1. PHN M U
1.1 Lý do chn ti.
Nh chúng ta đã biết bậc tiểu học đợc coi là Bậc học nền tảng của hệ thống
giáo dục quốc dân, có nhiệm vụ xây dựng và phát triển tình cảm đạo đức, trí tuệ,
thẩm mỹ và thể chất của trẻ em, nhằm hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát
triển toàn diện nhân cách con ngời Việt Nam xã hội chủ nghĩa. ( Luật phổ cập
giáo dục tiểu học). Điều đó cho thấy rằng, những gì đợc hình thành ở bậc Tiểu học
sẽ theo suốt cuộc đời của một một con ngời và rất khó thay đổi, khó hình thành lại.
Vì thế những gì trẻ em không đạt đợc ở bậc học này khó có thể bù đắp đợc ở bậc
học sau.
Tiếng Việt ở trờng Tiểu học có nhiệm vụ rất quan trọng, nó hình thành năng lực
hoạt động ngôn ngữ cho học sinh, năng lực hoạt động ngôn ngữ đợc thể hiện trong
4 hoạt động tơng ứng với chúng ta với 4 kĩ năng : nghe - nói - đọc - viết .
Đọc là một phân môn trong chơng trình Tiếng Việt bậc Tiểu học. Đây là một
phân môn có vị trí đặc biệt trong chơng trình vì nó đảm bảo nhiệm vụ và việc hình
thành và phát triển cho học sinh kĩ năng đọc, một kĩ năng quan trọng hàng đầu của
học sinh ở bậc đầu tiên trong trờng phổ thông.
Vic c cú ý ngha c bn u tiờn ca ngi hc sinh i hc. Hc c ri mi
c hiu, c chim lnh ngụn ng trong giao tip v hc tp, ng thi c
cng l cụng c hc tt mụn khỏc, cú tỏc dng tớch cc n trỡnh ngụn ng,
trỡnh t duy ca hc sinh. Do ú rốn k nng c cho hc sinh cú tm quan trng
c bit. Xut phỏt t nhim v ca dy c tiu hc: Tp c l mt phõn mụn
thc hnh. Nhim v quan trng nht ca nú l hỡnh thnh nng lc c cho hc
sinh.. Nng lc c c to nờn t bn k nng cng l bn yờu cu v cht
lng ca c l c ỳng, c nhanh (c lu loỏt, trụi chy) c cú ý thc
(hiu c ni dung nhng iu mỡnh c hay cũn gi l c hiu) v c din
cm. Bn k nng ny c hỡnh thnh trong hai hỡnh thc c: c thnh ting v
c thm. Chỳng c rốn luyn ng thi v h tr ln nhau. S hon thin mt
trong nhng k nng ny s cú tỏc ng tớch cc n nhng k nng khỏc.
lp 2 núi riờng, k nng c cú ý ngha rt sõu sc , c nm c ý chớnh
ca on vn, bit t u cho on vn, bit nhn xột v mt s hỡnh nh, nhõn

hay của học sinh còn hạn chế.
*Về phía học sinh
Qua khảo sát, điều tra tôi thấy kĩ năng đọc đúng, hay của học sinh còn yếu. Học
sinh đọc bài một cách thụ động, các em đọc một cách bắt buộc, chỉ có những học
sinh khá, giỏi mới cố gắng đọc cho hay song vẫn chưa đạt yêu cầu. Khi đọc một số
văn bản các em không ngắt nghỉ hơi đúng chỗ nên các em không nắm được điều gì
là cốt yếu trong văn bản. Điều này sẽ gây khó khăn trong việc hình thành kĩ năng
giao tiếp.
Năm học 2013 - 2014, tôi đã được Nhà trường và chuyên môn phân công chủ
nhiệm và giảng dạy lớp 2B. Ngay từ đầu năm, tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng
phân môn Tập đọc đối với 31 học sinh lớp 2B Trường TH nơi tôi công tác, qua bài
kiểm tra đầu năm và thu được một số kết quả như sau:
- Sè häc sinh ®äc rêi r¹c :
16 em ( 51, 6%)
- Sè häc sinh ®äc ®óng :
15 em ( 48, 4%)
- Sè häc sinh ®äc diÔn c¶m : 4 em ( 12,9%)
Kết quả trắc nghiệm cho thấy số học sinh mắc lỗi phát âm, đọc ngắt giọng, đọc còn

sai tiếng và ít học sinh có giọng đọc hay.
2. 2 Một số giải pháp rèn đọc cho học sinh lớp 2

