Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục lễ giáo cho trẻ
ĐẶT VẤN ĐỀ
Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non. Đất nước ta
đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nền kinh tế phát triển
mạnh. Tất cả vì dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ, văn minh.
Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc, của
cộng đồng. Trẻ em hôm nay – thế giới ngày mai. Vậy việc bảo vệ chăm sóc
trẻ em là trách nhiệm của nhà nước, của toàn xã hội và của mỗi gia đình.
Thế giới trẻ thơ – một thế giới đã từng là đề tài của biết bao cuốn sách,
nguồn cảm xúc của bao nhiêu tác giả. Lứa tuổi mầm non là thời kỳ vàng ngọc
để phát triển những năng khiếu về văn hóa nghệ thuật của mỗi con người. Từ
thực tế cũng như nhiều công trình nghiên cứu của các nhà tâm lý học, giáo
dục học đã cho chúng ta thấy rằng trong những năm đầu của cuộc đời đứa trẻ,
hệ thần kinh mềm mại hơn, non yếu hơn. Trong quãng thời gian đó rất dễ
hình thành những nét cơ bản của cá tính và những thói quen nhất định. Sau
đó những phẩm chất tâm lý, nhân cách của con người dần dần được định
hình.
Như chúng ta đã biết giáo dục lễ giáo cho trẻ là một phạm trù quan trọng
trong nội dung giaó dục trẻ, đó là khâu đầu tiên hình thành cho trẻ những cơ
sở ban đầu của nhân cách con người mới của chủ nghĩa xã hội . Trẻ khoẻ
mạnh nhanh nhẹn phát triển hài hoà cân đối, giàu lòng yêu thương, quan tâm
nhường nhịn giúp đỡ mọi người, biết yêu thích và giữ gìn cái đẹp, ham hiểu
biết thích tìm tòi khám phá thế giới xung quanh hình thành một số kỹ năng cơ


bản như nhẹ nhàng, khéo léo. Vấn đề giáo dục lễ giáo không phải là vấn đề
mới như trước đây và hiện nay chúng ta vẫn làm nhưng làm thế nào để giáo
dục mầm non có hiệu quả, đây chính là vấn đề mà cô giáo và phụ huynh luôn
quan tâm. Đặc biệt hơn đối với trẻ mầm non đặc điểm của trẻ là dễ nhớ mau
quên, hay bắt chước cho nên việc giáo dục trẻ đòi hỏi chúng ta phải uốn nắn
từ đầu, thực hiện thường xuyên như các cụ ta có câu:


CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Từ ngàn xưa kinh nghiệm của cha ông ta đã đúc kết nhiệm vụ học đầu

tiên của mỗi con người phải là “Tiên học lễ ,hậu học văn “Lễ phép là nét đẹp
văn hoá được đặt nên hàng đầu khi nhìn nhận và đánh giá về một ai đó mà
chúng ta thường bàn luận. Trong thời đại hiện nay tiếp thu nhiều nền văn hoá
khác nhau, nhưng đâu đó vẫn còn nhiều câu chuyện thương tâm về đạo đức lễ
giáo của con người. Việc giáo dục đạo đức, lễ giáo, kỹ năng sống cho thế hệ
trẻ còn rất hạn chế.
Giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non là một phần rất quan trọng trong nội
dung giáo dục trẻ, là khâu đầu tiên hình thành nhân cách cho trẻ khác biệt là
tuổi mầm non. Vì vậy, trong mục tiêu giáo dục trẻ mầm non ghi rõ. Hình
thành cho trẻ những cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới xã hội chủ
nghĩa: khoẻ mạnh nhanh nhẹn, phát triển hài hoà, giàu lòng yêu thương biết
quan tâm, nhường nhịn giúp mọi người, biết yêu thương và giữ gìn cái đẹp,


thông minh ham hiểu biết, thích khám phá và tìm tòi một số khả năng: Nhẹ
nhàng, khéo léo, biết xin lỗi và nhận lỗi.
Bên cạnh đó, nhận thức của một số phụ huynh còn hạn chế, có phụ huynh
thương chiều con quá mức thích gì chiều đấy, cũng có phụ huynh do công
việc bộn bề kiếm sống, có điều kiện về kinh tế nên giao hết việc chăm sóc
cho người giúp việc. Việc dạy trẻ trong trường mầm nonkhông còn được
chú trọng con em trẻ nhà chỉ tự do, tiếp xúc với môi trường chưa lành mạnh,
trẻ còn đang nói ngọng, chưa biết kính trọng, lễ phép vì người lớn tuổi và
bạn bè.Trẻ 3-4 tuổi ở thời kỳ này phát triển về ngôn ngữ rất mạnh, nhanh nhớ
nhớ và nhanh quên. Nếu trẻ được giáo dục trong một môi trường lành mạnh
tức là gia đình, xã hội, nhà trường giáo dục trẻ về lễ giáo thì trẻ phát triển sẽ
tốt hơn và ngược lại nếu gia đình mà không chú trọng vào việc giáo dục lễ

