MỤC LỤC

1


1.Đặt vấn đề
Trẻ em như một cây non. Cây non được chăm sóc tận tình của người trồng thì
cây sẽ nhanh lớn và ra những quả ngọt. Và xu hướng giáo dục nói chung và giáo dục
mầm non đang hướng tới là sự phát triển toàn diện về: Đức - Trí - Thể - Mỹ. Ngôi
trường mầm non chính là môi trường thuận lợi nhất nó là nơi đặt nền móng đầu tiên
tạo điều kiện cho sự phát triển những phôi thai sáng tạo còn ấp ủ trong trẻ. Muốn giáo
dục cho trẻ tốt thì nhà giáo dục cần tác động đến trẻ từ nhiều phía như : Làm quen với
môi trường, làm quen với biểu tượng về toán, làm quen với tác phẩm văn học.v.v...
Và tác phẩm văn học là một trong những môn học giúp trẻ phát triển tốt ngôn
ngữ. Trong đó trò chơi đóng kịch theo tác phẩm văn học có vai trò quan trọng trong
việc phát triển vốn từ cho trẻ mầm non. Và trò chơi đóng kịch là một trong những hoạt
động được sự quan tâm của bộ, ngành. Bởi vì đây là sự mở cửa cho trẻ đi những bước
chập chững đầu tiên vào thế giới các giá trị phong phú chứa đựng trong những tác
phẩm văn học.
Hiện nay ở trường Mầm Non đa số trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi vẩn còn nói ngọng,nói
lắp bắp, chưa diễn đạt được bằng lời theo suy nghĩ của mình,...điều này dẫn đến việc
tiếp thu bài và tham gia các hoạt động khác ở lớp còn chậm chạp, khó khăn, trẻ nhút
nhát, sợ sệt,... chính vì vậy việc phát triển vốn từ cho trẻ 3-4 tuổi là một nhiệm vụ vô
cùng quan trọng và cần thiết
Trò chơi đóng kịch là trò chơi đóng vai theo tác phẩm văn học, trẻ không chỉ
biến mình thành người lớn, mà còn phải hóa thân thành các nhân vật với nội tâm
phong phú, phức tạp với những cá tính khác biệt, với những hành động vừa thực tế,
vừa kỳ ảo… Để đóng được vai này trẻ phải trải qua một quá trình lao động nghệ thuật
gần giống như người nghệ sĩ. Kết quả của trò chơi đóng kịch có một ý nghĩa rất quan
trọng, nó giúp trẻ tích luỹ được kinh nghiệm sống. Qua trải nghiệm các nhân vật trong
tác phẩm, nó ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển ngôn ngữ và sự phát triển xúc cảm,

đóng kịch nhằm phát triển vốn từ cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm Non.
2.1. Một số vấn đề chung về trò chơi đóng kịch
2.1.1. Khái niệm về trò chơi đóng kịch
Trò chơi đóng kịch là trò chơi trong đó trẻ đóng vai các nhân vật trong các tác
phẩm văn học(chủ yếu là truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn) bằng trí tưởng tượng sáng
tạo cao, bằng tâm hồn nghệ sĩ của mình, trẻ tái hiện lại các hình tượng nhân vật yêu
quý của mình qua cử chỉ, điệu bộ, sắc thái, qua nét mặt và qua lời nói.
2.1.2. Đặc điểm của trò chơi đóng kịch
Trò chơi đóng kịch là loại trò chơi có chủ đề chơi, có vai chơi và nội dung chơi.
Nhưng nội dung chơi, vai chơi, và hành động chơi được xác định trước trong nội dung
của tác phẩm văn học (chứ không phải do trẻ tự nghĩ ra). Có thể nói đây là một biến
thể của trò chơi đóng vai theo chủ đề.Tính sáng tạo nghệ thuật của trẻ được thể hiện ở
cử chỉ,điệu bộ,nét mặt,lời nói...làm nổi bật tính cách nhân vật của tác phẩm văn học
chứ không làm sai lệch tính cách nhân vật (nhân vật tốt,đáng yêu trở nên tốt hơn,đáng
yêu hơn; nhân vật xấu,đáng ghét trở nên xấu xa hơn,đáng ghét hơn).
Trò chơi đóng kịch là một loại trò chơi mang tính nghệ thuật. Tuy nhiên nó
không phải là một hoạt động nghệ thuật mà chỉ là trò chơi. Tính nghệ thuật và tính
3


