TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

NGUYỄN THỊ NHƯ QUỲNH

HOÀN THIỆN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ
TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN
Chuyên ngành: KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN VÀ PHÂN TÍCH

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ

HÀ NỘI - 2010


LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Luận văn đưa ra những lý lựa chọn đề tài xuất phỏt từ ý nghĩa thiết thực
của kế toán quản trị chi phí và yêu cầu thực tế của các doanh nghiệp xây lắp
trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở đi sâu phân tích lý luận cơ bản về kế toán quản trị nói chung
và kế toán quản trị chi phí nói riêng, đồng thời đánh giá thực trạng tổ chức
công tác kế toán quản trị chi phí ở các doanh nghiệp xây lắp trên địa bàn tỉnh
Nghệ An. Mặt khác, luận văn đưa ra giải pháp để hoàn thiện tổ chức kế toán
quản trị chi phí một cách khoa học, vận dụng lý luận vào thực tiễn trong
doanh nghiệp xây lắp, giúp cho các doanh nghiệp xây lắp trên địa bàn tỉnh
Nghệ An có thể thực hiện kế toán quản trị chi phí.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Do số lượng các doanh nghiệp xây lắp trên địabàn tỉnh Nghệ An rất nhiều,
tác giả không có điều kiện để khảo sát tất cả các doanh nghiệp. Đề tài giới hạn
trong việc khảo sát điển hỡnh kế toỏn quản trị chi phớ trong cỏc đơn vị sau:

hoạt động kinh tế tài chính trong nội bộ của đơn vị.
1.1.2. Bản chất kế toán quản trị
- Kế toán quản trị là một bộ phận cấu thành của kế toán nói chung trong
các tổ chức kinh tế, đặc biệt là doanh nghiệp kinh doanh.
- Thông tin kế toán quản trị chủ yếu cung cấp cho các nhà quản trị doanh
nghiệp đưa ra quyết định điều hành các hoạt động kinh doanh.
- Thông tin kế toán quản trị thường cụ thể và manh tính chất định lượng
nhiều vì gắn với các hoạt động kinh doanh cụ thể của một doanh nghiệp.


- Thông tin kế toán quản trị được cụ thể hóa thành các chức năng cơ bản
của các nhà quản trị như: Xây dựng kế hoạch; tổ chức thực hiện; phân tích;
đánh giá và ra quyết định
1.2. VAI TRÒ VÀ NHIỆM VỤ CỦA KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÔNG TÁC
QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP

- Kế toán quản trị là một công cụ quản lý quan trọng và hữu hiệu trong
quá trình hoạch định, kiểm soát chi phí, tính toán hiệu quả quá trình kinh doanh
để từ đó các nhà quản trị doanh nghiệp có thể đưa ra quyết định đúng đắn.
- Kế toán quản trị trong công tác quản trị chi phí có nhiệm vụ:
+ Tính toán đo lường chi phí cho một sản phẩm, một khối lượng sản
phẩm, công việc, lao vụ dịch vụ cũng như xác định chi phí phát sinh theo từng
địa điểm.
+ Giúp nhà quản trị có những giải pháp tác động lên các chi phí này,
nhằm mục đích tiết kiệm và hạ thấp chi phí.
1.3. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG DOANH
NGHIỆP

1.3.1. Phân loại chi phí trong kế toán quản trị
- Phân loại chi phí sản xuất trong kế toán quản trị: căn cứ theo các tiêu

