1

Rèn phát âm đúng và đọc diễn cảm cho học sinh dân tộc ở lớp 4; 5

MỤC LỤC
A/ PHẦN MỞ BÀI
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Đối tượng nghiên cứu
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu

Trang
1
1
1
1
2

B/ PHẦN NỘI DUNG
1/ Đặc điểm dạy học phân mônkể chuyện lớp 4 - 5
1.1 Cơ sở lý luận
1.2 Cơ sở thực tiễn
2/ Nguyên nhân
3/ Kết quả nghiên cứu
4/ Một số biện pháp
4.1. Bồi dưỡng kĩ năng đọc và kĩ năng dạy tập đọc cho giáo viên
4.2 .Rèn đọc cho học sinh trong giờ tập đọc
4.3. Bồi dưỡng vốn sống cho học sinh.
4.4. Rèn phát âm đúng qua hoạt động ngoài giờ tập đọc.
C/ PHẦN KẾT LUẬN

rất nhiều khó khăn. Từ chỗ đọc sai nên các em thường viết sai lỗi chính tả. Vì
vậy khả năng sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt của các em còn nhiều hạn chế. Dạy
học trên địa bàn có số đông là học sinh dân tộc tại chỗ, người giáo viên phải làm
gì để giúp các em yêu thêm Tiếng Việt của các em, biết sử dụng tốt tiếng Việt để
giao tiếp, hòa nhập và học tập tốt hơn. Được dạy học sinh ở lớp 4 và lớp 5 nhiều
năm, với suy nghĩ này, tôi đã chọn đề tài để nghiên cứu là : “Rèn phát âm đúng
và đọc diễn cảm cho học sinh dân tộc ở lớp 4; 5” nhằm nâng cao chất lượng
đọc đúng và đọc diễn cảm cho các em.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Rèn kĩ năng đọc đúng, đọc diễn cảm để giúp học sinh hiểu đúng nội dung
văn bản, giúp các em phát triển tư duy ngôn ngữ một cách logic; kích thích hứng
thú học tập, bồi dưỡng tâm hồn và thực hiện mục đích giáo dục, giáo dưỡng cho
các em là đối tượng học sinh dân tộc ở lớp 4-5.
3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Các tiết dạy của Giáo viên ở trường Tiểu học Kim Đồng về phân môn tập
đọc ở lớp 4; 5.
- Học sinh lớp 4-5, Trường tiểu học Kim Đồng, thị trấn EaDrăng, EaH'leo,
Đăk Lăk nói chung và học sinh dân tộc thuộc các lớp này nói riêng.
- Sách giáo khoa, sách giáo viên Tiếng Việt lớp 4,5
- Các tài liệu về chuyên môn. Tài liệu giáo dục kĩ năng sống các môn học ở
tiểu học
- Qua các sân chơi như : Giao lưu Tiếng Việt với trường bạn: Em yêu tiếng
Việt ; cuộc thi Em học giỏi tiếng Việt được tổ chức ở trường ; cuộc thi Học sinh
dân tộc đọc diễn cảm.
4. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU :
- Tìm hiểu về nội dung, phương pháp giảng dạy phân môn tập đọc ở lớp 4;
5, chú ý sự sáng tạo trong khi sử dụng phương pháp dạy học phù hợp đối tượng
học sinh.



c. Phương pháp dạy học thực nghiệm:
Kiểm tra tính khả thi của việc áp dụng hỗ trợ thêm các biện pháp dạy–học
mà mình đã đề xuất trong đề tài.


