Giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 8, 9 trường THCS

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO GIAO THỦY
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ GIAO TIẾN

BÁO CÁO SÁNG KIẾN
LỒNG GHÉP GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC
HỒ CHÍ MINH TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM

Tác giả

: TRẦN THỊ SEN

Trình độ chuyên môn : Đại học Sư phạm
Chức vụ

: Giáo viên

Đơn vị công tác

: Trường THCS Giao Tiến
Huyện Giao Thuỷ, tỉnh Nam Định

Giao Thủy, ngày 20 tháng 5 năm 2015
T¸c gi¶: TrÇn ThÞ Sen

Trường THCS Giao TiÕn


Giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 8, 9 trường THCS


Cùng với sự phát triển của xã hội loài người, cuộc cách mạng khoa học
công nghệ như một luồng gió mới thổi vào và làm lay động nhiều lĩnh vực trong
cuộc sống. Hơn bao giờ hết con người đang đứng trước những diễn biến thay đổi
to lớn, phức tạp về lịch sử xã hội và khoa học- kỹ thuật. Nhiều mối quan hệ mâu
thuẫn của thời đại cần được giải quyết trong đó có mâu thuẫn yêu cầu ngành
GD- ĐT nói chung và người thầy chúng ta nói riêng phải giải quyết ngay, đó là
khối lượng tri thức ngày càng tăng và sự tiếp nhận của con người có giới hạn,
bởi vì sự nhận thức của con người nói chung là tuyệt đối và không có giới hạn
song sự thu nhận, hiểu biết kiến thức của mỗi con người đều hữu hạn và tương
đối.
Nhiệm vụ trên đây đã đặt ra cho người giáo viên bên cạnh việc bồi dưỡng
kiến thức chuyên môn thì phải cải tiến phương pháp dạy học nâng cao chất
lượng giáo dục để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.
Như chúng ta đã biết, môn lịch sử có vị trí và ý nghĩa quan trọng đối với
việc giáo dục thế hệ trẻ. Từ những hiểu biết về quá khứ, học sinh hiểu rõ truyền
thống dân tộc, tự hào với thành tựu dựng nước và giữ nước của tổ tiên và từ đó
xác định nhiệm vụ trong hiện tại có thái độ đúng đối với sự phát triển hợp quy
luật của tương lai. Hiện nay đất nước ta đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa và đổi mới đất nước theo hướng tích cực, chủ động hội nhập
thế giới. Vừa giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc vừa chủ động hội nhập quốc tế,
tiếp thu có chọn lọc nền văn hóa thế giới.Vì vậy việc học tập, rèn luyện tư
tưởng, đạo đức, lối sống và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là việc
làm hết sức cần thiết. Bởi vì tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là nền tảng của xã
hội, là động lực vượt qua khó khăn, thử thách để phát triển kinh tế đất nước,
hoàn thiện nhân cách của mỗi người. Nhưng hiện nay vấn đề giáo dục đạo đức
cho học sinh trong nhà trường đang đứng trước một thách thức không nhỏ. Ảnh
hưởng tác động của phim, ảnh, lối sống hưởng thụ, các trò chơi điện tử mang
nặng lối sống bạo lực….. bên cạnh đó một số phụ huynh lo công việc, ít có thời
gian quan tâm đến con cái chỉ phó mặc cho nhà trường. Một khía cạnh khác là
suy nghĩ của một số phụ huynh và học sinh chỉ quan tâm đến các môn học tự

biểu trong các vị anh hùng dân tộc đó là chủ tịch Hồ Chí Minh.
Bác để tình thương cho chúng con
Một đời thanh bạch, chẳng vàng son
Mong manh áo vải hồn muôn trượng
Hơn tượng đồng phơi những lối mòn
(Tố Hữu)
Chủ tịch Hồ Chí Minh người con ưu tú của dân tộc, là danh nhân văn hóa
của thế giới. Người để lại cho dân tộc ta một tư tưởng cách mạng, một nhân
cách đạo đức cao cả. Người đã làm “rạng rỡ non sông ta, đất nước ta”. Suốt cuộc
đời hi sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp. Vị lãnh tụ kính
yêu của dân tộc, Người đã dâng hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng.
Người là kết tinh những phẩm chất cao đẹp của dân tộc ta suốt mấy nghìn năm
dựng nước và giữ nước. Người đã đi xa, nhưng Người đã để lại cho dân tộc một
di sản tinh thần hết sức to lớn trên mọi lĩnh vực. Những tư tưởng của Người là “
Kim chỉ nam” cho mọi hoạt động của Đảng và nhà nước ta. Hiện nay toàn Đảng,
toàn quân, toàn dân đang thực hiện học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh.
T¸c gi¶: TrÇn ThÞ Sen