1.3.5. Đánh giá hiệu quả kiểm soát chi phí
- Kiểm soát chi phí là hoạt động thiết yếu cho bất kỳ doanh nghiệp nào.
Hiểu được các loại chi phí, các nhân tố ảnh hưởng đến chi phí, chúng ta có thể
kiểm soát được chi phí, từ đó có thể tiết kiệm chi phí, vấn đề chi tiêu hiệu quả
hơn và sau cùng là tăng lợi nhuận hoạt động của doanh nghiệp.
- Để đánh giá hiệu quả kiểm soát chi phí, các doanh nghiệp phải tiến
hành phân tích biến động phí từ đó xây dựng dự toán linh hoạt.
- Các doanh nghiệp tiến hành phân tích biến động chi phí nguyên vật liệu
trực tiếp, chi phí lao động trực tiếp, chi phí sản xuất chung và các chi phí còn
lại. Từ đó xây dựng dự toán linh hoạt cho doanh nghiệp.
Để đánh giá hiệu quả và kiểm soát chi phí, nhà quản lý sủ dụng hệ thống
báo cáo kế toán quản trị: Báo cáo phục vụ chức năng hoạch định của nhà
quản trị, báo cáo phục vụ cho chức năng kiểm soát và đánh giá


1.4. MÔ HÌNH TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ Ở DOANH NGHIỆP

1.4.1. Mô hình kết hợp
- Với mô hình này, hệ thống kế toán quản trị được tổ chức kết hợp với hệ
thống kế toán tài chính trong cùng một bộ máy kế toán doanh nghiệp.
1.4.2. Mô hình tách rời
- Với mô hình này, hệ thống kế toán quản trị được tổ chức thành một bộ
máy riêng. Bộ máy kế toán của doanh nghiệp được chia thành 2 bộ phận, đó
là bộ phận kế toán tài chính và bộ phận kế toán quản trị.
CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG DOANH
NGHIỆP XÂY LẮP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN
2.1. TỔNG QUAN VỀ CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
NGHỆ AN


- Thời gian sủ dụng sản phẩm tương đối dài, cho nên mọi sai lầm trong
quá trình thi công khó sữa chữa phải phá đi làm lại.
- Sản phẩm xây lắp được sử dụng tại chỗ, địa điểm xây dựng luôn luôn
thay đổi theo địa bàn thi công.
- Trong quá trình thi công, các doanh nghiệp phải dùng nhiệu biện pháp
thi công khác nhau như cơ giới, thủ công hay kết hợp giữa thủ công và cơ giới.
- Sản xuất xây lắp thường diễn ra ngoài trời, chịu tác động trực tiếp bởi
điều kiện môi trường, thiên nhiên, thời tiết và do đó việc thi công xây lắp ở
một mức độ nào đó mang tính thời vụ.
2.1.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý
- Các doanh nghiệp xây lắp trên địa bàn tỉnh Nghệ An về cơ bản có tổ
chức bộ máy quản lý tương tự nhau, chỉ khác nhau về quy mô. Công ty có
quy mô lớn thì bộ máy quản lý cũng lớn, công ty có quy mô nhỏ thì bộ máy
quản lý cũng nhỏ phù hợp với quy mô của doanh nghiệp mình.
- Đối với các công ty cổ phần được khảo sát thì trong bộ máy quản lý có
thêm hội đồng quản trị và ban kiểm soát.


2.1.3. Đặc điểm phân cấp quản lý tài chính tổ chức kế toán
- Về phân cấp quản lý tài chính tại các công ty được khảo sát có sự phân
cấp khá rõ ràng. Các công ty chịu trách nhiệm ký hợp đồng với nhà đầu tư,
sau đó giao cho đội thi công. Đội thi công phải chịu trách nhiệm về chất
lượng và tiến độ thời gian thi công.
- Về tổ chức bộ máy kế toán, các công ty này đều tổ chức theo mô hình kế
toán tập trung. Với hình thức này toàn bộ công việc kế toán được tập trung tại
phòng kế toán công ty. Các đội thi công đều hạch toán phụ thuộc với công ty.
- Hình thức kế toán tại các công ty này áp dụng là hình thức Nhật ký
chung.
2.2. THỰC TRẠNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH
NGHIỆP XÂY LẮP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