4

Rèn phát âm đúng và đọc diễn cảm cho học sinh dân tộc ở lớp 4; 5

B. PHẦN NỘI DUNG
1.Đặc điểm phân môn Tập đọc ở lớp 4 – 5 :
1.1. Cơ sở lý luận:
Phân môn Tập đọc có một vị trí quan trọng trong môn Tiếng Việt ở Tiểu
học. Việc các em học sinh sử dụng tiếng Việt trong hoạt động giao tiếp có trở
thành kĩ năng, kĩ xảo hay không là nhiệm vụ của môn Tiếng Việt ở tiểu học. Bởi
thế, phân môn tập đọc đảm nhiệm một vai trò hết sức quan trọng trong việc hình
thành 4 kĩ năng nghe – nói – đọc – viết cho các em.
Dạy cho học sinh đọc đúng, đọc diễn cảm là giúp các em phát triển tư duy
ngôn ngữ, tiếp xúc với kho tàng tri thức của loài người; đây cũng chính là một
phương tiện giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cho các em. Vì thế, cần thiết phải nâng
cao chất lượng đọc cho học sinh tiểu học nói chung và học sinh dân tộc nói riêng
(vì học sinh dân tộc gặp nhiều khó khăn hơn khi học tiếng Việt)
Vậy, ở tiết Tập đọc, học sinh học những gì và học như thế nào? Giáo viên
có tác động gì đến quá trình học đọc của các em trong giờ tập đọc và trong các
hoạt động khác?
Việc đọc đúng, đọc diễn cảm sẽ giúp các em nghe và cảm nhận văn bản tốt,
viết đúng chính tả. Ở mỗi tiết học, không chỉ là tiết tập đọc, người giáo viên phải
chú ý hơn việc rèn cho các em kĩ năng diễn đạt bao gồm kĩ năng nói, kĩ năng
đọc, kĩ năng dùng từ, đặt câu. Đọc cho rõ ràng, rành mạch, đọc có ngữ điệu là
kĩ năng chính cần hình thành và rèn luyện cho các em qua phân môn này. Người

* Những khó khăn và tồn tại:
Phương tiện dạy học và đồ dùng chưa phong phú, đa dạng nên chưa hấp
dẫn học sinh một cách tuyệt đối trong việc tập trung vào luyện đọc.
Một vài giáo viên vẫn còn hạn chế về kĩ năng đọc diễn cảm; có một số giáo
viên còn ảnh hưởng cách phát âm của địa phương.
Một số giáo viên còn coi nhẹ việc rèn các kĩ năng đọc cho các em, chỉ dừng
lại ở yêu cầu học sinh đọc thành tiếng to là được.
b. Về phía học sinh:
* Thuận lợi:
- Một số ít học sinh trong đối tượng nghiên cứu đã hiểu được yêu cầu đọc
và biết học đọc có ý thức, ham thích đọc chuyện. Đặc biệt, có một số em có chất
giọng đọc tốt.
- Các dự án đã quan tâm cung cấp các loại sách dành cho đối tượng học
sinh miền núi. Thư viện nhà trường cũng góp phần không nhỏ vào bổ trợ rèn kĩ
năng đọc cho các em bằng cách cho học sinh mượn sách truyện đọc, sách tham
khảo để các em thường xuyên được đọc sách.
* Khó khăn :
Số đông học sinh dân tộc thường phát âm sai do lỗi cơ bản là chất giọng
vùng miền. Phụ huynh là người đồng bào dân tộc hầu như không có tác động gì
đến việc học đọc của các em vì nhiều lí do : bản thân họ sử dụng tiếng Việt còn
chưa chính xác, phát âm sai lỗi nhiều, quan niệm chăm sóc và giáo dục con cái
của họ cũng hạn chế. Kĩ năng đọc hiểu của các em còn yếu, đọc chỉ mang tính
phát âm mà thôi.
2. Nguyên nhân :
Việc thử nghiệm, tìm hiểu thực tiễn kết hợp với nghiên cứu tài liệu, tôi
nhận thấy: có những thực trạng trên là do những nguyên nhân chủ yếu sau đây:
- Một số giáo viên chưa đánh giá đúng mức vai trò, vị trí và tầm quan trọng
của việc dạy – học phân môn tập đọc; chưa sâu sát việc nắm bắt tâm lí của học
sinh và phụ huynh trong đối tượng đồng bào dân tộc ở địa bàn mình giảng dạy;
công tác dân vận chưa được chú trọng.

