Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng đọc cho học sinh dân tộc thiểu số lớp 1

MỤC LỤC
Trang
I. PHẦN MỞ ĐẦU

2

1. Lí do chọn đề tài

2

2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

3

3. Đối tượng nghiên cứu

3

4. Giới hạn của đề tài

3

5. Phương pháp nghiên cứu

3

II. PHẦN NỘI DUNG

4


12

1. Kết luận

13

2. Kiến nghị

14

I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đọc là hình thức giao tiếp bằng chữ viết, là hoạt động nhận tin. Người
học thu nhận thông tin có trong bài đọc, đọc để hiểu bài để ghi nhớ kiến thức.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan – Trường TH Y Ngông

1


Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng đọc cho học sinh dân tộc thiểu số lớp 1

Trong đời sống xã hội, đọc là một hoạt động phổ biến có nhiều tác dụng tích
cực, đọc trở thành một nhu cầu thông dụng của mọi người và được tồn tại mọi
lúc mọi nơi.
Trong giảng dạy, mục tiêu của giáo dục tiểu học là đọc thông viết thạo:
nghe, nói, đọc viết là nhiệm vụ hàng đầu là những kĩ năng cơ bản nhất ở tiểu
học. Không biết đọc, biết viết không có giáo dục toàn diện ở tiểu học. Môn
Tiếng Việt là công cụ số một quan trọng bậc nhất, là chìa khóa để học các môn
học khác vì thế mà kĩ năng đọc là một trong những kĩ năng quan trọng. Nếu các

Nghiên cứu một số biện pháp phù hợp với đối tượng học sinh, nhằm rèn
kĩ năng đọc cho học sinh dân tộc thiểu số góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục học sinh.
Trang bị công cụ cơ bản để học sinh có đủ điều kiện tối thiểu và từng
bước nâng cao khả năng chiếm lĩnh tri thức và văn hoá trong chương trình học
tập, trong đời sống.
3. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng rèn kĩ năng đọc cho học sinh dân tộc thiểu số qua
các năm học và đề xuất một số giải pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 1 dân
tộc thiểu số.
4. Phạm vi nghiên cứu
Giáo viên, học sinh lớp 1 trường Tiểu học Y Ngông, xã Dur Kmăn huyện
Krông Ana năm học 2015 -2016 và một số văn bản tài liệu hướng dẫn có liên
quan.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu
- Phương pháp điều tra, Khảo sát chất lượng.
- Phương pháp trải nghiệm thực tế .

Người thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan – Trường TH Y Ngông

3


Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng đọc cho học sinh dân tộc thiểu số lớp 1

II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lí luận
Đọc là một hoạt động quan trọng của con người đặc biệt trong nhà trường
kĩ năng đọc càng quan trọng hơn. Vì vậy người giáo viên cần phải quan tâm đến


trường đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp giáo viên được bồi dưỡng và nâng
cao tay nghề chỉ đạo tốt của các cấp lãnh đạo về chuyên môn. Tổ chức bồi
dưỡng giáo viên, tổ chức những buổi học chuẩn kiến thức kỹ năng cho học sinh
tiểu học v v… cung cấp đủ tài liệu, phương tiện để nghiên cứu, học hỏi, giảng
dạy.
- Được sự giúp đỡ của lãnh đạo nhà trường và chuyên môn: tổ chức thao
giảng, dự giờ hàng tháng, tổ chức những buổi học chuyên đề thảo luận về
chuyên môn để rút ra những ý kiến hay, những đề xuất kinh nghiệm tốt áp dụng
trong việc giảng dạy. Chính nhờ sự quan tâm đó góp phần không nhỏ vào việc
nâng cao chất lượng dạy học.
Trường tiểu học Y Ngông được thành lập vào năm 2008 với ba điểm
trường đóng trên ba buôn đặc biệt khó khăn của xã Dur Kmăn tỉ lệ học sinh dân
tộc thiểu số hằng năm trên 98% tổng số học sinh toàn trường hầu hết các em
thuộc diện gia đình có hoàn cảnh khó khăn, bố mẹ thì không quan tâm phó mặc
cho thầy cô. Hầu như các dụng cụ học tập như bút, bảng con đều do giáo viên,
nhà trường hổ trợ. Việc phối hợp với cha mẹ học sinh gặp không ít khó khăn.
Tiếng Việt của các em còn yếu, các em sử dụng bằng tiếng mẹ đẻ, phương
tiện thông tin hạn chế, đa số con gia đình khó khăn, ảnh hưởng ngôn ngữ địa
phương (nói ngọng, nói đớt, nói không dấu, kéo rê như đọc kinh) nhiều không
được sửa từ gia đình. Một số em đã qua mẫu giáo, nhưng kĩ năng nghe và nói
tiếng Việt còn rất yếu. Mặt khác khả năng tập trung chú ý của các em chưa cao,
tư duy chưa phát triển. Trước thầy cô, trước các bạn, các em còn nhút nhát, ngại
đọc, ngại phát âm, đa số học sinh khi phát âm không chuẩn thường không dám
đọc .
Để rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 1 có hiệu quả hơn, học sinh hứng thú
tích cực hơn. Tôi đã áp dụng đề tài “Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học
sinh dân tộc thiểu số lớp 1”
3. Nội dung và hình thức của giải pháp, biện pháp
Người thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan – Trường TH Y Ngông

