Kiểm tra giữa học phần:

Môn quản lý hành chính nhà nước

Đề bài: Nhận định của anh (chị) về việc thực hiện những phương pháp quản lí
hành chính nhà nước trong các cơ quan nhà nước hiện nay.

Trả lời:
Quản lí hành chính nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực
nhà nước đối với các quá trình và hành vi hoạt động của công dân do các cơ quan có tư
cách pháp nhân công pháp trong hệ thống hành pháp và quản lí hành chính nhà nước tiến
hành bằng những văn bản quy phạm pháp luật dưới luật để thực hiện những chức năng và
nhiệm vụ của nhà nước, phát triển các mối quan hệ xã hội, duy trì trật tự an ninh công, bảo
vệ quyền lợi công và phục vụ nhu cầu hàng ngày của nhân dân. Chính vì vậy quản lí là
một yếu tố không thể thiếu được trong đời sống, xã hội phát triển càng cao thì vai trò của
quản lí càng lớn. Và việc nắm vững các phương pháp quản lí lại có ý nghĩa hết sức quan
trọng nhằm chỉ huy, điều khiển các quá trình xã hội và hành vi hành động của con người
nhằm đạt đến mục tiêu, đúng ý chí của chủ thể quản lí và phù hợp với qui luật khách quan.
Vậy phương pháp quản lí hành chính nhà nước là gì?
Phương pháp quản lí là cách thức tác động của chủ thể quản lí lên đối tượng quản lí nhằm
đạt được mục đích đã đặt ra theo một kế hoạch định trước. Phương pháp quản lí phản ánh
mối liên hệ giữa chủ thể quản lí và đối tượng quản lí. Phương pháp quản lí phụ thuộc vào
mối liên hệ giữa chủ thể quản lí, đối tượng quản lí và các yếu tố khác như: mục đích, địa
điểm, thời gian của hoạt động quản lí. Trên thực tế, có hai khả năng tác động:
Khả năng thứ nhất là sử dụng tổng hợp những biện pháp và cách thức khác nhau để
đảm bảo đạt được hành vi xử sự cần thiết một cách tự giác.
Khả năng thứ hai là sử dụng tổng hợp những biện pháp và cách thức khác nhau để bắt
buộc thực hiện hành vi xử sự cần thiết.
Kết hợp những khả năng này dẫn đến hình thành những phương pháp quản lý hành chính
sau đây: Phương pháp giáo dục chính trị tư tưởng đạo đức, phương pháp tổ chức, phương
pháp hành chính, phương pháp kinh tế.

Qua đó chúng ta thấy được rằng phương pháp kinh tế là phương pháp cơ bản, là động lực
thúc đẩy mọi hoạt động quản lí nhà nước. Vậy quá trình thực hiện phương pháp này trong
các cơ quan nhà nước có mặt tốt và hạn chế như thế nào?
Trang 2


Kiểm tra giữa học phần:

Môn quản lý hành chính nhà nước

Việc áp dụng phương pháp kinh tế trong các cơ quan nhà nước:
 Có hai tác động cơ bản:
-

Thứ nhất: Tác động bằng cách tạo ra sự quan tâm về lợi ích thông qua các kế hoạch, chiến
lược và các chính sách phát triển kinh tế của chủ thể quản lý.

-

Thứ hai: Tác động bằng cách quy cách hóa, tiêu chuẩn hóa các định mức như định mức
khoán, định mức kinh tế-kỹ thuật,định mức tiền lương, định mức thuế, định mức doanh thu
và lợi nhuận… Các định mức này trực tiếp tác động đến lợi ích thiết thân của chủ đầu tư,
người lao động hay của những người thuê, nhận khoán… tạo ra những kích thích lợi ích
vật chất như là những động lực thúc đẩy hay kìm hãm các quá trình kinh tế thông qua các
quyết định có tính lựa chọn về đầu tư và việc làm. Chẳng hạn, với một định mức thuế quan
và một mức thuế suất hợp lý sẽ có tác dụng hạn chế hàng nhập ngoại và thúc đẩy các đầu
tư nước ngoài lựa chọn phương án đầu tư trực tiếp hơiênn là phương án xuất khẩu hàng
hóa.

