhà nước. Để làm được điều đó,
cần phải có nguồn nhân lực, đặc biệt phải tạo nên sức hấp dẫn của
lĩnh vực khoa học xã hội. Cùng với đó là các giải pháp đồng bộ khác
như cơ chế đầu tư, tài chính theo hình thức khoán chi, quản lý sản
phẩm đầu ra, thông qua hoạt động các quỹ…
Bộ trưởng Nguyễn Quân cho rằng, có 3 yếu tố mang tính chiến
lược để bảo đảm Chiến lược KH&CN có thể thực hiện thành công:
Đầu tiên là ý chí của những người lãnh đạo từ cấp cao đến cơ sở,
phải thực sự quan tâm đến KH&CN, thấy KH&CN như là sự cứu

Không thể chỉ nhắm đến số lượng, bởi vì các tập san khoa học quốc
tế cũng có nhiều loại, từ thượng vàng đến hạ cám. Chúng ta cần phải
nhắm đến những tập san uy tín, có ảnh hưởng càng cao càng tốt.
Chiến lược Khoa học Công nghệ 2011-2020 đặt mục tiêu tăng
số lượng công bố quốc tế 15-20% mỗi năm. Tôi nghĩ tỉ lệ tăng
trưởng như thế này vẫn còn thấp, và với tỉ lệ này thì nước ta vẫn mãi
mãi theo sau các nước láng giềng như Thái Lan và Malaysia. Thật ra,
hiện nay, tỉ lệ tăng trưởng số bài báo khoa học (ISI) có năm cũng đã
đạt 15-20%), nhưng không đều. Số liệu thu thập từ 1970 đến nay cho
thấy tỉ lệ tăng trưởng là khoảng 13%/năm. Do đó, mục tiêu tăng
trưởng đề ra tôi e rằng còn khiêm tốn.
Năm 2011, Thái Lan công bố xấp xỉ 5500 bài báo khoa học.
Trong cùng năm, Malaysia công bố xấp xỉ 7300 bài. Hai nước này có
tỉ lệ tăng trưởng khoảng 13-15%/năm. Điều này nói lên rằng với tỉ lệ
tăng trưởng như Chiến lược hoạch định, đến năm 2021 số công bố
quốc tế của ta chỉ mới bằng Thái Lan năm 2011, và 2023 chúng ta
6

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÁI NGUYÊN


BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

Số tháng 5/2013

cũng chỉ bằng Malaysia năm 2011. Nếu không có mục tiêu cao hơn,
chúng ta sẽ mãi mãi thấp kém hơn hai nước đó.
Mặt khác, khoa học Việt Nam còn phụ thuộc quá nhiều vào
“ngoại lực”. Khoảng 80% những công trình khoa học của Việt Nam
là có hợp tác với nước ngoài. Ti lệ này không thay dổi trong vòng 10


7


BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

Số tháng 5/2013

pháp lý nhằm giải quyết triệt để những bất cập, vướng mắc, cản trở
sự phát triển của khoa học và công nghệ (KH-CN) trong thời gian
qua.
Đặc biệt, Luật KH-CN sửa đổi lần này sẽ tập trung triển khai
thực hiện ba nhiệm vụ then chốt mang tính đột phá trong hoạt động
KH-CN là: Tiếp tục đổi mới cơ bản, toàn diện và đồng bộ tổ chức, cơ
chế quản lý và cơ chế hoạt động KH-CN; Tăng cường đầu tư của
toàn xã hội cho KH-CN, trước hết là đầu tư vào hạ tầng KH-CN; Xây
dựng chính sách sử dụng, trọng dụng cán bộ KH-CN.
Nhà nước phải có trách nhiệm đặt hàng
Sau 12 năm thực hiện, Luật KH-CN đã bộc lộ một số điểm
không còn phù hợp, không đáp ứng được yêu cầu của công tác quản
lý nhà nước về KH-CN trong giai đoạn hiện nay. Thực tế ấy đòi hỏi
cần phải sửa đổi luật có như vậy mới mong tạo đà cho hoạt động
KH-CN có bước phát triển mới.
PGS.TS Đoàn Năng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế - Bộ KH-CN cho
rằng cần đặc biệt tập trung giải quyết các vấn đề như: sắp xếp lại hệ
thống tổ chức KH-CN để bảo đảm đầu tư xây dựng các tổ chức KHCN một cách có hiệu quả; đổi mới các quy định về thẩm quyền, trình
tự thủ tục xác định nhiệm vụ KH-CN, tổ chức thực hiện và đánh giá
nghiệm thu nhiệm vụ sử dụng ngân sách nhà nước; làm rõ hơn quyền
và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân hoạt động KH-CN…
Tuy nhiên cũng theo PGS.TS Đoàn Năng thì vấn đề đặt hàng