chất chơi là hai yếu tố kết hợp chặt chẽ với nhau trong nội dung chơi cũng như quá
trình tổ chức trò chơi.
Yếu tố nghệ thuật trong trò chơi đóng kịch được thực hiện trước tiên là ở kịch
bản , đó là yếu tố trung tâm, giữ vai trò nồng cốt trong nghệ thuật kịch. Có thể nói
thành công của vỡ diễn phải bắt đầu từ kịch bản (kịch bản chuyển thể có hấp dẫn hay
không, có phù hợp với khả năng của trẻ hay không,...) Kịch bản vừa đề xuất nội dung
vỡ kịch vừa là phản ánh, vừa là chương trình kế hoạch sẽ được thực hiện biễu diễn trên
sân khấu. Vì vậy việc chuyển thể kịch bản có ý nghĩa nhất định đối với thành công của
các cuộc biểu diễn nghệ thuật và cả những cuộc chơi đóng vai theo tác phẩm văn học.
Hình tượng nghệ thuật kịch diển ra trước mắt người xem và tác động đến họ dưới

tính nghệ thuật của trẻ. Những trò chơi đóng kịch đối với trẻ mẫu giáo dù có mang tính
nghệ thuật đến đâu thì nó cũng chỉ là một trò chơi, yếu tố chơi trong đó phải được thể
hiện rõ ràng. Không nên biến trò chơi này thành một hoạt động nghệ thuật thuần túy,
lại càng không nên biến trẻ trở thành những diễn viên chuyên nghiệp, cho dù những trẻ
đó tỏ ra có năng khiếu đến đâu.
Yếu tố chơi được thể hiện ở chỗ trong khi chơi trẻ phải được vui thích tự nguyện,
thoải mái do sức hấp dẫn của chính trò chơi. Để trò chơi đóng kịch mang tính chất
chơi thực sự, việc hướng dẫn tổ chức cho trẻ chơi cần giữ được tính hồn nhiên, ngộ
nghĩnh của trẻ thơ. Tính ngộ nghĩnh hồn nhiên đó phải được thể hiện ở cả lời nói, điệu
bộ, trang phục, hóa trang, sân khấu, âm nhạc, bài hát,... Trò chơi đóng kịch được trẻ
em quan niệm như một màn biểu diễn khiến trẻ rất thích thú. Trong khi chơi trẻ cố
gắng tái hiện lại hình tượng của truyện cổ tích đáng yêu và các nhân vật trong truyện
trẻ em, trẻ cảm thấy vui mừng xúc động. Do vậy không nên biến trẻ thành diễn viên
thực sự mà coi trẻ khác chỉ là người xem thụ động, như vậy sẽ mất đi tính chất của trò
chơi.
Với cách hiểu trò chơi đóng kịch vừa là trò chơi, vừa là nghệ thuật kịch, vừa
mang tính chất kịch, vừa mang tính chất chơi đặc điểm đó hoàn toàn phù hợp với trẻ
mẫu giáo. Do đó trò chơi đóng kịch được trẻ tiếp nhận một cách tích cực và đầu hứng
thú. Loại trò chơi này cần được chú ý tổ chức thường xuyên và khích lệ trẻ tham gia.
2.1.3. Cách tổ chức trò chơi đóng kịch
Quá trình tổ chức trò chơi đóng kịch cho trẻ 3-4 tuổi ở trường mầm non cần tuân
theo đúng quy trình, trình tự nhất định. Quy trình đó được diễn ra như sau:
- Lựa chọn tác phẩm văn học: Cô giáo lựa chon tác phẩm văn học phù hợp với
đặc điểm tâm sinh lí của trẻ, hứng thú của trẻ và được trẻ chấp nhận. Kết quả của trò
chơi đóng kịch phụ thuộc vào việc lựa chọn tác phẩm văn học. Ở đây cần lưu ý đến ý
nghĩa của tác phẩm văn học và đặc điểm lứa tuổi của trẻ. Tác phẩm phải có ý nghĩa
giáo dục nhân cách trẻ, giàu xúc cảm và lời nói giàu hình ảnh, chú ý đến những truyện
có tình tiết hấp dẫn với trẻ em, có hình thức đối thoại là chủ yếu. Hình tượng nhân vật
cần được lột tả qua hành động và mối quan hệ qua lại của chúng. Trong lĩnh vực này
những truyện dân gian có rất nhiều giá trị đặc biệt là truyện cổ tích. Khi lựa chọn được