Trường THCS Giao TiÕn


Giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 8, 9 trường THCS

Là giáo viên qua nhiều năm giảng dạy, tôi nhận thấy rằng việc lồng ghép
giáo dục đạo đức, tư tưởng Hồ Chí Minh trong các bài giảng là vô cùng cần thiết
nhằm nâng cao được tư tưởng, đạo đức cách mạng cho học sinh.
Trước những biến động phức tạp của thế giới. Một bộ phận cán bộ, đảng
viên có lối sống thiếu mẫu mực, thậm chí biểu hiện suy thoái về đạo đức. Lối
sống đã ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của Đảng, niềm tin của nhân dân. Vì


Trường THCS Giao TiÕn


Giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 8, 9 trường THCS

Hầu như các em chưa có thói quen tìm hiểu, sưu tầm mà chỉ quen nghe, quen
ghi chép những gì mà giáo viên nói. Hơn nữa chương trình lịch sử quá rộng, tư
tưởng, đạo đức của Người thì nhiều mà giáo viên chưa rút gọn được những gì
cần truyền đạt, những gì chỉ giới thiệu qua và vấn đề nào cần nhấn mạnh, giáo
dục cho các em. Cụ thể qua điều tra thực tế học sinh các lớp 8,9 các năm trước
tôi thấy ý thức học tập bộ môn lịch sử chưa cao và kết quả cụ thể qua khảo sát
chất lượng về hiểu biết tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh như sau:
Tốt, Khá: 25 %; Trung bình: 45%; yếu kém 30%
Qua số liệu trên tôi nhận thấy rằng, tỉ lệ học sinh yếu kém vẫn còn nhiều, sự
hiểu biết về tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh là chưa cao.
2. Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến: (trọng tâm)
Qua tìm hiểu thực trạng dạy học lịch sử Việt Nam lớp 8, 9 ở trường THCS nói
chung và trường THCS Giao Tiến nói riêng, bản thân đã thực hiện các giải pháp
để lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào trong dạy học lịch sử
Việt Nam lớp 8,9 như sau:
2.1 Sự chuẩn bị của giáo viên:
Đối với công việc dạy học nói chung, dạy học lịch sử nói riêng, việc
chuẩn bị của giáo viên là vô cùng cần thiết. Ngoài việc xác định mục đích, yêu
cầu, đồ dùng dạy học liên quan đến bài dạy. Giáo viên còn dự kiến cho bài dạy,
dạy mục nào, chuẩn bị đồ dùng dạy học gì, kiến thức cho mục đó ra sao… Đối
với những bài dạy liên quan đến việc lồng ghép giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ
Chí Minh thì giáo viên phải xác định nội dung cần lồng ghép, thời điểm lồng
ghép, cách lồng ghép như thế nào cho phù hợp với bài dạy… dùng hình ảnh tư
liệu, nội dung tài liệu liên quan đến chủ tịch Hồ Chí Minh. Bởi vì tư tưởng, đạo

của các cụ. Người quyết định tìm con đường cứu nước mới cho dân tộc. Ngay từ
nhỏ Người sớm có tinh thần yêu nước. Khi vào học trường Quốc học ở Huế,
Người tham gia phong trào chống thuế ở Trung kì bị buộc thôi học. Người ra
nước ngoài tìm đường cứu nước
Để giáo dục cho học sinh tinh thần yêu nước, ý chí quyết tâm tìm con
đường cứu nước cho dân tộc. Giáo viên kể chuyện “Hai bàn tay”. Khi vào Sài
Gòn Nguyễn Tất Thành gặp lại anh Tư Lê người quen cũ lúc còn ở Phan Thiết.
Người tâm sự với Tư Lê: Tôi muốn ra các nước phương Tây xem họ làm như
thế nào sau đó trở về giúp đồng bào chúng ta. Nhưng chúng ta lấy tiền đâu để đi
- Tư Lê nói lại. Nguyễn Tất Thành giơ hai bàn tay nói: Đây, tiền đây, chúng ta
làm bất cứ việc gì để sống và để đi. Tư Lê không giữ lời hứa, Bác một mình làm
phụ bếp trên tàu La-tu-sơ-trơ-rê-vin ra nước ngoài tìm đường cứu nước. Thông
qua việc lồng ghép giáo dục tư tưởng cứu nước, học sinh càng biết ơn Bác đã
tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc ta để có cuộc sống như ngày
nay.

