M ột s ốbi ện pháp phát tri ển th ểch ất cho tr ẻ
ĐẶT VẤN ĐỀ
Nằm trong hệ thống giáo dục chung của Việt Nam, giáo dục mầm
non được coi là một ngành học, bậc học giữ vai trò nền tảng. Nó đặt nền
móng cơ sở đầu tiên cho việc hình thành và phát triển nhân cách trẻ mầm non
và chuẩn bị cho trẻ vào lớp một. Mục tiêu mà giáo dục mầm non vươn tới đó
là: Giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành
những yếu tố đầu tiên của nhân cách, hình thành và phát triển ở trẻ em những
chức năng tâm sinh lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ
năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những
khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học tập ở các cấp học tiếp theo và
cho việc học tập suốt đời. Trách nhiệm này đặt trên vai ngành giáo dục đòi
hỏi ngành phải có những nội dung, chương trình phù hợp, đổi mới phương
pháp dạy và học một cách tích cực. Giáo dục không chỉ hoàn thành việc đào
tạo những con người thích ứng với xã hội mà còn đào tạo ra những con người
đủ phẩm chất và trí tuệ, thể lực để đón đầu sự phát triển của xã hội.
sáng kiến kinh nghiệm giáo dục, sáng kiến kinh nghiệm giáo dục
học sinh chưa ngoan, sáng kiến kinh nghiệm giáo dục đạo đức học
sinh thcs, sáng kiến kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống sáng kiến
kinh nghiệm giáo dục học sinh cá biệt sáng kiến kinh nghiệm giáo
dục học sinh cá biệt thcs, sáng kiến kinh nghiệm giáo dục đạo đức
hs thcs, sáng kiến kinh nghiệm giáo dục bảo vệ môi trường, sáng
kiến kinh nghiệm giáo dục thể chất mầm non


Trẻ em những năm đầu của cuộc sống còn rất non nớt, rất cần sự chăm
sóc của người lớn, đó là sự chăm sóc không chỉ là vật chất mà còn cả về tinh
thần. Ngay từ khi cất tiếng khóc chào đời, trẻ đã có những vận động nhưng
đó chỉ là những vận động nhỏ từ các cơ non nớt của trẻ. Cùng với thời gian
các cơ trong cơ thể lớn dần vận động của trẻ ngày một thay đổi rõ rệt và sự
tham gia tích cực của hệ xương, hệ cơ và sự điều khiển của hệ thần kinh. Khi

phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện.
Vậy làm thế nào để tổ chức các trò chơi vận động thực sự có hiệu quả,
lôi cuốn và hấp dẫn được trẻ là một việc làm rất khó đối với giáo viên mầm
non trực tiếp đứng lớp nhà trẻ ( Vì ở lứa tuổi này khả năng chú ý có chủ định
của trẻ còn kém, trẻ rất dễ bị phân tâm vào các hoạt động khác ).
Từ những lý do trên và qua quá trình tìm tòi, áp dụng chương trình giáo dục
mầm non mới tôi đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài:
“Một số biện pháp phát triển thể lực giúp cho trẻ 24 – 36 tháng thông qua
trò chơi vận động ở trường mầm non Duyên Hà”.
*Mục đích của đề tài này:


– Nghiên cứu các biện pháp để phát triển thể lực cho trẻ thông qua các trò
chơi vận động. Đồng thời hình thành cho trẻ sự khéo léo, củng cố và phát
triển các kĩ năng, kĩ xảo vận động giúp thể lực của trẻ phát triển tốt.
– Kích thích sự hoạt động tích cực của trẻ khi tham gia vào các trò chơi phát
triển vận động.
* Đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp phát triển thể lực thông qua trò chơi vận động ở lớp nhà
trẻ D1
* Phạm vi áp dụng:
Lớp nhà trẻ 24 – 36 tháng trường Mầm non Duyên Hà, huyện Thanh Trì năm
học 2014- 2015
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non, phát triển thể lực
thông qua phát triển vận động là một nhiệm vụ hết sức quan trọng và là

– Trường mầm non xã Duyên Hà nằm ngoài đê ven sông Hồng, được phân bố
tại 3 khu Xóm Mới, Đại Lan, Tranh Khúc.
– Lớp D1 nằm tại khu Văn Khúc có 3 giáo viên với tổng số học sinh là 23 trẻ
*Từ đặc điểm chung của trường, lớp có một số thuận lợi khó khăn như sau:
2. Thuận lợi:

– Được sự quan tâm của phòng giáo dục đào tạo đã tổ chức các đợt kiến tập
về chuyên môn nghiệp vụ.