vì vậy đối tượng kế toán chi phí sản xuất cũng phải tập hợp theo từng công
trình, hạng mục công trình.
+ Sử dụng hệ thống tài khoản kế toán theo dõi kế toán quản trị chi phí.
Với các công ty được khảo sát áp dụng hệ thống tài khoản kế toán theo quyết
định số 15 /2006 QĐ – BTC ngày 20 /03/ 2006 do Bộ Tài Chính ban hành
theo các TK 621, TK 622, TK 627, TK 623, TK 154 và TK 632.
+ Hạch toán các khoản mục chi phí phát sinh vào các tài khoản liên quan
* Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
* Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp
* Hạch toán chi phí máy thi công
* Hạch toán chi phí sản xuất chung
- Sau khi hạch toán các khoản mục chi phí phát sinh, để phù hợp với đặc
điểm của ngành xây lắp, phù hợp với cách thức tổ chức quản lý. Các công ty
này sử dụng phương pháp tính giá thành giản đơn.
- Sử dụng các khoản chi phí phát sinh có hiệu quả hay không là một
trong những yếu tố quyết định đến hiệu quả kinh doanh rất nhiều, chính vì
vậy các nhà quản trị phải có các thông tin để đánh giá hiệu quả kiểm soát chi
phí. Qua khảo sát thực tế tại các công ty này, cho chúng ta thấy việc đánh giá
hiệu quả kiểm soát chi phí tại các doanh nghiệp xây lắp trên địa bàn tỉnh Nghệ


An Chính vì vậy, các nhà quản trị chưa thể đưa ra được kết luận về việc hiệu
quả kiểm soát chi phí đến mức độ nào.
2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG CÁC
DOANH NGHIỆP XÂY LẮP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

2.3.1. Những mặt đặt đƣợc
- Các doanh nghiệp xây lắp trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã thực hiện một
cách tương đối đầy đủ, nghiêm chỉnh theo chế độ kế toán tài chính mà nhà
nước đã quy định.

3.1. SỰ CẦN THIẾT VÀ YÊU CẦU HOÀN THIỆN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ
TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP TRÊN ĐỊA BẢN TỈNH NGHỆ AN

3.1.1. Sự cần thiết hoàn thiện kế toán quản trị chi phí trong các doanh
nghiệp xây lắp trên địa bàn tỉnh Nghệ An
Luận văn đã đề cập một số lý do mà các doanh nghiệp xây lắp cần phải
quan tâm và hoàn thiện nội dung kế toán quản trị chi phi; kế toán quản trị xác
định chi phí là trung tâm, là một trong những công cụ hữu ích để các nhà quản
trị sử dụng một cách linh hoạt trong quá trình điều hành hoạt động sản xuất
kinh doanh của doanh nghiệp. Trong đó, các thong tin về kế toán quản trị chi
phí luôn được các nhà quản trị doanh nghiệp hết sức quan tâm và đặt hàng đầu.
3.1.2. Yêu cầu hoàn thiện kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp
xây lắp trên địa bàn tỉnh Nghệ An
- Tổ chức kế toán quản trị nói riêng và kế toán doanh nghiệp nói chung
phải phù hợp với các thông lệ chuẩn mực kế toán mới trên cơ sở học hỏi kinh
nghiệm của các nước trên thế giới.
- Xây dựng và hoàn thiện kế toán quản trị trên cơ sở phải xây dựng được
phạm vi và ranh giới giữa chức năng và mục tiêu của kế toán quản trị và kế
toán tài chính.
- Xây dựng và hoàn thiện kế toán quản trị phải đảm bảo phù hợp với đặc điểm
tổ chức sản xuất, quy trình công nghệ, đặc điểm sản phẩm, đặc điểm tổ chức quản
lý, trình độ chuyên môn của đội ngũ kế toán và trình độ quản lý trong doanh nghiệp.


