MỤC LỤC
Trang
A. Phần mở đầu………………………………………………………….............1
I. Lí do chọn đề tài……………………………………………………………….1
II. Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm……………………………….............1
III. Cơ sở và đối tượng của sáng kiến kinh nghiệm……………………………1
IV. Phạm vi thực hiện………………………………………………………….2
B. Nội dung……………………………………………………………………..2
I. Quá trình thực hiện…………………………………………………………….2
II. Những biện pháp và giải quyết vấn đề…………………………………….. 2
C. Kết quả và kiến nghị……………………………………………………....12

1


A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Dạy đọc có một ý nghĩa rất to lớn ở tiểu học. Đọc trở thành một đòi hỏi cơ
bản đầu tiên đối với những người đi học. Đầu tiên các em phải học đọc, sau đó
phải đọc để học. Đọc giúp các em chiếm lĩnh được ngôn ngữ để dùng trong giao
tiếp và học tập . Nó là công cụ để học tập các môn học khác. Nó tạo ra hứng thú
và động cơ học tập. Nó tạo điều kiện để học sinh có khả năng tự học và tinh thần
học tập suốt cuộc đời . Nó là một khả năng không thể thiếu được của con người
thời đại văn minh .
Phân môn Tập đọc ở bậc tiểu học chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng nhằm
thực hiện mục tiêu của môn Tiếng Việt. Ngoài chức năng dạy đọc phân môn này
còn trau dồi cho học sinh kiến thức văn học, kiến thức đời sống, giáo dục tình
cảm và thẩm mĩ. Bởi vậy tổ chức giờ tập đọc sao cho việc phân tích nội dung
của bài học đồng thời hướng đến việc hoàn thiện kĩ năng đọc cho học sinh là
điều vô cùng quan trọng.
Từ vị trí và nhiệm vụ vô cùng quan trọng của phân môn tập đọc, vấn đề đặt

Kinh nghiệm của tôi có tác dụng dạy học trong phạm vi lớp 4. Những
kinh nghiệm này đã đưa vào áp dụng cho lớp của tôi và giúp tôi thu được kết
quả khả quan. Nếu có thể giúp được đồng nghiệp trong khối 4,5 hướng khắc
phục tình trạng học sinh đọc trơn, đọc vẹt, đọc cho xong,…để giảng dạy mang
lại hiệu quả cao.

B. NỘI DUNG
I. QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN:
1. Thực trạng tình hình:
* Học sinh
Qua tìm hiểu thực tế tôi nhận thấy:
- Đa số học sinh là con em người dân n«ng th«n, phần lớn là gia đình làm
nông nên chưa có đầu tư thích đáng vào việc học của các em mà còn phó mặc
cho nhà trường.
- Thực tế ở lớp tôi phần lớn các em phát âm chưa chuẩn, đọc chưa đúng ngữ
điệu. Một số học sinh còn chậm, nhút nhát, kĩ năng đọc hiểu, đọc diễn cảm còn
hạn chế.
* Giáo viên:
- Một số giáo viên vẫn còn lúng túng khi dạy tập đọc: làm thế nào để các em
hiểu văn bản được đọc, làm thế nào để cho những gì đọc được tác động vào
chính cuộc sống của các em.
2. Sử dụng các phương pháp:
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp phỏng vấn.
- Phương pháp thực nghiệm.

II. NHỮNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG ĐẦU NĂM:
- Để nắm bắt kịp thời năng lực đọc học sinh, vào đầu năm học tôi đã tiến

thanh li núi ca ngi khỏc v ca bn thõn mỡnh iu chnh c, núi cho
tt.
- Cha li phỏt õm bng bin phỏp luyn theo mu: Bng phỏt õm mu ca
mỡnh, giỏo viờn a ra trc hc sinh cỏch phỏt õm chun cỏc t cn luyn, yờu
cu hc sinh phỏt õm theo.
- Phỏt õm sai, lch chun, lm cho ngi nghe hiu sai ngha.
Vớ d: Mi hoa ch l mt phn t ca c xó hi thm ti. ( Hoa hc trũ
-TV4 tp 2)
Nu c lch chun nh th thỡ ngi nghe s hiu lm Mi hoa ch l

