BÁO THÁI BÌNH THAM GIA GIẢI QUYẾT
ĐIỂM NÓNG CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
(Khảo sát báo Thái Bình từ tháng 01/2007 đến tháng 3/2011)
Chuyên ngành

: Báo chí học

Mã số

:

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG

HÀ NỘI – 2013


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự
hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Lương Khắc Hiếu. Các số liệu thống kê,
kết quả nghiên cứu là trung thực, bảo đảm tính khách quan, khoa học và
chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào.
Các tài liệu tham khảo sử dụng trong luận văn đều có chú thích nguồn
gốc xuất xứ rõ ràng.
Hà Nội, ngày 06 tháng 10 năm 2013
Tác giả


MỤC LỤC
Trang


2

méo sự thật, mưu đồ chống phá ta về dân chủ, nhân quyền ... làm phức tạp tình
hình. Có thể dẫn một vài ví dụ như: vụ khiếu kiện ở Phường Tiền Phong –
Thành Phố Thái Bình (năm 2008), vụ khiếu kiện đòi đất, cản trở dự án ở Khu
công nghiệp Gia Lễ - Đông Hưng (năm 2009 – 2010), vụ cản trở dự án Nhà
máy nhiệt điện Mỹ Lộc – Thái Thuỵ (năm 2009-2010) ...
Sau sự kiện 1997 - 1998 ở nông thôn Thái Bình, cấp uỷ các cấp trong
tỉnh đã vào cuộc tích cực, bằng mọi biện pháp làm ổn định tình hình. Nhiều
nhà nghiên cứu đã đi vào nghiên cứu, phân tích, rút kinh nghiệm, đề ra nhiều
biện pháp có hiệu quả để giải quyết điểm nóng chính trị - xã hội. Một trong
những kinh nghiệm, giải pháp góp phần giải quyết điểm nóng là phải làm tốt
công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân, bên cạnh những lợi ích
chính đáng cần được giải quyết thỏa đáng, đúng chính sách, pháp luật, “thấu
lý, đạt tình”, cần làm cho người dân thấy được lợi ích lâu dài của mình trong
các dự án phát triển để khi cần thiết vì lợi ích chung của xã hội, cộng đồng thì
cũng phải biết hy sinh một phần lợi ích cá nhân, cục bộ.
Đại hội XVIII Đảng bộ tỉnh Thái Bình (nhiệm kỳ 2010 – 2015) xác
định nhiệm vụ hàng đầu là: “phát triển kinh tế nhanh, bền vững theo hướng
công nghiệp hoá- hiện đại hoá”, bên cạnh đó, tập trung xây dựng nông thôn
mới với mục tiêu “sản xuất phát triển; cuộc sống sung túc; diện mạo sạch sẽ;
thôn, xã văn minh và quản lý dân chủ”.
Ban Thường vụ Tỉnh uỷ xác định, phát triển kinh tế và đảm bảo ổn định
xã hội địa phương là những nhiệm vụ hết sức quan trọng. Để thực hiện điều
này càng cần phải làm tốt công tác thông tin tuyên truyền, vận động, thuyết phục để
người dân hiểu và thực hiện đúng pháp luật về khiếu nại, tố cáo, chấm dứt khiếu kiện.
Dưới sự lãnh đạo, định hướng của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Ban Tuyên
giáo Tỉnh uỷ, xác định một trong những trách nhiệm xã hội của báo chí là
cung cấp thông tin, nâng cao dân trí và sự hiểu biết của nhân dân, góp phần