khó quy hoạch vùng lỗi hay phân loại rạch ròi các dạng lỗi.
Ví dụ : Một em đọc một đoạn văn, các tiếng cùng mang dấu thanh như nhau
nhưng các em phát âm khác nhau. Các tiếng có thanh ngang lúc thì các em đọc
thành thanh huyền ( ø ), có lúc lại đọc thành thanh hỏi , thanh sắc và cả thanh
ngã ( û / ù / ~) phụ thuộc theo ngữ điệu tiếng đi kèm trước hoặc sau tiếng đó;
thanh sắc thì đọc thành thanh ngang hoặc thanh hỏi (º/ û ), ... Trong đó, các em
đọc các tiếng mang dấu thanh khác thành thanh ngang (không dấu) là lỗi đọc
phổ biến.
Trước những khó khăn thuận lợi đã xác định trên, tôi đã hạ quyết tâm làm
mọi cách để mang lại hiệu quả là nâng cao chất lượng đọc cho các em. Có như
vậy mới giúp các em viết đúng, tự tin để hòa nhập và học tập tốt hơn.
Để nâng cao chất lượng đọc diễn cảm cho học sinh thuộc đối tượng này, tôi
xác định trước tiên phải rèn phát âm đúng cho các em. Tôi đã chia các đối tượng
theo nhóm như sau :
1/ Nhóm đọc sai lỗi toàn diện. (lỗi về tốc độ, ngắt nghỉ dấu câu- cụm từ,
đọc nhỏ và phát âm sai cả âm đầu, dấu thanh và vần).(Nhóm 1)
2/ Nhóm đọc sai lỗi phát âm là chủ yếu. (đọc to, đúng tốc độ, biết ngắt nghỉ
đúng ở các dấu câu và ở các cụm từ đối với câu dài nhưng phát âm sai cả về âm
đầu, dấu thanh và vần ). (Nhóm 2)
3/ Nhóm đọc sai lỗi vùng miền là chủ yếu. (đọc to, đúng tốc độ, biết ngắt
nghỉ đúng ở các dấu câu và ở các cụm từ đối với câu dài,chỉ phát âm sai về dấu
thanh). (Nhóm 3)
4/ Nhóm đọc đúng nhưng chưa diễn cảm.(đọc to, đúng tốc độ, biết ngắt
nghỉ đúng ở các dấu câu và ở các cụm từ đối với câu dài, phát âm đúng,(có thể
còn sai một vài lỗi vùng miền)). (Nhóm 4)


7

Rèn phát âm đúng và đọc diễn cảm cho học sinh dân tộc ở lớp 4; 5


0

Cuối HKI

12

0

2

7

3

0

Cuối năm học
2009-2010

12

0

1

4

5



Cuối HKI

12

0

0

2

4

6

- Ngoài ra, tôi đã đề xuất với khối 5 tổ chức thi đọc diễn cảm cho tất cả các
em học sinh dân tộc, kết quả lớp tôi tham gia 06 em, đạt nhiều giải với số lượng
là 05 em.
So sánh kết quả ở trên cho thấy đề tài tôi chọn đã có thành công trong thực
tiễn dạy học cho đối tượng học sinh là dân tộc Tây Nguyên.
4. MỘT SỐ BIỆN PHÁP:
4. 1: Bồi dưỡng kĩ năng đọc và kĩ năng dạy tập đọc cho giáo viên :
Việc cần thiết là giáo viên phải có kĩ năng đọc diễn cảm tốt để khi nghe cô
giáo đọc, các em cảm thụ tốt nội dung bài học và mong muốn đọc được như cô.
Mặt khác giáo viên phải biết nắm rõ về bản chất của phương pháp dạy học mới,
đó là phương pháp tích cực hóa hoạt động của người học. Trong đó, thầy cô


8


Đọc đúng là đọc to, lưu loát, phát âm đúng, ngắt nghỉ giọng đúng chỗ trong
từng câu, từng đoạn ở dấu câu, ở các cụm từ; ngắt nhịp đúng ở các câu thơ; nắm
được nội dung, ý nghĩa của bài đọc.
Đối với văn bản nhật dụng, thay bước luyện đọc diễn cảm bằng luyện đọc
lại, tôi dành cho đối tượng học sinh yếu có cơ hội được đọc nhiều hơn.
Tôi đã đặc biệt chú trọng đối tượng học sinh yếu và trung bình. Trong hoạt
động đọc theo nhóm bàn, học sinh khá giỏi luôn được giao nhiệm vụ lắng nghe
bạn đọc và giúp bạn phát âm lại cho đúng; rồi đọc cho bạn nghe câu, đoạn khó
(tôi bố trí học sinh khá, giỏi ngồi xen kẽ với học sinh yếu để giúp đỡ học tập).
Tôi tổ chức tốt thi đua các đôi bạn cùng tiến).


