CÔNG TÁC TỰ KIỂM TRA, RÀ SOÁT, HỆ THỐNG HÓA
VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT Ở XÃ, THỊ TRẤN
I. CÔNG TÁC TỰ KIỂM TRA VÀ XỬ LÝ VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP
LUẬT CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ
1. Khái niệm tự kiểm tra văn bản
Tự kiểm tra là một trong hai phương thức kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật
(gồm tự kiểm tra và kiểm tra theo thẩm quyền) được quy định tại Nghị định số
40/2010/NĐ-CP ngày 12 tháng 4 năm 2010 của Chính phủ về kiểm tra và xử lý văn
bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn tại Thông tư số 20/2010/TT-BTP ngày 30
tháng 11 năm 2010 của Bộ Tư pháp Quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị
định số 40/2010/NĐ-CP ngày 12 thỏng 4 năm 2010 của Chính phủ về kiểm tra và xử
lý văn bản quy phạm pháp luật (Sau đây gọi tắt là Nghị định 40/2010/NĐ-CP và
Thông tư 20/2010/TT-BTP).
Tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền cấp xã là hoạt động
kiểm tra do Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đối với văn bản
quy phạm pháp luật do chính mình ban hành nhằm phát hiện những nội dung trái pháp
luật của văn bản để kịp thời đ́ ình chỉ việc thi hành, sửa đổi, hủy bỏ hoặc bãi bỏ văn
bản, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng
thời xác định rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân có thẩm quyền trong việc ban hành
văn bản trái pháp luật.
2. Văn bản được thực hiện tự kiểm tra
Đối với chính quyền cấp xã, những văn bản được thực hiện tự kiểm tra gồm:
- Nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã, quyết định, chỉ thị quy phạm pháp luật
của Ủy ban nhân dân xã;
- Văn bản có chứa quy phạm pháp luật nhưng không được ban hành bằng hình
thức nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã hoặc hình thức quyết định, chỉ thị của Ủy
ban nhân dân xã (như các công văn, thông báo,... của Ủy ban nhân dân cấp xã) có
chứa quy phạm pháp luật;
- Văn bản có chứa quy phạm pháp luật nhưng không do Hội đồng nhân dân, Ủy
ban nhân dân xã ban hành: như các quyết định của Thường trực HĐND xã, Chủ tịch
UBND xã; các công văn, thông báo, kế hoạch, đề án,.... của Thường trực HĐND, Ủy

bản có nội dung trái pháp luật do mình ban hành, công chức Tư pháp - Hộ tịch tổ chức
kiểm tra văn bản này;
- Có thông báo của cơ quan, người có thẩm quyền kiểm tra văn bản về văn bản
do Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân mình ban hành có nội dung trái pháp luật: về
cơ bản, đây cũng là một trong những trường hợp tự kiểm tra theo yêu cầu của cơ quan
(trường hợp trên), tuy nhiên trường hợp này chỉ xảy ra khi Phòng Tư pháp đó thực
hiện kiểm tra theo thẩm quyền và phát hiện văn bản do chính quyền cấp xã ban hành
có nội dung trái pháp luật và gửi thông báo để công chức Tư pháp – Hộ tịch thực hiện
tự kiểm tra và xử lý theo thẩm quyền;
- Tình hình kinh tế - xã hội thay đổi làm cho văn bản do Hội đồng nhân dân, Ủy
ban nhân dân xã đó ban hành trước đó không còn phù hợp hoặc khi cơ quan nhà nước
cấp trên ban hành văn bản mới làm cho nội dung văn bản do Hội đồng nhân dân, Ủy
ban nhân dân cấp xã đó ban hành không còn phù hợp.
5. Nội dung tự kiểm tra văn bản
Tự kiểm tra văn bản gồm 5 nội dung, cụ thể là:
Thứ nhất, căn cứ pháp lý làm cơ sở ban hành văn bản quy phạm pháp luật: là
văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên đang có hiệu lực tại thời
điểm ban hành văn bản đó, bao gồm: văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà
nước cấp trên có thẩm quyền quy định về chức năng, nhiệm vụ của cơ quan ban hành


