1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sinh viên là lực lượng đặc thù của xã hội, có vai trò quan trọng trong
quá trình phát triển đất nước. Họ là những người dồi dào về thể chất và trí
tuệ, năng động và sáng tạo trong học tập và lao động. Nhưng họ còn thiếu
kinh nghiệm sống nên rất cần sự quan tâm của xã hội. Nhận thức được điều
đó trong Đảng và nhà nước ta luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến việc giáo
dục trí thức, giáo dục đạo đức cho sinh viên để họ trưởng thành về mọi mặt
đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội. Chính vì vậy mà nhiệm vụ bồi
dưỡng thế hệ trẻ là việc làm rất quan trọng và cần thiết nó có ý nghĩa chiến
lược lâu dài đối với sự phát triển của xã hội.
Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Muốn xây dựng chủ
nghĩa xã hội cần có những con người xã hội chủ nghĩa”. Con người xã hội
chủ nghĩa theo Người là phải hội tụ đủ cả hai yếu tố “đức” và “tài”. Vì vậy,
Người luôn chú trọng tới việc bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau về cả
tài và đức, bởi “có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không
có tài thì làm việc gì cũng khó”. Xác định đạo đức là gốc của mọi việc, giáo
dục đạo đức trở thành nhiệm vụ trung tâm của nền giáo dục nước ta.
Kế thừa và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng ta khẳng
định: Thanh niên, sinh viên là chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng
xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết
định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước, hội
nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Giáo dục đại học không chỉ có
nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, giỏi về chuyên môn nghiệp
vụ, giáo dục đại học còn mang trọng trách giáo dục nên lớp thanh niên sinh
viên sống có hoài bão, có lý tưởng, vừa “hồng”, vừa “chuyên”.
2
3
đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ trước những biến đổi to lớn của đất nước. Nội
dung giáo dục đạo đức, lối sống còn thiếu chiều sâu, chưa thiết thực. Hình
thức giáo dục đạo đức, lối sống còn sơ sài, chưa có sức hấp dẫn, lôi cuốn
thanh niên. Sự phối kết hợp giữa các cơ quan chức năng, giữa nhà trường, gia
đình, xã hội còn nhiều hạn chế. Việc tăng cường, đẩy mạnh sự nghiệp giáo
dục, đặc biệt là giáo dục đạo đức cho sinh viên vừa là yêu cầu của công cuộc
đổi mới kinh tế - xã hội, vừa là đòi hỏi cấp thiết của sự nghiệp phát triển con
người và xây dựng một môi trường đạo đức lành mạnh của xã hội.
Các trường đại học thuộc khối Khoa học Xã hội và Nhân văn là
những trung tâm đào tạo cán bộ công tác tư tưởng, công tác truyền thông,
văn hóa, cán bộ nghiên cứu lý luận chính trị, giảng viên các ngành lý luận
chính trị. Sinh viên sau khi ra trường thường đảm nhiệm công việc ở lĩnh
vực công tác có tính nhạy cảm chính trị cao. Họ không chỉ thực hiện nhiệm
vụ bằng kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ nghề nghiệp mà còn bằng nhiệt
huyết, tình cảm, đạo đức cách mạng. Do yêu cầu khách quan đó công tác
giáo dục đạo đức cho sinh viên trở thành yêu cầu của chất lượng giáo dục
đạo đức của khối ngành này.
Mặc dù đã có những thành công đáng kể, công tác giáo dục đạo đức
cho sinh viên ở các trường thuộc khối ngành Khoa học Xã hội và Nhân văn
vẫn chưa đạt được hiệu quả tương xứng với yêu cầu của xã hội. Trong điều
kiện đất nước đang đẩy mạnh hội nhập quốc tế, phát triển nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện nay ở nước ta, việc giáo dục đạo
đức cho sinh viên cần được đổi mới toàn diện trên cơ sở những kết quả
nghiên cứu nghiêm túc, công phu. Xuất phát từ yêu cầu đó, tôi lựa chọn đề
tài "Vấn đề giáo dục đạo đức cho sinh viên các trường đại học thuộc
khối Khoa học Xã hội và Nhân văn hiện nay"( Qua thực tế tại một số
trường đại học ở Hà Nội) làm đề tài nghiên cứu luận văn tốt nghiệp.
