LỜI MỞ ĐẦU
Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế cũng như quá trình công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước một mặt góp phần làm thay đổi diện mạo của đất
nước, mặt khác lại kéo theo hàng loạt vấn đề xã hội nóng bóng, có tác động
xấu tới đời sống xã hội. Trong vòng xoáy phát triển không ngừng nghỉ của
nền kinh tế thị trường thì sự tác động của nó tới đời sống xã hội là một vấn
đề rất được quan tâm. Bởi nó đem theo sự phát triển mau lẹ các tệ nạn xã hội
cũng như sự gia tăng đáng kinh ngạc của tình hình tội phạm.
Thực trạng về tội phạm, tệ nạn xã hội, đặc biệt là ở lứa tuổi vị thành
niên, đã gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh đối với toàn xã hội. Trong thời
gian vừa qua, dư luận xã hội vô cùng bàng hoàng và lo ngại trước những vụ
án nghiêm trọng, dã man do người chưa thành niên gây ra, điển hình như:
Nguyễn Ngọc Trung (Hà Nội), Lê Văn Luyện (Bắc Giang), Đào Thu Hương,
hay “My Sói” (Hà Nội), Nguyễn Đức Nghĩa (Hải Phòng)… Có thể nói, đây
là một thực trạng đáng báo động với một bộ phận thanh thiếu niên có lối
sống thiếu lành mạnh. Phải chăng căn nguyên của nó bắt nguồn từ sự lỏng
lẻo trong công tác quản lý xã hội, giáo dục đạo đức, pháp luật và kỹ năng
sống cho thanh thiếu niên ? Và xã hội sẽ phải đối mặt như thế nào với những
hậu quả khôn lường mà vấn nạn này đem lại ?Rõ ràng “sự trẻ hoá của tội
phạm” ở nước ta trong những năm vừa qua bùng nổ như một “dịch bệnh”
nguy hiểm và không ngừng lây lan. Nếu không nhanh chóng tìm ra một loại
“vắc-xin” đặc chủng thì nó sẽ trở thành một mối nguy hiểm cho sự phát triển
của đất nước.
Nhận thấy đây là một vấn đề cấp bách, gây bức xúc trong dư luận, cần
phải có sự nhìn nhận, đánh giá và đưa ra những giải pháp phù hợp , nhóm
thực hiện đề tài đến từ lớp K58 Luật Kinh doanh thực hiện nghiên cứu khoa
1
1
CHƯƠNG I:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỘI PHẠM VÀ THỰC TRẠNG
TRẺ HÓA TỘI PHẠM Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
I.
Cở sở lý luận về tội phạm
1.
Khái niệm “Tội phạm”
Trước khi đi sâu phân tích hay nghiên cứu một vấn đề khoa học nào đó,
ta phải hiểu cặn kẽ khái niệm cũng như những đặc điểm cơ bản của chúng.
Vì vậy, trước khi đi vào phân tích thực trạng trẻ hóa tội phạm ở Việt Nam
hiện nay, ta phải hiểu thế nào là “Tội phạm”.
“Tội phạm” vừa là một khái niệm pháp lí vừa là một khái niệm khoa
học. Bởi lẽ tất cả những hành vi bị coi là tội phạm đều có cùng bản chất xã
hội cùng với những đặc điểm nhất định.
Trước hết, tội phạm là hiện tượng xã hội tồn tại trong mọi quốc gia,
được phản ánh trong luật hình sự vì trái với những chuẩn mức xã hội đã
được đặt ra. Đây có thể được xem là một hiện tượng pháp lí. Khái niệm “tội
phạm” đã được quy định rất rõ tại khoản 1, điều 8 của Bộ luật Hình sự của
nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam như sau:
“ Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ
luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách
cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ
Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hoá, quốc
phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức,
Như vậy, có thể khẳng định tội phạm là một hiện tượng xã hội và một
trong những đặc điểm của tội phạm là tính nguy hiểm cho xã hội. Tính nguy
hiểm cho xã hội thể hiện ở chỗ nó ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của
xã hội.
4
4
2.