9

Rèn phát âm đúng và đọc diễn cảm cho học sinh dân tộc ở lớp 4; 5

Với đối tượng học sinh phát âm lỗi nhiều tôi thường vận dụng tối đa khả
năng giúp bạn của học sinh khá, giỏi; kịp thời giúp đỡ và khen ngợi các em khi
các em có tiến bộ. Tôi thường dạy theo quy trình sau :
- 1HS giỏi đọc.
- HS đọc thành tiếng nối tiếp từng đoạn văn (khổ thơ hoặc đoạn đọc) 2-3
lần (tùy từng nội dung bài đọc cụ thể) - Giáo viên hướng dẫn phát âm đúng, nắm
nghĩa của từ khó, từ lạ, (chú ý các lỗi phổ biến của học sinh).
- Học sinh luyện đọc theo cặp – Các em đọc theo nhóm hiệu quả hơn bởi
tác động của đối tượng học sinh khá giỏi đến với bạn của mình sát sao hơn. Đây
cũng là khâu giáo viên dành thời gian quan tâm đến đối tượng học sinh yếu
nhiều hơn. Tôi đến tận nơi động viên, hướng dẫn các em phát âm bằng cách giải
nghĩa một số từ, giáo viên phát âm rồi mô tả cách phát âm để học sinh hiểu và
làm theo.
Tôi thường lên kế hoạch sửa lỗi phát âm cho các em theo từng dạng lỗi dựa



10

Rèn phát âm đúng và đọc diễn cảm cho học sinh dân tộc ở lớp 4; 5

về các dạng lỗi (đối với từng bước luyện đọc, tôi chú ý rèn từng đối tượng học
sinh cụ thể). Ví dụ ở bước luyện đọc đúng:
+ Đối với HS thuộc nhóm 1: Trước hết tôi cho các em tự nhận ra lỗi và nêu
khó khăn khi đọc. Kết hợp những phát hiện lỗi, đánh giá nguyên nhân khách
quan và chủ quan để tôi lựa chọn cách hướng dẫn các em đọc. Đọc chậm là do
các em chưa chăm, chưa chịu khó đọc sách; khả năng đọc lướt còn yếu. Tôi
chọn lỗi phổ biến nhất để sửa cho các em và thường kèm thêm ngoài tiết học.
+ Đối với HS thuộc nhóm 2 và 3: Tôi lên kế hoạch sửa lỗi cho các em theo
dấu thanh. Ví dụ : cứ hai tuần tôi chú trọng một dạng lỗi là sai về dấu hỏi, hai
tuần tiếp lại chú trọng sai về dấu ngã, … cứ như thế hết vòng rồi lặp lại vòng
khác để các em không quên. Tuy nhiên không thể bỏ qua các dạng lỗi khác
trong tiết dạy mà kết hợp sửa lỗi cho các em.
Trong bước luyện đọc đúng, cách hướng dẫn phát âm đúng đều như nhau.
Còn ở bước luyện đọc diễn cảm thì mỗi loại văn bản, cách hướng dẫn đọc khác
nhau, được phân biệt theo thể loại.
b) Rèn đọc diễn cảm :
Đọc diễn cảm là thể hiện ngữ điệu, cường độ, cao độ, nhịp điệu trong giọng
đọc; làm sao cho người nghe hiểu một cách rõ ràng nội dung bài đọc và cảm
nhận sâu sắc ý nghĩa, nghệ thuật trong từng câu, từng đoạn; diễn đạt đúng tâm
trạng tác giả đã gửi đến người đọc qua từng câu, từ.
Từ việc rèn đọc đúng cho các em đạt kết quả, sẽ nâng dần mức độ yêu cầu
đọc cao hơn đó là đọc diễn cảm. Khi các em đã nắm được nghĩa của từ; hiểu
được nội dung, ý nghĩa của bài đọc sẽ giúp các em biết xác định và thể hiện ngữ
điệu và giọng đọc rõ ràng tùy theo loại văn bản; biết nhấn giọng ở từ ngữ biểu