tiếp nhận kết quả và tổ chức việc ứng dụng vào thực tiễn sản xuất và
đời sống.
Nếu là nhiệm vụ do các Bộ, ngành, địa phương tự xác định,
đặt hàng, thì sau khi đánh giá nghiệm thu xong, các Bộ, ngành, địa
phương phải có trách nhiệm tổ chức việc ứng dụng vào thực tiễn sản
xuất và đời sống và báo cáo Bộ KH-CN về kết quả nghiên cứu và
thương mại hóa kết quả thực hiện nhiệm vụ KH-CN. Như vậy sẽ giải
quyết được hai việc đó là quy định thủ tục chặt chẽ và giải quyết
được yêu cầu gắn trực tiếp hoạt động KH-CN với sản xuất và đời
sống, tránh tình trạng nghiên cứu xong bỏ đó. Đặc biệt là việc đẩy
mạnh phương thức thực hiện cấp kinh phí thực hiện nhiệm vụ KHCN thông qua Quỹ của Nhà nước trong lĩnh vực KH-CN hoặc theo
cơ chế Quỹ nhằm bảo đảm tất cả các nhiệm vụ KH-CN sau khi được
phê duyệt đều có kinh phí ngay và được quyết toán theo hợp đồng
chứ không theo năm tài chính.
Đối với việc đánh giá nghiệm thu kết quả thực hiện nhiệm vụ
KH-CN cũng cần phải có quy định trong Luật để nâng cao hiệu quả
hoạt động của Hội đồng xác định nhiệm vụ, hội đồng tuyển, xét
chọn, đánh giá nghiệm thu… Dự thảo Luật sửa đổi lần này cũng cân
nhắc đến việc sử dụng tư vấn độc lập trong việc xác định nhiệm vụ,
tuyển chọn, xét chọn, đánh giá nghiệm thu cuối cùng để đảm bảo
khách quan… và cùng rất nhiều quy định khác góp phần bảo đảm
nâng cao hiệu quả hoạt động của các khâu này. Và, nếu không sử
dụng ngân sách Nhà nước mà các tổ chức cá nhân tự bỏ tiền ra thì họ
sẽ tự xác định nhiệm vụ mà không cần tuân theo các quy trình, tủ tục
như đối với sử dụng ngân sách Nhà nước.
Huy động DN tham gia hoạt động KH-CN
SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÁI NGUYÊN

9


quy định thông thoáng và thuận lợi hơn rất nhiều.Tuy nhiên, để làm
được điều này, chắc chắn phải huy động chủ yếu ở khu vực ngoài
Nhà nước (DN, tổ chức, cá nhân) đặc biệt cóp cả việc huy động từ
các tổ chức, cá nhân nước ngoài và tổ chức quốc tế.
Đối với các tổ chức cá nhân trong nước cần có những quy định
khuyến khích, động viên (có những trường hợp phải bắt buộc) trích
lập quỹ phát triển KH-CN. Đặc biệt đối với các DN nhà nước, theo
tinh thần của Nghị quyết Trung ương 6 về KH-CN mới được ban
hành, buộc phải trích 1 tỷ lệ nhất định thu nhập trước thuế để lập quỹ
10