Cấu thành của tội phạm
Để xác định hành vi nào đó do con người thực hiện có phải là tội phạm
hay không phải dựa vào cấu thành tội phạm. Cấu thành tội phạm là cơ sở
pháp lý thống nhất để truy cứu trách nhiệm hình sự người phạm tội. Như
vậy, “cấu thành tội phạm là tổng hợp các dấu hiệu được quy định trong Luật
Hình sự đặc trưng cho một loại tội phạm cụ thể”. Nhắc đến cấu thành tội
phạm là đề cập đến các yếu tố bắt buộc cấu thành nên tội phạm đó cũng như
các dấu hiệu của mỗi yếu tố đó. Phụ thuộc vào mỗi chế độ, nhà nước khác
nhau và phụ thuộc vào chính sách hình sự của nhà nước đó mà quy định
trong pháp luật hình sự những yếu tố nào là các yếu tố cấu thành tội phạm.
Theo luật hình sự Việt Nam hiện hành thì cấu thành tội phạm là tổng
hợp những dấu hiệu có tính chất đặc trưng chung cho một loại tội phạm cụ
thể được quy định trong luật hình sự. Có hai nhóm dấu hiệu cấu thành tội
phạm là:
* Nhóm các dấu hiệu không bắt buộc của cấu thành tội phạm: chỉ có ở
những tội phạm cụ thể được quy định trông luật hính sự chứ không bắt buột
có ở mọi tội phạm. bao gồm:
Điều 1 Công ước quốc tế về quyền trẻ em được Đại hội đồng Liên hợp
quốc thông qua ngày 20/11/1989 có ghi: “Trong phạm vi Công ước này, trẻ
em có nghĩa là người dưới 18 tuổi, trừ trường hợp luật pháp áp dụng đối
với trẻ em có quy định tuổi thành niên sớm hơn”.
Ở Việt Nam, độ tuổi người chưa thành niên được xác định thống nhất
trong Hiến Pháp năm 1992, Bộ luật Hình sự năm 1999, Bộ luật Tố tụng hình
sự năm 2003, Bộ luật Lao động, Bộ luật Dân sự, Pháp lệnh Xử lý vi phạm
hành chính và một số văn bản quy phạm pháp luật khác. Tất cả các văn bản
pháp luật đó đều quy định tuổi của người chưa thành niên là dưới 18 tuổi và
quy định riêng những chế định pháp luật đối với người chưa thành niên
trong từng lĩnh vực cụ thể.
Khái niệm người chưa thành niên khác với khái niệm trẻ em. Theo
Điều 1 Luật Bảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục trẻ em năm 2004: “Trẻ em là
công dân Việt Nam dưới 16 tuổi”.
6
6
Tóm lại, khái niệm người chưa thành niên được xây dựng dựa trên sự
phát triển về mặt thể chất và tinh thần của con người và được cụ thể hoá
bằng giới hạn độ tuổi trong các văn bản pháp luật của từng quốc gia. Theo
đó, người ta quy định những quyền và nghĩa vụ cụ thể của người chưa thành
niên.
Như vậy, có thể khái niệm: Người chưa thành niên là người dưới 18
tuổi, chưa phát triển hoàn thiện về thể chất và tinh thần, chưa có đầy đủ các
quyền và nghĩa vụ pháp lý như người đã thành niên.
Ở Việt Nam, tuổi kết nạp Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là từ
10 đến 15 tuổi, tuổi kết nạp Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh là từ 15
Đối với người chưa thành niên, việc xác định một trường hợp cụ thể
người có hành vi phạm tội có trở thành tội phạm hay không còn căn cứ vào
nguyên tắc được quy định tại Điều 69 Bộ luật Hình sự:
“1. Việc xử lý người chưa thành niên phạm tội chủ yếu nhằm giáo dục,
giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có
ích cho xã hội.
Trong mọi trường hợp điều tra, truy tố, xét xử hành vi phạm tội của
người chưa thành niên, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải xác định
khả năng nhận thức của họ về tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi
phạm tội, nguyên nhân và điều kiện gây ra tội phạm.