văn bản và văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên có thẩm quyền
quy định về vấn đề thuộc đối tượng, phạm vi điều chỉnh của văn bản (có thể có một
hoặc nhiều văn bản quy định về nội dung này).
Đối với văn bản quy phạm pháp luật của cấp xã, căn cứ pháp lý ban hành có thể
gồm: Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, Luật Ban hành văn bản
quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và các văn bản luật,
nghị định, quyết định, thông tư của các cơ quan nhà nước ở cấp trên, quyết định, chỉ
thị của Ủy ban nhân dân cấp trên, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp trên và của
Hội đồng nhân dân xã (đối với văn bản do Ủy ban nhân dân xã ban hành) quy định nội

dân và Ủy ban nhân dân. Theo đó, Hội đồng nhân dân có thẩm quyền ban hành Nghị


quyết, Ủy ban nhân dân được ban hành văn bản quy phạm pháp luật với hình thức
Quyết định và Chỉ thị.
Thẩm quyền về nội dung là thẩm quyền quản lý nhà nước của Hội đồng nhân
dân, Ủy ban nhân dân cấp xã. Thẩm quyền này được xác định rõ trong Luật Ban hành
văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân (từ Điều 18 đến
Điều 20) và các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành.
Ví dụ: Trong những năm qua, để lưu thông ở nông thôn được thuận lợi, nhiều
địa phương có chương trình “bê tông hóa” các tuyến đường liên thôn, trong đó, kinh
phí thường do nhân dân đóng góp và một phần được nhà nước hỗ trợ. Xã X cũng
hưởng ứng chủ trương này và nhiều tuyến đường liên thôn đó được xây dựng.
Do xã X nằm gần trung tâm huyện, là cầu nối giữa huyện với một số xã trong
vùng, lưu lượng phương tiện giao thông vận tải đi qua xã X là rất lớn. Để có kinh phí
sửa chửa đường, UBND xã X đó cho lắp ở mỗi đường liên thôn một chắn Barie và
đưa ra quy định “Thu 5.000 đồng/lượt đối với xe con; thu 10.000 đồng/lượt đối với
các loại ôtô khác”.
Hiện nay việc lắp đặt các Barie để thu tiền các xe trọng tải lớn khi đi qua các con
đường ở nông thôn còn khá phổ biến, tuy nhiên, việc UBND xã X đặt ra quy định như
trên có đúng với pháp luật không?
Tại Điều 5 Nghị định số 57/2002/NĐ-CP ngày 03 thỏng 6 năm 2002 của Chính
phủ quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Phí và Lệ phí và Nghị định số 24/2006/NĐCP ngày 06 tháng 3 năm 2006 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của
Nghị định số 57/2002/NĐ-CP nêu trên thì thẩm quyền quy định đối với phí như sau:
“Chính phủ quy định đối với một số phí quan trọng, có số thu lớn, liên quan đến
nhiều chính sách kinh tế - xã hội của Nhà nước. Trong từng loại phí do Chính phủ quy
định, Chính phủ có thể ủy quyền cho Bộ, cơ quan ngang Bộ quy định mức thu đối với
từng trường hợp cụ thể cho phù hợp với tình hình thực tế.
Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là
cấp tỉnh) quy định đối với một số khoản phí về quản lý đất đai, tài nguyên thiên nhiên;