1
4

ca c xó hi thm ti Cho nờn phi sa li:
Mi hoa ch l mt phn t ca xó hi thm ti.
b.Ngt ging:
* Ngt ging lụgic: Ngng ging cỏc cõu cú trong bi vn xuụi, bi th.
th thng ngt ging sau mi dũng th ( ngh ngn ) sau mi kh th ngh
lõu hn. Chỳ ý lờn ging nhng ch cú du chm hi.
Vớ d:
Bi: Ni dn vt ca An - rõy ca (TV4 tp 1). Tụi hng dn cỏc em ngt
ging da vo cỏc loi du cõu trong bi ngng ngh ỳng ch.
Cõu: B khú th lm!...
+ c vi ging mt nhc, ngh hi di sau du chm than v ba chm.
+ Ngh hi ỳng gia cỏc cm t dự khụng cú du cõu trong cõu vn:
Vớ d:
Thõn chỳ nh v thon vng /nh mu vng ca nng mựa thu.
(Bi: Con chun chun nc-TV4 tp 2).
* Ngt ging ỳng quan h ng ngha, ng phỏp: Thc t cho thy cỏc em
hc sinh khi c ngt ging cha ỳng ch, nờn trc khi dy mt bi tp c

với ranh giới chủ ngữ và vị ngữ của câu.
Qua đó ta thấy, học sinh ngắt, nghỉ chưa đúng, xét về mặt lý thuyết trọng âm
cho nên cần phải uốn nắn, sửa chữa kịp thời, không để tình trạng này kéo dài.
Giáo viên phải đọc trước và dự tính trước cách đọc không tính đến nghĩa của
học sinh, rồi định ra những chỗ cần luyện ngắt giọng trong bài.
* Ngắt giọng biểu cảm: Bên cạnh dạy học sinh ngắt giọng đúng lôgic, đúng
quan hệ ngữ nghĩa - ngữ pháp còn phải dạy cho học sinh biết ngắt giọng biểu
cảm. Đây là yếu tố quan trọng đối với học sinh lớp 4 để thể hiện trong các bài
đọc.
- Khi các em đọc bài những chỗ cần đọc diễn cảm phải ngừng lâu hơn bình
thường hoặc hạ thấp giọng, lên cao giọng, kéo dài…hoặc những chỗ ngừng
không do lôgic ngữ nghĩa mà do dụng ý của người đọc nhằm gây ấn tượng về
cảm xúc tập trung sự chú ý của người nghe vào những từ ngữ sau chỗ ngừng.
Ví dụ: Ôi chao! ( dừng lại hơi lâu để tạo ra sự tập trung chú ý trạng thái chờ
đợi ở người nghe ) - chú chuồn chuồn nước mới đẹp làm sao.
(Bài: Chú chuồn chuồn nước - TV4 tập 2 ).
- Ngắt giọng biểu cảm còn thể hiện ở sự lựa chọn trong những cách ngắt nhịp
đúng, một cách ngắt nhịp có hiệu quả nghệ thuật hơn.
Ví dụ:
Bè đi / chiều thầm thì
Gỗ / lượn đàn thong thả.
( Bè xuôi sông La - TV4 ).
Mà không ngắt bè đi chiều / thầm thì để tạo ra 3 cặp chủ - vị làm cho hai câu
thơ sống động hơn với nhiều đối tượng được miêu tả, nhiều hoạt động và không
5


hạn chế thời gian “ bè đi ” vào buổi chiều mà tạo một kết hợp bất thường “ chiều
thầm thì ”, cho thời gian cất lên thành lời.
Cũng như vậy, ta chọn cách ngắt Sông La / ơi sông La để tiếng “ ơi ” được