2. Người chưa thành niên phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình
sự, nếu người đó phạm tội ít nghiêm trọng hoặc tội nghiêm trọng, gây hại
không lớn, có nhiều tình tiết giảm nhẹ và được gia đình hoặc cơ quan, tổ
chức nhận giám sát, giáo dục.
3. Việc truy cứu trách nhiệm hình sự người chưa thành niên phạm tội
và áp dụng hình phạt đối với họ được thực hiện chỉ trong trường hợp cần
thiết và phải căn cứ vào tính chất của hành vi phạm tội, vào những đặc điểm
về nhân thân và yêu cầu của việc phòng ngừa tội phạm.
4. Khi xét xử, nếu thấy không cần thiết phải áp dụng hình phạt đối với
người chưa thành niên phạm tội, thì Tòa án áp dụng một trong các biện
pháp tư pháp được quy định tại Điều 70 của Bộ luật này.”
8
8
Như vậy, tội phạm do người chưa thành niên gây ra chỉ xuất hiện (phát
sinh) khi có đầy đủ 3 điều kiện sau đây:
- Có hành vi phạm tội do người chưa thành niên thực hiện.
đưa vào trường giáo dưỡng không có hiệu quả để cải tạo người chưa thành
niên phạm tội mà cần áp dụng hình phạt đối với họ.
Từ những phân tích trên có thể khái niệm: Tội phạm do người chưa
thành niên gây ra là hành vi nguy hiểm cho xã hội được thực hiện bởi người
dưới 18 tuổi và người đó phải chịu trách nhiệm hình sự tương ứng với hành
vi và lỗi của mình theo phán xét của cơ quan tiến hành tố tụng...
Khái niệm tội phạm do người chưa thành niên gây ra không đồng nhất
với khái niệm người chưa thành niên phạm tội nhưng hai khái niệm đó có
mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Khái niệm người chưa thành niên phạm tội là
khái niệm dùng để chỉ một dạng chủ thể đặc biệt (người chưa thành niên)
thực hiện hành vi phạm tội, còn khái niệm tội phạm do người chưa thành
niên gây ra là khái niệm dùng để chỉ tội phạm đã được thực hiện bởi một
dạng chủ thể đặc biệt (người chưa thành niên).
II.
Thực trạng trẻ hóa tội phạm ở Việt Nam hiện nay
1.
Phân tích các số liệu về tình hình tội phạm chưa thành niên trong
thời gian gần đây
Trong những năm gần đây, vấn đề người chưa thành niên phạm tội đã
gióng lên những hồi chuông với toàn xã hội. Báo động về số trẻ em phạm tội
đang gia tăng và trẻ hóa thực sự trở thành mối lo ngại với con số trung bình
10,000 vụ tội phạm hình sự do trên 15,000 trẻ em gây ra trên toàn quốc mỗi
năm.
Tính riêng năm 2010, riêng trẻ em dưới 14 tuổi có 7,000 vụ vi phạm,
chiếm đến 70% tội phạm vị thành niên dưới 18 tuổi. Con số này là một lời
cảnh báo về tình trạng trẻ em nhỏ tuổi phạm tội. Theo thống kê từ Hội thảo
-
Nam gồm 391 em, chiếm 95%
•
Thống kê cơ cấu phạm tội theo giới tính
Có 391 em vị thành niên là nam phạm tội, trong đó:
-
Phạm tội đặc biệt nghiêm trọng và nghiêm trọng gồm 245 vụ, chiếm
77%
-
Phạm tội ít nghiêm trọng gồm 74 vụ, chiếm 23%
Có 25 em là nữ phạm tội, trong đó:
-
Phạm tội đặc biệt nghiêm trọng và nghiêm trọng gồm 10 vụ, chiếm
40%
-
Phạm tội ít nghiêm trọng gồm 25 vụ, chiếm 60%
•
ra 296 vụ vi phạm pháp luật ở lứa tuổi chưa thành niên; trong số 587 đối
tượng vi phạm thì có đến 278 em dưới 16 tuổi.
