ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------

ĐÀO THU HÀ

VAI TRÒ CỦA THANH NIÊN ĐỐI VỚI VIỆC GIỮ GÌN
VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Triết học

HÀ NỘI, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------

ĐÀO THU HÀ

VAI TRÒ CỦA THANH NIÊN ĐỐI VỚI VIỆC GIỮ GÌN
VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Triết học
Mã số: 60 22 03 01

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Lƣơng Thùy Liên


Học viên

Đào Thu Hà


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 3
CHƢƠNG 1: VAI TRÒ CỦA THANH NIÊN ĐỐI VỚI VIỆC GIỮ GÌN VÀ
PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM: MỘT SỐ
VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG ................................................................................. 14
1.1. Giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống ở Việt Nam: khái niệm,
một số nội dung và cách thức cơ bản ................................................................. 14
1.1.1. Khái niệm giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống ...................14
1.1.2. Những nội dung cơ bản của việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa
truyền thống ở Việt Nam ...................................................................................26
1.1.3. Những cách thức cơ bản của việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa
truyền thống ở Việt Nam ...................................................................................32
1.2. Thanh niên Việt Nam và những yếu tố ảnh hƣởng đến việc thực hiện vai
trò của thanh niên đối với việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền
thống ở Việt Nam hiện nay ................................................................................. 36
1.2.1. Thanh niên Việt Nam: đặc điểm và vai trò ..............................................36
1.2.2. Những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện vai trò của thanh niên đối
với việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống ở Việt Nam hiện nay
...........................................................................................................................48
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 ........................................................................................ 54
CHƢƠNG 2: VAI TRÒ CỦA THANH NIÊN ĐỐI VỚI VIỆC GIỮ GÌN VÀ
PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM HIỆN
NAY: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ................................................................ 55
2.1. Thực trạng thực hiện vai trò của thanh niên đối với việc giữ gìn và phát
huy giá trị văn hóa truyền thống ở Việt Nam hiện nay ................................... 55

triển của các nước là sự phai nhạt dần, thậm chí có khi đánh mất cả giá trị văn
hóa truyền thống của dân tộc mình.
Edonard Herriot đã từng nói: “Văn hóa là cái gì còn lại khi người ta đã
quên đi tất cả, là cái vẫn thiếu khi người ta đã học tất cả”. Hơn nữa, văn hóa
còn là cái để phân biệt con người với động vật, một cá thể người chỉ thực sự
được coi là người khi người đó có văn hóa. Tuy nhiên, trong khi sử dụng văn
hóa để phân biệt con người với con vật thì không có nghĩa là giữa con người
với nhau không có sự phân biệt về văn hóa, mà trái lại văn hóa chính là cái để
phân biệt người này với người khác, dân tộc này với dân tộc khác. Một khi
hội nhập mà bị hòa tan, hợp tác mà bị lệ thuộc để rồi phải đánh mất giá trị văn
hóa truyền thống thì chẳng khác nào tự đánh mất chính mình. Dân tộc đó sẽ
không thể nào có độc lập, tự do và phát triển bền vững. Bởi vậy, việc giữ gìn
và phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong quá trình hội nhập quốc tế phải
luôn được đề cao, coi trọng. Giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống
không chỉ là việc đấu tranh chống tình trạng lệ thuộc vào dân tộc khác, mà
quan trọng hơn là phát huy được sức mạnh vốn có của dân tộc mình để biến

3


thành động lực phát triển. Lịch sử đã chứng minh, không có một quốc gia nào
bị mất giá trị văn hóa truyền thống mà vẫn giữ nguyên được nền độc lập
nước nhà. Nếu có độc lập, có chăng chỉ là độc lập hình thức, thực chất
vẫn chỉ là bị nô dịch, bị phụ thuộc vào các quốc gia bên ngoài. Nếu không
giữ gìn và phát huy được giá trị văn hóa truyền thống thì đất nước ta
không thể tiếp tục hội nhập được hoặc quá trình hội nhập cũng chẳng đem
đến kết quả khả quan như chúng ta mong đợi. Hơn thế, trong nhiều trường
hợp, khả năng giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống còn là
thước đo tính bền vững của một chính phủ. Nếu đất nước ta giữ gìn và
phát huy được giá trị của dân tộc thì chúng ta sẽ có vị thế cao hơn trên