trường.
– 3 giáo viên có tuổi đời trẻ, ham học hỏi, tích cực nâng cao trình độ chuyên
môn, yêu nghề mến trẻ, sống đoàn kết hoà đồng với chị em đồng nghiệp.
– Trẻ lớp tôi rất ham học hỏi, các con rất chăm ngoan thông minh,
nhanh nhẹn.
– 95% trẻ được theo học từ lớp nhà trẻ có nề nếp.
– Phụ huynh học sinh các cháu nhiệt tình giúp đỡ, trao đổi và trò
chuyện vui vẻ đến con, nhiệt tình ủng hộ giáo viên trong công tác chăm sóc
giáo dục trẻ.
– 100% trẻ học bán trú tại trường.


3. Khó khăn:

– Cơ sở vật chất nhà trường còn khó khăn, diện tích lớp chật hẹp.
– Đối với giáo viên: chưa biết vận dụng từ những kế hoạch định hướng chung
để rèn luyện giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non.
– Chưa có nhiều tài liệu sách báo về giáo dục lễ giáo cho trẻ để giáo viên
nghiên cứu , tham khảo.
– Trẻ vẫn còn nhút nhát, chưa mạnh dạn trong các hoạt động .
– Trẻ được bố mẹ nuông chiều nên chưa có những hành vi cần thiết
phù hợp theo độ tuổi.
– Về phía các bậc phụ huynh: Quan tâm chăm sóc giáo dục trẻ nhưng
chua có kiến thức chăm sóc giáo dục trẻ, luôn nóng vội trong việc dạy con,
do đó khi trẻ về nhà mà chưa biết đọc, viết chữ, hoặc chưa biết làm toán thì lo
lắng một cách thái quá. Đồng thời lại chiều chuộng con cái khiến trẻ không
có kỹ năng tự phục vụ, luôn ỷ lại vào người lớn.
– Xuất phát từ đặc điểm chung của trường, của lớp và tầm quan trọng
của việc giáo dục lễ giáo cho trẻ tôi đã nghiên cứu một số biện pháp giáo dục
lễ giáo cho trẻ mong muốn trẻ lớp tôi có những kỹ năng lễ giáo.

động.

3

* Giờ hoạt động ăn
– Trẻ biết mời cô, mời bạn ăn
cơm.
– Ăn cơm từ tốn, biết nhặt
cơm rơi.

Tốt

Khá

Trung
bình

Kém


*Hoạt động vui chơi, ngoài
trời.
– Đoàn kết với bạn, giúp đỡ
4

bạn chơi.
– Giao tiếp xưng hô đúng vai
chơi.
*giờ hoạt động ngủ.
– Ngủ ngoan không trêu ghẹo


non

cạnh ,thích chơi đồ dùng đồ
chơi
– Biết nói lời cám ơn, xin

Biện pháp
Cô đưa ra kế hoạch cụ thể,soạn
bài, lồng ghép giáo dục lễ giáo
vào các hoạt động

lỗi, chào hỏi lễ phép
– Biết vâng lời người lớn,
chăm ngoan học giỏi
2

Bé và gia đỡnh – Biết chú ý nghe cô nói,
bạn nói.

Cô đưa ra kế hoạch cụ thể dạy
trẻ vào các hoạt động trong
ngày

– Biết chơi với bạn, không
tranh giành đồ chơi với bạn.
3

Nghề nghiệp



Động vật

-Trẻ biết bảo vệ môi trường,
bỏ rác vào đúng nơi quy
định và biết giữ gìn môi

Giáo dục trẻ vào mọi hoạt
động trong ngày
– Trẻ yêu quý và bảo vệ các
con vật nuôi trong gia đình trẻ.
– Trẻ yêu quý và kính trọng
những người chăm sóc và bảo
vệ các con vật quý hiếm.

trường trong lớp học luôn
được sạch sẽ.
5

Tết và mùa

– Tham gia tích cực vào các Có kế hoạch cụ thể giáo dục

xuân

hoạt động đón chào ngày tết trẻ vào các hoạt động trong
cùng gia đình và trường
mầm non.
– Biết chào hỏi, nói lễ phép,
biết cảm ơn.

ngày.
– Dạy trẻ biết xưng hô lễ phép

quý trọng sản phẩm của họ với cô và người lớn, đúng mực
với các bạn mọi lúc mọi nơi.