2.2.1 Giáo viên đọc mẫu diễn cảm:

3


Tôi nhận thấy giáo viên đọc mẫu tốt trong giờ tập đọc sẽ kích thích tính
tò mò của học sinh, các em sẽ hứng thú đọc bài hơn. Để đọc mẫu tốt, tôi luôn
rèn luyện về giọng đọc, tốc độ đọc, khả năng cảm thụ văn học,….. tìm hiểu kỹ

để các em cùng giúp bạn sửa chữa
Ví dụ: Dạy bài “Voi nhà” (TV2 – Tập 2) phần luyện phát âm, tôi đã cho các
em tập phát âm các từ: khựng lại, vục xuống, ngăn lại, quặp vòi, h vòi, lững
thững, nhúc nhích. Tôi gọi một em khá đứng lên đọc, sau đó tôi gọi các em khác
nhận xét: Các từ bạn vừa đọc có phụ âm gì khó phát âm ? Theo em phải phát
âm như thế nào? Nếu học sinh phát âm sai, tôi hướng dẫn tiếng cần phát âm cụ
thể.
* Cách sửa đọc ngọng cho học sinh:

Thống kê lỗi phát âm ở lớp mà các em hay sai, tơi qui về 3 loại sau đây:
+ Sai phụ âm đầu : ch/tr , s/x
+ Sai vần : ăn/ ăng, ân/ anh…
+ Sai dấu thanh : dấu ngã đọc thành dấu hỏi .
- Vì thế muốn sửa cho học sinh trước hết giáo viên phải nắm chắc được nghĩa của
các từ có phụ âm hay đọc ngọng để định hình được lời nói và chữ viết. Giáo viên
cần xem lại phương thức phát âm phụ âm đầu. Khi học sinh đọc lẫn các tiếng có
phụ âm đầu giáo viên dừng lại sửa cho các em bằng cách:
+ Khi phát âm s ( sờ ) : phải uốn lưỡi , hơi thốt ra chân răng đầu lưỡi.
+ Khi phát âm x ( xờ) : hơi ra ở mặt lưỡi và chân răng
+ Phát âm tr ( trờ ) : hơi ra qua đọng tác bật đầu lưỡi với chân răng
+ Những tiếng có thanh hỏi, giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh phát âm
trầm, hơi luyến giọng, lên cao, kéo dài hơi. Những tiếng có thanh ngã đọc nhấn
mạnh, hơi kéo dài, luyến giọng, lên cao giọng. Ví dụ : rảnh rỗi, rộn rã…
+ Sai vần ân/ anh: Giáo viên cần hướng dẫn các em khi đọc vần anh phải trề
mơi, vần ân thì phải uốn lưỡi lên….
Ngồi việc sửa chữa trong mỗi tiết Tập đọc và các mơn học khác, thì cuối mỗi
buổi học tơi còn giao những bài tập đọc nhỏ để học sinh tự luyện đọc ở nhà và về
nhà đọc trước bài của ngày hơm sau. Hàng ngày, kiểm tra về cách đọc của học sinh
6



phức tạp hoặc mắc lỗi ngay ở câu ngắn nhưng các em chưa nắm được quan hệ ngữ
pháp giữa các từ.
Ví dụ:

Nhưng kìa, / con voi quặp chặt vòi vào đầu xe / và co mình

lôi mạnh chiếc xe qua vũng lầy. // Lôi xong , / nó h vòi về phía lùm cây / rồi
lững thững đi theo hướng bản Tun. //
(Voi nhà- TV2-Tập 2)
- Học sinh đọc văn xi đã khó, đọc văn vần lại càng khó hơn. Khi đọc vần