4

2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề về điểm nóng xã hội, điểm nóng chính trị - xã hội được nhiều
nhà nghiên cứu, lý luận chú ý, có nhiều công trình khoa học, luận án, luận văn
tìm hiểu về vấn đề này song chủ yếu dưới góc độ Chính trị học. Liên quan
đến đề tài điểm nóng, điểm nóng chính trị - xã hội đã có một số tác phẩm tiêu
biểu như:
Sau sự kiện Thái Bình, năm 1998 đoàn công tác của Học viện Chính trị
Quốc gia Hồ Chí Minh đi thực tế và tổng kết tình hình đã viết đề tài khoa học
có tên: "Tổng kết thực tiễn về xử lý điểm nóng chính trị - xã hội" do GS.TS Lê
Hữu Nghĩa làm chủ nhiệm, GS.TS Lưu Văn Sùng làm phó chủ nhiệm đề tài.
Trong đề tài này các tác giả đã trình bày tóm tắt diễn biến một số điểm nóng
chính trị-xã hội ở Thái Bình, điểm nóng tôn giáo ở Thừa Thiên - Huế, điểm
nóng liên quan đến tôn giáo ở ấp Trà Cổ xã Bình Minh, huyện Thống Nhất
tỉnh Đồng Nai và đưa ra những nhận xét khái quát, rút ra nguyên nhân, những
bài học kinh nghiệm từ quá trình xử lý ở từng nơi. Thông qua những vấn đề
đã đúc rút được trong quá trình nghiên cứu thực tiễn ở các vùng, miền, qua
nhiều góc nhìn của các tác giả tham gia đề tài, PGS.TS Hoàng Chí Bảo đã có
bài viết bước đầu khái quát lý luận về điểm nóng, điểm nóng chính trị-xã hội,
đưa ra định nghĩa, xác định yêu cầu, nhiệm vụ xử lý và quy trình xử lý các
điểm nóng chính trị-xã hội.
Trong giáo trình Xử lý tình huống chính trị (chương trình dành cho cử
nhân chính trị do GS.TS Lưu Văn Sùng và PGS.TS Hoàng Chí Bảo là tác
giả), ngoài những phần lý luận chung như khái niệm, phương pháp tiếp cận,
quy trình và giải pháp xử lý điểm nóng, điểm nóng chính trị-xã hội thì giáo
trình này còn đi sâu vào các khía cạnh như:
- Xử lý tình huống chính trị khi bộ máy cầm quyền có nạn quan liêu
tham nhũng.



6

xã hội, phương pháp tiếp cận điểm nóng chính trị-xã hội, yêu cầu cơ bản của
việc xử lý điểm nóng chính trị - xã hội và quy trình xử lý điểm nóng chính trịxã hội.
Điểm qua tình hình nghiên cứu trên đây, chúng ta thấy rằng, điểm nóng
chính trị-xã hội là vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu, của các cơ quan nghiên
cứu trong lĩnh vực Chính trị học quan tâm chú ý.
Song dưới góc độ báo chí học, đến nay chưa có công trình nào viết về
vấn đề báo chí, nhất là báo chí địa phương tham gia giải quyết điểm nóng
chính trị - xã hội. Như vậy, việc nghiên cứu đề tài Báo Thái Bình tham gia
giải quyết điểm nóng chính trị- xã hội trên địa bàn tỉnh dưới góc độ khoa
học báo chí là cần thiết, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề chức năng, vai trò của báo
chí trong việc tham gia giải quyết điểm nóng chính trị - xã hội, đề xuất
phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng công tác tham
gia giải quyết điểm nóng chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh của Báo Thái
Bình trong những năm tiếp theo.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Khái quát những vấn đề lý luận cơ bản về điểm nóng chính trị-xã hội.
- Phân tích, làm sáng tỏ vai trò, chức năng của báo chí trong việc tham
gia giải quyết điểm nóng chính trị - xã hội.
- Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động của Báo Thái Bình trong
việc tham gia giải quyết điểm nóng chính trị xã hội từ năm 2007 đến tháng
3/2011 và những vấn đề đang đặt ra..
- Đề xuất phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tham
gia giải quyết điểm nóng chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh của Báo Thái

và ý nghĩa của việc tham gia giải quyết điểm nóng chính trị - xã hội trên địa
bàn tỉnh của Báo Thái Bình.


8

- Phân tích, đánh giá kết quả tham gia giải quyết điểm nóng chính trị xã hội trên địa bàn tỉnh của Báo Thái Bình từ năm 2007 đến tháng 3/2011.
- Khái quát những vấn đề đặt ra và luận giải cơ sở khoa học của những
giải pháp nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả việc tham gia giải quyết điểm
nóng chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh của Báo Thái Bình trong những năm
tiếp theo.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo,
Luận văn gồm 3 chương, 7 tiết.