7

Giao thông

– Trẻ biết tôn trọng và yêu Có kế hoạch cụ thể giáo dục
quý các phương tiện giao

trẻ vào các hoạt động trong

thông

ngày

– Biết giữ gìn phương tiện Trẻ biết quan tâm giúp đỡ bạn
giao thông

bè trong các trò chơi, hoạt
động trong chủ đề.

– Trẻ thực hiện một số hành
vi văn minh khi tham gia

– Dạy trẻ biết cách cư xử đúng


mưa thì biết yêu cầu đội mũ,
áo mưa

– Biết thể hiện tình cảm với
quê hương nơi mình sinh
sống, thủ đô Hà Nội, Bác
Hồ, về đất nước Việt Nam
9

Quê hương đất qua lời nói và hành động.
nước Bác Hồ – Biết nhận đúng hành vi
đẹp, xấu, đúng, sai, phân
biệt ngoan, không ngoan

-Dạy trẻ biết yêu quý làng
xóm, ngoan, lễ phép, xứng
đáng là cháu ngoan Bác Hồ.
Dạy trẻ cách cư xử lễ phép với
người lớn.
– Trẻ biết quan tâm giúp đỡ
bạn bè trong các trò chơi, hoạt
động trong chủ đề.


*Kết quả: Thông qua các chủ đề trẻ lớp tôi biết chào hỏi lễ phép, biết chan
hoà
– 55% Thưa gửi lễ phép. Tham gia tích cực các hoạt động.Có ý thức trong
các hoạt động.
– 60 %Trẻ biết mời cô, mời bạn ăn cơm.Ăn cơm từ tốn, biết nhặt cơm rơi.
– 50% Đoàn kết với bạn, giúp đỡ bạn chơi.Giao tiếp xưng hô đúng vai chơi.

giống cô giáo. Chính vì vậy việc nói năng, giao tiếp của tôi với các bạn đồng
nghiệp cần thể hiện văn minh lịch sự, biết kính trên nhường dưới, đoàn kết
thân ái giúp đỡ lẫn nhau, nói năng nhỏ nhẹ cởi mở, thân thiện, khiêm tốn học
hỏi, trung thực thật thà, độ lượng với bạn bè trong cách cư xử , không xưng
hô mày tao với các giáo viên trong lớp, trong trường. Khi nói năng giao tiếp
với phụ huynh cần niềm nở, hoà nhã, khiêm tốn, tôn trọng lắng nghe ý kiến
của phụ huynh và cần trao đổi những thông tin cần thiết về con cái của họ.
Đối với trẻ: Thương yêu quan tâm, chăm sóc dạy dỗ trẻ, luôn tạo không
khí đầm ấm, xưng hô thân mật, đối xử với trẻ phải công bằng, vô tư, không
đánh mắng, quát nạt trẻ, tôn trọng trẻ, không nói lấn át hoặc cắt ngang lời trẻ,
không còn nói to trong giờ nghỉ của trẻ, khi trẻ chào cô phải đáp lại “cô chào
cháu”, “mời các con ăn cơm”, khi trẻ làm giúp cô việc gì thì cô phải cám ơn,


khi trẻ bướng bỉnh cô phải có thái độ nhẹ nhàng dỗ dành giải thích để trẻ
phân biệt được điều tốt xấu. Cần khéo léo xử trí các tình huống sư phạm để
tạo ra cho trẻ lòng tin, sự mạnh dạn, hồn nhiên, thật thà và không ngại nhận
lỗi.
Tôi hứa điều gì với trẻ là thực hiện đúng lời hứa, nếu trẻ có hành vi hoặc lời
nói không hay tôi nhẹ nhàng góp ý và khuyến khích trẻ tránh sai phạm lần
sau. Tuyệt đối không chạm tự ái của trẻ hoặc làm trẻ phải sợ hãi, lo lắng. Tác
phong quần áo tôi luôn chú ý ăn mặc đẹp, lịch sự, cô tươi trẻ cháu rất thích.
Cô thực sự là tấm gương sáng cho học sinh noi theo hay cô giáo là mẹ hiền,
mẹ và cô là hai cô giáo, trẻ có hai mẹ hiền nhất định trẻ sẽ là con ngoan trò
giỏi.
Đối với phụ huynh: muốn trẻ làm được cô phải là người gương mẫu như
cách ứng xử, giao tiếp của cô với phụ huynh phải lịch sự, lễ phép.
Hình ảnh cô trò chuyện với trẻ
*Tạo môi trường trong lớp học
Cùng với toàn ngành thực hiện chủ đề năm học xây dựng trường học thân