5
- “Đặc điểm lối sống sinh viên hiện nay và những phương
hướng, biện pháp giáo dục lối sống cho sinh viên”, Mạc Văn Can làm
chủ nhiệm đề tài.
- “Giáo dục thanh niên kế thừa nhân cách Hồ Chí Minh để
trưởng thành và phát triển”, TS. Dương Tự Đam (2008).
- “Giáo dục ý thức đạo đức cho sinh viên Việt Nam hiện nay”
của TS. Võ Minh Tuấn (2003), Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí
Minh, Hà Nội.
- “Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ Việt Nam trong
tình hình mới”, Nxb Thanh niên, Hà Nội. 2000
- “Giáo dục đạo đức với sự hình thành và phát triển nhân cách
sinh viên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” luận án tiến sĩ triết học
của Trần Sĩ Phán, 1999.
-“Vấn đề xây dựng nhân cách đạo đức sinh viên trong điều kiện
kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay” Luận văn thạc sĩ triết học
của Hoàng Anh, 2001.
- “Vấn đề giáo dục đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo sĩ
quan quân đội”, Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thái Sinh (2003).
- “Đạo đức sinh viên trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay
ở Việt Nam-thực trạng và giải pháp”, Luận văn thạc sĩ Triết học của
Vũ Thanh Hương, 2004.
-“Vấn đề giáo dục giá trị đạo đức truyền thống cho sinh viên
Việt Nam hiện nay”, Luận văn thạc sĩ của Doãn Thị Chín (2004)
- “Giá trị đạo đức truyền thống với việc xây dựng lối sống mới
cho sinh viên Việt Nam hiện nay”. Luận văn thạc sĩ Triết học của Trần
Thị Phương Thảo, 2009.
7
Làm rõ tầm quan trọng, nội dung, yêu cầu giáo dục đạo đức cho
sinh viên trong khối trường Khoa học Xã hội và Nhân văn hiện nay.
Phân tích thực trạng giáo dục đạo đức trong sinh viên, nguyên
nhân của những thực trạng đó.
Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả công
tác giáo dục đạo đức cho sinh viên trong khối các trường Khoa học
Xã hội và Nhân văn hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn: Vấn đề giáo dục đạo đức
của sinh viên trong điều kiện hiện nay.
Phạm vi nghiên cứu: Các trường đại học thuộc khối Khoa học
Xã hội và Nhân văn.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- Cơ sở lý luận
Đề tài dựa trên cơ sở hệ thống quan điểm của Chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt
Nam về vấn đề đạo đức, đạo đức sinh viên; các bài nói và viết của các
đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước về đạo đức và xây dựng đạo đức.
- Phương pháp luận
Chủ yếu sử dụng phương pháp của chủ nghĩa duy vật biện
chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với phương pháp
lôgíc - lịch sử phân tích - tổng hợp xã hội học...
6. Ý nghĩa của đề tài
- Góp phần làm sáng tỏ lý luận và thực tiễn về công tác giáo dục
đạo đức và những giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho
sinh viên khối trường Khoa học Xã hội và Nhân văn hiện nay.
nguồn gốc từ thần thánh. Còn theo các nhà chủ nghĩa duy tâm chủ quan thì
coi đạo đức như là năng lực “tiên thiên”của lý trí con người, ý chí hay “thiện
ý” theo cách gọi của Cantơ là một năng lực có tính nhất thành, bất biến có
kinh nghiệm, nghĩa là có trước và độc lập với những hoạt động mang tính xã
hội của con người.