minh họa. Việc này giúp hình thành ở trẻ những biểu tượng chính xác hơn về các nhân
vật trong tác phẩm. Hình dáng,tính cách,quan hệ của các nhân vật được phản ánh trong
tư thế, nét mặt,hành động có trong mỗi bức tranh minh họa truyện
Đọc kịch bản cho trẻ nghe giúp trẻ phân biệt được sắc thái,giọng điệu,lời nói của
các nhân vật khác nhau, qua đó mà khắc họa thêm tính cách của nhân vật. Bên cạnh đó
cần chọn những bài hát, dựng các điệu múa cho phù hợp với kịch bản.
- Phân vai chơi và luyện tập đóng vai: Phân vai cho từng trẻ (có thể phân cho
nhiều trẻ đóng cùng một vai, số lượng tùy thuộc vào số trẻ trong nhóm) vai chơi của
trẻ phải có nhiều cảm xúc hấp dẫn, từ đó người lớn khơi gợi, giúp trẻ hiểu sâu hơn

6


nhân vật mình sẽ đóng vai.Nhập vai trong trò chơi đóng kịch là giai đoạn trẻ bước vào
thực hành, biến nội dung kịch bản thành hành động kịch, ngôn ngữ kịch
- Trang trí sân khấu,hóa trang, làm đạo cụ: Đối với trò chơi đóng kịch việc trang
trí có ý nghĩa to lớn. Trang trí góp phần tạo ra ấn tượng về một vở kịch thật sự. Có thể
sử dụng những thứ có sẵn trong lớp để trang trí: bàn,ghế,vật liệu xây dựng,lẵng
hoa,chậu cảnh...Trong trò chơi đóng kịch có thể sử dụng một số kiểu trang phục và
phụ kiện: như khăn đỏ, tạp dề, mũ thỏ,...

2.2. Lí luận chung về phát triển vốn từ cho trẻ
2.2.1. Khái niệm phát triển vốn từ
Vốn từ là nền móng để phát triển ngôn ngữ, mà ngôn ngữ đóng vai trò quan trọng
trong sự nghiệp phát triển triển trí tuệ của trẻ. Vốn từ bao gồm: động từ, tính từ, danh
từ, trạng từ...
Phát triển vốn từ là giúp trẻ phát triển toàn diện về mặt trí tuệ, nhận thức. Trẻ
phát triển khả năng giao tiếp, trẻ hiểu biết đầy đủ ý nghĩa của từ và biết thể hiện cảm
xúc của mình qua lời nói kết hợp với cử chỉ điệu bộ.
2.2.2 Đặc điểm của phát triển vốn từ

kịch
Tổ chức trò chơi đóng kịch mang đến cho trẻ một khoảng không rộng lớn để thể
hiện óc sáng tạo của mình, được giao lưu với xã hội rộng lớn. Từ đó trẻ giúp trẻ hội tụ
đủ các tính chất tốt bao gồm: tính tích cực, tính hợp tác, kĩ năng vận động, tố chất vận
động và đặc biệt vốn từ của trẻ được phát triển tốt nhất.
Khi tổ chức trò chơi đóng kịch phải tạo cảm giác cho trẻ như vừa là chơi vừa là
hoạt động nghệ thuật, vì thế nó giúp trẻ thực sự thấy thoải mái không gò bó trong khi
chơi nhưng lại kích thích bản thân trẻ cố gắng hơn để hoàn thiện vai chơi của mình,
mang lại niềm vui cho mọi người hình thành tính trách nhiệm ở trẻ.
Ngoài ra trò chơi đóng kịch còn mang tính tập thể cao. Nó phù hợp với truyền
thống, tính chất trong các phong tục tập quán của con người Việt Nam. Trong vở kịch
bao giờ cũng có những nhân vật mang tính thiện, tính ác, tính tốt, tính xấu đối lập
nhau. Nhưng bên cạnh đó lại luôn luôn có sự đoàn kết giúp đỡ nhau cùng vượt qua
8