Hình ảnh trẻ sắp xếp đồ chơi gọn gàng
*Tạo môi trường góc tuyên truyền


Góc tuyên truyền của lớp không thể thiếu mục giáo dục lễ giáo cho trẻ, đây
là biện pháp rất hữu hiệu đối với chuyên đề lễ giáo bởi lẽ trẻ lứa tuổi này tư
duy trực quan hình ảnh là chủ yếu. Chính vì thế, mà góc tuyên truyền cần
phải sinh động và phong phú với những hình ảnh đẹp, hấp dẫn trẻ. Qua đó trẻ
được trực quan bằng hình ảnh những gương tốt, việc làm tốt hoặc qua thơ,
truyện… thì trẻ dễ tiếp thu, dễ phân biệt việc làm nào tốt, việc làm nào xấu.
Bên cạnh đó thông qua góc tuyên truyền phụ huynh biết được kế hoạch
chăm sóc- giáo dục của lớp để có hướng nhắc nhỡ và rèn thêm cho trẻ để
giúp trẻ nhớ lâu hơn.
Ở góc này tôi sưu tầm những tranh ảnh có nội dung giáo dục lễ giáo dán vào
cho trẻ xem, hoặc có thể là một bài thơ, bài hát có nội dung phù hợp. Thời
gian rảnh tôi cho trẻ đến xem, trò chuyện và đàm thoại với trẻ về những hình
ảnh đó để qua đó giáo dục trẻ những hành vi văn minh.
Hình ảnh góc tuyên truyền
Hằng tháng tôi lên kế hoạch chủ điểm lễ giáo và thay tranh ảnh bài thơ có nội
dung phù hợp với chủ điểm từng tháng.
Ngoài ra, tôi còn sưu tầm tranh truyện, sách báo nhi đồng có hình ảnh và nội
dung về lễ giáo làm một album có nội dung và hình ảnh phù hợp với trẻ, để
đến giờ hoạt động góc trẻ về góc học tập có thể mở ra xem.
Đối với góc tuyên truyền tôi cũng dành một góc để tuyên truyền giáo dục lễ
giáo cho phụ huynh nắm, từ đó phụ huynh sẽ chú trọng đến việc giáo dục lễ
giáo cho trẻ lúc ở nhà. Để phụ huynh có thể tham khảo sau mỗi giờ đón, trả
trẻ phụ huynh hiểu biết thêm về các hành vi giáo dục lễ giáo cho trẻ. Cô


giáo thường xuyên trao đổi, thông báo nội dung giáo dục, để từ đó thống

Ví dụ : qua giờ khám phám khoa học (về cây xanh )_
Cô giáo có thể đàm thoại: cây xanh để làm gì? cây xanh có lợi như thế nào ?
Muốn có nhiều cây xanh chúng ta phải làm gì ?
Qua lợi ích của cây xanh, cô giáo dục cháu không ngắt ngọn bẻ cành, mà phải
biết bảo vệ chăm sóc cây xanh để cây cho ta nhiều lợi ích và phê phán
những tệ nạn chặt cây phá rừng gây ô nhiễm môi trường, gây ra những thảm
hoạ thiên tai như: cháy rừng, lũ quét.
+ Đối với giờ học phát triển thể chất :
Cô giáo dục trẻ siêng năng thể dục, tập đều đặn giúp cơ thể khoẻ mạnh, trong
lúc tập các con không chen lấn, không xô đẩy nhau .
Hình ảnh giờ thể dục các con xếp hàng ngay ngắn không xô đẩy nhau
Đối với giờ học tạo hình : tô màu người thân trong gia đình


Cô có thể đàm thoại .
Gia đình cháu gồm có những ai ?
Gia đình cháu thuộc gia đình nhỏ hay gia đình lớn ?
Mọi người sống trong gia đình phải như thế nào với nhau ?
Giáo dục trẻ biết yêu thương, kính trọng hiếu thảo với ông bà, cha mẹ ngoan
ngoãn, vâng lời chăm chỉ học hành, ăn nhanh, lễ phép .
+ Giờ học toán
Nhắc nhở trẻ ngồi cho ngay ngắn, cất đồ dùng gọn gàng, ngăn nắp, biết
giữ gìn bảo quản đồ dùng. Về nhà trẻ biết giúp bố mẹ một số công việc vừa
sức của mình
+ Giờ làm quen văn học :qua câu chuyện bác gấu đen và hai chú thỏ
Cô đàm thoại với trẻ :
Thỏ xám có tính cách như thế nào ?
Thỏ trắng có tính cách như thế nào ?
Con thích nhân vật nào nhất ?vì sao ?
Cô giáo dục cháu lòng thật thà, chăm lo lao động, dạy, hình thành cho trẻ