T¸c gi¶: TrÇn ThÞ Sen

Trường THCS Giao TiÕn


Giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 8, 9 trường THCS

2.2.2. Để giáo dục tư tưởng tinh thần đoàn kết quốc tế, “Bốn phương vô sản
đều là anh em” của Bác.
Sau khi sang Pháp Người nhận xét: “Người Pháp ở Pháp tốt hơn người
Pháp ở Đông Dương”, ở đâu cũng có hai loại người, người bóc lột và người bị
bóc lột . Để thấy được chúng ta chống bọn thực dân Pháp kẻ đã gây bao đau
thương, tang tóc cho các dân tộc thuộc địa, chứ người Pháp tiến bộ là bạn chúng
ta. Phải tranh thủ sự giúp đỡ của họ. Sau khi dùng lược đồ giới thiệu hành trình

2.2.3 Để giáo dục tư tưởng: Suốt cuộc đời hoạt động của Bác là giải
phóng giai cấp, giải phóng loài người xây dựng một xã hội tốt đẹp không
còn người bóc lột người.
Khi dạy bài 16 chương trình lịch sử lớp 9. Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở
nước ngoài.
Mục I: Thời gian Nguyễn Ái Quốc ở Pháp (1917-1923)
Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, Nguyễn Ái Quốc thay mặt những người Việt
Nam yêu nước tại Pháp gửi tới Hội nghị Vec-xai bản yêu sách đòi tự do, quyền
bình đẳng cho dân tộc Việt Nam. Tuy không được chấp nhận nhưng việc làm đó
gây tiếng vang rất lớn đối với dân tộc Việt Nam, nhân dân Pháp và các dân tộc
thuộc địa. Tháng 7/1920 Người đọc “Sơ thảo lần thứ nhất Luận cương về các
dân tộc và thuộc địa” của Lê-nin. Ngồi một mình trong phòng, Người sung
sướng muốn phát khóc lên. Người nói một mình như đang nói với toàn thể dân
tộc “Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là
con đường giải phóng cho chúng ta. Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc
không có con đường nào khác là con đường cách mạng vô sản”. Như vậy từ một
người yêu nước chân chính, Người đến với chủ nghĩa Mác –Lê nin, tìm ra con
đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam.

T¸c gi¶: TrÇn ThÞ Sen

Trường THCS Giao TiÕn


Giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 8, 9 trường THCS

2.2.4 Giáo dục tư tưởng: Chăm lo, bồi dưỡng cho các thế hệ cách mạng đời sau.
Trong suốt cuộc đời hoạt động của Người lúc nào Người cũng chăm lo bồi
dưỡng tinh thần cách mạng cho các thế hệ sau. Năm 1925 trong bài “Gửi thanh
niên An Nam” Người nhắc nhở “Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ

Trường THCS Giao TiÕn


Giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 8, 9 trường THCS

Chủ tịch Hồ Chí Minh Năm 1946
Ngay sau khi khai trường đầu tiên sau cách mạng Hồ Chủ Tịch căn dặn thế hệ
trẻ, “Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong, chờ đợi các em rất
nhiều. Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có
trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để
sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không. Chính là nhờ phần lớn
ở công học tập của các em” và Bác căn dặn thanh niên, nhi đồng “Muốn làm
người chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và
lực lượng của mình, phải ra sức làm việc để chuẩn bị cho cái tương lai đó. Ngày
nay các cháu là nhi đồng, ngày mai các cháu là chủ của nước nhà, của thế giới.
Các cháu đoàn kết thì thế giới hòa bình, và dân chủ, sẽ không có chiến tranh.
Các cháu phải thi đua, tùy theo sức của các cháu, làm việc gì có ích cho kháng
chiến thì thi đua vậy”. Giáo viên liên hệ thực tế để giáo dục học sinh. Ngày nay
đất nước hòa bình.Cả nước tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thì
mỗi học sinh phải ra sức học tập, rèn luyện, tu dưỡng phẩm chất đạo đức, chiếm
lĩnh đỉnh cao của tri thức. Để sau này góp phần xây dựng đất nước.