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÁI NGUYÊN


BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

Số tháng 5/2013

đầu tư cho KH-CN (tất nhiên sẽ có những quy định cụ thể cho từng
loại hình DN nhà nước).
Đối với các DN ngoài Nhà nước phải khuyến khích, động
viên, có cơ chế tạo điều kiện để họ chi tiêu thuận lợi và có hiệu quả
bởi hiện nay quy định cho phép được trích tới 10% thu nhập chịu
thuế để lập quỹ phát triển KH-CN, nhưng DN không chi được vì cơ
chế tài chính cho hoạt động Quỹ của DN hiện nay chưa phù hợp,
khiến DN không dám chi vì không thể giải ngân. Vì vậy sau khi Luật
mới được ban hành sẽ làm thay đổi cơ bản cơ chế tài chính cho Quỹ
phát triển KH-CN của các tổ chức cá nhân trong đó có DN.
Trong dự thảo Luật cũng đề xuất một vấn đề rất quan trọng, đó
là việc giao các biên chế nghiên cứu chuyên nghiệp cho các trường

KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ
SAMSUNG RA MẮT MÁY LẠNH ĐIỀU KHIỂN BẰNG
SMARTPHONE
Samsung Việt Nam ra mắt dòng máy lạnh thông minh Smart
Wifi Inverter nhất của hãng này, cho phép dùng điện thoại thông
minh (smartphone) để tắt mở từ xa qua mạng Internet. Ngoài ra, nó
còn có các tính năng thanh lọc không khí, khử mùi, diệt vi khuẩn và
nấm mốc…
Theo Samsung, công nghệ Smart Wifi dùng trong máy lạnh
Samsung giúp người dùng kiểm soát được nhiệt độ trong nhà mọi lúc
mọi nơi. Với máy lạnh tích hợp công nghệ này, người dùng có thể
điều khiển (tắt hoặc mở, tăng hoặc giảm nhiệt độ) máy lạnh bằng ứng
dụng ứng dụng Air Conditioner Controller tương thích với
smartphone chạy hệ điều hành Android hay iOS có kết nối Internet.
Với việc tích hợp các công nghệ tiên tiến, máy lạnh Smart Wifi
Inverter góp phần làm sạch bầu không khí trong nhà, bảo vệ sức khỏe
cho người dùng.
Cụ thể, công nghệ Full HD Filter thanh lọc không khí, khử
mùi, lọc sạch từ 60 - 90% bụi bẩn, vi khuẩn và các tác nhân gây dị
ứng trong không khí.
Công nghệ Virus Doctor+ diệt vi khuẩn và nấm mốc; nó sẽ
phóng thích ion Hydro và Oxy hoạt tính để khi kết hợp với các chất
có hại gốc OH, nấm mốc, vi khuẩn… thì chuyển hóa thành nước vô
hại.
Loại máy lạnh này cũng tích hợp công nghệ biến tần thông
minh Smart Inverter Technology trong việc tiết kiệm điện. Nó sẽ tự
động điều chỉnh điện năng nhiệt độ luôn ổn định.
Samsung dẫn chứng một báo cáo gần đây của Tổ chức bảo vệ
môi trường Hoa Kỳ (EPA) cho hay, người dân tại các nước phát triển
rất ý thức bảo vệ mình khỏi nguồn ô nhiễm từ khói xe, bụi đường…

cho sức khỏe, dữ liệu cũng dễ dàng chuyển cho các bác sĩ để tư vấn
sức khỏe cho người dùng.
Các ứng dụng tương thích với hệ điều hành Android và các
phiên bản iOS hỗ trợ Bluetooth 4.0.
Scout Scanadu được trang bị bộ chuyển đổi micro-USB nên có
thể kết nối với máy tính qua cổng USB, việc sạc pin tốn 1 giờ và pin
lưu trữ được 1 tuần.
Theo báo Daily Mail (Anh) thì thiết bị này đang trong giai
đoạn nghiên cứu phát triển, các nhà khoa học tin rằng nó sẽ được Cơ
quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) sớm chấp nhận để
đưa ra thị trường.
Theo: Báo Thanh niên

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÁI NGUYÊN

13


BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

Số tháng 5/2013

QUÂN ĐỘI VIỆT NAM CHẾ TẠO VŨ KHÍ LASER
Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam vừa phối hợp với Học viện
Kỹ thuật quân sự hoàn thành đề tài “Chế tạo và chuyển giao một hệ
thống thiết bị laser hồng ngoại hiện đại".
Trong khuôn khổ thực hiện Đề tài khoa học cấp Viện Hàn lâm
KH&CN Việt Nam: “Chế tạo và chuyển giao một hệ thống thiết bị
laser hồng ngoại hiện đại để phục vụ nghiên cứu và đào tạo về khí tài
quang học và laser của Học viện Kỹ thuật quân sự”, phối hợp thực


BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

Số tháng 5/2013

Phát biểu tại Lễ bàn giao, Thiếu tướng PGS.TSVũ Thanh Hải
đánh giá cao kết quả của đề tài, qua đó Viện Hàn lâm KH&CN VN
đã giúp Học viện KTQS không chỉ được tiếp nhận những sản phẩm
công nghệ cao chế tạo trong nước, đạt trình độ quốc tế, mà còn góp
phần bồi dưỡng trình độ KH&CN cho các sĩ quan chiến sĩ của Học
viện KTQS. GS.TSKH Dương Ngọc Hải cũng trao đổi và cho biết
đây là một trong những đề tài cấp Viện Hàn lâm KH&CN VN thuộc
hướng hợp tác với bộ, ngành, địa phương có định hướng phục vụ
công tác an ninh quốc phòng, nên đã nhận được sự quan tâm ủng hộ
cao của lãnh đạo Viện Hàn lâm KH&CN VN. Đồng thời, GS Dương
Ngọc Hải cũng hy vọng các kết quả KH&CN của đề tài này và các
đề tài hợp tác khác tương tự trong tương lai giữa hai cơ quan sẽ phát
huy hiệu quả tốt trong thực tiễn nghiên cứu và đào tạo tại Học viện
KTQS.
Theo: VietQ.vn

ROBOCON VÀ NHỮNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THỰC
TIỄN
Bên lề cuộc thi Robocon 2013 đang diễn ra tại Cung thể thao
Tiên Sơn (Đà Nẵng), một triển lãm khoa học công nghệ, trưng bày
những sản phẩm của các bạn SV từng là thành viên các đội Robocon
những năm trước với tên gọi: Robocon Tech-show 2013 cũng rất ấn
tượng.
Đây là những ứng dụng mang tính thực tiễn và thu hút được sự
quan tâm của nhiều người yêu công nghệ. Với mục tiêu hướng đến

dụng trong phân loại sản phẩm-Open lab của Trịnh Đức Việt-Lê
Quốc Việt đến từ Đại học Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh và hai sản phẩm
Tàu thủy chạy bằng năng lượng mặt trời và tàu đệm khí của tác giả
Vi Bảo Thịnh đến từ Trường Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh.
Có thể nói mỗi sản phẩm robot này mang một đặc tính và chức
năng riêng nhưng điều chung nhất đó là tinh thần sáng tạo và mong
ước cải tiến công nghệ của những SV Việt Nam đang ngồi trên ghế
nhà trường để áp dụng vào thực tiễn, giảm sức lao động của con
người và tăng chất lượng công việc. Tuy nhiên để có thể làm ra
những con robot có giá trị ứng dụng thực tiễn ngay từ khi còn ngồi
trên ghế nhà trường là cả một quá trình không ngừng cố gắng của các
bạn SV. Những gì mà các bạn SV đem đến triển lãm lần này đã thể
hiện được tinh thần say mê nghiên cứu, sáng tạo của SV Việt Nam.
Theo: vista.vn

GIƯỜNG CHỐNG HOẠI TỬ CHO NGƯỜI BỆNH PHẢI NẰM
LÂU
Thường xuyên phải chăm sóc người thân bị bệnh, và nhất là sau
khi bị tai nạn phải nằm lâu ngày trên giường bệnh, anh Nguyễn Long
Uy Bảo (Q.9, TP. HCM) đã tạo ra chiếc giường có khả năng chống
hoại tử dành cho người bệnh phải nằm lâu.
Ý tưởng sáng chế nhờ bị... tai nạn
16

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÁI NGUYÊN


BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

Số tháng 5/2013

Đây là điểm khác biệt so với các vạt giường thông thường. Theo
đó, khi thay drap, từng phần của vạt giường sẽ được hạ xuống. Bộ
drap được mô phỏng theo dạng chiếc găng tay, còn nệm là những
thanh nhỏ khớp với từng thanh của vạt giường, nên trong quá trình vệ
sinh và thay drap phần vạt này, bệnh nhân vẫn nằm cố định trên phần
vạt kia.
SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÁI NGUYÊN