+ Ngắt giọng tâm lý để gây ấn tượng.
Đọc diễn cảm chỉ thực hiện được trên cơ sở đọc đúng, người đọc phải làm
chủ được chỗ ngắt giọng, làm chủ được cường độ giọng, làm chủ được cao độ
và làm chủ được tốc độ đọc.
Giáo viên căn cứ vào trình độ đọc của học sinh trong lớp, rồi chia văn bản
thành các đoạn, sao cho không quá dài hay chênh lệch nhau về chữ số cách ngắt
đoạn không quá chi li, gây khó khăn cho học sinh đọc theo dõi và đọc nối tiếp.
Dựa vào số đoạn, giáo viên chỉ định trước số học sinh theo dõi và đọc nối tiếp ở
mỗi dòng đọc, bằng cách hướng dẫn học sinh đọc nối tiếp qua 3 vòng.
+ Vòng 1: Qua những học sinh đọc nối tiếp, giáo viên nghe và phát hiện ra
cách phát âm, ngắt nghỉ, ngữ điệu câu. Từ đó,có biện pháp khắc phục từng cá
nhân nói riêng và cả lớp nói chung.
6


+ Vòng 2: Học sinh đọc nối tiếp, kết hợp nắm nghĩa của từ được chú giải
trong sách giáo khoa, nó có tác dụng góp phần nâng cao kĩ năng đọc hiểu. Học
sinh đọc sai, giáo viên có thể hướng dẫn, sửa chữa.
Luyện đọc: (diễn cảm) - Tôi hướng dẫn học sinh đọc diễn cảm, gợi mở giúp
học sinh biết thể hiện tình cảm, thái độ qua giọng đọc, hình ảnh, cảm xúc, tính
cách nhân vật trong bài … Tuy nhiên, học sinh đọc diễn cảm còn phụ thuộc vào
sự cảm nhận riêng của từng em về ngữ điệu, tốc độ, trường độ và âm sắc. Giáo
viên không nên áp đặt học sinh theo khuôn mẫu. - Tôi hướng dẫn học sinh xác
định ngữ điệu đọc sao cho phù hợp, giúp người nghe tiếp nhận được những vấn
đề quan trọng hay nổi bật trong văn bản, khắc phục cách đọc thiên về hình thức
“ diễn cảm” của học sinh tiểu học. Để hướng dẫn học sinh luyện đọc thành
tiếng, tôi tổ chức cho học sinh hoạt động theo các hình thức sau: - Đọc cá nhân
(đọc riêng lẻ hoặc nối tiếp từng đoạn, đọc trước lớp hay đọc theo cặp, theo
nhóm). - Đọc theo phân vai (nhiều học sinh đọc theo lời nhân vật, đóng vai,
tham gia các trò chơi luyện đọc.

7


Hiểu nội dung bài: Cương mơ ước trở thành thợ rèn để kiếm sống nên đã
thuyết phục mẹ để mẹ thấy nghề nghiệp nào cũng đáng quý.
II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
* Giáo viên: - Tranh minh họa bài đọc trong sách giáo khoa.
- Tranh đốt pháo hoa để giảng cụm từ đốt cây bông.
- Bảng phụ viết sẵn câu, đoạn văn cần hướng dẫn HS luyện đọc.
*Học sinh: SGK Tiếng Việt , vở.
III. Tiến trình giờ dạy:
1. Ổn định tổ chức: Cho học sinh hát một bài
2. Kiểm tra bài cũ:
- 2 HS đọc bài đôi giày ba ta màu xanh và trả lời câu hỏi.
+ Học sinh 1: đọc đoạn 1
Trả lời câu hỏi: Những câu văn nào tả vẻ đẹp của đôi giày ba ta ?
+ Học sinh 2: đọc đoạn 2
Nêu nội dung bài.
- Giáo viên nhận xét ghi điểm.
3. Bài mới:
3.1 Giới thiệu bài: dùng tranh
giới thiệu
- Bức tranh vẽ gì?
+ Vẽ một cậu bé đang nói
chuyện với mẹ. Sau lưng cậu là
hình ảnh lò rèn. Có những người
- Cậu bé trong tranh đang nói thợ đang miệt mài làm việc.
chuyện gì với mẹ bài học hôm nay
sẽ giúp các em hiểu rõ điều đó.
3.2 Luyện đọc và tìm hiểu