– Nhà trường tạo điều kiện cho giáo viên đi kiến tập, học hỏi kinh nghiệm
của các trường bạn. Đồng thời còn giúp đỡ về trang thiết bị, đồ dùng, dụng cụ
phục vụ cho các hoạt động.
– Lớp có 3 giáo viên trong đó 1 giáo viên có trình độ trên chuẩn, 2 giáo viên
đang học đại học, có tinh thần trách nhiệm, yêu nghề mến trẻ, luôn quan sát,
nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý, thói quen của từng trẻ trong lớp.
– Đa số trẻ trong lớp đều rất nhanh nhẹn, hoạt bát, hào hứng tham gia vào các
hoạt động.
– Học sinh trong lớp hầu hết là con em trong xã nên phụ huynh nắm bắt tốt
tình hình của trường.
3. Khó khăn:

– Cơ sở vật chất nhà trường gặp nhiều khó khăn: Diện tích lớp học chật hẹp,
số học sinh trong lớp đông.
– 90% phụ huynh học sinh trong lớp làm nghề nông, kinh tế thấp nên chưa
có nhiều thời gian quan tâm đến việc chăm sóc và rèn luyện thể lực cho trẻ.
– Thời gian tổ chức chơi còn hạn hẹp vì trò chơi không thể diễn ra trong suốt
cả một hoạt động của trẻ mà còn chủ yếu được lồng ghép tích hợp vào các
hoạt động mà thôi.
– Trong lớp còn một số trẻ rụt rè, nhút nhát, chưa mạnh dạn tham gia vào các

Như chúng ta đã biết trò chơi vận động, trò chơi dân gian là hai trò chơi
nổi bật của trẻ mầm non. Cả hai loại trò chơi này đều mang một mục đích đó
là giúp trẻ rèn luyện những kĩ năng, kĩ xảo, phát triển các tố chất vận động
cho trẻ. Do vậy khi lựa chọn các trò chơi tôi luôn dựa vào điều kiện của địa
phương, trường, lớp, sự hứng thú và khả năng của trẻ, dựa vào mục đích cần
phát triển kỹ năng, kĩ xảo vận động nào ở trẻ mà lựa chọn trò chơi phù hợp
với yêu cầu của giáo dục và rèn luyện. Lựa chọn trò chơi vận động phải lưu ý
thời gian trong ngày.Vào buổi sáng tôi chọn những trò chơi có vận động tích
cực còn buổi chiều thì cho trẻ chơi những trò chơi có vận động nhẹ nhàng
hơn để đảm bảo cho trẻ nghỉ ngơi tích cực. Ngoài ra tôi cần chú ý đến thời
tiết. Trời lạnh, trẻ mặc nhiều quần áo do đó tôi không chọn những trò chơi có
nhiều vận động khó mà chọn các trò chơi sao cho tất cả trẻ đều được tham
gia. Khi lựa chọn các trò chơi vận động cho trẻ nhà trẻ tôi thực hiện theo các
tiêu chí sau:
– Trò

chơi

phù

hợp

với

lứa

tuổi

của


kế dựa vào nội dung của trò chơi. Mỗi trò chơi có một hoặc nhiều loại đồ
dùng đồ chơi tương ứng mà thiếu nó trò chơi sẽ không tiến hành được.
Ví dụ: Khi tổ chức trò chơi “ Cáo và thỏ” tôi đã chuẩn bị cho mỗi trẻ một mũ
Thỏ, còn tôi một mũ Cáo. Hay trò chơi trò chơi ‘’Gà trong vườn rau’’ tôi
chuẩn bị mũ Gà để cho trẻ đội. Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho trẻ chơi