khó khăn bảo vệ cái thiện chống lại cái ác, chia sẻ giúp đỡ phái yếu. Vì thế kịch là một
thể loại vừa mang tính tập thể vừa mang tính giáo dục cao.
Khi chơi đóng kịch trẻ nói bằng ngôn ngữ của nhân vật trong tác phẩm văn học
(đặc biệt là nhân vật trong truyện: ngụ ngôn, cổ tích, thần thọai). Cung cấp cho trẻ
những ngôn ngữ dân gian phong phú, đa dạng, lôi cuốn hấp dẫn trẻ. Từ đó trẻ cảm thụ
lĩnh hội được sự giàu có của ngôn từ hiểu được ngôn ngữ không chỉ để giao tiếp mà
còn là phương tiện để thể hiện mọi vấn đề, mọi suy nghĩ của con người. Điều này có
ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ.
Tổ chức trò chơi đóng kịch cho trẻ 3-4 tuổi không những giáo dục đạo đức, trí
tuệ, thẩm mỹ cho trẻ mà còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ nói diễn cảm và ngôn ngữ
câm: Điệu bộ, cử chỉ, ánh mắt, giọng nói.
3. Một số kịch bản nhằm phát triển vốn từ cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở
trường Mầm Non.
3.1. Phương pháp dạy trẻ đóng kịch

Tiếng Việt. Luyện tập nhiều thì trẻ nói năng rõ ràng hơn, chính xác hơn, trẻ mạnh dạn
hơn, khả năng giao tiếp tốt hơn.
3.2. Các tác phẩm văn học được chuyển thể kịch bản nhằm phát triển vốn từ
cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm Non.
3.2.1. Vở kịch 1: “Đôi bạn tốt”
+Cảnh 1: Tại nhà của gà con
Vịt mẹ: Chi Gà ơi! Chị gà!
Gà mẹ: Ai đấy?
Vịt mẹ: Tôi Vịt mẹ đây.
Gà mẹ: Ơ chi Vịt à. Có chuyện gì mà chị sang nhà tôi sớm thế?
Vịt mẹ: Sáng nay tôi phải đi chợ xa. Nhờ chị trông Vịt con giúp tôi nhé.
Gà mẹ: Vâng. Chị cứ để Vịt con ở đây chơi với Gà con cũng được.
Vịt mẹ: Vâng tôi đi nhé.
Gà mẹ: Gà con ơi. Con ra chơi với Vịt con đi.
Gà con: Vâng ạ! Vịt con có ra vườn chơi với tớ không?
Vịt con: Có tớ đi với.
10


Gà con: Mẹ ơi! Con với Vịt con ra vườn chơi mẹ nhé.
Gà mẹ: Ừ. Hai con đi cẩn thận nhé.
Gà con,Vịt con: Vâng ạ
+Cảnh 2: Tại khu vườn
Gà con: Bạn đi chậm như rùa ý.
Bạn bới đất tìm giun đi.
Vịt con: Khó quá, tớ làm không được.
Gà con: Bạn chẳng làm được tích sự gì cả. Thôi bạn đi ra chỗ khác chơi để tôi
bới một mình.
NDC: Vịt con thấy Gà con nỗi giận với mình cũng buồn liền bỏ ra bờ ao tìm tép
ăn.Vưa lúc ấy có 1 con Cáo mắt xanh ở đâu xuất hiện.