bảo vệ rừng trên địa bàn xã D, Chỉ thị nêu rõ: “ Nếu chủ rừng nào bắt được người
khai thác gỗ trái phép với khối lượng dưới 1m3 thỡ được phạt đến 300.000 đồng, nếu
bắt được người khai thác gỗ trái phép với khối lượng trên 1m3 thỡ dẫn giải về trụ sở
Uỷ ban nhân dân xã để giải quyết”.
Thẩm quyền quy định hành vi vi phạm hành chính và chế độ áp dụng các biện
pháp xử lý hành chính khác được quy định tại Điều 2 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành
chính như sau: Chính phủ quy định hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt,
biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh
vực quản lý nhà nước; quy định chế độ áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị
trấn, đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục, đưa vào cơ sở chữa bệnh,
quản chế hành chính”. Như vậy, theo quy định trên thì thẩm quyền quy định về hành
vi vi phạm hành chính và hình thức xử lý thuộc về Chính phủ, UBND cấp xã không
có thẩm quyền quy định, dó đó, Chỉ thị trên của UBND xã D là trái thẩm quyền.
Mặt khác, theo quy định tại Chương III, Nghị định số 159/2007/NĐ-CP ngày 30
tháng 10 năm 2007 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ
rừng và quản lý lâm sản thì chỉ có Kiểm lâm viên, Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm, Hạt
trưởng Hạt Kiểm lâm, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm, Cục trưởng Cục Kiểm lâm
và Chủ tịch UBND các cấp mới có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh
vực quản lý, bảo vệ rừng theo các mức phạt tương ứng khác nhau. Nghị định số
159/2007/NĐ-CP không giao cho chủ rừng thẩm quyền xử phạt khi phát hiện những
vi phạm đối với khu rừng do mình quản lý. Do đó, xét về nội dung, Chỉ thị của UBND
xã D về tăng cường công tác bảo vệ rừng trên địa bàn xã cho phép chủ rừng được phạt
đến 300.000 đồng là trái với quy định của pháp luật.


Từ những phân tích nêu trên thì rõ ràng Chỉ thị của UBND xã D là vừa trái thẩm
quyền về nội dung, vừa có nội dung trái với quy định của pháp luật. Vì vậy, khi tự
kiểm tra và phát hiện văn bản này thì công chức Tư pháp – Hộ tịch phải báo cáo với
UBND để tiến hành hủy bỏ theo quy định của pháp luật.
Thứ tư, văn bản được kiểm tra phải được trình bày đúng thể thức và kỹ thuật,

tự kiểm tra văn bản có các nội dung chủ yếu sau đây: Tên người kiểm tra văn bản; tên
văn bản được kiểm tra và tên văn bản làm cơ sở pháp lý để kiểm tra; nội dung trái
pháp luật (hoặc không còn phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội) và yêu cầu quản lý
nhà nước của văn bản được kiểm tra; ý kiến của người kiểm tra về nội dung trái pháp
luật (hoặc không phù hợp) của văn bản được kiểm tra; hướng xử lý nội dung trái pháp
luật (hoặc không phù hợp) đó của văn bản.


Nội dung quan trọng nhất của Phiếu tự kiểm tra là ý kiến của người kiểm tra về
nội dung trái pháp luật của văn bản. Ở mục này, người kiểm tra không thể chỉ dừng ở
việc nêu ý kiến chung chung mà phải thông qua việc phân tích nội dung sai (hoặc
không phù hợp) so với văn bản làm căn cứ đối chiếu để thấy được nguyên nhân sai
trái, xác lập được định hướng ban đầu cho việc xây dựng một văn bản thay thế hoặc
hướng khắc phục nội dung sai trái… Với phần bình luận này, cơ quan ban hành văn
bản sẽ có một cơ sở quan trọng hoặc một kinh nghiệm trong việc xây dựng văn bản.
Trên cơ sở văn bản đó kiểm tra, phiếu kiểm tra công chức Tư pháp – Hộ tịch
tham mưu lãnh đạo UBND xã tổ chức thảo luận giữa đại diện các phòng, ban liên
quan của Ủy ban nhân dân cấp xã để khẳng định nội dung trái pháp luật của văn bản
và dự kiến hướng xử lý nội dung sai trái này, đồng thời, xây dựng báo cáo Chủ tịch
Ủy ban nhân dân cấp xã về nội dung trái pháp luật và hướng xử lý nội dung đó. Các
biện pháp xử lý có thể là: đình chỉ việc thi hành, sửa đổi, bói bỏ, hủy bỏ một phần
hoặc toàn bộ văn bản.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm báo cáo Ủy ban nhân dân về
nội dung trái pháp luật của văn bản để Ủy ban nhân dân xử lý theo đúng quy định.
Trường hợp văn bản trái pháp luật là nghị quyết Hội đồng nhân dân cấp xã, Chủ
tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm báo cáo bằng văn bản với Hội đồng nhân
dân để Hội đồng nhân dân kịp thời xử lý trong kỳ họp gần nhất.
7. Kết quả của hoạt động tự kiểm tra
Kết quả của hoạt động tự kiểm tra là kết luận về tính hợp hiến, hợp pháp, tính
khả thi của một văn bản quy phạm pháp luật. Trường hợp văn bản hợp hiến, hợp pháp,