Khuynh hướng tiếp cận đạo đức của các nhà chủ nghĩa duy vật trước
Mác: họ nhìn thấy đạo đức trong mối quan hệ của con người. nhưng con
người chỉ là một thực thể trừu tượng, bất biến. Con người ở bên ngoài lịch sử,
giai cấp, dân tộc và nhân loại.
Với quan niệm đúng đắn về đạo đức của chủ nghĩa Mác-Lênin thì đạo
đức được hình thành và phát triển trong quá trình con người hoạt động, lao
10
động sản xuất, từ những quan hệ con người với con người trong quá trình hoạt
động. Sự hình thành những phẩm chất đạo đức của con người gắn với tình
cảm gia đình, với ý thức cộng đồng, giai cấp, dân tộc và nhân loại. Trong
Chống Đuyrinh, Ănghen viết “Xét cho đến cùng, mọi học thuyết về đạo đức
đã có từ trước đến nay đề là sản phẩm của tình hình kinh tế xã hội lúc bấy
giờ”. [9,tr137]. Tiếp tục phát triển quan niệm đạo đức của chủ nghĩa Mác Lênin, G.Bandzeladze cho rằng “đạo đức là hệ thống những chuẩn mực biểu
hiện sự quan tâm tự nguyện, tự giác của những con người trong xã hội với
nhau và trong quan hệ với xã hội nói chung. Bản chất đạo đức là sự quan tâm
tự giác của những con người đến lợi ích của nhau, đến lợi ích của xã hội”
[32,tr104]; Theo từ điển Tiếng Việt thì: “Đạo đức là những tiêu chuẩn, những
nguyên tắc được dư luận xã hội thừa nhận, quy định hành vi, quan hệ của con
người đối với nhau và đối với xã hội”[66, tr101]
Các khái niệm về đạo đức đều phản ánh mối quan hệ tương hỗ của con
người một cách trực tiếp hay gián tiếp nhằm mang lại lợi ích cho người khác,
cho xã hội trên cơ sở những chuẩn mực, những quy tắc định hướng điều chỉnh
- Theo từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “Giáo dục là hoạt động nhằm tác
động một cách có hệ thống đến sự phát triển thể chất và tinh thần của đối
tượng nào đó làm cho đối tượng ấy dần dần có được những phẩm chất và
năng lực theo yêu cầu đặt ra” [66,tr158]
Giáo dục đạo đức là con đường, cách thức cơ bản chủ yếu để hình
thành những phẩm chất đạo đức cho sinh viên. Giáo dục đạo đức góp phần
chuyển những quan niệm đạo đức, những chuẩn mực và nguyên tắc đạo đức
từ yêu cầu của xã hội thành sự thôi thúc nội tâm của mỗi sinh viên giúp cho
họ nhận thức một cách đầy đủ, đúng đắn và chủ động về nội dung, yêu cầu,
quy tắc đạo đức, qua đó góp phần điều chỉnh nhận thức, hành vi của sinh viên
cho phù hợp với yêu cầu của xã hội.
12
Trong nhà trường xã hội chủ nghĩa hiện nay, giáo dục đạo đức cho sinh
viên là xây dựng và phát triển các phẩm chất đạo đức của mỗi cá nhân, là hình
thành ý thức đạo đức, tình cảm đạo đức, hành vi và thói quen đạo đức của
sinh viên sao cho phù hợp với sự phát triển, vì sự tiến bộ của xã hội. Giáo dục
đạo đức là mặt quan trọng của giáo dục nhân cách hướng tới sự phát triển
toàn diện, cùng với giáo dục tư tưởng chính trị đó là bộ phận nền tảng của
giáo dục đạo đức xã hội chủ nghĩa. Hồ Chủ Tịch đã nói: “Dạy cũng như học,
phải biết chú trọng cả tài lẫn đức. Đức là đạo đức cách mạng. Đó là cái gốc
rất quan trọng” [37,tr252].