17


BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

Số tháng 5/2013

Nó đã được cơ quan pháp luật Nhà nước là Cục sở hữu trí tuệ
cấp văn bằng bảo hộ sáng chế và đạt Giải thưởng Sáng chế Tp. HCM
năm 2011.
Bên cạch tiện ích đó, cái yêu cầu thứ hai mà chiếc giường này
đạt được là bản thân nhân viên y tế, thân nhân, người phục vụ cũng chỉ
là một người. Không cần thêm nhân lực khác bởi những thao tác thực
hiện cực kì đơn giản, tiện lợi.
“Bất cứ khi nào khi thấy tấm trải giường bị bẩn cần thay thế thì
người phục vụ sẽ tự thay một cách đơn giản và nhẹ nhàng, không ảnh
hường đến tư thế nằm của bệnh nhân và thậm chí bệnh nhân vẫn có
thể ngủ yên trong lúc thay. Ngoài ra, chiếc giường này còn có thể nâng
lên và hạ xuống phần đầu, chân của bệnh nhân một cách tùy ý”, anh
Bảo mô tả.
Theo sự đánh giá của nguyên phó giám đốc Sở KH - CN Tp.
HCM Trương Thùy Trang thì chiếc giường này thỏa mãn các tiêu chí

những vật liệu tiên tiến trong kiến trúc và xây dựng, tạo sự khác biệt,
tinh tế cũng ngày càng nhiều. Hiện trên thị trường, các doanh nghiệp
chủ yếu nhập những loại vật liệu xây dựng, kiến trúc compozit từ các
nước Đức, Ý, Malaysia... Với công nghệ hiện tại, các sản phẩm phần
lớn được tạo thành từ những lát gỗ mỏng, qua xử lý bề mặt với nhựa
nhiệt rắn (nhựa phenol formaldehyd, melamin, polyeste, epoxy…),
sau đó ép ở nhiệt độ cao để định hình sản phẩm. Phương pháp này có
nhược điểm là khó gia công các sản phẩm có hình dạng, kết cấu phức
tạp, khó tái chế…
Trên cơ sở nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm ở trong và
ngoài nước, được sự hỗ trợ của Bộ KH-CN, nhóm nghiên cứu đã bắt
tay vào thực hiện đề tài “Nghiên cứu chế tạo vật liệu compozit trên
cơ sở nhựa polyolefin (polyetylen, polypropylen) khâu mạch (XLPO)
và bột gỗ biến tính ứng dụng làm vật liệu xây dựng, kiến trúc nộingoại thất”.
Ts Nguyễn Vũ Giang, Viện Kỹ thuật nhiệt đới cho biết, kết quả
nghiên cứu và tìm hiểu cho thấy, bột gỗ là vật liệu gia cường tốt cho
nhựa nhiệt dẻo bởi nó có thành phần chủ yếu gồm cấu trúc kết tinh
xelluloza, hemixelluloza và vô định hình lignin, đường kính trung
bình từ 0,1 - 0,2mm, có độ bền kéo đứt và modul đàn hồi cao, giá
thành thấp, tỷ trọng nhẹ… Hiện việc sử dụng nhựa nền trên cơ sở các
nhựa polyolefin có khả năng khâu mạch và vật liệu gia cường bột gỗ
để chế tạo vật liệu compozit ứng dụng làm vật liệu xây dựng, kiến
trúc nội - ngoại thất cũng chưa được nhiều nhà khoa học trong nước
nghiên cứu và công bố. Trong khi đó, nhu cầu sử dụng loại vật liệu
này trong ngành công nghiệp nhựa compozit ngày càng mạnh ở các
nước phát triển trên thế giới cũng như ở Việt Nam bởi một số ưu
điểm như có khả năng tái chế, tính chất cơ lý tốt, gia công được theo
phương pháp nhựa nhiệt dẻo truyền thống như ép phun, đùn, thổi…
quy mô công nghiệp. Vật liệu compozit nhựa nhiệt dẻo - gỗ được
ứng dụng để sản xuất nhiều loại sản phẩm khác nhau có cấu trúc,