Việt Nam hiện nay. Trong “Thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc nhân
dịp Tết Nguyên đán năm 1946” Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Một năm
khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của
xã hội”. Người cũng nói: “Đâu cần thanh niên có – Việc gì khó thanh niên
làm” [55, 621].
Với vai trò là lực lượng xã hội to lớn, là nguồn lực mạnh mẽ thúc đẩy
sự phát triển xã hội hiện tại và là chủ nhân tương lai của đất nước, thanh niên
Việt Nam đã thực hiện vai trò đối với việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa
truyền thống như thế nào? Và cần phải làm gì để nâng cao hơn nữa vai trò
của thanh niên đối với việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống
Việt Nam? Đây là vấn đề có ý nghĩa sống còn, là niềm trăn trở của nhân dân Việt
Nam nói chung và của thanh niên Việt Nam nói riêng. Chúng tôi thiết nghĩ “Vai
trò của thanh niên đối với việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống
ở Việt Nam hiện nay” là vấn đề mang tính thời sự cấp bách, luôn luôn có giá trị
và cần được khuyến khích cả về mặt lý luận, cả về mặt thực tiễn.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Các tài liệu nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn có thể chia làm 3
nhóm:

5


Thứ nhất, nhóm những nghiên cứu về văn hóa và giá trị văn hóa
truyền thống Việt Nam
Nghiên cứu về văn hóa và giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam là
một đề tài rộng lớn nhưng không kém phần hấp dẫn. Trong thời gian qua
đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học đề cập đến vấn đề nói trên.
Có thể kể đến một số công trình:
Tác phẩm “Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam” của Trần Ngọc Thêm,
(NXB TP. Hồ Chí Minh, năm 1997). Trong tác phẩm này, tác giả đã đi sâu

Nguyễn Trọng Chuẩn, Phạm Văn Đức, Hồ Sĩ Quý (đồng chủ biên); tác
phẩm“Việt Nam văn hóa sử cương” của Đào Duy Anh (NXB Văn hóa –
Thông tin, Hà Nội 2002); “Đại cương về văn hóa Việt Nam” của Phạm Thái
Việt (chủ biên) và Đào Ngọc Tuấn (NXB Văn hóa thông tin, Hà Nội, 2004);
“Những giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam” do Ngô Đức Thịnh chủ
biên (NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2010)…
Có thể thấy rằng, nghiên cứu về văn hóa và giá trị văn hóa truyền thống
Việt Nam giúp chúng ta hiểu được chính nội tại, tinh túy của dân tộc mình, từ
đó tự bảo vệ được mình trước sức ép của các thế lực bên ngoài và nhất là
trong quá trình toàn cầu hóa hiện nay.
Thứ hai, nhóm những nghiên cứu về vấn đề giữ gìn và phát huy giá
trị văn hóa truyền thống
Đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề giữ gìn và phát huy giá trị văn
hóa truyền thống nói chung và trong thời kỳ hiện nay, có thể kể đến một số công
trình:
Tác phẩm “Giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc Việt Nam” của
Trần Văn Giàu (Giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc Việt Nam, NXB
Thành phố Hồ Chí Minh, 1993): Từ việc phân tích một cách sâu sắc về các
giá trị tinh thần truyền thống của người Việt Nam, tác giả Trần Văn Giàu đã
khẳng định tính bền vững, trường tồn của các giá trị truyền thống. Đặc biệt, ở

7


góc độ sử học và đạo đức học, tác giả đã phân tích sự vận động của những giá
trị tinh thần truyền thống qua những sự kiện phong phú của lịch sử Việt Nam.
Từ đó, tác giả đã khẳng định sự cần thiết phải bảo vệ, giữ gìn và kế thừa, phát
huy giá trị văn hóa truyền thống trong quá trình xây dựng xã hội mới.
Tác phẩm “Toàn cầu hóa và vấn đề bảo tồn văn hóa dân tộc” do
Trường Lưu biên soạn (NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2003). Trên cơ sở