cần chú ý tiết tấu của đoạn văn. Tiết tấu là nhịp điệu của âm nhạc, ở sách Tiếng
Việt lớp 2 có nhiều thể văn vần chúng ta thường gặp như: Thơ lục bát, thơ 7 chữ
, thơ 5 chữ, thơ 4 chữ, thơ tự do. Ở đây khơng phải thể thơ nào cũng giống nhau
mà phải thay đổi theo tiết tấu của câu, bài thơ theo thể thơ nào .
- Khi đọc thơ lục bát thường đọc ngắt nhịp 2/4 (ở câu 6 chữ ) và nhịp 4/4
(ở câu 8 chữ ) .
Ví dụ : Bài thơ '' Mẹ ''
Lặng rồi / cả tiếng con ve
Con ve cũng mệt / vì hè nắng oi
Nhà em / vẫn tiếng ạ ơi
Kẽo cà tiếng võng / mẹ ngơi mẹ ru .
Nhưng thơ lục bát cũng có khi đọc theo nhịp 3/3 và 3/5
Những ngơi sao / thức ngồi kia
Chẳng bằng mẹ / đã thức vì chúng con .
- Thơ 7 chữ : đọc theo nhịp 4/3 hay 3/4 .
Ví dụ :

Bài thơ '' Gió ''.

Ví dụ : Bài: “Quà của Bố” ( Tiếng Việt 2- tập 1 trang 106)
Đọc chậm rãi diễn tả hình ảnh về người bố, nhấn giọng ở các từ tả về món quà
của người bố.
Bài: Ngôi trường mới ( Tiếng Việt 2- tập 1 )
Ở bài này giáo viên hướng dẫn học sinh đọc giọng thiết tha, trìu mến thể hiện
tình cảm của các bạn học sinh. Cần ghi rõ từ nhấn mạnh ( hoặc gạch chân) những
đoạn câu cần ghi trọng âm, kí hiệu ngắt ( / ), nghỉ ( // ), lên giọng ( ↑ ), xuống giọng
9


( ↓ ), kéo dài ( → ). Trong từng bài giáo viên sẽ dự tính những lỗi học sinh sẽ mắc,
giọng đọc cả bài, đoạn cần nhấn mạnh, tốc độ đọc.
Ví dụ: Đoạn: Dưới mái trường mới,/ sao tiếng trống rung động kéo dài! //
Tiếng cô giáo trang nghiêm mà ấm áp. // Tiếng đọc bài của em / cũng vang vang
đến lạ! // Em nhìn ai cũng thấy thân thương. // Cả đến chiếc thước kẻ,/ chiếc bút
chì / sao cũng đáng yêu đến thế!// ( Ngôi trường mới- Tiếng Việt tập 2)
.2.2.5 Luyện đọc diễn cảm
Muốn rèn cho các em đọc đọc diễn cảm thì trước hết phải rèn cho các em đọc
đúng, đọc ngắt giọng và nhấn giọng đã. Đọc diễn cảm là đọc văn bản sao cho giọng
điệu phù hợp với tình huống miêu tả trong văn bản, thể hiện được tình cảm, thái độ,
đặc điểm của nhân vật hay tình cảm, thái độ của tác giả đối với nhân vật và nội
dung miêu tả trong văn bản. Đọc diễn cảm có nhiều mức độ:
- Biết nhấn mạnh các từ quan trọng trong câu.
Ví dụ: Trong bài Cây dừa -Tiếng Việt 2 tập 2 trang 88 có câu
Cây dừa xanh toả nhiều tàu
Dang tay đón gió, gật đầu gọi trăng.
Khi đọc giáo viên phải lưu ý học sinh đọc nhấn giọng ở các từ ngữ gợi tả, gợi cảm
như: toả, dang tay, gật đầu.
- Biết thể hiện ngữ điệu( Sự thay đổi cao độ, trường độ của giọng đọc) phù hợp
với từng loại câu ( câu kể, câu hỏi, câu cảm, câu khiến).

Ví dụ: Dùng một gạch xiên ( / ) đánh dấu ngắt; hai gạch xiên ( // )đánh dấu chỗ
nghỉ và gạch chân từ ngữ cần nhấn giọng ở đoạn văn sau:
Với những câu có nhiều cách đọc, giáo viên nêu vấn đề cho nhiều em nêu ra
cách đọc và giúp các em nhận ra cách đọc đúng , đọc diễn cảm ( đọc ngắt giọng,
đọc nhấn giọng)
Đọc toàn bài - đây là bước thực hiện sau khi học sinh đã đọc theo từng đoạn.
Đọc toàn bài giúp học sinh cảm thụ một cách tổng thể sắc thái của nội dung tác
phẩm. Ở bước này giáo viên cần động viên khuyến khích cách đọc biểu lộ tình cảm
riêng.
11