9

Chương 1
BÁO CHÍ THAM GIA GIẢI QUYẾT ĐIỂM NÓNG CHÍNH TRỊ XÃ HỘI: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
1.1. Quan niệm về điểm nóng xã hội và điểm nóng chính trị - xã hội
1.1.1. Khái niệm điểm nóng xã hội
Trong những năm gần đây, thuật ngữ “điểm nóng” được sử dụng trong
một số văn bản của các cơ quan Đảng, Nhà nước và khá phổ biến trong các
văn bản của những cơ quan bảo vệ pháp luật như Thanh tra, Viện kiểm sát,
Công an, Tòa án và cả trong đời sống sinh hoạt thường ngày.
Trên báo chí, có rất nhiều bài báo đề cập đến thuật ngữ này trong nhiều
văn cảnh khác nhau. Có thể kể đến như: điểm nóng mại dâm, điểm nóng ma
tuý, điểm nóng an ninh, điểm nóng chạy việc…
Tuy nhiên, chưa có cơ quan nào, ngành đưa ra khái niệm đầy đủ, chính

nóng xã hội.
Có nhiều dấu hiệu để nhận biết sự xuất hiện của điểm nóng xã hội.
Chẳng hạn như: đời sống xã hội trong trạng thái không bình thường, bất ổn
định, có lúc rối loạn; sự phản ứng, xung đột của đám đông, của các lực lượng
không còn tự kiềm chế được trở thành sức mạnh, áp lực chống đối lẫn nhau;
hành vi của đám đông quần chúng đã vượt qua ngoài khuôn khổ của pháp luật
và chuẩn mực văn hoá đạo đức; diễn ra trong không gian và thời gian nhất
định, có khả năng lan tỏa sang nơi khác.
Theo các tác giả giáo trình Xử lý tình huống chính trị của Học viện
Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh: Điểm nóng xã hội có thể diễn ra ở
những địa bàn và trong những lĩnh vực khác nhau. Nó có thể phát
sinh ở khu vực nông thôn, miền núi hay thành thị, ở các xí nghiệp
hay trường học… nó có thể diễn ra trong lĩnh vực kinh tế, chính trị
hay xã hội… Điểm nóng xảy ra ở các khu vực trên được gọi chung
là điểm nóng xã hội. [14, tr 10].


11

Từ những quan niệm nêu trên có thể khái quát: điểm nóng xã hội là đời
sống xã hội trong trạng thái không bình thường, bất ổn định, rối loạn, diễn ra
sự xung đột, chống đối giữa các lực lượng với những hành vi không còn tự
kiềm chế được, đã vượt ra ngoài khuôn khổ của pháp luật và chuẩn mực văn
hoá đạo đức, diễn ra tại một địa điểm, trong một thời gian nhất định và có
khả năng lan tỏa sang nơi khác.
1.1.2. Điểm nóng chính trị - xã hội
Theo quan điểm của các nhà Chính trị học, điểm nóng chính trị- xã hội
là điểm nóng xã hội diễn ra trong lĩnh vực chính trị- xã hội khi mà sự chống
đối của đám đông quần chúng của các lực lượng đối lập đã hướng trực tiếp
vào những người nắm quyền lực chính trị, cơ quan quyền lực và thể chế chính

họ đấu tranh đòi sửa chữa, bổ sung hay xóa bỏ hoặc ban hành chính sách, luật mới.
- Chống đối thể chế chính trị xã hội. Với chiêu bài đấu tranh cho tự do
dân chủ, sự chống đối này hướng vào việc thay đổi căn bản hệ thống định chế
chính trị, thiết chế tổ chức, phương thức vận hành của hệ thống chính trị - xã
hội; mà thực chất là đòi thay đổi chủ thể quyền lực chính trị-xã hội.
Nhìn chung, hình thức phổ biến nhất là những cuộc khiếu kiện tập thể
vượt cấp, những cuộc biểu tình của quần chúng quy mô có tổ chức, có sự chỉ
đạo chặt chẽ với những yêu sách hướng trực tiếp vào quyền lực chính trị của
xã hội mà trọng tâm là quyền lực nhà nước.
Trong thực tiễn thường xảy ra các điểm nóng xã hội nhiều hơn là các
điểm nóng chính trị- xã hội. Còn điểm nóng chính trị- xã hội xảy ra ít hơn
nhưng phức tạp và quyết liệt hơn vì nó liên quan trực tiếp tới quyền lực nhà
nước. Tuy nhiên, điểm nóng xã hội trong các lĩnh vực khác đều có khả năng
trực tiếp trở thành điểm nóng chính trị- xã hội. Chẳng hạn, những cuộc đình
công, bãi công của người lao động chống giới chủ, học sinh bãi khoá chống
ban lãnh đạo nhà trường, nông dân tranh chấp đất đai với nhau… nếu không