Trong vấn đề giáo dục con người thì điều quan trọng đầu tiên là giáo
dục đạo đức. Đặc biệt trong tình hình kinh tế hiện nay thì việc giáo dục đạo
đức cho sinh viên luôn là vấn đề đặt ra, giáo dục đạo đức giúp cho sinh viên
biết lựa chọn những giá trị đạo đức tích cực, biết phân biệt cái thiện, cái ác,
tốt, xấu….Giáo dục đạo đức là công việc của toàn xã hội, nhà trường và gia
đình. Trong đó thì giáo dục trong nhà trường giữ vai trò định hướng cho sinh
với việc hình thành và phát triển tài năng. Tài và đức là hai mặt không thể
tách rời. Tài năng được khẳng định và phát triển trên cơ sở đạo đức. Chính
đạọ đức giúp cho tài năng của sinh viên được phát huy và mang lại những giá
trị chân chính, chống lại những hành vi lệch lạc, phản đạo đức, gây hoạ cho
người khác. Tài năng được bộc lộ, phát triển khi nó thực hiện có mục đích
tích cực, chủ động, sáng tạo, tạo ra những giá trị xã hội chất lượng và hiệu
quả cao, đó là biểu hiện về mặt đạo đức. Đồng thời chính những giá trị đạo
đức tốt đẹp mà sinh viên có được khẳng định ở kết quả học tập và những hành
vi, hành động sống tốt đẹp.
Giáo dục đạo đức trong nhà trường là một bộ phận quan trọng để sinh
viên tiếp thu được những giá trị đích thực của cuộc sống. Để giáo dục đạo đức
đạt hiệu quả cao trong nhà trường cần phải giải quyết nhiều vấn đề giúp cho
14
sinh viên có ý thức về những phẩm chất đạo đức, có thái độ tích cực và thói
quen cùng những hành vi tương xứng.
1.2. Nét đặc thù của sinh viên và tầm quan trọng của việc giáo dục
đạo đức cho sinh viên khối trường Khoa học Xã hội và Nhân văn hiện nay
1.2.1. Nét đặc thù của sinh viên khối trường Khoa học Xã hội và
Nhân văn hiện nay
Sinh viên là tầng lớp xã hội đặc thù, là bộ phận ưu tú của thanh niên Việt
Nam, nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai của đất nước. Hiện nay có
rất nhiều quan niệm khác nhau về sinh viên, nhưng quan niện được nhiều
người trong giới quan khoa học xã hội ủng hộ là quan niệm cho rằng: “Sinh
viên là đại biểu của một nhóm xã hội đặc biệt gồm những người đang trong quá
trình chuẩn bị tri thức để trở thành chuyên gia, hoạt động lao động trong một
lĩnh vực nhất định thuộc các ngành kinh tế, văn hóa, xã hội hoặc sinh viên là
những người đang học tập ở các trường cao đẳng, đại học” [24,tr13].
quyết độc lập những vấn đề đặt ra trong cuộc sống sinh viên. Đồng thời họ
còn mang trong mình khát vọng được cống hiến, họ khao khát vươn lên để
khẳng định bản thân. Đặc biệt trong giai đoạn thanh niên, sinh viên thì khả
năng tự ý thức phát triển cao. Họ có thể tự quan sát, tự phân tích đánh giá, tự
nhận thức và điều chỉnh về hành động và thái độ đối với bản thân và xung
quanh. Họ có thể tự đánh giá hoàn thiện bản thân mình trong cuộc sống sao
cho phù hợp với yêu cầu của xã hội.