 Tiến hành đổi mới, thay đổi quan niệm, mô hình,chính sách và cơ chế quản lí, chuyển sang

hiện chế độ công ty, phát huy quyền tự chủ và trách nhiệm của doanh nghiệp trong kinh
doanh, giảm thiểu sự can thiệp trực tiếp của Nhà nước vào hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp.
+ Kinh tế tập thể, mà nòng cốt là hợp tác xã, đã được đổi mới từng bước theo Luật Hợp
tác xã và các chính sách của Đảng và Nhà nước. Số lượng hợp tác xã tuy giảm nhiều so với
trước (mặc dù hằng năm đã xuất hiện nhiều hợp tác xã mới), nhưng nhờ đổi mới cơ chế
quản lý trong hợp tác xã, nên đã bảo đảm được nguyên tắc tổ chức và hoạt động của hợp
tác xã tốt hơn, chất lượng và hiệu quả hoạt động khá hơn, mang lại hiệu quả cao hơn trước.
Năm 2005, kinh tế tập thể đóng góp 8% GDP.
+ Kinh tế tư nhân phát huy ngày càng tốt hơn các nguồn lực và tiềm năng trong nhân
dân. Đóng góp lớn nhất và quan trọng nhất của kinh tế tư nhân là tạo việc làm và góp phần
chuyển dịch cơ cấu lao động xã hội. Năm 2004, số lao động làm việc trực tiếp trong các
doanh nghiệp tư nhân đã gần bằng tổng số lao động trong các doanh nghiệp nhà nước, giải
quyết khoảng 1,6 đến 2 triệu việc làm. Riêng số doanh nghiệp vừa và nhỏ (chiếm 96% tổng
số doanh nghiệp ngoài nhà nước) đã thu hút 49% việc làm phi nông nghiệp ở nông thôn,
Trang 4


Kiểm tra giữa học phần:

Môn quản lý hành chính nhà nước

khoảng 25-26% lực lượng lao động cả nước. Các doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể phi
nông nghiệp đã sử dụng khoảng 16% lực lượng lao động xã hội (khoảng hơn 6 triệu
người). Năm 2005, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp 37,7% GDP của cả nước.
+ Nhiều cơ quan, tổ chức tham gia ngày càng sâu rộng vào quá trình toàn cầu hóa, hội
nhập kinh tế quốc tế.
+ Luôn quan tâm, tìm hiểu những biện pháp nhằm nâng cao kỹ thuật trong việc trồng
trọt, chăn nuôi của từng địa phương, và hỗ trợ nguồn vốn tạo điều kiện cho người dân có
thể phát triển công việc của mình. Chính vì vậy mà Việt Nam đang là nước xuất khẩu gạo

 Mặc

dù tích cực đổi mới phương pháp, cách thức quản lí trong các nhà cơ quan nhà nước

nhưng quá trình thực hiện vẫn còn một số hạn chế nên kết quả thu được chưa tương xứng
với kì vọng và tiềm năng của đất nước.
+ Vẫn còn xuất hiện nền kinh tế theo mô hình kế hoạch hóa tập trung, quan liêu,
phương thức quản lí hành chính- mệnh lệnh, bình quân. Do đó nhiều nhà máy, xí nghiệp
vẫn còn tình trạng làm ăn thua lỗ, công nhân và lao động không có việc làm hoặc thu
nhập không đủ sống.
+ Lạm phát gia tăng dẫn đến tệ nạn và tiêu cực xã hội phát sinh ngày càng nhiều, xã
hội có nguy cơ mất ổn định suy giảm niềm tin đối với Đảng và Nhà nước.
+ Nhà nước vẫn còn can thiệp quá sâu vào kinh tế, dẫn đến tình trạng hạn chế quyền
tự do, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về chiến lược kế hoạch phát triển kinh tế… của các
doanh nhân và doanh nghiệp sản xuất.
+ Chưa bảo đảm cho cả nhà nước và công dân, cho cả cấp trên và cấp dưới, tập thể
và các thành viên tập thể đều có quyền quyết định.
+ Quyền của mỗi bên (nhà nước và công dân, cấp trên và cấp dưới) chưa được xác
lập một cách có căn cứ khoa học và thực tiễn.
+ Cải cách chế độ tiền lương diễn ra chậm chạp và ít có tác dụng thúc đẩy công
việc.