hệ thống câu hỏi ở sách giáo khoa, tôi có thêm một số câu hỏi để giúp các em
dễ nhận ra giá trị nghệ thuật trong bài đọc và hướng dẫn xác định sắc thái
giọng đọc, biết lựa chọn cách ngắt nghỉ giọng và nêu được những chỗ cần nhấn
giọng phù hợp trong từng câu của đoạn; dễ dàng tìm đúng giọng đọc cho đoạn
văn, bài văn. Sáng kiến này đạt hiệu quả đối với đối tượng HS khá giỏi là chủ
yếu.
Với mỗi thể loại, các bước và thủ thuật luyện đọc cơ bản giống nhau nhưng
vẫn có những lưu ý khác nhau cụ thể như sau:
* Đối với văn xuôi:
Việc hướng dẫn các em xác định sắc thái giọng đọc, biết lựa chọn cách ngắt
nghỉ giọng và nêu được những từ ngữ cần nhấn giọng phù hợp trong từng câu
của đoạn chú trọng vào chi tiết đặc sắc và giá trị nghệ thuật hay sự biểu đạt bằng
hình tượng nghệ thuật.
Ví dụ: Khi dạy bài “Mùa thảo quả” ( Tiếng Việt 5 - tập 1, trang 113)
Đây là dạng văn miêu tả có nội dung đặc sắc. Ở bước tìm hiểu bài, sau
khi hướng dẫn các em khai thác hệ thống câu hỏi trong SGK, tôi nêu thêm một
số câu hỏi dành cho HS khá, giỏi giúp các em tìm hiểu về giá trị nghệ thuật có
trong đoạn cuối để thấy hết vẻ đẹp đặc biệt của thảo quả khi chín.
+ Tác giả đã dùng những biện pháp nghệ thuật nào để miêu tả thảo quả
khi chín? (so sánh và nhân hoá)
+ Nghệ thuật so sánh và nhân hoá được tác giả sử dụng trong bài thể hiện
qua từ ngữ nào ? (So sánh : (những chùm thảo quả đỏ chon chót) như chứa lửa,
chứa nắng ; (thảo quả) như những đốm lửa hồng ; Nhân hoá : (rừng) say
ngây và ấm nóng)
+ Nội dung của đoạn văn cho ta biết điều gì ? (Vẻ đẹp đặc biệt của thảo
quả khi chín)
Đây là một bài văn hay, mỗi câu, từ đều chọn lọc mang đậm sắc thái biểu
cảm trước vẻ đẹp đặc sắc của thảo quả. Tôi dành thời gian 1 phút cho các em lựa
chọn đoạn văn hay để xem các em hiểu và cảm nhận nội dung ở mức độ nào rồi
tiến hành hướng dẫn các em đọc diễn cảm như sau :