học nhưng cứ ngỡ mình đang được cô giáo hướng dẫn chơi, các em tự tin khi sử
dụng tiếng Việt không ngại đọc hay nhút nhát.

Người thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan – Trường TH Y Ngông

6


Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng đọc cho học sinh dân tộc thiểu số lớp 1

- Để thực hiện tốt được công tác chuẩn bị tiếng Việt cho trẻ giáo viên cần
phải có lòng nhiệt tình yêu nghề mến trẻ vì công đoạn đầu đa số các em không
chịu đến trường, bố mẹ lo đi làm rẫy, giáo viên phải trực tiếp đến nhà để vận
động học sinh trước 1 tuần khi bắt đầu vào học, và đến lớp sớm để chở các em
nhà xa không có phương tiện hoặc vận động phụ huynh. Làm tốt được công tác
này ngay từ đầu năm học coi như ta thành công bước đầu.
Bước 2: Vận động HS đi chọc chuyên cần
Làm tốt dược công tác này thì coi như thành công một nửa vì các em đi
học chuyên cần thì mới chiếm lĩnh được kiến thức và sự hướng dẫn và rèn luyện
của giáo viên.
Để thực hiện tốt giải pháp này giáo viên cần làm tốt công tác chủ nhiệm:
lập sổ thi đua theo dõi chuyên cần, khen thưởng các em vào những buổi sinh
hoạt, thấu hiểu từng hoàn cảnh gia đình học sinh đến nhà thăm hỏi động viện,
giúp đỡ khi cần thiết, trình bày những khó khăn của học sinh để các bạn trong
lớp cùng nhau giúp đỡ bạn, tạo niềm vui phấn khởi khi các em được đến trường.
Ví dụ 1: Giáo viên đến lớp sớm không thấy Sô ri đến trường thì phải hỏi
các em học sinh sao bạn Sô ri không đến lớp vì do gì khi biết nguyên nhân
không đi học thì do bố mẹ hay là bản thân em. Do bố mẹ thì phải gặp phụ
huynh trao đổi phốí hợp chính quyền đoàn thể, nếu bản thân học sinh thì tôi
động viên, nhắc nhở, thường xuyên tậm sự với em xem học sinh có những

đối tượng học sinh. Chia học sinh ra ba đối tượng đọc: học sinh đọc còn yếu,
học sinh đọc trung bình, học sinh đọc khá giỏi theo khảo sát đầu năm học 2015
– 2016.
Năng lực đọc của lớp 1B :
Như ta đã biết, mỗi đối tượng học sinh có cách nhận thức khác nhau. Vì
thế, phân từng đối tượng để chúng ta có cách dạy, cách rèn đọc, cách kèm cặp
khác nhau. Em học sinh đọc chưa được : Tôi rèn đọc chậm, rèn từ từ, rèn đọc từ
đơn vị nhỏ (đọc âm, đọc đánh vần, tiếng...). Trái lại, học sinh năng khiếu thì rèn
đọc đơn vị lớn như cụm từ, câu, đoạn thơ, đoạn văn, yêu cầu đọc tốc độ nhanh
hơn. Nếu sai chỗ nào thì sửa chỗ ấy.
Phân từng đối tượng học sinh, tôi cho học năng khiếu kèm cặp học sinh
kĩ năng đọc còn chậm, “Học thầy không tày học bạn”.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan – Trường TH Y Ngông