Xe Lu: Đường hỏng à. Để tớ giúp cho.
Xe Lu: Xong rồi. Mọi người đi qua đi ạ.
CPT: Xe Lu giỏi quá, cảm ơn xe Lu nhiều nhé.
Xe Ca: Xe Lu ơi. Tuy dáng vẻ cậu lù lù nhưng nhờ có cậu mọi người mới có con
đường đẹp để đi lại.
Xe Lu: Đó là công việc của tớ mà.
Xe Ca: Bây giờ tớ mới hiểu ra rằng, không nên đánh giá người khác qua vẻ bề
ngoài. Tớ xin lỗi vì đã coi thường cậu.
12


Xe Lu: Không sao đâu, chỉ cẩn cậu hiểu là tốt rồi. Thôi chúng mình cùng đi giúp
mọi người tiếp nào.
4. Kết luận
Chơi là một hoạt động vô cùng cần thiết đối với mọi lứa tuổi. Đối với người lớn
đó là một hình thức giải trí, thư giãn xua đi cái mệt mỏi căng thẳng của công việc. Còn
đối với trẻ nhỏ nói chung và trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi nói riêng đây còn là một hình thức"
học mà chơi, chơi mà học" không thể thiếu được. Đóng kịch không đơn thuần là một
trò chơi mà nó còn là một hoạt động mang tính chất nghệ thuật. Nó giúp trẻ hiểu và
cảm thụ sâu sắc hơn các tác phẩm văn học. Ngoài ra đây còn là cơ sở hình thành và
phát triển nhân cách, ngôn ngữ, đạo đức, óc tư duy tưởng tượng... Vì thế đây là một
phương tiện để giáo dục trẻ mẫu giáo phát triển toàn diện hơn.

13


TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Đào Thanh Ân (1995) ,Giáo dục học Mầm non tập I, II, III, NXB Đại học sư
phạm Hà Nội
[2] Nguyễn Văn Cầu (1997), Về tiêu chí đánh giá hiệu quả của giờ dạy văn, Tạp

- Tranh ảnh về nội dung câu chuyện
- Mô hình về đường phố
- Đồ dùng để đóng kịch: Mũ Thỏ, mũ Nhím, mô hình xe ô tô
III. CÁCH TIẾN HÀNH
Hoạt động của cô
HĐ1: Ổn định gây hứng
- Lớp chúng mình hãy đứng lên hát và vận động theo
bài “Đi đường em nhớ” nhé.
- Bạn nhỏ trong bài hát đó được cô giáo dạy gì?
- Khi đi trên đường các con phải đi bên nào?
- Khi đi trên đường các con có chạy ngang qua đường
không?
- Vì sao?.
- Hôm nay cô cũng có một câu chuyện nói về bạn Thỏ
và bạn Nhím. Muốn biết chuyện gì sẽ xảy ra với 2 bạn.
Vậy thì bây giờ cả lớp mình cùng lắng nghe cô kể câu
chuyện “Vì sao Thỏ cụt đuôi” nhé.
HĐ2: Nội dung trọng tâm
* Nghe kể chuyện
- Cô kể lần 1: Kể diễn cảm cùng cử chỉ, nét mặt, điệu
bộ

Hoạt động của trẻ
- Trẻ hát và vận động theo
bài
- Dạ thưa cô, bài học giao
thông
- Bên phải
- Dạ không.
- Vì nguy hiểm

Các con cùng làm tiếng xe phanh két cho cô xem nào?
Ôi thật là rùng mình phải không các con
Các con ạ vì không nghe lời Nhím nên Thỏ bị cụt đuôi
đấy!
+ Khi thấy Thỏ bị nạn Nhím đã làm gì?
+ Các con thấy Nhím là người như thế nào?
+ Nhím rất tốt bụng đúng không nào. Nhím không
những đỡ bạn vào lề đường mà Nhím còn động viên
bạn nữa đấy. Có bạn nào biết Nhím đã động viên bạn
Thỏ như thế nào không?
+ À Nhím đã động viên Thỏ đừng buồn nữa và từ nay
phải cẩn thận hơn khi sang đương đấy
+ Khi nghe Nhím động viên Thỏ nói gì với Nhím?
+ Lúc này Thỏ đã nghe lời Nhím chưa nhỉ?
+ Lúc này Thỏ đã biết ân hận và đã sửa sai rồi đấy
- Cô kết hợp giáo dục trẻ:
- Các con ạ. Khi tham gia giao thông các con phải đi
đứng cẩn thận. Phải đi trên vĩa hè bên phải này.Nếu
muốn qua đường thì phải nhìn trước, nhìn sau và phải
có người lớn dắt các con mới được qua đường cả lớp