Trong 5 năm trở lại đây, trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã xảy ra 197 vụ vị
thành niên phạm tội vớ 310 đối tượng. Số vụ việc trẻ vị thành niên phạm tội
tăng mạnh.
Đáng chú ý, một thống kê khác của Công an TP.HCM cho biết chỉ
trong vòng chưa đầy 6 tháng (tháng 11/2011 – 5/2012) cơ quan chức năng đã
bắt giữ gần 1.700 đối tượng phạm pháp, trong đó có đến trên 33% đối tượng
phạm pháp là vị thành niên.
Qua những số liệu thống kê trên, ta có thể nhận thấy thực tế việc trẻ hoá
tội phạm ngày càng tăng với mức độ nguy hiểm hơn cho xã hội. Thực trạng
trẻ hóa tội phạm tăng thì xuất hiện nhiều án rất nghiêm trọng và dã man hơn.
2.
Cơ cấu tội phạm
Theo thống kê mới nhất của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao và Cục
Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội thì hành vi vi phạm pháp luật
hình sự của người chưa thành niên tập trung nhiều nhất vào các nhóm tội
xâm phạm sở hữu; xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm và danh sự
con người; một số tội xâm phạm trật tự an toàn công cộng. Trong đó:
- Tội danh trộm cắp tài sản chiếm 42%
12
12
- Tội cố ý gây thương tích chiếm 16%
- Tội giết người chiếm 5,2%
- Các tội danh khác chiếm 36,8%
nhóm này lên mạng internet để "chat" làm quen với các với bé gái rồi rủ họ
đi chơi. Chỉ cần gặp mặt được nạn nhân, nhóm này dùng vũ lực ép đi theo,
sau đó đánh đập, đe dọa, khống chế đưa đến các nhà nghỉ để tổ chức hiếp
dâm tập thể, cướp tài sản. My sói có lên mạng và quen với Phạm Thị Triều,
sau khi hẹn gặp cô gái này, nhóm của My sói đã ép nạn nhân về một nhà
nghỉ gần ga Giáp Bát để hiếp dâm. Sau đó nhóm của My sói tiếp tục cướp 1
sợi dây chuyền vàng trị giá hơn 600 nghìn đồng của lễ tân nhà nghỉ. Liên tục
lên mạng chat và tìm các cô gái nhẹ dạ My sói và đồng bọn lại tiếp tục gây
ra bốn vụ nữa. Khi cướp điện thoại của hai cô bé sinh năm 1995 và đưa vào
nhà nghỉ thì nhóm của My sói bị Công an quận Đống Đa bắt giữ. Từ ngày
16/7/2010 đến ngày 20/7/2010, nhóm này đã gây ra tổng cộng 5 vụ cướp tài
sản, tổng giá trị trên 30 triệu đồng; 02 vụ hiếp dâm và 01 vụ hiếp dâm trẻ
em. Tổng hợp hình phạt trong vụ án lên đến 160 năm tù cho 8 bị cáo.
* Vụ án thứ hai: Vụ án cướp tiệm vàng Ngọc Bích
Ngày 20/8/2011, Lê Văn Luyện (huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang) nhờ
bạn đưa lên thị trấn Chũ mua ba lô, đèn pin và con dao phớ. Hôm sau, anh ta
mua thêm dao gấp và lang thang tại huyện Lục Nam quan sát các cửa hàng
vàng nhằm mục đích cướp tài sản. Tại phố Sàn, đối tượng Lê Văn Luyên
quan sát thấy tiệm vàng Ngọc Bích có thanh sắt trang trí nằm ngang giống
bậc thang có thể dễ dàng trèo lên tầng 3 đột nhập. Tối 22/8, Luyện quanh
quẩn ở khu vực tiệm vàng Ngọc Bích chờ cơ hội, song do quán ăn bên cạnh
mở cửa quá khuya, âm mưu này không thực hiện được. Khoảng 3h ngày
24/8, khi trời bắt đầu nổi gió và mưa, Luyện trèo theo cây, leo lên ban công
tầng 3 của tiệm Ngọc Bích. Cậy được cửa, hắn đi vào lục tìm tài sản ở một
số phòng nhưng không phát hiện được gì. Phát hiện hiện camera, chuông
báo động chống trộm, cầu dao điện, anh ta ngắt cầu dao, rút dây camera.