Hằng ngày, tôi thường tập cho trẻ có thói quen giữ vệ sinh môi trường: không
vứt rác bừa bãi, không vẽ bậy lên tường… và thường xuyên cho trẻ vệ sinh cá
nhân: vệ sinh thân thể, rửa tay, chân sạch sẽ, quần áo sạch sẽ- gọn gàng.
Thường xuyên nhắc nhỡ trẻ chào khách đến lớp cũng như khách đến nhà.
Hoạt động đón trả trẻ: trẻ tôi rất ân cần và chuẩn mực trong xưng hô với bố
mẹ trẻ, tôi nhắc trẻ đến lớp chào cô, chào các bạn sau đó chào tạm biệt bố mẹ
để vào lớp. Hoặc cô có thể trò chuyện cởi mở, tự nhiên đối với trẻ để trẻ tự
bộc lộ bản thân: Cô hỏi trẻ: Nhà con có em không? Con sẽ làm gì nếu em đòi
đồ chơi của con? Từ đó cô có thể kể chuyện có nội dung về gia đình cho trẻ
nghe, để qua đó giáo dục trẻ lòng nhân ái đối với mọi người.
Hoạt động ngoài trời:Trong giờ chơi tự do, hay giờ lao động, hoạt động
ngoài trời nếu cháu làm việc gì sai đối với bạn, với cô thì tôi giáo dục trẻ biết
xin lỗi cô, xin lỗi bạn. Ai cho gì thì nhận bằng hai tay và nói lời cảm ơn.
Trong lúc dạo chơi giáo dục trẻ không ngắt hoa, bẻ cành….
Trong quá trình chơi tôi luôn nhắc nhở trẻ phải luôn đoàn kết với bạn bè,
không tranh giành đồ chơi, không trêu chọc, đánh bạn… mà phải biết nhường
nhịn, giúp đỡ lẫn nhau.
Cũng như thông qua hoạt động ngoài trời, hướng dẫn trẻ “Tham quan vườn
cây rau”..


Đàm thoại : Muốn có nhiều cây rau xanh ta phải làm gì ?
Khi ăn các con nhớ đến ai?
Và nhân dân ta đã có câu: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
Câu tục ngữ là một lời khuyên với chúng ta rằng: Khi ăn một quả thơm ngon
ta phải nhớ đến người trồng ra cây đó. Trồng được một quả ngọt phải mất
nhiều mồ hôi và phẩi dãi dầu nắng mưa thì mới được quả ngon.
Cô giáo dục trẻ kính trọng, yêu quý những người lao động….
Khi trẻ làm việc sai trái, tôi có mặt kịp thời để uốn nắn, giúp trẻ nhận ra cái
sai, biết nhận lỗi và sửa sai kịp thời.

nào? đau ra sao ?


Ytá phát thuốc dặn bệnh nhân uống thuốc ngày mấy lần, bệnh nhân nhận
thuốc ,nhận đơn thuốc bằng hai tay và nói lời cảm ơn đối với cô Ytá, Bác sĩ
luôn tận tình trong công việc và nghề nghiệp của mình.
Hình ảnh trẻ chơi góc bác sĩ
+Trò chơi bán hàng :
Người bán hàng :cô, chú mua gì ạ?
Người mua : Cô ơi bao nhiêu một cân cá ạ?
Người mua, người bán: Biết cảm ơn
Bên cạnh đó, khi trẻ chơi ở góc bán hàng thì cô giáo dục trẻ biết mời chào,
nói lời cảm ơn đối với khách hàng, khi trao và nhận thì phải cầm bằng hai
tay. Hoặc thông qua một số góc chơi khác như: góc xây dựng, góc nghệ thuật,
…trẻ biết nhường nhịn, chia sẻ, giúp đỡ nhau, tạo mối đoàn kết giữa các bạn
trong nhóm…
Đây là một xã hội thu nhỏ mà qua đó trẻ tái tạo lại cuộc sống của người lớn.
Thông qua hoạt động này giáo dục trẻ biết thể hiện các mối quan hệ trong xã
hội, những hành vi giao tiếp, cách ứng xử, xưng hô với mọi người…. Và
thông qua hoạt động này trẻ mạnh dạn hơn, thành thạo hơn trong giao tiếp,
trong ứng xử
*Giáo dục lễ giáo thông qua ngày hội, ngày lễ