dicumyl peoxit (DCP) thích hợp được sử dụng để tạo liên kết giữa
các phân tử nhựa và silan biến tính bột gỗ và hình thành các liên kết
ngang (giữa các phân tử polyme nền với nhau) trong khối tạo thành
nền nhựa XLPO.
Cùng với đó, để khắc phục những nhược điểm của thiết bị đùn
ép một trục vít có sẵn của đơn vị, nhóm đã tự nghiên cứu, thiết kế
thêm hai bộ phận quan trọng để hình thành dây chuyền đồng bộ chế
tạo hạt masterbatch WPC. Bộ phận thứ nhất là thiết bị trộn siêu tốc
với tốc độ 1.400 vòng/phút, thể tích buồng trộn 100 lít, có thể điều
khiển được nhiệt độ trộn và làm mát thích hợp. Hỗn hợp nhựa, bột gỗ
sau biến tính và phụ gia sau khi trộn sẽ được đưa vào máy đùn một
trục vít. Thứ hai là thiết bị tạo hạt làm mát bằng không khí. Sợi WPC
nóng chảy sẽ qua thiết bị này để tạo hạt. Thiết bị này sẽ ngăn không
cho WPC nóng chảy tiếp xúc với nước làm mát như công nghệ thông
thường. Lưỡi cắt đặc biệt quay liên tục được ốp sát đầu phun của
xilanh đùn, hạt nhựa nóng chảy được hút chân không qua hệ thống
20

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÁI NGUYÊN


BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

Số tháng 5/2013

thổi gió làm mát trực tiếp tạo sự mất nhiệt nhanh chóng, qua hệ
thống sàng phân loại và chuyển sang công đoạn đóng bao gói. Nhóm
nghiên cứu cũng đã chế tạo thử nghiệm tấm lát sàn, ốp tường
compozit XLPO/bột gỗ qua 5 bước: xử lý và làm sạch bột gỗ, biến
tính bột gỗ, phối liệu, tạo hạt, tạo sản phẩm.

21


BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

Số tháng 5/2013

Thực trạng Việt Nam
Nếu bạn từng đi nước ngoài, đặc biệt là các nước có chi phí
nhân công cao như Châu Âu hay Mỹ, Nhật thì sẽ thấy họ dụng các
máy bán hàng tự động rất nhiều, đó là vì tiền để trả cho một nhân
công còn cao hơn so với tiền đặt máy. Hơn nữa, khi dùng người thì
họ phải thuê một diện tích kios nhất định, lại đội thêm một phần chi
phí mặt bằng rất lớn so với giải pháp không người ít tốn diện tích của
máy bán hàng.
Quay trở lại với Việt Nam, do chi phí nhân công của chúng ta
rất rẻ mà lợi thế chi phí của máy bán hàng đã bị giảm một nửa. Hơn
thế nữa, chúng ta còn phát sinh thêm một khoản rất lớn do hầu hết
các máy bán hàng đều phải nhập khẩu, chịu nhiều loại thuế và phí
khác nhau. Với một chiếc máy bán hàng của Đài Loan hoặc Nhật thì
chi phí đầu tư cho mỗi máy khoảng 6000-8000$.
Kết hợp hai yếu tố trên cùng rất nhiều nhược điểm khác như
phí quản lý cao (phải có có người đi thu gom tiền mặt mỗi ngày), bất
tiện trong việc kiểm kê hàng hóa (hầu hết các máy không nối mạng
mà hoạt động độc lập, có khe để người quản lý kiểm tra hàng còn
bao nhiêu để bổ sung), tình trạng kém an ninh ở một số khu vực (có
thể bị đập máy cướp tiền) mà máy bán hàng tự động khó lòng cất
cánh ở nước ta. Hơn thế nữa, khi dùng máy bán hàng tự động kiểu
truyền thống này thì tiền bán hàng nằm chết trong máy cho đến khi
có người đến thu gom, làm giảm khả năng xoay vòng vốn của doanh