- Trẻ nghe kể chuyện
- Dạ có
- Trẻ vừa nhìn màn hình vừa
lắng nghe cô kể
- Thưa cô, Vì sao Thỏ cụt
đuôi
-Thỏ, Nhím, xe ô tô.
- Thỏ thông minh,nghịch
ngợm

* Cô kể lần 3: Cho trẻ đóng kịch
- Cho trẻ nhận vai. Cô giáo là người dẫn chuyện
- Trẻ nhập vai
HĐ 3 : Kết thúc.


GIÁO ÁN
LĨNH VỰC PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ
CHỦ ĐỀ: LUẬT LỆ GIAO THÔNG
Đề tài: truyện “Xe lu và xe ca”
Lứa tuổi: MG Bé( 3 -4 tuổi)
Người dạy:
Ngày dạy:
I. Mục đích, yêu cầu:
1. Kiến thức:
- Trẻ nhớ tên chuyện các nhân vật trong chuyện
- Hiểu nội dung chuyện qua đó hiểu được tác dụng của xe lu trong quá trình làm
đường
2. Kỹ năng:
- Trẻ biết trả lời câu hỏi theo yêu cầu của cô
- Phát triển ngôn ngữ ở trẻ (nói to, rõ ràng,mạch lạc)
- Trẻ biết nhập vai và biết phối hợp với các bạn
3. Thái độ:
- Trẻ biết yêu quý tôn trọng, giúp đỡ bạn bè, không chê bạn, coi thường bạn
II. Chuẩn bị:
- Tranh minh họa nội dung câu chuyện
- Đồ dùng đóng kịch: Mũ xe Lu, mũ xe Ca, mũ Rùa, mũ các phương tiện khác
III. Cách tiến hành
Hoạt động của cô
HĐ 1: Ổn định tổ chức

- Bạn nào cho cô biết cô vừa kể câu chuyện gì?
- Trong câu chuyện xe lu được miêu tả như thế nào? Đi lại
thì thế nào?
- Còn xe ca thì có dáng vẻ như thế nào?
-Thấy xe lu như vậy xe ca chế nhạo như thế nào?
- Cô kể: “ Nói rồi xe ca phóng vụt lên… hết”
-Khi đi qua đường hỏng xe ca có đi qua được không?
-Xe nào đã làm cho đường bằng phẳng dễ đi?
- Xe lu đã làm gì để đường bằng phẳng?
- Các con ạ từ đó xe ca đã hiểu ra được rằng tuy xe lu thô
kệch nhưng nhờ có xe lu mà đường trở nên phẳng và dễ đi
hơn từ đó xe ca không chế nhạo xe lu nữa
- Các con ơi cô thấy các con học rất ngoan trả lời câu hỏi
rất giỏi cô khen các con nào!
- Bây giờ cô con mình cùng đứng lên và bắt chước tiếng
kêu của một số phương tiện giao thông nhé!
( Cho trẻ làm tiếng kêucủa ô tô, máy bay)
- Giáo dục: Các con ạ mỗi loại xe đều có tác dụng khác
nhau như xe ca chở người chở hang, xe lu thì làm cho
đường bằng phẳng để cho xe và mọi người đi lại dễ dàng
hơn. Các loại xe đều có ích cho con người và đều do con
người sử dụng. Vậy qua câu chuyện này các con nhớ phải
chơi với bạn đoàn kết biết giúp đỡ lẫn nhau không chê bai
bạn các con nhớ chưa nào.
* Cô kể lần 3:
Cho trẻ nhập vai: Cô làm người dẫn truyện.
HĐ 3: Kết thúc: Cô cùng trẻ làm đoàn tàu đi ra sân trường
vừa đi vừa hát bài “ Đoàn tàu nhỏ”

- Trẻ lắng nghe