T¸c gi¶: TrÇn ThÞ Sen

Trường THCS Giao TiÕn


Giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 8, 9 trường THCS

2.2.5 Giáo dục cho học sinh tinh thần vì dân vì nước của Bác.

phim nh, li sng khụng lnh mnh ó suy thoỏi v o c, li sng, t trang
phc, li sng, cỏch c x vi mi ngi Vỡ vy giỏo dc hc sinh hc tp
c tớnh gin d ca Bỏc l vụ cựng cn thit t ú gúp phn hỡnh thnh nhõn
cỏch cho hc sinh. Bỏc H ca chỳng ta vụ cựng gin d. Dự cng v no li
sng ca Ngi cng gin d, mt ụi dộp cao su, b ka ki ó ng mu theo
thi gian. Ngi sng gin d nhng khụng tm thng, trờn th gii khụng cú
v lónh t no m sut cuc i vi b kaki ó ng mu vi ụi dộp cao su ó
mũn gút, sng trong ngụi nh sn. Ngi sng thanh bch khụng ham a v,
khụng mng danh li Ngi nhiu ln tõm s: Tụi cú mt ham mun, ham
mun tt bc l lm sao cho nc nh hon ton c lp, dõn ta hon ton t do,
ng bo ta ai cng cú cm n ỏo mc, ai cng c hc hnh. Nu nhõn dõn tớn
nhim tụi ng ra gỏnh vỏc cụng vic nc, khụng c nhõn dõn tớn nhim thỡ
tụi v lm bn vi tr chn trõu v c gi hỏi ci.. Trong ba n cỏc mún n
rt gin d, tht g do Ngi nuụi, cỏ bt di h, cú khi Ngi li a tht g
m n trn nhng qu c x Ngh. Cú lỳc nh nc ngh phong tng huõn
chng v tc tng Bỏc. Bỏc núi t nc cú chin tranh cỏc chỳ ng ỳc
n ỏnh gic. c tớnh gin d ca Bỏc c nh th T Hu ca ngi
Mong manh ỏo vi hn muụn trng, hn tng ng phi nhng li mũn. Cú
mt nh bỏo nc ngoi khi nhn xột v Ngi: Ngi ging mt thy giỏo
nụng thụn hn l v Ch tch nc.

Phong cỏch gin d ca H ch tch
Tác giả: Trần Thị Sen

Trng THCS Giao Tiến


Giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 8, 9 trường THCS

Bác Hồ của chúng ta lối sống giản dị nhưng không tầm thường, nhân hậu

tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong các tiết dạy làm cho tiết dạy sinh động, học
sinh hứng thú học tập hiểu thêm về cuộc đời hoạt động gian khổ và phẩm chất
cao đẹp của Bác. Từ đó giáo dục học sinh kính yêu Bác và ra sức học tập, rèn
luyện, tu dưỡng phẩm chất đạo đức làm theo lời Bác dạy. Ngoài tiết học trên lớp
tôi cho học sinh về nhà sưu tầm những câu chuyện về cuộc đời hoạt động của
Bác. Khi dạy chương trình ngoại khóa… tôi cho học sinh thi kể chuyện về đạo
đức Hồ Chí Minh. Và khi kiểm tra định kì ra câu hỏi trong khi kiểm tra. Ví dụ
khi kiểm tra định kì khối lớp 8 giáo viên ra câu hỏi: Vì sao Nguyễn Tất Thành ra
đi tìm đường cứu nước hoặc nêu những hoạt động của Nguyễn Tất Thành từ
năm 1911-1917? Hướng đi của Người có gì mới so với những nhà yêu nước
trước đó…..Đối với học sinh lớp 9: Nêu những đóng góp của của Nguyễn Ái
Quốc đối với cách mạng Việt Nam. Theo em đóng góp nào là quan trọng nhất ?
Vì sao….
Để nắm bắt được hiệu quả của các bước lồng ghép giáo dục tư tưởng, đạo
đức Hồ Chí Minh nêu trên tôi đã tiến hành thử nghiệm và kết quả kiểm tra 15
phút và kết quả kiểm tra học kì II năm học 2014-2015 ở một số lớp và thu được
kết quả như sau:
TT Lớp Sĩ Số
1
2
3
4
5