một trò chơi nào đó giáo viên cần tìm hiểu rõ về cách chơi để từ đó chuẩn bị
đầy đủ các yếu tố cần thiết cho trò chơi.
Ngoài những đồ dùng, đồ chơi có sẵn, tôi đã làm thêm được một số đồ dùng
khác để phục vụ cho các trò chơi của trẻ và phù hợp với nội dung
Hình ảnh mũ cáo, thỏ trong trò chơi ‘’ Cáo và thỏ’’
Để phục vụ cho các trò chơi ở các góc chơi tôi còn làm một số đồ
dùng, đồ chơi sáng tạo như: Nơ tay, lục lặc, hoa các màu. Và các đồ dùng đó
được làm từ các nguyên vật liệu phế thải đã qua sử dụng như: Vỏ hộp bia, bìa
cứng, thùng cát tông, ống nước nhựa, giấy màu, giấy báo,…đã được thiết kế
tạo ra những đồ dùng phù hợp với từng trò chơi tương ứng với từng chủ đề.
Hình ảnh một số đồ dùng chơi sáng tạo phục vụ cho các hoạt động
Kết quả: Khi chuẩn bị được một địa điểm chơi chu đáo trẻ sẽ được
thoải mái tự do chơi mà không gặp vấn đề về vệ sinh cũng như an toàn trong
khi chơi. Đồng thời việc chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi cho trò chơi vận động có
một ý nghĩa quan trọng quyết định đến hiệu quả của trò chơi. Khi trẻ được sử
dụng các đồ dùng đồ chơi đó sẽ kích thích trẻ hứng thú tham gia chơi. Ngoài
ra cho trẻ làm quen với tên gọi và cách sử dụng các đồ dùng, đồ chơi có kích
thước, hình dáng hài hòa, màu sắc đẹp, tươi sáng giúp trẻ có được tình cảm,
cảm xúc thẩm mỹ, giúp mở rộng tầm hiểu biết cho trẻ.
4.

Tạo hứng thú thu hút trẻ tham gia chơi.
Để trò chơi không bị nhàm chán, tăng thêm hứng thú cho trẻ, kích thích

những lời mới, đưa âm nhạc vào trò chơi đã làm cho trò chơi trở lên mới lạ,
hấp dẫn qua đó trẻ lớp tôi rất hào hứng, tích cực tham gia vào các trò chơi,
trẻ tự do, thoải mái, tích cực vận động, kích thích mạnh mẽ sự trao đổi chất,
thúc đẩy sự hoàn thiện về cấu trúc,chức năng của cơ thể, đảm bảo sự phát
triển hài hòa về thể chất, tăng cường sức khỏe cho trẻ. Mặt khác khi được
chơi kết hợp với âm nhạc trẻ lớp tôi ngày càng tiến bộ hơn về khả năng nghe
nhạc
5. Lựa chọn trò chơi phù hợp với hoạt động.

Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định. Vì thế,
hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó. Nếu như hoạt động chung được
tổ chức nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lại giúp
trẻ được gần gũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và phát
triển thể chất hay như ở hoạt động góc trẻ lại được mở rộng thêm về kinh
nghiệm sống và kỹ năng chơi theo nhóm. Chính vì vậy, giáo viên cần chú ý
lựa chọn và tổ chức các trò chơi vận động sao cho phù hợp với tính chất của
từng hoạt động..Trò chơi vận động là hoạt động cần thiết đối với trẻ. Theo
chương trình GDMN mới, giáo viên có thể tổ chức cho trẻ qua các hoạt động
giáo dục sau:
+ Thời gian đón trẻ vào buổi sáng và trả trẻ vào buổi chiều.
+ Trong các buổi vui chơi trong lớp hoặc ngoài trời.
+ Trong các giờ hoạt động chung.


* Với hoạt động ngoài trời: Tận dụng không gian rộng và thoáng, giáo viên
nên tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện và phát triển
thể lực cho trẻ như trò chơi: “Mèo và chim sẻ”, “ Trời nắng, trời mưa” “ Cáo
và thỏ” ‘’Ô tô và chim sẻ’’ ‘’bóng tròn to’’…
Các trò chơi này thường tổ chức cho cả lớp được chơi, tôi luôn động viên tất
cả trẻ tham gia vào trò chơi càng đông càng vui khi tất cả cùng nhau tham gia

chua, trẻ nào có quả mướp thì mang về rổ đựng quả mướp ( Trò chơi này cô
cho trẻ vừa đi vừa hát).Với các trò chơi này có thể áp dụng với nhiều chủ đề
khác tùy vào nội dung của trò và chủ đề mà cô có cách đặt tên khác nhau.
Nhưng vẫn mang một mục đích chính nhằm củng cố ôn luyện kiến thức và kỹ
năng vận động cho trẻ
Hay giờ văn học: Để tránh tình trạng trẻ bị nhàm chán mệt mỏi khi ngồi
nghe cô kể chuyện tôi luôn tổ chức đan xen những trò chơi vận động để nhằm
thay đổi trạng thái giữa động và tĩnh cho trẻ. Từ nội dung câu chuyện tôi
chuyển sang trò chơi một cách nhẹ nhàng để trẻ thông qua “ Chơi mà học,
học mà chơi”.