13

có cách xử lý đúng đều có thể chuyển thành cuộc đấu tranh chống chính chính
quyền nhà nước. Như vậy, nếu chúng ta xử lý tốt điểm nóng xã hội thì sẽ hạn
chế sự phát sinh điểm nóng chính trị- xã hội. Điểm nóng xã hội có thể có
nguồn gốc từ những tranh chấp dân sự, từ sự khiếu kiện của nhân dân không
được giải quyết kịp thời, để dây dưa, kéo dài, gây tích đọng mâu thuẫn và
bùng phát thành điểm nóng chính trị- xã hội. Do đó, để điểm nóng xã hội và
điểm nóng chính trị- xã hội không nổ ra cần giải quyết tốt những tranh chấp
về mặt dân sự, giải quyết kịp thời những khiếu kiện của nhân dân; ngăn ngừa
sự chống đối của các lực lượng phản động.
Từ sự phân tích trên có thể cho thấy, điểm nóng chính trị - xã hội có nổ

tế thị trường, những vấn đề đã và đang tồn tại trong xã hội ở nhiều khía
cạnh… vẫn là những nguyên nhân dẫn đến những điểm nóng chính trị-xã hội.
1.2. Chức năng và vai trò của báo chí trong việc tham gia giải quyết
điểm nóng chính trị - xã hội.
1.2.1. Quan niệm về chức năng và nhiệm vụ của báo chí
Cũng như mọi nền báo chí, báo chí Việt Nam có nhiều chức năng và
nhiệm vụ. Có thể nêu một số đặc trưng cơ bản của báo chí Việt Nam như sau:
Chức năng thông tin: đây là chức năng cơ bản mang tính tiên quyết của
báo chí. Báo chí tồn tại và phát triển là để đáp ứng nhu cầu thông tin ngày
càng cao của con người và xã hội. Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu
thông tin của quần chúng càng đòi hỏi cao, đa dạng và phong phú hơn. Ngoài
ra, thông tin báo chí cũng đồng thời là chất liệu và động lực của sự phát triển kinh
tế - xã hội.
Chức năng định hướng, giáo dục chính trị, tư tưởng: Định hướng,
giáo dục chính trị, tư tưởng thực chất là tuyên truyền và bảo vệ hệ tư tưởng
của giai cấp công nhân. Báo chí nước ta là công cụ tuyên truyền của Đảng,
vì vậy, trước hết, cần tuyên truyền, phổ biến chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật


15

của Nhà nước đến mọi tầng lớp nhân dân để tạo nên các phong trào, các
hành động cách mạng mạnh mẽ. Đồng thời, báo chí cũng là diễn đàn của
nhân dân. Báo chí phản ánh một cách trung thực tâm tư, nguyện vọng, mong
muốn của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Chức năng định hướng của
báo chí chính là không ngừng nâng cao nhận thức chính trị, tính tự giác của
quần chúng nhân dân; đồng thời, tạo lập dư luận xã hội theo đúng định
hướng tuyên truyền của Đảng.
Chức năng văn hóa, giáo dục: Báo chí là bộ phận cấu thành của văn