Phương pháp hành chính:
Là biện pháp tác động trực tiếp của chủ thể quản lí lên các đối tượng bằng các mệnh
lệnh hành chính, quyết định quản lí dứt khoát bắt buộc phải thi hành.
Trang 6


Kiểm tra giữa học phần:



Kiểm tra giữa học phần:

Môn quản lý hành chính nhà nước

hành chính ổn định về nề nếp, kỹ cương. Ngoài ra còn đảm bảo cho công tác quản lí, điều
hành trong cơ quan nhà nước đạt hiệu quả cao. Vậy phương pháp hành chính là rất cần
thiết và khẩn trương nhưng phải được sử dụng một cách đúng đắn. Sử dụng phương pháp
rất cần thiết trong hoạt động quản lý bởi vì cơ quan quản lý hành chính nhà nước nào cũng
phải dùng quyền lực nhà nước để quản lý. Tuy nhiên phương pháp hành chính phải được
tiến hành trong khuôn khổ pháp luật và đặc biệt là phương pháp hành chính cần phải kết
hợp với phương pháp kinh tế.
Quá trình thực hiện phương pháp hành chính trong các cơ quan nhà nước:
 Thực hiện phương pháp hành chính bằng những hình thức sau đây:
•

Ra văn bản pháp quy quy phạm pháp luật hành chính: các chủ thể quản lí hành chính
nhà nước có thể giải quyết định bằng chữ viết, bằng lời nói, bằng dấu hiệu, ký hiệu,
trong đó bằng chữ viết là chủ yếu,là đảm bảo tính pháp lí cao nhất.
•

Hội nghị: là hình thức để tập thể lãnh đạo ra quyết định. Hội nghị còn sử dụng để
bàn bạc một công việc có liên quan đến nhiều cơ quan hoặc nhiều bộ phạn trong
một cơ quan, cần có sự kết hợp, phối hợp, giúp đỡ lẫn nhau. Hội nghị còn dùng để
truyền đạt thông tin, học tập, biểu thị thái độ, tuyên truyền, giải thích…

•

Hoạt động thông tin điều hành bằng các phương tiện kỹ thuật hiện đại. Chẳng hạn:
sử dụng điện thoại, ghi âm, ghi hình, vô tuyến truyền hình, fax, photocopy, máy vi

những thể chế, quy tắc, thủ tục hành chính phải xuất phát từ lợi ích của dân, từ tấm lòng
thật sự thương dân, phải đơn giản, trong sáng, tôn trọng con người và đem lại sự thuận lợi
cho dân.


Kết quả đạt được của cải cách hành chính trong 5 năm qua:

Cải cách hành chính đã được triển khai đồng bộ trên 4 lĩnh vực chủ yếu: thể chế, tổ chức
bộ máy, xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức và cải cách tài chính công, từng
bước đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của bộ máy hành chính, hỗ trợ tích cực và

Trang 9


Kiểm tra giữa học phần:

Môn quản lý hành chính nhà nước

thúc đẩy quá trình cải cách, đổi mới toàn diện của đất nước. Có thể đánh giá chung về kết
quả của cải cách hành chính nhà nước trong 5 năm qua như sau:
- Hệ thống thể chế pháp luật từng bước được đổi mới và hoàn thiện, góp phần xây
dựng thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN, bảo đảo và phát huy quyền làm chủ của
nhân dân.
Về cơ bản, các chủ trương, quan điểm của Đảng và Nhà nước về chuyển nền kinh tế tập
trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã được
thể chế hoá, thông qua gần 100 văn bản luật, pháp lệnh ban hành 5 năm qua đã tạo dựng và
hoàn thiện khung pháp lý cho các thành phần kinh tế, cho người dân làm ăn và sinh sống.
- Chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong hệ thống hành chính nhà nước được
điều chỉnh từng bước phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước trong kink tế thị trường.
Đã thực hiện điều chỉnh chức năng quản lý nhà nước giữa các cấp hành chính cho

trung quan liêu, bao cấp sang quản lý trong điều kiện kinh tế thị trường và mở rộng dân
chủ. Điều này chưa từng có tiền lệ. Vì vậy, bên cạnh việc tự tìm tòi thì việc tham khảo kinh
nghiệm cải cách hành chính ở các nước là hết sức cần thiết để đẩy mạnh và có kết quả hơn

-

nữa công cuộc cải cách nền hành chính nhà nước.
Tư tưởng nhà nước pháp quyền đã hình thành sớm, nhưng nội dung căn bản của lý
thuyết" nhà nước pháp quyền" là sự đề cao pháp luật trong mối tương quan với nhà nước,

-

pháp luật như là công cụ để hạn chế quyền lực nhà nước.
Khó khăn trong việc cải cách thể chế chính trị để hướng tới xây dựng một xã hội dân chủ,
bảo đảm dân chủ và phát huy quyền làm chủ của mọi người dân. Chưa nâng cao được năng
lực lãnh đạo và cầm quyền của Đảng trong điều kiện kinh tế thị trường và mở cửa hội nhập
quốc tế. Xây dựng một nhà nước pháp quyền mạnh, có thực lực và thực quyền trong quản
lí kinh tế và điều hành xã hội. Đào tạo bồi dưỡng đội ngũ công chức hiện đại với các tiêu
chí: thành thạo chuyên môn, nghiệp vụ, đề cao trách nhiệm xã hội và đạo đức công chức,

-

tăng cường kỹ thuật công vụ.
Nhận thức không đầy đủ, thậm chí không đúng về dân chủ: tách rời quyền và nghĩa vụ, lợi

-

ích và trách nhiệm.
Luật pháp không đồng bộ và thực thi pháp luật không nghiêm minh. Sự yếu kém về ý thức
pháp luật cả trong đội ngũ công chức và trong dân. Thiếu vắng chế độ trách nhiệm và các

sự lãnh đạo của Đảng.
Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền XHCN, của dân, do dân, vì dân, mang bản chất giai
cấp công nhân, là công cụ chủ yếu để thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, dưới sự lãnh
đạo của Đảng. Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân, dưới sự lãnh đạo của
Đảng là công cụ chủ yếu để cùng với MTTQ và các đoàn thể nhân dân thực hiện quyền
làm chủ của nhân dân về chính trị, kinh tế và xã hội, tạo ra động lực mạnh thúc đẩy kinh tế
phát triển với tốc độ tăng trưởng cao và bền vững.
• Cải cách bộ máy, thể chế và phương thức hoạt động của Nhà nước theo phương châm “thà
ít mà tốt”.
Một là: Phải phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức lập pháp, hành
pháp, tư pháp, các mối quan hệ và cơ chế phối hợp giữa các tổ chức đó với nhau, tinh gọn
tổ chức, bộ máy và biên chế; khắc phục sự trùng lặp, chồng chéo về chức năng làm ảnh
hưởng đến hiệu quả hoạt động của Nhà nước.
Hai là: Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, hiện đại hóa nền hành chính
quốc gia, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính. Tiếp tục cải cách chế độ công vụ, công
chức, chính sách tài chính công, xây dựng chính phủ điện tử và từng bước hiện đại hóa nền
hành chính Nhà nước.
Ba là: Xây dựng đồng bộ, nâng cao chất lượng và tổ chức thực hiện có hiệu quả hệ
Trang 12


Kiểm tra giữa học phần:

Môn quản lý hành chính nhà nước

thống pháp luật và các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện ngày càng tốt hơn
an sinh và phúc lợi xã hội. Xây dựng và tổ chức thực hiện tốt chiến lược quy hoạch và
bằng các nguồn lực, các chính sách hướng các quá trình phát triển kinh tế - xã hội và hệ
thống kinh doanh vào những lĩnh vực và địa bàn cần thiết, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu của
sự phát triển của đất nước.