- Đình chỉ việc thi hành một phần hoặc toàn bộ văn bản trong trường hợp nội
dung sai trái đó nếu chưa được sửa đổi, bãi bỏ, hủy bỏ kịp thời và nếu tiếp tục thực
hiện thì có thể gây hậu quả nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước,
quyền và lợi ích hợp pháp của công dân;
- Sửa đổi trong trường hợp văn bản được ban hành đúng thẩm quyền nhưng
có một phần nội dung không phù hợp với nội dung văn bản của cơ quan nhà nước
cấp trên mới được ban hành hoặc không còn phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội
và cần phải có quy định khác thay thế nội dung đó;
- Bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ nội dung của văn bản trong trường hợp nội dung
đó trái với nội dung của văn bản mới được ban hành là cơ sở pháp lý của văn bản
được kiểm tra mà không thuộc trường hợp cần đề xuất sửa đổi;
- Huỷ bỏ một phần hoặc toàn bộ nội dung của văn bản trong trường hợp toàn bộ
hoặc một phần văn bản đó được ban hành trái thẩm quyền về hình thức, thẩm quyền
về nội dung hoặc không phù hợp với quy định của pháp luật ngay từ thời điểm ban
hành văn bản đó. Việc đề xuất hình thức hủy bỏ cũng được áp dụng đối với các văn
bản được quy định tại Điều 24 của Nghị định số 40/2010/NĐ-CP.
- Khi đề xuất hướng xử lý trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền đã ban
hành văn bản trái pháp luật, người kiểm tra văn bản có thể đề xuất hình thức, mức độ
xử lý theo quy định của pháp luật về trách nhiệm kỷ luật, trách nhiệm dân sự, trách
nhiệm hình sự. Căn cứ vào nội dung trái pháp luật và mức độ thiệt hại trên thực tế do
văn bản trái pháp luật gây ra theo quy định tại Điều 7, Điều 33, Điều 34 và các quy
định khác của Nghị định số 40/2010/NĐ-CP.
II. RÀ SOÁT, HỆ THỐNG HÓA VĂN BẢN
1. Khái niệm rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật của chính
quyền cấp xã
- Rà soát văn bản quy phạm pháp luật là việc soát, xét lại các văn bản quy phạm
pháp luật đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành nhằm phát hiện những
văn bản, những quy phạm trái pháp luật, chồng chéo, mâu thuẫn hoặc không còn phù
hợp với tình hình phát triển của đất nước để xử lý bằng các hình thức thích hợp như
sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ, bãi bỏ hoặc đình chỉ việc thi hành, đồng thời kiến nghị các

đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
- Khác nhau:
+ Thời điểm tiến hành: Nếu như tự kiểm tra được tiến hành sau 3 ngày kể từ
ngày thông qua Văn bản QPPL thì rà soát được tiến hành khi có các sự kiện pháp lý:
tình hình kinh tế - xã hội ở địa phương đã thay đổi hoặc khi cơ quan nhà nước cấp trên
ban hành văn bản mới làm cho nội dung văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng
nhân dân, Ủy ban nhân dân không còn phù hợp;
Nhận được thông tin, yêu cầu, kiến nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân về văn
bản quy phạm pháp luật do Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân ban hành chứa nội
dung có dấu hiệu trái pháp luật, mâu thuẫn, chồng chéo hoặc không còn phù hợp".
Ví dụ: Khi Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành một văn bản, khi đó công chức Tư
pháp - hộ tịch nhận được văn bản để làm nhiệm vụ tự kiểm tra, khi tự kiểm tra không


phát hiện được những vi phạm của văn bản đó nhưng sau đó một thời gian khi văn bản
của cấp trên thay đổi dẫn đến văn bản đó sai thì lúc này phát sinh hoạt động rà soát
+ Phạm vi : Nếu như tự kiểm tra kiểm tra văn bản của chính quyền cấp xã chỉ
được tiến hành đối với những văn bản do HĐND, UBND cấp xã ban hành thì rà soát
được tiến hành ở tất cả các văn bản có liên quan đến văn bản đang tiến hành rà soát
Ví dụ: khi tiến hành rà soát văn bản QPPL trong lĩnh vực văn hóa, xã hội của xã
thì Ban tư pháp không những xem xét văn bản của xã mình có trái pháp luật không, có
mâu thuẫn chồng chéo không, có hợp lý không còn phải xem xét văn bản của cơ quan
nhà nước cấp trên về lĩnh vực này nếu phát hiện có vấn đề thì kiến nghị cơ quan nhà
nước có thẩm quyền xem xét xử lý.
+ Nội dung tiến hành: khi tiến hành hoạt động rà soát, Công chức Tư pháp - hộ
tịch có thể xem xét tính hợp lý của các quy định trong văn bản hay tính hợp lý của
toàn bộ văn bản quy phạm pháp luật của HĐND,UBND cấp xã. Đây là mục đích quan
trọng của hoạt động rà soát.
3. Các nguyên tắc rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật
Các nguyên tắc trong hoạt động rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp

phù hợp với tŕnh độ phát triển kinh tế - xă hội, thực hiện nhiệm vụ chính trị trong từng
thời kỳ, từng giai đoạn phát triển đất nước. Tùy nhiệm vụ phải thực hiện hoặc theo sự
chỉ đạo của các cơ quan nhà nước cấp trên, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ quyết
định tiến hành rà soát, hệ thống hóa theo chuyên đề, lĩnh vực, thời gian, không gian.
- Rà soát phục vụ hệ thống hóa:
Điều 12 Nghị định số 91/2006/NĐ-CP ngày 06 tháng 9 năm 2006 của Chính phủ
quy định chi tiế́t thi hành một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật
của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân đã quy định: "Văn bản quy phạm pháp luật
của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã được định kỳ hệ thống hóa phù hợp
với yêu cầu quản lý nhà nước ở địa phương".
5. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp trong việc rà soát, hệ thống hóa
văn bản
- Trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc rà soát: Chủ tịch
Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức rà soát các văn bản quy phạm pháp
luật do Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành.
- Trách nhiệm của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã:
+ Công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã giúp Ủy ban nhân dân cấp xã rà soát văn
bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cùng cấp.
+ Công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã khi tổ chức thực hiện việc rà soát văn bản
quy phạm pháp luật, nếu phát hiện văn bản chứa nội dung có dấu hiệu trái pháp luật,
mâu thuẫn, chồng chéo, không còn phù hợp hoặc văn bản có những quy định cần được
sửa đổi, bổ sung phải kịp thời báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp để kiến
nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đình chỉ việc thi hành, sửa đổi, bổ sung,
thay thế, huỷ bỏ hoặc bãi bỏ văn bản đó; định kỳ 6 (sáu) tháng một lần lập danh mục
văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân đã hết hiệu lực
thi hành để trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp.
- Trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc xử lý kết quả rà
soát:
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm:
- Kịp thời xem xét, có ý kiến chỉ đạo xử lý kết quả rà soát văn bản quy phạm