trí mà còn là đòi hỏi thiết yếu của đời sống xã hội. Quảng cáo - dịch vụ là nhu
cầu sống còn, nhu cầu tồn tại và phát triển của bản thân xã hội hiện đại.
Cùng với những chức năng cơ bản trên, báo chí cách mạng Việt Nam
có những nhiệm vụ được quy định trong Luật Báo chí (sửa đổi năm 1999).
Trong điều kiện của một xã hội đang hội nhập quốc tế như hiện nay thì cần
lưu ý tới trách nhiệm xã hội của báo chí ở một số lĩnh vực sau:
Trách nhiệm xã hội trong cung cấp thông tin: Thông tin tác động trực
tiếp đến đời sống xã hội, nó ảnh hưởng trực tiếp tới tâm tư, nguyện vọng, tình
cảm của con người, vì lẽ đó, nó làm thay đổi nhận thức, quan niệm, thái độ và
hành vi của con người. Nó tạo ra dư luận và áp lực xã hội đối với một hiện
tượng, sự kiện cụ thể. Vì vậy, thông tin báo chí phải trung thực, khách quan
và có tính định hướng, xây dựng cao. Nếu thông tin bị bóp méo, cắt xén,
xuyên tạc sẽ đưa đến những hậu quả xã hội khôn lường, sẽ làm tổn hại đến uy
tín cá nhân, cơ quan, đoàn thể, làm phá sản các doanh nghiệp… từ đó gây ra
những hậu quả xã hội nghiêm trọng.
Bên cạnh đó, có những thông tin dù là đúng nhưng sẽ gây sốc, tạo tâm
lý hoang mang, hoảng sợ, mất lòng tin vào con người, vào cuộc sống, vì thế
khi đưa tin cũng cần xác định liều lượng và cách tiếp cận cụ thể. Thông tin
báo chí xét cho cùng là hướng tới giúp cho xã hội, con người ngày càng cao
đẹp hơn. Vì vậy, những thông tin dẫn đến những hậu quả trái với mục tiêu
này đều là phản tuyên truyền, và cần tránh.


17

Trách nhiệm nâng cao dân trí và sự hiểu biết của nhân dân: Trong điều
kiện dân trí, trình độ văn hóa thấp, đời sống vật chất và tinh thần của người
dân còn gặp nhiều khó khăn, giáo dục còn nhiều bất cập, vì thế, hơn mọi loại
hình truyền thông khác, báo chí phải đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong
công tác nâng cao dân trí và sự hiểu biết của mọi tầng lớp nhân dân. Qua báo

thay thế bằng hệ thống giá trị xã hội mới phù hợp hơn thì báo chí với chức
năng, nhiệm vụ và lợi thế đặc thù của mình phải nhạy bén, sáng suốt, kịp thời
phát hiện, ủng hộ, cổ vũ những nhân tố mới, giá trị nhân văn mới. Tích cực
tham gia xây dựng và giám sát việc giữ gìn, bảo lưu, kế thừa và phát huy các
giá trị truyền thống của dân tộc; đồng thời, tích cực tham gia lựa chọn, ủng
hộ, hướng dẫn tiếp thu những tinh hoa, giá trị mới của nhân loại. Phát hiện và
cổ vũ những nhân tố tích cực, nhân tố mới cũng có nghĩa là báo chí trực tiếp
xây dựng xã hội mới ngày càng tốt đẹp.
Trách nhiệm chống các hiện tượng tiêu cực: thoái hóa, biến chất, tham
nhũng, tội phạm và tệ nạn xã hội đang là những vấn đề xã hội gây nhiều bức
xúc. Đấu tranh phòng, chống các hiện tượng tiêu cực đang hàng ngày hàng
giờ hủy hoại đời sống bình yên và tốt đẹp của nhân dân là trách nhiệm xã hội
cao cả của báo chí. Phát hiện, kiên quyết đấu tranh, tạo áp lực dư luận xã hội
đối với những biểu hiện thoái hóa, biến chất của một số cán bộ, đảng viên cơ
hội, tham nhũng đang trở thành một đòi hỏi đối với báo giới. Thời gian qua
báo chí đã có công lớn trong việc phát hiện và đưa ra công luận nhiều vụ tham
nhũng, giúp cơ quan chức năng xử lý kịp thời. Báo chí cũng kiên quyết đấu
tranh tố cáo, phê phán, lên án những tệ nạn xã hội gay gắt, góp phần làm lành
mạnh đời sống xã hội.
Trách nhiệm xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc: Xây dựng khối
đại đoàn kết toàn dân tộc là một chiến lược lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc Việt Nam. Tuyên truyền, cổ vũ và tích cực tham gia xây dựng khối đại
đoàn kết toàn dân tộc là trách nhiệm xã hội của báo chí, nhất là trong điều