Ngoài ra đọc và cảm thụ là hai khâu có quan hệ mật thiết với nhau . Cảm thụ
tốt giúp cho việc đọc của học sinh tốt hơn. Tuy nhiên, đối với học sinh lớp 2 đọc
đúng, đọc diễn cảm chưa cao nên việc được đúng của học sinh cần chú trọng hơn.
Ở đây viêc đọc ngắt giọng, nhấn giọng được chú ý vào những học sinh đã đọc tốt
và yêu cầu đọc ở cuối kì I. Khi học sinh đã đọc chuẩn, nhanh thì trong mỗi tiết học
tôi không cảm thụ thay học sinh, mà khêu gợi vốn hiểu biết sẵn có của học sinh
phát huy tư tưởng của các em để tái hiện được bức tranh mà tác giả vẽ lên bằng
ngôn ngữ sinh động.
Ví dụ: Bài: Sáng kiến của bé Hà ( Tiếng Việt 2 tập 1 trang 78)
Theo em bé Hà có những sáng kiến gì?
Hà đã tặng ông món quà gì?
Bé Hà trong truyện là một cô bé như thế nào?
Với những câu hỏi trên cùng với những câu hỏi gợi ý nội dung bài học sinh sẽ
tìm ra cách đọc thích hợp để diễn tả được cái không khí tưng bừng của cả gia đình
bé Hà.
* Với những biện pháp trên, để đạt được hiệu quả cao trong việc rèn đọc cho
học sinh, trong mỗi giờ tập đọc người giáo viên cần chuẩn bị đồ dùng dạy học.
Phương tiện trực quan chủ yếu trong giờ tập đọc là bài đọc và ngôn ngữ của giáo

cùng quan trọng ở Tiểu học, trong các giờ học của các môn học nói chung và ở
phân môn Tập đọc nói riêng , việc đọc đúng, hay cho học sinh là nhiệm vụ quan
trọng hàng đầu. Bởi có đọc được thì học sinh mới có thể học được các môn học
khác.
Đề tài "Biện pháp rèn kĩ năng đọc trong phân môn tập đọc cho học sinh
lớp 2" giúp học sinh pháp âm đúng, chuẩn, đọc đúng ngữ liệu, ngắt giọng đúng và
hay. Khi dạy giáo viên phải đầu tư nhiều thời gian và có đầy đủ sách giáo khoa,
sách giáo viên và phải chuẩn bị cả về đồ dùng dạy học phục vụ cho bài dạy đó thì
tiết học mới có hiêụ quả cao. Mặc dù còn khó khăn trong trong quá trình thực hiện
phương pháp nhưng nếu khắc phục được tôi nghĩ đây là một việc làm rất thiết thực
trong quá trình nâng cao chất lượng đọc cho học sinh, góp phần lớn vào mục tiêu
giáo dục tiểu học. Với đề tài " Biện pháp rèn kĩ năng đọc trong phân môn tập
đọc cho học sinh lớp 2" tôi hi vọng rằng giúp các em nâng cao khả năng đọc của
mình. Đồng thời thông qua đó góp phần nhỏ bé giúp bản thân cũng như đồng
nghiệp có cái nhìn đúng hơn về vấn đề “ Đọc” để từ đó rèn cho các em biết: Đọc
đúng, đọc hay, đọc diễn cảm.
3.2 Kiến nghị, đề xuất
Trên đây là những kiến thức mà tôi đã tìm tòi nghiên cứu, học tập trong các sách
báo và được sự góp ý của bạn bè , đồng nghiệp , BGH nhà trường. Tôi đã áp dụng
vào lớp do chủ nhiệm ở năm học và tôi nhận thấy học sinh tôi đã có kĩ năng đọc và
đã đạt được kết quả cao, không còn học sinh nào không biết đọc.
Thực hiện đề tài này do hạn chế về trình độ và thời gian nên tôi chỉ đưa ra một
số vấn đề nhỏ. Vậy tôi mong được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo để đề
tài này thêm hoàn chỉnh .
Tôi xin chân thành cảm ơn!

Lệ Thñy, ngµy 20 th¸ng 5 n¨m 2014
14




Lệ Thủy, tháng 5 năm 2014

17