8


Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng đọc cho học sinh dân tộc thiểu số lớp 1

Học sinh còn chậm ngoài giờ học chính cần phải cho các các em rèn đọc
lại. VD: âm “e” có thể học đến ba hôm mới thuộc. Đối với học sinh cá biệt,
thiểu năng trí tuệ, tôi thường dạy ôn lại bài, cho các em học theo dạng như kiến
thức như ở mẫu giáo.
Sửa lỗi cho từng em:
Động tác này cũng như trên, tức là dạy theo từng đối tượng. Như ở trên là
chia ba đối tượng. Còn khi sửa lỗi thì sửa cho từng em, nghĩa là chia nhỏ cả lớp
ra thành đối tượng cụ thể, không có em nào sai giống em nào. Vì thế cần sửa
cho từng em, em thì sai âm đầu, em thì sai âm cuối và sai dấu … giáo viên nghe
thật kĩ, liệt vào sai phần nào để sửa. Có như thế, học sinh mới tiến bộ thực sự,
các sẽ em cảm thấy vui khi đến trường vì các em đọc được tìm được cái mới

mắc áo

con mắt

gà cục tác

tát nước

sai dấu:
Đọc sai dấu: ngã huỵch/ ngá huỵch
Áp dụng khoa học vào sửa lỗi. Giảng cho học sinh biết rằng: Tiếng Việt
có 3 loại vần: vần có 1 âm dễ đọc; vần 2 âm cũng khá dễ; vần có 3 âm cũng thế;
riêng vần có 2 âm có nguyên âm đôi trong đó có âm đôi là khó.
Ví dụ vần: iêm, iêt, iêc, yên, ươm, ươu, uôn, uôm,…
Khi đọc các vần này, ta đọc đều cả 2 “chữ” ghi âm đôi, không nhấn vào
“chữ” nào cả.
Đọc vần iêu. Đọc i ngang với ê mới thành vần iêu. Tiếng tiêu.
Đọc vần ươu. Đọc ư ngang với ơ mới thành vần ươu. Tiếng hươu.
Đọc vần uôm. Đọc u ngang với ô mới thành uôm. Tiếng buồm.
Vd: Khi đọc phân biệt vần ui với vần uôi tôi đọc mẫu cho các em nhìn
theo độ mở môi rộng hay hẹp .
Học sinh nói nặng dấu dấu ngã với sắc, sắc với nặng, không dấu:
Ví dụ: bát cơm đọc là bạt cơm, tã lót đọc là tá lót...
Tôi thường xuyên sửa sai mọi lúc, mọi nơi. Luyện đọc riêng cho từng cá
nhân giúp học sinh tự tin hơn, đọc tốt hơn .
Rèn luyên đọc câu, đọc bài .

Người thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan – Trường TH Y Ngông

10

Người thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan – Trường TH Y Ngông

11


Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng đọc cho học sinh dân tộc thiểu số lớp 1

khảo nhiều sách để nhận biết nhiều dạng kiểu chữ giúp học sinh nhớ chữ, kĩ
năng đọc hiểu tốt hơn, tránh đọc vẹt.
c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Các giải pháp, các biện pháp được sử dụng kết hợp với nhau. Ví dụ: Chia
3 đối tượng học sinh, nhưng 3 đối tượng là tương đối. Nghĩa là học sinh đọc tốt
cũng có em phát âm sai một âm nào đó thì sử dụng biện pháp sửa lỗi phát âm
của học sinh đọc chưa tốt để sửa cho học sinh đọc tốt.
Các giải pháp, các biện pháp được sử dụng kết hợp với nhau tạo tiền đề
cho nhau. Muốn học sinh đi học chuyên cần ta phải có biện pháp đến nhà thăm
hỏi quan tâm động viên gia đình bản thân học sinh. Những ngày mùa vụ đến
trước thời gian cha mẹ học sinh đi làm để động viên học sinh, động viên bố mẹ
học sinh. Học sinh đi học chuyên cần thì ta sẽ thực hiện tốt được giải pháp rèn
luyện kĩ năng đọc, viết tốt cho học sinh được.
Sử dụng biện pháp khen thưởng, điểm, tuyên dương, vỗ tay, khen.... Với
biện pháp khen ta cũng cần sử dụng linh hoạt biện pháp khen.Ví dụ: Em chậm
tự đọc được một từ đúng là khen. Học sinh năng khiếu thì phải đọc đúng, viết
đúng, đẹp nhanh.
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.
Kết quả khảo nghiệm năm học 2015 – 2016 của học sinh đã có sự thay
đổi:
Đọc lưu loát