3 dòng cuối bài đọc chậm với giọng
suy tưởng, sảng khoái, hồn nhiên.
Nhấn giọng những từ ngữ thể hiện
tình cảm: mồn một, xin thầy, vất
vả, kiếm sống, cảm động, nghèo,
quan sang, nghèn nghẹn, thiết tha,
2 Học sinh đọc
đáng trọng...
- Học sinh đọc từ phát âm sai.
Lần 1.
- Giáo viên sửa lỗi, phát âm ngắt
2 Học sinh đọc
giọng.
Lần 2
Đọc câu này với giọng lễ phép,
Luyện đọc câu
thiết tha.( tiếng “ơi” được ngân dài
- Mẹ ơi! Người ta ai cũng có tha thiết).
một nghề.
- 2 Học sinh đọc
- 1 Học sinh đọc chú giải
Lần 3
- Học sinh đọc theo cặp
- Gọi học sinh đọc phần chú giải.
- 1 học sinh đọc toàn bài.
- Học sinh luyện đọc theo cặp
- Học sinh lắng nghe.
- Gọi 1 học sinh đọc toàn bài.
- Giáo viên đọc mẫu. Chú ý
giọng đọc: trao đổi, thân mật, nhẹ

lời:
+ Mẹ Cương phản ứng như thế
- 2 em đọc thành tiếng.
nào khi em trình bày ước mơ của
+ Bà ngạc nhiên và phản đối.
mình?
+ Mẹ Cương nêu lý do phản đối
+ Mẹ cho là Cương bị ai xui,
như thế nào?
nhà Cương thuộc dòng dõi quan
sang. Bố của Cương cũng sẽ không
chịu cho Cương làm nghề thợ rèn,
sợ mất thể diện của gia đình.
+ Mẹ Cương không đồng ý vậy
+ Cương nghèn nghẹn, nắm lấy
Cương thuyết phục mẹ bằng cách tay mẹ. Em nói với mẹ bằng những
nào?
lời thiết tha: nghề nào cũng đáng
trọng chỉ những ai trộm cắp hay ăn
bám mới đáng bị coi thường.
- Nêu ý đoạn 2
ý 2: Cương thuyết phục để mẹ
hiểu và đồng ý với em.
- Cả lớp đọc thầm toàn bài và trả
- HS đọc thầm bài, trao đổi và
lời câu hỏi .
trả lời câu hỏi.
+ Nhận xét cách trò chuyện của
hai mẹ con:
* Cách xưng hô



HS nêu – GV nhận xét bổ sung
Ta đọc với giọng lễ phép, khẩn khoản, thiết tha, 3 dòng cuối bài đọc chậm
với giọng suy tưởng, sảng khoái, hồn nhiên. Nhấn giọng ở những từ cô đã gạch
chân và ngắt giọng ở chỗ gạch chéo.( Sau đó GV gạch chân dưới các từ cần
nhấn giọng)
Giáo viên đọc mẫu:
Cương thấy nghèn nghẹn ở cổ. Em nắm lấy tay mẹ, thiết tha:
- Mẹ ơi! Người ta ai cũng có một nghề. Làm ruộng hay buôn bán, làm
thầy hay làm thợ đều đáng trọng như nhau. Chỉ những ai trộm cắp hay ăn bám
mới đáng bị coi thường.
Bất giác, em lại nhớ đến ba người thợ/ nhễ nhại mồ hôi mà vui vẻ bên
tiếng bễ thổi “phì phào”/ tiếng lúa con, búa lớn theo nhau đập “cúc cắc” /và
những tàn lửa đỏ hồng, bắn toé lên/ như khi đốt cây bông.
- Yêu cầu học sinh đọc trong nhóm
- 2 học sinh ngồi cùng bàn luyện
- Tổ chức cho học sinh thi đọc diễn đọc.
cảm.
- 4 - 6 em tham gia thi đọc.
- Giáo viên nhận xét ghi điểm.
4. Củng cố dặn dò:
+ Câu chuyện của Cương có ý nghĩa gì?( Mơ ước của Cương là chính
đáng, nghề nghiệp nào cũng đáng quý).
+ Nhận xét tiết học
+ Giáo dục: Các em luôn có ý thức trò chuyện thân mật, tình cảm với mọi
người.
Xem trước bài: Điều ước của vua Mi - đát.