xây dựng được hệ thống lý luận cơ bản về văn hóa, giá trị văn hóa, biến đổi
giá trị văn hóa. Bên cạnh đó, tác phẩm cũng chỉ ra được thực trạng biến đổi
các giá trị văn hóa trong điều kiện xây dựng nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay. Từ đó tác phẩm góp phần bổ sung
và hoàn thiện hệ thống đường lối, chính sách về phát triển văn hóa và con
người, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc,
hình thành các giá trị văn hóa mới trong điều kiện công nghiệp hóa, hiện đại
hóa gắn với phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Trong bài báo “Khả năng phát triển giá trị truyền thống Việt Nam
trước xu thế toàn cầu hóa” (Tạp chí Triết học, số 3, tháng 8 – 2001), Nguyễn
Tài Thư đã chỉ ra những cơ hội và đặc biệt là thách thức của văn hóa truyền
thống Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa. Trước tình hình đó, tác giả cho
rằng chúng ta cần phải chủ động đón nhận thách thức của toàn cầu hóa để hội
nhập và đưa giá trị truyền thống dân tộc lên một bước mới. Ví toàn cầu hóa
như “một dòng nước lớn” đang lan tràn khắp mọi nơi, ông cho rằng chúng ta cần
phải “bơi” theo nó, có bản lĩnh sẽ không bị “chết chìm”, có thông minh và sáng
tạo sẽ tranh thủ được nhiều cơ hội, tránh khỏi nhiều nguy cơ. Giá trị văn hóa
truyền thống có thể qua đây mà được giữ gìn, nâng cao và phong phú hơn.
Ngoài ra, chúng ta còn có thể đề cập đến nhiều công trình khác như:
“Phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiê ̣n
đaị hóa” do Lê Như Hoa chủ biên (NXB Văn hóa - thông tin, Hà Nội, 1996);
“Xây dựng và phát triển nền văn hóa Viê ̣t Nam tiên tiế n , đâm
̣ đà bản sắ c

9


dân tộc” (NXB Chính trị quốc gia , Hà Nội, 2001) của Nguyễn Khoa Điềm;
Đỗ Huy với tác phẩm “Văn hóa và phát triển” (NXB Chính trị Quốc gia, Hà
Nội, 2005); “Một nền văn hóa văn nghệ đậm đà bản sắc dân tộc với nhiều

chưa có một lời giải hoàn toàn rõ ràng, đầy đủ cho vấn đề đó. Chính vì vậy,
trong đề tài luận văn, chúng tôi cố gắng giải quyết vấn đề này một cách khái
quát, cơ bản và đầy đủ hơn. Với tinh thần học hỏi, tiếp thu, kế thừa, chúng tôi
triển khai đề tài này với mong muốn đưa ra một cái nhìn tổng hợp, khái quát
và chỉnh thể về vấn đề vai trò của thanh niên đối với việc giữ gìn và phát huy
giá trị văn hóa truyền thống hiện nay.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
a. Mục đích của luận văn: Làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về
vai trò của thanh niên đối với việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền
thống ở Việt Nam hiện nay. Từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao vai
trò của thanh niên đối với việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền
thống ở Việt Nam hiện nay.
b. Từ mục đích trên, luận văn có nhiêm vụ:
- Làm rõ một số vấn đề lý luận về vai trò của thanh niên đối với việc
giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống ở Việt Nam.
- Làm rõ thực trạng việc thực hiện vai trò của thanh niên đối với việc
giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống ở Việt Nam hiện nay.
- Xác định một số vấn đề đặt ra, trên cơ sở đó đưa ra một số giải pháp
nhằm nâng cao vai trò của thanh niên đối với việc giữ gìn và phát huy giá trị
văn hóa truyền thống ở Việt Nam hiện nay.
4. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của luận văn: vai trò của thanh niên đối với
việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống ở Việt Nam.
- Phạm vi nghiên cứu:

11


Về mặt thời gian, luận văn nghiên cứu vai trò của thanh niên đối với
việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống ở Việt Nam từ khi Đổi

về triết học, văn hóa, văn hóa học…
8. Kết cấu
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận
văn gồm 2 chương, 5 tiết.

13


CHƢƠNG 1
VAI TRÒ CỦA THANH NIÊN ĐỐI VỚI VIỆC GIỮ GÌN
VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM:
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG
1.1. Giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống ở Việt Nam: khái
niệm, một số nội dung và cách thức cơ bản
1.1.1. Khái niệm giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống
* Khái niệm “giá trị văn hóa truyền thống”
Để tìm hiểu khái niệm giá trị văn hóa truyền thống, chúng ta nghiên
cứu các khái niệm: giá trị, văn hóa, truyền thống.
Giá trị là những thành tựu của con người góp vào sự phát triển đi lên
của lịch sử xã hội, phục vụ cho lợi ích và hạnh phúc của con người [78, 10].
Cho nên, nói đến giá trị tức là muốn khẳng định mặt tích cực, mặt
chính diện, nghĩa là đã bao hàm quan điểm coi giá trị gắn liền với cái đúng,
cái tốt, cái hay, cái đẹp, có khả năng thôi thúc con người hành động và nỗ lực
vươn tới. Hình thức biểu hiện của giá trị rất phong phú, đa dạng tùy thuộc vào
sự đa dạng trong nhu cầu của con người. Do đó, các giá trị được chia thành:
giá trị vật chất và giá trị tinh thần. Giá trị vật chất được biểu hiện rõ trong đời
sống kinh tế, còn giá trị tinh thần biểu hiện ở tư tưởng, đạo đức, văn hóa, nghệ
thuật... Tuy nhiên sự phân biệt này chỉ có ý nghĩa tương đối vì các giá trị này
có liên hệ, tác động qua lại lẫn nhau.
Văn hóa ra đời trong buổi bình minh của lịch sử nhân loại. Qua các thời