VD: Trong câu chuyện “ Con cáo” khi đàm thoại với trẻ đến nhân vật Gà mẹ
đuổi Cáo và kêu cục ta, cục tác cáo ác cáo ác, tôi cho cả lớp làm tiếng kêu
của Gà mẹ. Đến nhân vật Mèo hoa đuổi cáo kêu meo meo đuổi theo đuổi
theo, tôi cũng cho cả lớp làm tiếng kêu của chú mèo… tôi thấy trẻ rất thích
thú và hăng hái tích cực tham gia vào hoạt động.
* Với giờ đón và trả trẻ ( HĐ chiều) :
– Nên lựa chọn và tổ chức cho trẻ chơi với các trò chơi vận động nhẹ nhàng
để đảm bảo cho trẻ được nghỉ ngơi tích cực như trò chơi: “Nu na nu nống”, “
Tập tầm vông”, “Bắt bướm”, “Tung bóng”…
– Trẻ rất hứng thú khi được tham ra chơi trò chơi tung bóng cùng cô và các
bạn. Giúp trẻ tự tin vui vẻ trong giờ hoạt động hơn rất nhiều
Kết quả:Với cách sắp xếp các trò chơi phù hợp theo từng chủ điểm, thời
điểm. Trẻ lớp tôi hứng thú hơn rất nhiều mỗi khi được vận động, trẻ được vận
động một cách thoải mái không gò bó. Đồng thời việc thường xuyên được
tham gia vào các trò chơi, nhận thức và thể lực của các trẻ trong lớp tôi được
nâng cao rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn, năng động, tự tin và hồn nhiên trong giao
tiếp với mọi người. Trẻ trong lớp tôi thêm gắn bó với nhau, nâng cao tinh
thần đoàn kết và ý thức tập thể của trẻ

Với chế độ vệ sinh trẻ tôi cùng các cô giáo luôn thực hiện đúng theo lịch
vệ sinh và các quy trình vệ sinh đối với trẻ. Trẻ được vệ sinh trước và sau bữa
ăn, phòng lớp sạch sẽ thoáng mát, đồ chơi thường xuyên rửa, phơi nắng. Vì
vậy mà dịch bệnh không bị bùng phát.
Đồng thời chúng tôi cũng bắt đầu giáo dục dinh dưỡng – sức khỏe cho trẻ
lớp mình. Đó là việc tập cho trẻ nhanh quen với chế độ sinh hoạt ở nhà trẻ,
bước đầu hình thành một số thói quen tốt về vệ sinh cá nhân, giữ gìn sức
khỏe và an toàn.
VD: Tôi tập cho trẻ thói quen tốt như: ăn uống từ tốn, nhai kĩ để thức ăn dễ
hấp thụ, không ngậm mút ngón tay, bỏ ngậm đồ chơi vào mồm hoặc dạy trẻ
bước đầu biết rửa tay, lau mặt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Ngoài ra tôi còn tận dụng mọi thời gian trong ngày để tạo điều kiện cho
trẻ được rèn luyện ở mọi lúc mọi nơi như: Hoạt động ngoài trời, tham quan
dạo chơi…. Tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động, tập các bài tập để
củng cố những thói quen vận động mà trẻ đã được học trong giờ học thể dục
để phát triển các tố chất thể lực.
Kết quả: Cùng với việc tổ chức các trò chơi vận động kết hợp với chế
độ chăm sóc nuôi dưỡng đến cuối năm học trẻ lớp tôi đều có thể lực tốt .Trẻ
khỏe mạnh,các bệnh về đường tiêu hóa ít khi xảy ra, trẻ nhanh nhẹn, hoạt bát,
tự tin trong mọi hoạt động. Kỹ năng vận động, năng lực phối hợp cảm giác,
năng lực định hướng trong vận động tốt. 95% trẻ có thói quen vệ sinh tốt, giữ
gìn vệ sinh thân thể gọn gàng, sạch sẽ.
7. C«ng t¸c phèi hîp víi phô huynh.