3. Kết quả đạt được

- Là người giáo viên tôi nhận thấy việc tích luỹ kiến thức giúp cho các em
đọc tốt là cần thiết, nó tạo tiền đề cho sự phát triển trí thức của các em.
- Để hình thành kỹ năng đọc diễn cảm đúng ngữ điệu cần thực hiện các
bước:
+ Tập lấy hơi và tập thở. Biết thở sâu ở chỗ nghỉ để lấy hơi khi đọc.
+ Rèn cường độ khi đọc.
+ Luyện đọc chính âm.
+ Luyện đọc cá nhân.
+ Luyện đọc diễn cảm.
- Chú ý ngắt nhịp trong các bài thơ, ngắt hơi ở câu dài.
- Tuỳ theo nội dung bài hoặc đoạn văn mà đọc giọng vui, buồn, trang
nghiêm. Biết đọc phân biệt lời tác giả với lời nhân vật, tuỳ theo tính cách mà có
giọng đọc khác nhau.
- Ngoài ra người giáo viên muốn tiết dạy đạt hiệu quả cao trước hết cần trau
dồi kiến thức.
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Mức độ, phạm vi, tác dụng của sáng kiến kinh nghiệm:
Dạy học cho học sinh tiểu học đọc rất cần thiết vì nó kích thích sự sáng tạo,
mở rộng vấn đề hiểu biết, bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm, hình thành nhân cách
cho học sinh. Việc rèn kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4, đòi hỏi mỗi
giáo viên phải luôn nổ lực, tích cự đổi mới phương pháp trong dạy và học. Giáo
viên luôn đầu tư, sáng tạo, nghiên cứu, tìm từ để việc dạy đọc diễn cảm có hiệu
quả, phải nắm bắt được tâm lí, những suy nghĩ của các em để dẫn dắt các em đi
vào thế giới của tác phẩm và thể hiện những gì mình cảm nhận được ở tác phẩm
bằng hoạt động đọc diễn cảm của mình.
Việc rèn đọc cho học sinh tiểu học có vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận
tác phẩm văn học, là một việc làm không thể thiếu được trong quá trình dạy môn
Tiếng việt và cũng là một việc làm không dễ. Với giai đoạn hiện nay, một trong
những nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục là chuyển từ phương pháp truyền thụ
sang phương pháp tích cực hóa hoạt động của người học, mỗi học sinh đều được

ĐÀO TẠO
TẠO THANH
THANH HOÁ
HOÁ
SỞ
PHÒNG GIÁO
GIÁO DỤC
DỤC VÀ
VÀ ĐÀO
ĐÀO TẠO
TẠO NÔNG
NÔNG CỐNG
CỐNG
PHÒNG

SÁNG KIẾN
KIẾN KINH
KINH NGHIỆM
NGHIỆM
SÁNG

RÈN KỸ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 4

Người thực hiện: Trần Xuân Hiếu
Người thực hiện: Trần Xuân Hiếu
Chức vụ: Giáo viên
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường TH Trường Giang
Đơn vị công tác: Trường TH Trường Giang 2
SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Tiếng Việt