- Bộ phận kế toán cung cấp thông tin kế toán quản trị và kế toán tài chính
không để xẩy ra tình trạng chồng chéo, thông tin kế toán quản trị được cung
cấp phải đảm bảo chất lượng, đánh tin cậy, phù hợp và kịp thời yêu cầu của
nhà quản trị doanh nghiệp.
3.2. CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG
CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP TRÊN ĐỊA BẢN TỈNH NGHỆ AN

nghiệp xây lắp trên địa bàn tỉnh Nghệ An
- Để có được các thông tin có giá trị cho việc tổng hợp, lập báo cáo sử
dụng cho hoạt động quản trị. Ngoài cách phân loại chi phí theo mục đích và
công dụng. Các doanh nghiệp cần sử dụng thêm cách phân loại theo mối quan
hệ với mức độ hoạt động.
- Hoàn thiện việc xây dựng định mức và dự toán chi phí: Thông qua
hoàn thiệc việc xây dựng định mức chi phí và vận dụng mối quan hệ chi phí –
khối lượng – lợi nhuận để hoàn thiện việc lập dự toán
+ Hoàn thiện việc xây dựng các định mức chi phí. Do chưa có hệ thống
định mức chi phí riêng của doanh nghiệp nên các công ty cần phải xây dựng
định mức chi phí cho từng loại hình xây dựng (Xây dựng đường, xây dưng
cầu…), cũng như từng hợp đồng xây dựng.
+ Vận dụng mối quan hệ chi phí – khối lượng – lợi nhuận để xác định
giá dự thầu (hay chính là hoàn thiện lập dự toán kinh phí xây lắp). Hiện tại
các công ty cổ phần xây lắp xác định giá dự thầu (lập dự toán) dựa trên chi
phí xây lắp trực tiếp và các tỷ lệ (còn gọi là phương pháp xuôi). Để các doanh
nghiệp khắc phục được nhược điểm của phương pháp tính xuôi, các doanh
nghiệp nên vận dụng mối quan hệ chi phí – khối lượng – lợi nhuận đế áp dụng
phương pháp tính toán chi phí dựa vào lãi trên biến phí để xác định giá tranh
thầu (hay chính là phương pháp tính ngược). Với phương pháp này sẽ giúp
cho các nhà quản trị trong việc đưa ra giá tranh thầu hợp lý và thỏa đáng.
- Hoàn thiện kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm thông qua xây
dựng các trung tâm chi phí để theo dõi và quản lý chi phí. Các doanh nghiệp
xây dựng các trung tâm chi phí để theo dõi và quản lý chi phí, sau khi xây
dựng xong đưa vào hoạt động thì các doanh nghiệp phải xác định được bộ


phận nào hoạt động mang lại hiệu quả để từ đó các nhà quản lý sẽ đưa ra
những chiến lược cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tại doanh nghiệp.
- Hoàn thiện việc đánh giá hiệu quả và kiểm soát chi phí. Công tác đánh

- Tổ chức sắp xếp lại bộ máy kế toán
- Thiết kế mô hình kế toán quản trị chi phí cho từng đơn vị
- Xây dựng mô hình ứng xử chi phí trong việc quyết định giá dự thầu
- Tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán nói chung và kế
toán quản trị nói riêng.
KẾT LUẬN
Luận văn đã tổng kết lại những kết quả đạt được qua việc nghiên cứu đề
tài cụ thể:
1. Hệ thống hóa những lý luận cơ bản về kế toán quản trị nói chung và
kế toán quản trị chi phí nói riêng trong doanh nghiệp.
2. Luận văn chỉ đề cập đến kế toán quản trị chi phí tại các Công ty cổ
phần xây dựng công trình giao thông .
3. Luận văn đưa ra một số vấn đề nhằm hoàn thiện kế toán quản trị chi
phí trong các doanh nghiệp xây lắp trên địa bàn tỉnh Nghệ An bao gồm: Xây
dựng mô hình kế toán quản trị, hoàn thiện việc sử dụng tài khoản kế toán của
kế toán tài chính dùng trong mô hình kế toán quản trị kết hợp, hoàn thiện việc
sử dụng hệ thống sổ kế toán và hoàn thiện nội dung của kế toán quản trị chi
phí trong các doanh nghiệp xây lắp.