9A
9C
9D
8A
8B



TB
%
15,8
26,3
24,4
17,9
25,6

Yếu
SL
%
0
0
1
2,6
1
2,7
1
2,6
1
2,6

Kém
SL
%
0
0
0
0

- Tổ chức cho học sinh thi kể chuyện đạo đức Hồ Chí Minh qua các buổi
ngoại khóa.
- Các bài dạy có liên quan giáo viên phải phát động cho học sinh sưu tầm ảnh
tư liệu lịch sử về Bác.
- Nếu có điều kiện phải chú trọng sử dụng thiết bị dạy học hiện đại để thông
qua các kênh hình, kênh chữ để trực quan cho học sinh thấy và dễ hiểu, dễ nắm
bắt.
- Giáo viên cần hướng dẫn học sinh chuẩn bị nội dung bài học ở nhà, sau đó
kiểm tra sự chuẩn bị của các em và quan tâm học sinh yếu, kém, tuyên dương,
động viên kịp thời nếu những học sinh này làm tốt nhiệm vụ mà giáo viên giao
để khuyến khích các em phát huy tạo niềm say mê cho các em yêu thích môn
học.
- Phải thường xuyên tìm đọc những mẫu chuyện về cuộc đời, hoạt động hoặc
những câu chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
* Đề xuất, kiến nghị.
Dạy học là việc làm sáng tạo. Giáo viên được mệnh danh là “kĩ sư tâm hồn, là
chiến sĩ trên mặt trận văn hóa”. Vì vậy để dạy tốt gây hứng thú cho học sinh,
góp phần giáo dục đạo đức cho học sinh qua tiết học lịch sử thì mỗi giáo viên
cần phải sử dụng các phương pháp dạy học. Tùy theo nội dung bài học, tùy theo
T¸c gi¶: TrÇn ThÞ Sen

Trường THCS Giao TiÕn


Giỏo dc t tng, o c H Chớ Minh trong dy hc Lch s Vit Nam lp 8, 9 trng THCS

i tng hc ca tng khi, lp. i vi vic lng ghộp giỏo dc o c cho
hc sinh thụng qua vic lng ghộp giỏo dc t tng, o c H Chớ Minh
trong tit hc lch s, thỡ giỏo viờn phi bit linh hot, phõn b thi gian, kin
thc cho phự hp vi tng bi. Trỏnh tỡnh trng giỏo viờn quỏ sa dn n vic

Giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 8, 9 trường THCS

Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 8,9 chắc chắn nó còn nhiều thiếu sót.
Rất mong sự trao đổi, đóng góp của đồng nghiệp để nhiệm vụ dạy học được tốt
hơn.
IV. Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền.
Tôi xin cam đoan đây là đề tài nghiên cứu do tôi trực tiếp thực hiện dưới sự
giúp đỡ của đồng nghiệp. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong đề tài là hoàn
toàn trung thực và không sao chép hoặc vi phạm bản quyền. Các thông tin, tài
liệu trích dẫn đã được ghi rõ nguồn gốc. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiện
trước những cam kết này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

CƠ QUAN ĐƠN VỊ

TÁC GIẢ SÁNG KIẾN

ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

Trường THCS Giao Tiến xác nhận: Sáng kiến
kinh nghiệm Giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí
Minh trong dạy và học Lịch sử Việt Nam lớp
8,9 trường THCS” của tác giả: “ Trần Thị Sen”
xếp loại xuất sắc cấp trường đủ điều kiện dự thi
cấp huyện.

T¸c gi¶: TrÇn ThÞ Sen

Trần Thị Sen


8. Đĩa tư liệu về cuộc đời và hoạt động của Hồ Chí Minh (Nhà xuất bản
giáo dục)

T¸c gi¶: TrÇn ThÞ Sen

Trường THCS Giao TiÕn