14
15
sông với đồng phạm Đào Quang Khánh (trú tại quận Hoàn Kiếm, Hà Nội)
chỉ mới 17 tuổi. Nam thanh niên này mới học xong lớp 9 thì bỏ học, lang
thang với những công việc tạm bợ. Khánh vừa được nhận vào làm bảo vệ ở
thẩm mỹ viện Cát Tường với mức lương 4 triệu chưa được bao lâu thì xảy ra
án mạng. Không nhận thức được việc làm tội lỗi này, Đào Quang Khánh đã
đồng phạm với Nguyễn Mạnh Tường chỉ vì ông chủ hứa sẽ tăng tiền lương
lên gấp đôi.
Điểm qua những vụ án trên cho thấy một thực tế đáng lo ngại là các vụ
giết người, đối tượng đều còn rất trẻ, có đối tượng còn đang ngồi trên ghế
nhà trường, hành vi giết người hết sức dã man, côn đồ mà động cơ đa phần
xuất phát từ những nhu cầu vật chất cá nhân. Thống kê của ngành Công an
cho biết hiện tại cả nước có khoảng 20.000 trẻ em trong độ tuổi tới trường
lang thang bụi đời, tụ tập băng nhóm ngoài xã hội. Đó chính là mầm mống
của tội phạm đã và đang nảy sinh trong lứa tuổi vị thành niên.
Theo số liệu của Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm, 6 tháng đầu
năm 2013, trong khi mức độ phạm tội chưa có dấu hiệu giảm thì số lượng
thanh niên vi phạm pháp luật đã gần xấp xỉ so với năm ngoái. Đặc biệt đáng
lo ngại là cùng với sự phát triển của đất nước, thời gian gần đây (hầu hết là ở
những thành phố lớn, nơi đô thị có điều kiện kinh tế xã hội phát triển) đã nổi
lên tình trạng một số thanh niên, học sinh, sinh viên, độ tuổi từ 14 đến 18, tụ
tập ăn chơi thác loạn hoặc hình thành các băng nhóm tội phạm, tổ chức các
vụ cướp giật, giết người hoặc đâm chém nhau hết sức nghiêm trọng, gây xôn
xao dư luận mà các phương tiện thông tin đại chúng đã thường xuyên đăng
tải.
16
17
dùng ma tuý hoặc các chất kích thích, khi them thuốc mà lại không có tiền
mua thuốc dẫn đến nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản thậm chí cả giết người
để có tiền sử dụng thuốc đó. Cho đến nay, vẫn chưa có loại thuốc nào có thể
chữa được căn bệnh HIV-AIDS – căn bệnh thế kỉ của cả thế giới. Căn bệnh
này cũng có một nguyên nhân do sử dụng ma tuý và các chất kích thích.
Thật nguy hiểm khi mắc phải căn bệnh này ở độ tuổi còn rất trẻ. Có thể nói
rằng khi mắc căn bệnh này, các bạn trẻ gần như mất hết sức khỏe, hi vọng về
một tương lai tươi sáng như những người bạn đồng trang lứa.
Như ở trên đã phân tích về thực trạng trẻ hóa tội phạm ở Việt Nam
trong những năm gần đây, giới trẻ phạm tội không những tăng cả về số vụ
mà còn với mức độ rất nghiêm trọng, thậm chí là vô nhân tính. Những cá
nhân gây tội không chỉ gây ảnh hưởng cho gia đình, xã hội mà còn đang
đánh mất đi chính bản thân mình. Tuỳ theo mức độ, tính chất của vụ việc,
các đối tượng sẽ phải chịu bản án nghiêm khắc theo những gì pháp luật quy
định về hành vi phạm tội của họ. Có rất nhiều mức án theo văn bản pháp luật
hiện hành đang quy định như: xử phạt hành chính; cải tạo; tù có thời hạn; và
cao nhất là mức án tử hình. Tuy nhiên, do chính sách nhân đạo của Đảng,
nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam nên các cá nhân phạm tội chỉ
phải chịu các hình phạt như: phạt tiền, cải tạo không giam giữ cho đến giam
giữ, hoặc cao hơn có thể sẽ chịu những bản án tù có thời hạn không quá 12
năm tù với các đối tượng đang trong độ tuổi từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi
hay không quá 18 năm tù với các đối tượng từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi.