truyền thống giai đoạn này có thể phát huy tác dụng nhưng giai đoạn khác có
thể trở thành vật cản đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Khi
nói về điều này, C.Mác khẳng định “Truyền thống của tất cả các thế hệ đã
chết đè nặng như quả núi lên đầu óc những người đang sống” [48, 145]. Bởi
vậy, khi nói đến truyền thống cần phân biệt những truyền thống lạc hậu, lỗi
thời cần phải khắc phục, loại bỏ; còn những truyền thống tốt đẹp, những

15


truyền thống tạo nên các giá trị và bản sắc riêng cần phải được duy trì, bảo
tồn và phát triển, những truyền thống như thế được nhà nghiên cứu Trần Văn
Giàu gọi là giá trị truyền thống.
Từ khái niệm giá trị, khái niệm văn hóa và khái niệm truyền thống,
theo chúng tôi, giá trị văn hóa truyền thống là:
Giá trị văn hóa truyền thống là tổng thể các giá trị vật chất và tinh
thần mang tính ổn định do con người sáng tạo và tích lũy, đã được cộng đồng
thừa nhận và ăn sâu vào tâm lý, tập quán xã hội từ thế hệ này sang thế hệ
khác của dân tộc, nó có tác dụng định hướng, đánh giá và điều chỉnh các
hoạt động xã hội nhằm vươn tới cái đúng, cái tốt đẹp.
Giá trị văn hóa truyền thống chính là những giá trị tốt đẹp, có tác động
tích cực tới cộng đồng, điều chỉnh hành vi cá nhân cũng như mọi mối quan hệ
trong xã hội, được đông đảo thừa nhận, mang tính ổn định tương đối và ăn
sâu vào tâm lý, tập quán xã hội từ thế hệ này sang thế hệ khác của dân tộc. Vì
vậy, có thể nói, giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc là những đặc thù
nhất, bản chất nhất, đặc trưng cho tinh thần dân tộc, góp phần tạo nên cốt
cách của dân tộc Việt Nam.
* Khái niệm “giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống”
Theo quan điểm của chúng tôi, giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa
truyền thống là làm cho những giá trị vật chất và giá trị tinh thần tiếp tục

dần dần loại bỏ khỏi tiến trình phát triển.
Thứ tư, đặt phát huy giá trị trong quan hệ với kinh tế. Việc xây dựng và
phát triển kinh tế cần nhằm mục tiêu cuối cùng là văn hóa, là tạo điều kiện
cho con người phát triển toàn diện. Mặc khác, phát triển văn hóa phải trên nền
tảng kinh tế, xem kinh tế là môi trường để giá trị văn hóa được phát huy. Phải
từ tính quyết định của cái thứ nhất đối với cái thứ hai.

17


* Nội dung các giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam
Giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam biểu hiện trong mọi lĩnh vực của
đời sống, tạo nên bộ mặt tinh thần phong phú cho xã hội, được thể hiện qua
các hệ giá trị khác nhau. Ở bất cứ lĩnh vực nào, chúng đều kết tinh thành hệ
giá trị văn hóa truyền thống dân tộc và được lưu truyền qua ngàn đời. Có thể
kể đến những giá trị tiêu biểu của văn hóa truyền thống Việt Nam mà gắn trực
tiếp với thanh niên, những giá trị này được sắp xếp thành 4 lớp, đó là:
Lớp thứ nhất là: Yêu nước, ý chí tự cường dân tộc. Đây là sợi chỉ đỏ
xuyên suốt phẩm chất và giá trị truyền thống Việt Nam.
Tình yêu nước là tình cảm thiêng liêng , vô cùng cao quý của mọi dân
tộc trên toàn thế giới. Đó là giá tri ̣phổ biến mang tầm nhân loại . Ở Việt Nam,
yêu nước không chỉ là một nét đẹp đạo đức, một nét văn hóa mà còn kết tinh
thành giá trị bền vững của văn hóa truyền thống dân tộc. Chủ nghĩa yêu nước
Việt Nam được sản sinh và nuôi dưỡng trong lịch sử dựng nước và giữ nước
hàng nghìn năm cho tới ngày nay vừa anh hùng vừa bi tráng. Đó là “động lực
tình cảm lớn nhất của đời sống dân tộc, đồng thời là bậc thang cao nhất trong
hệ thống giá trị đạo đức của dân tộc ta” [35, 74].
Chủ nghĩa yêu nước là tình yêu đối với đất nước, lòng trung thành với
Tổ quốc, đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết, chăm lo xây dựng
quê hương, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, giữ gìn và phát huy bản sắc