Đọc đánh vần

12


Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng đọc cho học sinh dân tộc thiểu số lớp 1

So sánh kết quả cuối năm với kết quả khảo sát đầu năm dù còn khiêm
tốn nhưng phải khẳng định rằng: kỹ năng đọc của học sinh có tiến bộ rõ rệt, các
em phát âm chuẩn hơn, đã giảm dần đọc tiếng địa phương mà phát âm theo
chính âm phổ thông trong nhà trường.
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
- Chương trình Tiếng Việt mới, phương pháp dạy học mới là dạy cho học
sinh phát triển toàn diện, trong đó đọc, viết, nghe và nói là bốn kỹ năng quan
trọng cho học sinh lớp 1 thân yêu, mà mục tiêu chúng ta cần đạt. Khi dạy đọc
tốt ta sẽ có thuận lợi rất nhiều trong việc dạy tất cả các môn học khác. Với
mong muốn “Không để học sinh ngồi nhầm lớp.” lên lớp 2 mà học sinh đọc
chưa được.
- Muốn dạy đọc tốt giáo viên cần phải có sự đầu tư: lòng nhiệt tình, gần
gũi trò chuyện, nhắc nhở chỉ ra những lỗi sai cho các em một cách nhẹ nhàng,
khéo léo, giúp các em tiến bộ từng bước. Luôn biết lắng nghe ý kiến của các
em.
- Giáo viên cần động viên, nhẹ nhàng với học sinh, nhiệt tình coi học sinh
như chính những người con yêu của mình, gần gũi trò chuyện, lắng nghe cách
đọc, cách nghĩ, cách hiểu của các em để biết được các em sai ở đâu, thiếu kiến
thức chỗ nào ta bổ sung ngay ở đó. Sửa lỗi đọc cho các em mọi lúc mọi nơi, kết
hợp giữa viết và đọc một cách nhuần nhuyễn. Luyện tập từ dễ đến khó. Tăng
cường tiếng Việt cho các em vào các môn học hằng ngày, khen, đề nghị cả lớp
tuyên dương khi các em hoàn thành tốt bài đọc của mình tạo không khí sôi nỗi,
hứng thú, đem đến niềm vui cho các em: “ Mỗi ngày đến trường là một ngày
vui.” Như vậy các em sẽ tích cực hơn trong việc học. Khen thưởng với nhiều

Nhận xét của hội đồng sáng kiến cấp trường
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Chủ tịch hội đồng

Nhận xét của hội đồng sáng kiến cấp huyện
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Chủ tịch hội đồng

Người thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan – Trường TH Y Ngông

15


Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng đọc cho học sinh dân tộc thiểu số lớp 1

TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT
1

Tên tài liệu

Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ Nhà xuất bản Giáo dục
năng các môn học ở Tiểu học.

2

Việt Nam

Phương pháp dạy học các môn học ở Tiểu Nhà xuất bản Giáo dục
học.

3

7

Kế hoạch bài học Chuẩn bị Tiếng Việt cho Nhà xuất bản Giáo dục
trẻ em trước tuổi đến trường

8

9

Việt Nam

Dạy và học môn Tiếng Việt ở tiểu học theo Nhà xuất bản Giáo dục
chương trình mới.

Việt Nam

Thông tư 30/2014

Bộ Giáo dục và Đào tạo

Người thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan – Trường TH Y Ngông

16