Bên cạnh việc phải trả giá cho những hành động có phần nông nổi hoặc
do bị lôi kéo tức thời hoặc do không được giáo dục nghiêm túc, các bạn trẻ
chắc chắn sẽ mất đi nhiều quyền lợi của mình trong những ngày tháng cải
tạo hoặc chịu án tù có thời hạn. Cái tuổi đang còn cắp sách tới trường, tuổi
1.
Hậu quả cho gia đình
Gia đình là một bộ phận của xã hội nhằm duy trì nòi giống, là nơi nuôi
dưỡng tâm hồn, là nơi nảy sinh của tình yêu thương giữa các thành viên với
19
19
nhau và rộng hơn là các thành viên trong gia đình tới xã hội. Không phải
ngẫu nhiên mà gia đình được coi là một tế bào của xã hội. Sinh con ra,
không một gia đình nào không mong muốn con cái mình sẽ thành đạt trong
tương lai. Vì vậy, các bậc làm cha, làm mẹ luôn dành hết những tình cảm
yêu thương, và sự quan tâm, chăm sóc tốt nhất cho con cái. Trách nhiệm
nuôi dưỡng và quan tâm không phải chỉ có người vợ, người bà mà cần có sự
tham gia của cả gia đình. Xét trên một không gian hẹp, những người con lại
chính là những tế bào của gia đình. Chính những đứa con ấy mang lại cho
gia đình những tiếng cười, những niềm vui. Chúng luôn luôn cần có một gia
đình đầm ấm, hạnh phúc, một mái nhà chở che chúng để khi có những
chuyện buồn vui chúng có thể chia sẻ, giãi bày.
Nếu có một suy nghĩ sai lệch của những đứa con mà không được uốn
nắn kịp thời đến nỗi xảy ra các vụ việc đáng tiếc thì ngoài hậu quả nhìn thấy
trước mắt cho các đối tượng, thì nó còn gây ra cảnh gia đình lục đục, đổ vỡ.
Đó là một hậu quả có thể nói là thường xuyên xảy đến với các gia đình có
con cái phạm tội. “Tế bào” không khoẻ thì làm sao gia đình có thể khoẻ ?
Một thực tế trong nhiều vụ án là gia đình của đối tượng phạm tội thường ly
tán, khó có thể hoà hợp lại được do một phần chịu một cú sốc quá lớn; tiếp
ngay sau đó lại chịu lời ra tiếng vào của dư luận. Không những vậy, những
nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để
sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một
phần lớn ở công học tập của các em…”. Việc đề cao sự nghiệp giáo dục,
mặt khác, có thể được xem như là lời khẳng định tầm quan trọng của nhà
trường. Vậy nên việc xảy ra sự trẻ hóa tội phạm một phần không nhỏ nguyên
nhân thuộc về nhà trường.
Những ngôi trường có học sinh phạm tội sẽ suy giảm danh tiếng gây
dựng bao nhiêu lâu. Ngoài ra nó còn gây tâm lý hoang mang, lo lắng cho các
giáo viên cũng như đội ngũ những người làm công tác trong ngành giáo dục.
Đó là còn chưa kể tới những đối tượng được hưởng án treo nên vẫn được
tiếp tục theo học ở các trường có thể còn gây ra thêm nhiều vụ gây lộn, làm
gia tăng bạo lực học đường trong trường học. Chính điều này đã tạo cho cacs
bậc phụ huynh và học sinh tâm lý lo sợ. Thành tích của nhà trường vì thế mà
21
21
cũng bị tụt xuống nhanh chóng nếu như không có các biện pháp nhanh
chóng ngăn chặn được điều này. Rõ ràng rằng: nếu không có một bộ máy
quản lý và giáo dục tốt thì đây đúng là một “quả bom nổ chậm” trong nhà
trường; và nếu như không muốn nhà trường sớm bị giải thế thì mọi người
trong xã hội phải cùng chung tay và nỗ lực hơn trong công cuộc giải quyết
vấn nạn này.