Cần đọc kỹ từng văn bản trong số các văn bản cần rà soát, hệ thống hóa theo thứ
tự từ văn bản có giá trị pháp lý cao tới văn bản có giá trị pháp lý thấp; ghi vào phiếu
xử lý từng văn bản về các số liệu, nội dung cơ bản của văn bản, ý kiến nhận xét sơ bộ
để chuẩn bị cho việc đối chiếu, so sánh. Trong quá trình đọc, nghiên cứu văn bản cần
tham khảo ý kiến của các chuyên gia, các ban ngành cùng cấp và đặc biệt là ý kiến của
cơ quan chuyên môn cấp trên.
- Đối chiếu, so sánh văn bản:
Về hình thức văn bản, cần so sánh, đối chiếu văn bản đang xem xét với các điều
của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, các luật về tổ chức bộ máy Nhà
nước... để xem văn bản đó có phù hợp về tên gọi pháp lý, phù hợp với thẩm quyền ban
hành hay không.
Về nội dung văn bản, đây là điểm quan trọng nhất và cũng là khó nhất trong cả
quá trình rà soát, hệ thống hóa văn bản. Bởi vì yêu cầu đặt ra là cần phát hiện được
những khiếm khuyết như: văn bản có trái pháp luật, chồng chéo, mâu thuẫn, sơ hở
không. Muốn vậy phải tiến hành phân tích một cách tỉ mỉ, so sánh, đối chiếu từng quy


phạm, từng văn bản với những quy định mới nhất, chuẩn mực nhất để xem xét hiệu lực
của chúng. Cụ thể:
+ Xem xét tính hợp hiến, hợp pháp: Nội dung xem xét theo Điều 3 Nghị định số
40/2010/NĐ-CP của Chính phủ về kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật
gồm: căn cứ pháp lý ban hành; thẩm quyền ban hành; sự phù hợp của nội dung văn
bản với quy định của pháp luật; thể thức và kỹ thuật tŕnh bày; tŕnh tự, thủ tục xây
dựng, ban hành, niêm yết, đưa tin văn bản.
+ Xem xét tính thống nhất, đồng bộ của văn bản: Cần xem xét toàn diện văn bản
đó theo mối quan hệ dọc và quan hệ ngang trong hệ thống văn bản điều chỉnh lĩnh vực
đó; xem xét hiệu lực của văn bản để phát hiện những chỗ không thống nhất.
+ Xem xét tính phù hợp với thực tiễn: Đó là xem xét sự phù hợp của các quy
định trong văn bản với trình độ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Nếu quy định
cao hơn so với thực tiễn thì rất khó thực hiện. Ngược lại, nếu quy định thấp hơn thì sẽ