Hướng dẫn cụ thể (chú ý nhấn giọng ở từ in đậm):
Sự sống cứ tiếp tục trong âm thầm, hoa thảo quả nảy dưới gốc cây kín
đáo và lặng lẽ. Ngày qua, trong sương thu ẩm ướt và mưa rây bụi mùa đông,
những chùm hoa khép miệng bắt đầu kết trái. Thảo quả/ chín dần. Dưới đáy
rừng, tựa như đột ngột, bỗng rực lên
những chùm thảo quả đỏ chon chót, như chứa lửa, chứa nắng. Rừng ngập
hương thơm. Rừng sáng như có lửa hắt lên từ dưới đáy rừng.
Rừng say ngây và ấm nóng. Thảo quả như những đốm lửa hồng, ngày
qua ngày/ lại thắp thêm nhiều ngọn mới, nhấp nháy/ vui mắt.
* Đối với thơ :
Sự thể hiện sắc thái giọng đọc và cách nhấn giọng tương tự như văn xuôi,
nhưng khác ở chỗ các em xác định nhịp thơ, đọc có nhịp điệu cho từng dòng
thơ, câu thơ trong các khổ thơ. Thơ có âm hưởng của nhạc nên tuỳ theo nội dung
của từng bài để hướng dẫn các em biểu lộ sắc thái khác nhau (vui, buồn, giận
dữ, yêu thương,…). Khi hướng dẫn các em chọn đoạn đọc, tôi thường đặt câu
hỏi gợi cho các em có cảm xúc rõ rệt đối với nội dung đoạn đó; tạo cho các em
cảm giác hứng thú để đọc, không áp đặt, phát huy tính tích cực, sáng tạo trong
các em.
Ví dụ: Khi dạy bài “Tre Việt Nam” (sách tiếng Việt lớp 4- tập 1, trang 41)
Tôi dùng câu hỏi gợi cho học sinh có cảm xúc rõ nhất để chọn đoạn đọc là:
1) Hình ảnh cây tre được tác giả ca ngợi với những phẩm chất tốt đẹp thể
hiện rõ nhất ở khổ thơ nào?
Sau đó hướng dẫn các em đọc thể hiện được cảm xúc của tác giả với giọng
ca ngợi, nhấn giọng ở các từ khẳng định và những từ mang sắc thái như sau :
... Nòi tre đâu chịu mọc cong
Chưa lên đã nhọn như chông / lạ thường.
Lưng trần phơi nắng / phơi sương
Có manh áo cộc, cũng nhường cho con.
Măng non là búp măng non
Đã mang dáng thẳng / thân tròn của tre.

sáng nhất, đốt, sáng lòa, sự thật .
* Đối với các bài thơ thuộc thể thơ tự do, nhịp thơ không ổn định nên tôi luôn
nhắc các em phải dựa vào ý thơ ở các dòng để ngắt đúng nhịp từng dòng thơ
hoặc đọc theo cách vắt dòng (tức là đọc liền mạch với các dòng sau).
* Đối với truyện- kịch:
Khác với hai thể loại trên, khi hướng dẫn đọc diễn cảm, tôi lưu ý HS việc
xem xét tính cách nhân vật để giúp các em phân biệt rõ giữa lời kể và lời các
nhân vật, giữa lời các nhân vật với nhau; tổ chức đọc diễn cảm theo cách phân
vai; chú ý biểu đạt bằng cả nét mặt, ánh mắt, điệu bộ, cử chỉ,… đối với từng
nhân vật (điểm khác so với hai thể loại trên).
- Khi tổ chức đọc diễn cảm loại bài này, tôi đã kết hợp gọi cả năm nhóm
đối tượng học sinh cùng tham gia đọc, như:
+ Nhóm đối tượng 1 ; 2 và 3: Các em nhập vai một số nhân vật phụ, lời
thoại ngắn, đơn giản nhằm tạo hứng thú học tập cho các em và giúp các em có
cơ hội được bộc lộ, từ đó các em sẽ cố gắng rèn đọc dần dần ở những bài sau.
+ Nhóm đối tượng 4 và 5 : Các em nhập vai những nhân vật chính hoặc vai
người dẫn chuyện hay những vai có lời thoại dài, cần thể hiện nhiều cảm xúc.
Ví dụ: Dạy bài “Lòng dân” (Tiếng Việt 5- tập 1, trang 24)
Hướng dẫn các em giọng đọc phù hợp với từng nhân vật. Cụ thể :
+ Giọng của dì Năm : lúc đầu thản nhiên; đoạn sau hết sức khéo léo.
+ Giọng của chú cán bộ : bình tĩnh, tự tin.


14

Rèn phát âm đúng và đọc diễn cảm cho học sinh dân tộc ở lớp 4; 5

+ Giọng của Cai và lính: khi hung ác, xấc láo (đoạn 1); khi dịu giọng để
mua chuộc, dụ dỗ, lúc hống hách để đe dọa, lúc thì ngọt ngào một cách giả dối
(đoạn 5). Với các vai này dành cho các em nhóm 4; 5.