3.
Hậu quả cho xã hội
Tập hợp các gia đình tạo thành xã hội. Xã hội chính là một thể thống
nhất và bền vững khi các gia đình cũng đều bền vững. Quay trở lại quá khứ,
Tuy nhiên, thực trạng trẻ hóa tội phạm càng ngày càng gia tăng đã
khiến đất nước mất đi những nguồn lao động dồi dào, nguồn trí thức mới mẻ
để góp phần vào công cuộc xây dựng đất nước. Không những vậy, nó còn
ảnh hưởng đến “tâm lí đám đông” của giới trẻ sau này. Hiện nay có nhiều
bạn trẻ do hiểu biết còn hạn chế nên đã “đua đòi” theo các đối tượng tuy còn
trẻ nhưng đã khét tiếng man rợ, thú tính như: Lê Văn Luyện, băng nhóm
“My sói”… Một ví dụ thực tế là đối tượng Lê Tuấn Anh sau khi hiếp dâm,
giết người một cách dã man đã tự xưng mình là “họ hàng của Lê Văn
Luyện”.
Sự trẻ hoá tội phạm sẽ làm cho tâm lý của giới trẻ bị ảnh hưởng sâu
sắc. Các em sẽ đánh mất sự hồn nhiên, sự trong sáng của lứa tuổi mình. Nếu
giới trẻ ngày nay không nghiêm túc nhìn nhận rõ vai trò và trách nhiệm của
mình đối với đất nước mà chỉ đùa đòi, bắt chước những điều xấu thì tất yếu
đất nước sẽ trở nên trì trệ và kém phát triển. Đạo đức sẽ bị suy đồi. Những
truyền thống tốt đẹp của ông cha ta ngày càng mai một.
23
23
CHƯƠNG III
NGUYÊN NHÂN & HƯỚNG GIẢI QUYẾT
I. Những nguyên nhân của việc trẻ hóa tội phạm ở Việt Nam hiện nay
1. Nguyên nhân từ phía quản lý nhà nước và các yếu tố pháp luật
1.1. Từ phía quản lý nhà nước
Một trong những chức năng quan trọng của nhà nước là kiểm tra và xử
lí các vi phạm pháp luật; đồng thời tổ chức triển khai phòng chống tội phạm.
Thành tích của các cơ quan công an phòng chống tội phạm trong những
Không những vậy, nhà nước quản lí còn lỏng nẻo các vấn đề về văn hóa
đồ trụy, các game bạo lực, các phim bạo lực,.. ngay gần các trường học thì
có khoảng vài ba quán net, việc truy cập Internet không còn xa lạ đối với
học sinh, sinh viên. Trên mạng thì các phim bạo lực, hình ảnh bạo lực tràn
lan, thanh thiếu niên thường xuyên tiếp xúc sẽ bị ảnh hưởng lối sống, suy
nghĩ lệch chuẩn. Có rất nhiều vụ án đau lòng, do học sinh gây tội chỉ vì thiếu
tiền mà đi trộm cướp thậm chí dẫn tới giết người, giết hại người thân, có
những hành động rất dã man, cư xử như trong các game bạo lực.
1.2.
Từ góc độ pháp luật
Tình trạng phạm tội của trẻ vị thành niên ngày nay đang gia tăng đột
biến, mặc dù đã được cảnh báo trước về hậu quả. Phải chăng một phần lỗi
thuộc về các yếu tố pháp luật ? Xét cho cùng thì pháp luật cũng đóng một
vai trò quan trọng trong việc đảm bảo trật tự an ninh – xã hội bởi pháp luật
không chỉ thể hiện ý chí, lợi ích của nhân dân vì mục tiêu xây dựng một xã
25
25