Lưu ý: Trong thời gian giữa hai kỳ họp nếu Nghị quyết của Hội đồng nhân dân
cấp xã trái pháp luật nhằm kịp thời đình chỉ việc thi hành tránh hậu quả xảy ra thì Chủ
tịch HĐND, Chủ tịch UBND cấp xã có thể đề nghị Chủ tịch UBND cấp huyện quyết
định đình chỉ thi hành và báo cáo HĐND xã tại kỳ họp gần nhất để xử lý theo thẩm
quyền.
6.1.4. Xử lý kết quả rà soỏt văn bản quy phạm pháp luật
- Văn bản trái pháp luật: Được xử lý tương tự như trong phần tự kiểm tra văn
bản, bao gồm: Đình chỉ thi hành; sửa đổi, bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ; huỷ bỏ một
phần hoặc toàn bộ.
- Văn bản mâu thuẫn, chồng chéo: Giải pháp xử lý là sửa đổi, bổ sung.
- Văn bản quy định sơ hở: Giải pháp xử lý là bãi bỏ; sửa đổi, bổ sung.
- Các quy phạm pháp luật rải rác trong các văn bản được ban hành dưới hình
thức không phải là văn bản quy phạm: Giải pháp xử lý là hợp nhất các quy phạm đó
theo lĩnh vực điều chỉnh vào một văn bản.
- Các vấn đề thực tiễn đòi hỏi phải có pháp luật điều chỉnh nhưng chưa có văn
bản nào điều chỉnh: Giải pháp xử lý là ban hành văn bản quy phạm pháp luật mới để
kịp thời điều chỉnh.
- Văn bản quy phạm pháp luật đó ban hành tuy không đúng thủ tục nhưng nội
dung lại hợp hiến, hợp pháp, nếu có lý do để giữ lại thỡ bãi bỏ và nội dung được đưa
vào văn bản quy phạm pháp luật mới, sau đó hoàn tất thủ tục.
Lưu ý́ : Nếu phần lớn các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật có sự khiếm
khuyết thì hủy bỏ, thay thế bằng văn bản quy phạm pháp luật khác. Nếu một bộ phận nhỏ
trong văn bản quy phạm pháp luật bị khiếm khuyết thì sửa đổi, bổ sung.
6.2. Rà soát theo chuyên đề, lĩnh vực, thời gian hoặc rà soát phục vụ hệ thống
hóa
6.2.1. Lập kế hoạch rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật
Việc lập kế hoạch rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật tùy thuộc
vào tính chất công việc: rà soát văn bản quy phạm pháp luật theo chuyên đề, lĩnh vực,
thời gian nhất định hay rà soát phục vụ hệ thống hóa định kỳ. Riêng rà soát thường
xuyên hoàn toàn không phải lập kế hoạch.

+ Không để sót văn bản hoặc để sót quy phạm pháp luật trong từng văn bản;
+ Tập hợp các văn bản, các quy phạm pháp luật theo từng tiêu chí đã xác định;
+ Có sự phối hợp, kết hợp chặt chẽ giữa người thu thập với người lưu trữ văn
bản dưới sự chỉ đạo thống nhất của chính quyền cấp xã.
- Nguồn thu thập: Công tác này tương tự như việc tập hợp văn bản trong rà soát
thường xuyên.
- Phân loại văn bản: Việc phân loại văn bản trong rà soát, hệ thống hóa phải dựa
vào các tiêu chí sau:
+ Theo lĩnh vực (ngành) văn bản mà pháp luật điều chỉnh (còn gọi là phân loại
theo chuyên đề);
+ Theo thứ bậc hiệu lực của văn bản ;
+ Theo trình tự thời gian ban hành;
+ Theo thứ tự ALFABET (a, b, c,...) trong bảng chữ cái tiếng Việt.
6.2.3. Thực hiện các thao tác nghiệp vụ cụ thể trong rà soát, hệ thống hóa
Công tác này tương tự như các thao tác trong rà soát thường xuyên văn bản.
6.2.4. Xử lý kết quả rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật


- Lập danh mục văn bản:
Khi lập danh mục văn bản quy phạm pháp luật cần sắp xếp theo 4 tiêu chí đó nêu
trên, trong đó cần chú ý đặc biệt đến việc phân loại văn bản quy phạm pháp luật theo
lĩnh vực (chuyên đề).
+ Lập danh mục chung: Danh mục này bao gồm toàn bộ các văn bản quy phạm
pháp luật được rà soát và cần sắp xếp theo 4 tiêu chí đó nêu trên, trong đó tiêu chí
phân loại theo chuyên đề là cơ bản nhất.
+ Lập danh mục văn bản hết hiệu lực: Khi lập danh mục này cần kiểm tra kĩ kết
quả đánh giá, xếp loại văn bản ở các bước trên đây.
+ Lập danh mục văn bản còn hiệu lực: Trong số các văn bản còn hiệu lực cần
được sắp xếp, phân loại văn bản theo chuyên đề, lĩnh vực và theo thời gian. Cần phân
biệt những văn bản còn hiệu lực toàn bộ và những văn bản còn hiệu lực từng phần.