Bác và thủ đô Hà Nội; đi qua cánh đồng năm tấn Thái bình; về thăm động
Phong Nha; Vịnh Hạ Long – kì quan thế giới; thành phố Hồ Chí Minh nhộn
nhịp; Đà Lạt mộng mơ, Nha Trang tráng lệ. Huế với các lăng tẩm uy nghi,…
Các em nghe rất say sưa. Với suy nghĩ là bằng mọi hình thức truyền đạt giúp các
em ít nhiều cũng nhận thức thêm được thế giới quanh mình. Đúng như vậy, các
em đã tiến bộ nhiều, giao tiếp nói chuyện cũng tự tin hơn và biết kể lại cho tôi
nghe cuộc sống gia đình, công việc của các em. Từ đó mà khả năng biểu cảm và
kĩ năng đọc cũng cải thiện rõ nét hơn.
4.4. Rèn phát âm đúng qua hoạt động ngoài giờ tập đọc.
Đây là một hoạt động thường xuyên của tôi, tôi coi hoạt động này như
một trò chơi đầy hứng thú. Đó là :


15

Rèn phát âm đúng và đọc diễn cảm cho học sinh dân tộc ở lớp 4; 5

a) Sửa lỗi trong giao tiếp thường ngày:
Khi trò chuyện hay trao đổi vui vẻ với các em, tôi nhắc các em nhận ra
lỗi phát âm trong lúc nói rồi nói lại cho đúng.
Tập thói quen giúp bạn sửa sai trong khi giao tiếp: Phát hiện lỗi sai lẫn
nhau, các em kịp thời sửa lỗi cho nhau bằng cách nhắc bạn nói lại; hỗ trợ bạn
nói đúng. Đối với những trường hợp bạn mình nói lại mà vẫn chưa đúng, giáo
viên chú ý khen ngợi những em giúp bạn được nhiều trong giao tiếp thường
ngày.
b) Rèn phát âm đúng qua các trò chơi, hoạt động khác:
Tôi đã tổ chức tốt các hoạt động ngoài giờ lên lớp như :
+ Cả lớp cùng đi dã ngoại với chủ đề : “Thăm cảnh đẹp bên suối của buôn
em” và yêu cầu hoạt động là quan sát, ghi lại 2-4 câu kể về chuyến đi, đọc cho
các bạn cùng nghe. Tổ chức nhận xét về phát âm và giọng kể truyền cảm hay

16

Rèn phát âm đúng và đọc diễn cảm cho học sinh dân tộc ở lớp 4; 5

C - KẾT LUẬN
Nhờ có sự chú trọng cải tiến trong dạy học mà kết quả rèn đọc cho các em
tiến bộ rõ rệt. Qua thực tiễn dạy học ở đối tượng là HS dân tộc tại chỗ, tôi nhận
thấy: để giúp các em HS dân tộc đọc đúng, đọc hay (diễn cảm) thì cần chú ý một
số yêu cầu sau:
1/ Đối với giáo viên
- Phải hết sức nhiệt tình và tâm huyết với nghề, hiểu tâm lí các em, thực sự
yêu thương các em; luôn tìm tòi sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động rèn
đọc.
- Luôn rèn luyện bản thân để có giọng đọc hấp dẫn được học sinh.
- Chuẩn bị kĩ lưỡng nội dung bài soạn trước khi dạy tập đọc cho các em.
- Biết động viên phụ huynh tham gia quá trình giáo dục tự học, tự rèn cho
các em.
- Kiên trì uốn nắn, sửa lỗi cho các em, không bó tay trước khó khăn khi các
em nản học, lười học; có niềm tin và kiên nhẫn chờ đợi kết quả tiến bộ của HS.
- Thường xuyên kiểm tra, đánh giá bằng điểm số, khen để khích lệ các em.
2/ Đối với học sinh
- Phải có thói quen tự giác học tập, phải chuẩn bị bài ở nhà, đọc bài và tự
tìm hiểu nội dung bài trước khi đến lớp. Biết nhận xét, dự kiến chọn đoạn văn
hay để diễn cảm, đề xuất giọng đọc.
- Phải hiểu được tầm quan trọng của việc đọc đúng, đọc diễn cảm.
- Phải có hứng thú trong các tiết học; chú ý đọc đúng, đọc diễn cảm cả
trong các môn học khác.
- Tăng cường đọc thêm sách, báo, truyện,... để hiểu biết thêm về cuộc sống
quanh em, từ đó tự tin để bộc lộ của mình, nâng cao khả năng đọc diễn cảm.
D/ ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