thì mức giá còn có thể tính đến con số lẻ 10-20 đồng thay vì phải
dùng số chẵn theo kiểu 5-10 nghìn hiện tại.
Không dùng tiền mặt
Một máy bán hàng dù rẻ, dù tốt thế nào đi nữa nhưng nếu
không mang lại sự tiện lợi cho khách hàng thì cũng chẳng ai dùng.
Hầu hết các máy bán hàng ở nước ta đang dùng tiền xu (gần như
không còn thấy xuất hiện nhiều) hoặc tiền mặt (báo chấp nhận 20
nghìn và 10 nghìn nhưng hầu hết chỉ hoạt động với tờ 10 nghìn do
phù hợp với kích cỡ tiền nước ngoài) nên không có tác dụng thực tế.
Để khắc phục nhược điểm đó thì VSYS đã dùng cổng thanh toán
Paygate. Mỗi tài khoản Paygate là một số điện thoại riêng lẻ (VTC
công bố có hơn 1 triệu tài khoản), do đó họ nghĩ ra một cách cực kỳ
hay là gọi điện đến máy bán hàng để thanh toán, tiền sẽ tự trừ
trong tài khoản mà người dùng không cần phải đăng nhập hay xác
thực gì cả.
Với những ai dùng máy điện thoại thông minh, họ có thể giảm
bớt thời gian bằng cách dùng QR code, tiết kiệm thời gian bấm số.
Điện thoại đắt tiền hơn có NFC thì ta cũng chỉ việc chạm nó vào máy
là đã có thể trả tiền! Nếu dùng điện thoại thường, bạn có thể dùng
các thẻ trả trước của Paygate hỗ trợ RFID, cũng chạm vào máy để trừ
tiền.
Đối với những ai chưa có tài khoản Paygate hay hết tiền trong
tài khoản thì sao? Ngoài việc nạp tiền thông qua hệ thống ngân hàng,
bạn có thể dùng những máy nạp tiền có sẵn của VTC, chỉ cần nhá số
điện thoại vào máy nạp, đưa tiền vào là xong. Tương tự, chúng ta
cũng dùng phương pháp nhá máy và đưa tiền để tạo tài khoản (mật
SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÁI NGUYÊN

23


phẩm của nhóm 4 sinh viên Nguyễn Hoài Nam (lớp 03CK3LT), Lê
Hải Dăng, Nguyễn Kim Luyện và Nguyễn Văn Tuấn (cùng lớp
07CDT, cùng Khoa Cơ khí ĐH Sao Đỏ). Theo sinh viên Nguyễn
Hoài Nam, ý tưởng đến từ những lần dạo bờ hồ và đặc biệt là tình
trạng ô nhiễm trên sông Tô Lịch, chiếc gậy dài của công nhân tỏ ra
bất lực trước “biển” rác, vừa tốn thời gian mà hiệu quả không cao
nên cần thiết phải có một robot để giải phóng sức người, bảo vệ sức
khỏe người lao động và dọn rác được nhanh, nhiều. Suốt 8 tháng,
nhóm 4 sinh viên mò mẫm, vừa tự bỏ tiền túi vừa tận dụng vật liệu,
24

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÁI NGUYÊN


BẢN TIN KHCN PHỤC VỤ LÃNH ĐẠO

Số tháng 5/2013

thiết bị như tôn, sơn, máy hàn... từ xưởng thực hành ngành tàu thủy
của nhà trường.
Robot vớt rác giống dạng tàu hai thân giúp robot cân bằng, bên
trong hút chân không để nổi trên mặt nước, giữa hai thân là khoang
chứa rác, robot di chuyển linh hoạt tiến lùi, quay trái phải trên mặt
nước nhờ hai động cơ gắn với bánh lái. Sức mạnh của robot nằm ở
hệ thống vớt rác gồm ba bộ phận chính: hai phao nổi vươn góc 45 độ
như đôi tay gom rác vào băng chuyền có hình dạng như những thanh
cào làm nhiệm vụ kéo rác lên thùng, bộ phận cuối là một trục quay
có chức năng cào rác khi đã đưa vào khoang chứa. Hệ thống điều
khiển của robot vớt rác cho phép hoạt động trong phạm vi 800 m nhờ
công nghệ sóng RF có độ ổn định cao, ít bị nhiễu. Đặc biệt, robot