Về mặt xã hội: Trong giai đoạn này con người ngày càng hiểu biết môi
trường xã hội rộng lớn hơn nhiều. Ở lứa tuổi này sinh viên đang hình thành
những hứng thú và thái độ mới, quan tâm nhiều hơn đến việc phát triển kỹ
năng mới, ứng xử mới. Ở độ tuổi sinh là giai đoạn chín muồi về thể lực sang
trưởng thành về phương diện xã hội. Đây là thời kỳ phát triển tích cực nhất về
tình cảm đạo đức và thẩm mỹ, hình thành và ổn định tính cách. Trong thời kỳ
16
này sinh viên có kế hoạch riêng cho hoạt động của mình và độc lập trong
phán đoán và hành vi. Họ xác định được cho mình con đường sống, tích cực
nắm vững nghề nghiệp và bắt đầu thể nghiệm mình trong mọi lĩnh vực của
cuộc sống. Sinh viên mong muốn xã hội đánh giá và có khả năng đánh giá
mình, mong muốn tự hoàn thiện.
Tóm lại, sinh viên là sự tiếp nối giữa giai đoạn cuối vị thành niên sang
đầu giai đoạn người lớn trưởng thành. Ở tuổi này sinh viên có sự phát
triển của những nhu cầu có tính chất thế giới quan, nhân sinh quan, đạo
lý, hoài bão vươn tới lý tưởng. Vì vậy, đây là giai đoạn tốt nhất, quan
trọng nhất cho việc giáo dục đào tạo cho sinh viên, đồng thời phải coi
trọng giáo dục đạo đức cũng như đào tạo kiến thức khoa học chuyên
ngành. Các biện pháp giáo dục đạo đức chỉ thực sự có hiệu quả khi chúng
trở thành các hoạt động tự trải nghiệm mà mỗi sinh viên tham gia sẽ có cơ
bệnh cá nhân và bi chi phối bởi những tác động tiêu cực của cơ chế thị trường
dẫn đến mất phương hướng về chính trị, tha hoá về đạo đức, lối sống vì thế dễ
bị lôi kéo, mua chuộc vào các hoạt động không lành mạnh làm ảnh hưởng đến
bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội. Xảy ra tình trạng này là do sinh viên
vẫn đang ở tuổi chưa chín chắn, đang định hình về nhân cách, thiếu kinh
nghiệm về cuộc sống, do đó việc định hướng rèn luyện cho sinh viên biết
khắc phục những mặt yếu phát huy mặt mạnh của mình trong học tập và đặc
biệt là trong rèn luyện đạo đức để trở thành những con người đủ đức, đủ tài
đáp ứng yêu cầu của xã hội là điều rất cần thiết. Vấn đề này còn trở nên quan
trọng hơn đối với sinh viên khối trường Khoa học Xã hội và Nhân văn vì sinh
viên ở khối này sau này ra trường thường làm trong những lĩnh vực nhạy cảm,
sự tiếp xúc quan hệ và yêu cầu cao của tính tập thể, đoàn kết thì vấn đề giáo
dục đạo đức lại càng trở nên quan trọng.
18
1.2.2. Tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho sinh viên khối
trường Khoa học Xã hội và Nhân văn
Hiện nay để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước do Đảng lãnh đạo, nhằm xây dựng xã hội ngày càng giàu mạnh,
tốt đẹp thì cúng ta cần phải có nguồn lực con người vững mạnh, đó phải là
những con người mới, những con người phát triển toàn diện về mọi mặt, trong
đó đức là gốc, là cái nền để sử dụng có ích tài năng của mình giúp mình, giúp
đất nước ngày một phát triển như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy. Vì có đức mà
không có tài thì không đủ năng lực để giải quyết công việc, có tài mà không
có đức dẫn tới hỏng việc có hại cho cách mạng. Với chiến lược phát triển con
người toàn diện thì thế hệ trẻ Việt Nam cần phải được chú ý đầu tiên, bởi lẽ
họ là người chủ tương lai của đất nước và muốn hồi sinh dân tộc phải hồi sinh
thanh niên, trong đó đội ngũ sinh viên có vai trò rất quan trọng.