Thể lực của trẻ không chỉ được rèn luyện ở trường là đủ mà trẻ phải được
rèn luyện ở mọi lúc, mọi nơi. Do đó cần phải có sự phối kết hợp chặt chẽ
giữa gia đình và nhà trường để cùng nâng cao thể lực cho trẻ. Ngay từ đầu
năm học, dưới sự chỉ đạo nhà trường tôi đã tổ chức họp phụ huynh, thông qua
nhiệm vụ trọng tâm trong năm học và đề ra phương hướng để nâng cao chất

1.

KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:

* Về phía giáo viên
Bản thân tôi nắm chắc các phương pháp rèn luyện thể lực cho trẻ, nhận
thức được tầm quan trọng của việc rèn thể lực cho trẻ nên việc rèn thể lực
cho trẻ được thực hiện thường xuyên, liên tục, đạt hiệu quả cao, tôi thấy mình
thêm tự tin và sáng tạo trong khi tổ chức các trò chơi vận động cho trẻ
Qua các đợt thanh tra, kiểm tra định kỳ, đột xuất và qua kiểm tra thi đua
cuối năm học của ngành, lớp được xếp loại Tốt.
* Về phía học sinh
Qua một thời gian tôi kiên trì thực hiện, đưa các trò chơi vào các hoạt động
để giúp trẻ phát triển thể lực, đến nay trẻ lớp tôi đã đạt được kết quả sau:


100% trẻ khỏe mạnh, sạch sẽ, mạnh dạn, hồn nhiên, bước đầu biết lao
động tự phục vụ bản thân, có thói quen vệ sinh ở mọi lúc, mọi nơi. Nắm chắc
kiến thức yêu cầu từng độ tuổi đề ra.
Trẻ được củng cố, rèn luyện các kỹ năng vận động, phát triển vận động
cơ bản ( đi, chạy, nhảy…) hoặc vận động tinh ( ngón tay, bàn tay…)
Củng cố và phát triển các tố chất thể lực: nhanh, mạnh, bền, khéo cho
trẻ. Có khả năng phản ứng nhanh, đúng theo tín hiệu. Đồng thời giáo dục trẻ
ý thức tổ chức, biết hợp tác cùng bạn khi tham gia các hoạt động.
Qua việc cho trẻ tiếp xúc, tri giác với đồ dùng đẹp có màu sắc tươi sáng
sẽ hình thành ở trẻ những bài học đầu tiên về cái đẹp cho trẻ.
Trẻ hứng thú vừa học vừa chơi, bố mẹ an tâm, tin tưởng khi thấy các con
khỏe mạnh cơ thể cân đối, hài hòa.
* Về phía phụ huynh :
Phụ huynh thấy được tầm quan trọng của việc phát triển thể chất cho trẻ,

tượng tham gia chơi cũng linh hoạt có thể chơi một mình hoặc số đông.


Với kết quả đạt được của lớp D1 ( NT 24-36 tháng) trường MN Duyên
Hà ở sáng kiến cho thấy nếu biết phối hợp các biện pháp tổ chức các trò chơi
cho trẻ nói chung, trẻ nhà trẻ nói riêng sẽ đạt kết quả tốt .
1.

II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua một thời gian thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới và qua

việc nghiên cứu đề tài này. Tôi rút ra một số bài học kinh nghiệm sau:
Giáo viên yêu nghề, mến trẻ, gần gũi với trẻ, luôn tạo tâm thế thỏa mái, tự
nhiên khi tham gia vận động.
Cần tổ chức thường xuyên cho trẻ chơi các trò chơi vận động, để phát
triển thể lực cho trẻ nhỏ.
Trước khi tổ chức cho trẻ chơi cần chuẩn bị địa điểm, đồ dùng, đồ chơi
phục vụ cho trò chơi thật đầy đủ
Khi cho trẻ chơi cần tìm hiểu kỹ nội dung cũng như cách chơi, luật chơi
để từ đó chuẩn bị những yếu tố cần thiết khi tham gia chơi.
Giáo viên cần giáo dục trẻ những cảm xúc tích cực, bảo đảm sự sảng
khoái, trạng thái vui tươi, phát triển khả năng vượt qua những trạng thái tâm
lý tiêu cực.
Làm tốt công tác tuyên truyền, vận động phụ huynh đóng góp nguyên vật
liệu, luôn phối hợp cùng giáo viên để chăm sóc giáo dục trẻ có thể lực tốt từ
đó giúp cho sự phát triển toàn diện sau này của trẻ.


Những người lớn xung quanh nhất là các cô giáo, các bậc phụ huynh, các
anh chị ở gia đình phải thật sự chú ý rèn luyện cho trẻ thói quen vệ sinh cá