19

kiện giao thông đi lại tại một số vùng cao, vùng sâu, vùng xa còn khó khăn;
đời sống vật chất - văn hóa - tinh thần của đồng bào dân tộc còn nhiều khó
khăn, các thế lực phản động thù địch đang lợi dụng những hạn chế, khó khăn

mạnh mẽ của kỹ thuật thông tin và nhu cầu về thông tin rất cao thì chức
năng “tuyên truyền, cổ động, tổ chức tập thể” tuy là mặt cơ bản nhưng
chưa bao hàm được toàn bộ vai trò của thông tin [40, tr 90].
Vì thế nhà báo Hữu Thọ nhấn mạnh: “gần đây, Đảng ta đã tiến tới định
hình chức năng của báo chí, đó là chức năng “thông tin, giáo dục và chỉ đạo”
[45, tr26].
Vấn đề giải quyết điểm nóng chính trị - xã hội đòi hỏi sự vào cuộc trực
tiếp của cấp uỷ Đảng, chính quyền tại địa phương, trong đó công tác thông
tin, tuyên truyền phải được đặt lên hàng đầu, cùng với những giải pháp từ
phía cơ quan chính quyền. Trong những nội dung đó, báo chí đóng góp một
phần tích cực trong việc tham gia thông tin, tuyên truyền, vận động, thuyết
phục quần chúng, duy trì và đảm bảo sự ổn định của xã hội. Tham gia giải
quyết điểm nóng chính trị-xã hội là một chức năng không thể thiếu của báo
chí. Điều này xuất phát từ chính vai trò tự thân của báo chí trong đời sống xã
hội và cũng xuất phát từ chính chức năng của báo chí.
Xuất phát từ vai trò, chức năng của báo chí trong đời sống xã hội. Luật
báo chí nước ta đã quy định báo chí, có nhiệm vụ và quyền hạn: Thông tin
trung thực về tình hình trong nước và thế giới phù hợp với lợi ích của đất nước
và của nhân dân; Tuyên truyền, phổ biến, góp phần xây dựng và bảo vệ đường
lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thành tựu của
đất nước và thế giới theo tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí; góp phần ổn
định chính trị, nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu văn hoá lành mạnh của nhân
dân, bảo vệ và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, xây dựng và phát huy
dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường khối đoàn kết toàn dân, xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; Phản ánh và hướng dẫn dư luận xã hội;
làm diễn đàn thực hiện quyền tự do ngôn luận của nhân dân; Phát hiện, nêu


21



quan trọng là phản ánh dư luận xã hội. Báo chí không chỉ phản ánh dư luận xã
hội một cách thụ động mà còn tác động vào dư luận xã hội góp phần hình
thành tâm lý, dư luận xã hội tích cực. Khi đã hình thành tâm lý xã hội tích cực
thì nó có tác dụng điều chỉnh xã hội. Ở lĩnh vực này, thực sự báo chí là một
công cụ thực hiện dân chủ hoá đời sống xã hội, và do đó nó có sức mạnh quản
lý xã hội.
Khi điểm nóng chính trị-xã hội xảy ra, ngay lập tức có rất nhiều luồng
thông tin tác động đến công chúng. Có những thông tin đúng, đáng tin cậy,
song cũng có không ít những thông tin trái chiều do các thế lực chống đối
hoặc thậm chí là thù địch dựng nên nhằm gây nhiễu thông tin, làm xôn xao dư
luận, để nhận cơ hội đó mưu lợi riêng hoặc chống phá chính quyền. Chính bởi
vậy, bên cạnh thông tin của các cơ quan chức năng, với vai trò là cơ quan
ngôn luận của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị- xã hội, diễn đàn của
nhân dân, thông tin trên báo chí là rất quan trọng. Đây là kênh thông tin được
công chúng trông đợi để đưa ra những câu trả lời chính xác cho vấn đề mà họ
đang quan tâm.
Điều này đòi hỏi: Báo chí phải gắn với tính thời sự để thông tin
những việc mới xảy ra, có ý nghĩa cho đông đảo bạn đọc. Nhưng
không chỉ dừng lại ở đó mà còn có trách nhiệm giải đáp, giải thích
những vấn đề đặt ra trong cuộc sống. Bên cạnh việc thông tin,
người làm báo phải đánh giá, phân tích ý nghĩa của những sự kiện
mới và cuối cùng là tỏ thái độ ủng hộ hay phản đối sự kiện đó với
những cách khác nhau [46, tr300].
Thông tin báo chí phải góp phần làm rõ bản chất, nguyên nhân chính
dẫn tới mất ổn định, thống nhất về nhận thức và hành động, xây dựng ý chí,
quyết tâm trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, lấy lại niềm tin của nhân dân
vào cấp ủy, chính quyền, địa phương. Tiếng nói của báo chí góp phần thống