Sinh viên là những người năng động, sáng tạo và nhiệt tình trong các
phong trào, nhưng sinh viên còn thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống, còn bồng
bột trong hành động và xử lý mọi tình huống xảy ra nên việc giáo dục đạo
đức cho sinh viên còn xuất phát từ chính yêu cầu, mục tiêu hoàn thiện nhân
cách cho sinh viên để họ vươn lên nắm bắt tri thức, làm chủ bản thân và góp
phần quan trọng trong các hoạt động chung của xã hội.
Nhân cách con người nói chung, sinh viên nói riêng, giữa phẩm chất
đạo đức và năng lực bản thân luôn có mối quan hệ khăng khít, trong đó ưu
tiên hàng đầu là vấn đề đạo đức. Trong thời đại ngày nay khoa học kỹ thuật
phát triển như vũ bão, sự cạnh tranh giữa các nước ngày càng mãnh liệt thì
hơn bao giờ hết sinh viên phải tìm mọi cách vươn lên nắm lấy trí thức, phải
thực sự trở thành người vững chuyên môn, nghiệp vụ, những người có đủ tài;
đồng thời sinh viên phải là người có đạo đức trong sáng để giải quyết mọi
việc cách hợp tình, hợp lý.
20
Thứ hai, giáo dục đạo đức góp phần củng cố bản lĩnh chính trị, ý chí
lập thân, lập nghiệp, vươn tới những giá trị nhân văn của thời đại.
Sinh viên là những chủ nhân tương lai của đất nước nên họ luôn là đối
tượng tấn công của các thế lực thù địch, phản động đang cản trở con đường
xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Với chiến lược diễn biến hoà bình,
chúng đang hàng ngày tác động vào sinh viên trên các mặt tư tưởng, chính trị,
lối sống đặc biệt là đạo đức nhằm làm suy giảm niềm tin với Đảng, làm băng
hoại về mặt đạo đức với mục đích biến họ thành những người ích kỷ, chỉ biết
mình, quay lưng với sự nghiệp phát triển chung của đất nước mà ông cha ta
đã và đang xây dựng, họ sống thực dụng, lạnh lùng vô cảm sống không có
tình nghĩa…. Chính vì vậy, bên cạnh việc học chữ thành tài, thì việc giáo dục
đạo đức cho sinh viên càng trở nên cấp thiết hơn.
Trong điều kiện mở cửa giao lưu với thế giới bên ngoài vô cùng phức
tạp, nhà trường cần quan tâm hơn nữa đến vấn đề giáo dục đạo đức cho sinh
viên thì mới có thể giúp họ có đủ nhận thức, bản lĩnh để chống lại những tác
động tiêu cực, đồng thời góp phần vào việc thực hiện mục đích đào tạo con
người đáp ứng yêu cầu hiện nay của đất nước và thời đại.
1.3. Yêu cầu của việc giáo dục đạo đức cho sinh viên các trường đại
học thuộc khối Khoa học Xã hội và Nhân văn
1.3.1. Thống nhất tính mục đích và tính tư tưởng trong nội dung
chuẩn mực đạo đức cần giáo dục cho sinh viên khối trường Khoa học Xã
hội và Nhân văn
Ngày nay, cùng với sự phát triển và đi lên của xã hội, mỗi chúng ta
được sống trong môi trường văn minh, hiện đại hơn, nhưng kéo theo đó cũng
có nhiều vấn đề nảy sinh làm ảnh hưởng ít nhiều đến đời sống xã hội. Một
trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay, đó là đạo đức học đường của một
bộ phận sinh viên đang bị xuống cấp dẫn đến tình tranh bạo lực học đường,
22
quan hệ thầy trò bị đảo lộn. Điều này không những gây hoang mang cho dư
luận xã hội mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về lối sống đạo đức, nhân
cách của giới trẻ ngày nay.