Kiểm tra giữa học phần:

Môn quản lý hành chính nhà nước

nghiệp trong nước được Chính phủ giao quyền nhập và bán. Họ câu kết với nhau để tăng
giá bán, thu lợi nhuận cao một cách bất hợp lý, gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Trong
thời gian qua, tình trạng này đã diễn ra ở mặt hàng sữa của trẻ em và thuốc chữa bệnh nhập
ngoại.
Để ngăn ngừa tình trạng độc quyền giá bán và giá mua, đòi hỏi Nhà nước phải ban
hành đầy đủ quy chế quản lý giá bán và giá mua phù hợp với quy luật cung cầu hàng hóa.
Đó là điều cần thiết đối với quản lý kinh tế nói chung và quản lý giá cả nói riêng trong nền
kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta.
•

Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch, có năng lực tổ chức và quản lý nền kinh
tế thị trường phát triển theo định hướng XHCN.
Cán bộ là cái gốc để hoàn thành tốt mọi công việc. Vì vậy, cần hoàn thiện chế độ công vụ,
quy chế cán bộ, công chức, coi trọng cả năng lực và đạo đức; bảo đảm tính nghiêm túc,
trung thực trong thi tuyển cán bộ, công chức. Tăng cường cán bộ cho cơ sở, nhất là miền
núi, vùng sâu, vùng xa, nơi có nhiều khó khăn. Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công
chức... Đổi mới chính sách đào tạo, bồi dưỡng, đãi ngộ đối với cán bộ xã, phường, thị trấn

để họ yên tâm phấn khởi làm việc.
• Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước
• Cần phải quán triệt các quan điểm, nguyên tắc trong việc tiếp tục cải cách bộ máy, xây
dựng và hoàn thiện nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa VN, xây dựng chiến lược cải cách
hành chính.
•

Thâu suốt những tư tưởng chỉ đạo tiến trình hành chính nhà nước. Tiến trình cải cách hành


Định hướng phát triển kinh tế là xácđịnh con đường và định hướng sự vận động của nền
kinh tế nhằm đạt đến một mục đích nhất định.

•

Sự cần thiết khách quan của chức năng định hướng phát triển nền kinh tế: Sự vận hành nền
kinh tế thị trường mang tính tự phát và tính không xác định rất lớn. Do đó nà nước phải
thực hiện chức năng phát triển nền kinh tế của mình.

•

Phạm vi định hướng phát triển nền kinh tế bao gồm: toàn bộ nền kinh tế, các ngành kinh tế,
các vùng kinh tế, các thành phần kinh tế.
Nhà nước không có chức năng định hướng phát triển cho từng doanh nghiệp ngoài nhà
nước mà căn cứ vào định hướng phát triển của nền kinh tế, các doanh nghiệp tự xác định
hướng phát triển của mình.

•

Nội dung định hướng phát triển nền kinh tế: xác định mục tiêu chung dài hạn. Mục tiêu này
là cái đích trong một tương lai xa, có thể vài chục năm hặc xa hơn.

•

Nhiệm vụ của nhà nước để thực hiện chức năng định hướng phát triển: phân tích đánh giá
thực trạng của nền kinh tế hiện nay, những nhân tố trong nước và quốc tế có ảnh hưởng
đến sự phát triển hiện tại và tương lai của nền kinh tế nước nhà, dự báo phát triển kinh tế,
hoạch định phát triển kinh tế.


Trang 16