Tinh thần đoàn kết, ý thức cố kết cộng đồng là một nét nổi bật, là một
đặc tính truyền thống Việt Nam, trước hết là trong chống thiên tai và sau đó là
chống giặc ngoại xâm. Lịch sử đã chứng minh, xã hội Việt Nam là xã hội
nông nghiệp, ngay từ khi thành lập Nhà nước Văn Lang, điều kiện quan trọng
nhất để hình thành Nhà nước là việc đắp đê ngăn lũ để sản xuất chứ không
phải do phân hóa xã hội, và điều đó rất cần tinh thần đoàn kết của cộng đồng.
Trong các cuộc kháng chiến, đứng trước kẻ thù lớn mạnh, dân tộc Việt Nam
dùng lối đánh du kích, tập hợp sự đoàn kết của nhân dân để đấu tranh giành

19


độc lập và chiến thắng ngoại xâm. Chính vì vậy, nước Việt Nam tuy đất
không rộng, người không đông nhưng với tinh thần yêu nước sâu sắc và ý
thức đoàn kết cộng đồng đã chiến thắng tất cả những kẻ xâm lược, mang lại
cuộc sống hòa bình cho nhân dân.
Lớp thứ ba là: Cần cù, hiếu học, dũng cảm, sáng tạo và lạc quan. Đây
là phẩm chất tự có của dân tộc.
Tinh thần cần cù, dũng cảm và sáng tạo là một yêu cầu khách quan của
con người Việt Nam. Theo Trần Văn Giàu, khái niệm “cần” được hiểu như
sau: “một chữ “cần” mà được hiểu khác nhau, được đánh giá không giống
nhau tùy xã hội, tùy hạng người. Cách hiểu sâu nhất, đánh giá đúng nhất là
cách mác xít, xem “cần” là điều kiện, nguồn gốc làm xuất hiện loài người, là
sức sáng tạo của cải vật chất và tinh thần cho nhân loại, nó là một động lực
đẩy xã hội tiến lên” [23, 152]. Có thể khẳng định, lao động sáng tạo, chịu
đựng gian khó, cần cù là một đặc trưng tính cách của con người.
Là một nước nông nghiệp, đối với người Việt Nam, tố chất cơ bản nuôi
sống con người là hạt gạo bát cơm. Nghề sinh sống cơ bản xưa nay là nghề
trồng lúa nước, đó cũng là cơ sở hình thành nên một giá trị văn hóa truyền
thống Việt Nam – đó chính là đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động.

truyền bá vào nước ta từ đầu công nguyên. Có khá nhiều những yếu tố của
Nho giáo khi vào Việt Nam đã bị truyền thống văn hóa dân tộc đồng hóa, đưa
vào đó những nét đặc thù của mình, làm cho yếu tố Nho giáo bị biến đổi cho
phù hợp. Tiêu biểu là yếu tố “trọng tình người” và tư tưởng “trung quân”.
Trọng tình vốn là truyền thống lâu đời của văn hóa Việt Nam, chính bởi
vậy, khi Nho giáo du nhập vào Việt Nam, nhân dân ta đã tâm đắc với chữ
Nhân, chữ Hiếu. Nhưng chữ Nhân, chữ Hiếu trong Nho giáo nguyên thủy
khác với chữ Nhân, chữ Hiếu khi đã du nhập vào Việt Nam. Chữ Nhân khi du
nhập vào Việt Nam đã được “làm mềm” đi, không đến mức quá ư hà khắc, ví
như trong lĩnh vực pháp luật, truyền thống coi trọng vai trò của phụ nữ đã làm

21