Vì vậy, chúng ta cần tăng cường giáo dục các giá trị đạo đức nhân văn
cho sinh viên với hệ thống giá trị đạo đức: Chân, Thiện, Mỹ, Nhân, Trí, Dũng,
Trung với nước, Hiếu với dân. Như vậy, cái đức, cái thiện, lòng yêu nước,
yêu dân là cốt lõi trong giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay.
Đối với sinh viên khối trường Khoa học Xã hội và Nhân văn sau quá
trình đào tạo, họ sẽ là những cán bộ tri thức trẻ được đào tạo, rèn luyện rất cơ
bản, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, kỹ năng nghề nghiệp, có
trình độ lý luận chính trị, có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức
Đối với sinh viên khối trường Khoa học Xã hội và Nhân văn cần hình
thành đầy đủ những phẩm chất của người công dân nói chung trong các mối
quan hệ với người khác, với xã hội cũng như với chính bản thân mình. Đồng
thời sinh viên khối trường Khoa học Xã hội và Nhân văn cần thiết phải được
giáo dục những phẩm chất đạo đức sau:
- Yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, tự cường dân tộc, phấn đấu vì
dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có ý chí vươn lên đưa đất nước thoát khỏi
nghèo nàn lạc hậu, đoàn kết với nhân dân yêu hoà bình trên thế giới
trong sự nghiệp đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội.
- Có lý tưởng nghề nghiệp
- Có động cơ, thái độ học tập đúng đắn, thường xuyên học tập
nâng cao hiểu biết, trình độ chuyên môn, trình độ thẩm mỹ và thể lực
- Có ý thức đạo đức và lương tâm nghề nghiệp
- Có lòng nhân ái
- Đoàn kết, tương trợ lẫn nhau, có ý thức tập thể phấn đấu vì lợi
ích chung.
24
- Biết tôn trọng giá trị đạo đức truyền thống
- Sáng tạo trong lao động
- Tôn trọng tập thể
- Trung thực, thẳng thắn, có tinh thần ham học hỏi,cầu tiến bộ
- Có lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh, cần, kiệm, trung
thực, nhân nghĩa, tôn trọng kỷ cương phép nước, quy ước của cộng
đồng, có ý thức bảo vệ môi trường sinh thái.
Trên cơ sở những giá trị đạo đức sinh viên cần có trên, Hội sinh viên
Việt Nam đã đưa ra mô hình người sinh viên mới: “Có kiến thức vững
vàng, phong phú, có khả năng tiếp cận tri thức của thời đại, thiết tha với lý
lướt qua mọi nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ
cướp nước”. Ngày nay trong xây dựng và phát triển đất nước theo hướng
công nghiệp hóa, hiện đại hóa phát huy lòng yêu nước chính là nhằm mục tiêu
dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh. Sinh viên là
những người đang ngồi trên ghế nhà trường, nên trình độ nhận thức và giác
ngộ chính trị còn hạn chế, lập trường giai cấp chưa được rèn luyện và thử
thách, lại thiếu thực tế…. Vì vậy, giáo dục lòng yêu nước đối với sinh viên là
có ý chí tự lực, tự cường, sự nỗ lực trong học tập, lao động, sáng tạo trong tư
duy và hành động, khơi dậy lòng nhiệt tình cách mạng, biết kế thừa và phát
huy các giá trị đạo đức truyền thống, có hoài bão lớn lao và tinh thần vượt
khó vươn lên đang tiềm ẩn trong mỗi một cá nhân sinh viên.
Lòng yêu nước sẽ tiếp thêm sức mạnh cho sinh viên tiếp nối sự nghiệp
của lớp người đi trước, yêu nước đối với sinh viên được thể hiện trong tình
cảm, trong nhận thức và trong sự kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ
nghĩa xã hội, thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nhằm phát
huy mọi tiềm năng để đưa đất nước chiến thắng đói nghèo, nhân dân được ấm
no, hạnh phúc, đất nước vươn lên ngang tầm thời đại.