GVHD: TS.Vũ Cương
Chuyên đề tốt nghiệp
Lời mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Khiếu nại, tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân được ghi nhận
trong Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013: “Mọi
người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, các nhân có thẩm quyền về
những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân”. Đây là phương thức
thể hiện quyền dân chủ trực tiếp của nhân dân và là một trong những phương thức
thực hiện quyền giám sát của nhân dân đối với Nhà nước. Trong những năm gần
đây, tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân có những diễn biến phức tạp, đặc biệt
trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước. Khiếu nại, tố cáo hành chính của
công dân phát sinh ở hầu khắp các địa phương và có chiều hướng gia tăng, tính
chất ngày càng phức tạp. Giải quyết khiếu nại, tố cáo là nghĩa vụ, trách nhiệm của
các cơ quan nhà nước. Việc giải quyết tốt khiếu nại, tố cáo góp phần ổn định tình
hình chính trị, xã hội, thúc đẩy kinh tế phát triển. Từ trước đến nay, Đảng và Nhà
nước ta đặc biệt quan tâm đến công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân và
đã ban hành nhiều Chỉ thị, Nghị quyết, văn bản pháp luật về vấn đề này. Với việc
ban hành các văn bản pháp luật đó đã tạo cơ sở pháp lý vững chắc và tạo điều kiện
thuận lợi cho công dân thực hiện việc khiếu nại, tố cáo và làm cơ sở cho các cơ
quan nhà nước có thẩm quyền trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Qua tìm hiểu sơ bộ tình hình khiếu nại, tố cáo hành chính ở tỉnh Lai Châu thời
gian vừa qua đã đạt được những kết quả nhất định như việc giải quyết các vụ việc
khiếu kiện đã được tập trung xem xét; quá trình giải quyết cơ bản đảm bảo công
khai, dân chủ, đúng đường lối của Đảng và Nhà nước và phù hợp với tình hình
thực tế của địa phương... Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được thì tình hình
khiếu nại, tố cáo vẫn diễn biến phức tạp và công tác giải quyết vẫn còn hạn chế,
hiệu quả giải quyết có nơi, có vụ việc không cao gây bức xúc trong nhân dân: từ
1
- Đối tượng nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu các quy định của pháp luật về
khiếu nại, tố cáo hành chính và giải quyết khiếu nại, tố cáo hành chính nói
chung; không nghiên cứu những lĩnh vực khiếu nại, tố cáo hành chính đặc
thù và những vụ việc cụ thể. Bên cạnh đó, nghiên cứu và đánh giá thực trạng
hiệu giải quyết khiếu nại, tố cáo hành chính ở tỉnh Lai Châu đồng thời
nghiên cứu, tìm hiểu một số tạp chí khoa học về khiếu nại, tố cáo hành chính
2
SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hà
Kinh tế phát triển 53A
GVHD: TS.Vũ Cương
Chuyên đề tốt nghiệp
để đưa ra những kiến nghị, giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại,
tố cáo hành chính ở tỉnh Lai Châu.
- Phạm vi nghiên cứu: Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo hành chính trên
địa bàn tỉnh Lai Châu.
4. Phương pháp nghiên cứu
Chuyên đề được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu pháp luật khiếu nại, tố cáo; thu
thập, nghiên cứu các báo cáo về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo hành chính
của tỉnh Lai Châu từ năm 2011 đến năm 2014; sử dụng phương pháp thống kê,
phân tích, tổng hợp, so sánh; tham khảo một số tạp chí khoa học như Tạp chí
Thanh tra, Tạp chí Luật học...; nghiên cứu một số đề tài khoa học cấp cơ sở, đề tài
Thạc sỹ.
5. Bố cục chuyên đề
Bố cục chuyên đề gồm 3 phần chính:
Ủy ban nhân dân
Hội đồng nhân dân
Tài nguyên và Môi trường
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Khiếu nại
Tố cáo
Xã hội chủ nghĩa
Giao thông vận tải
Lao đông - Thương binh và xã hội
Văn hóa - Thể thao và Du lịch
4
SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hà
Kinh tế phát triển 53A
GVHD: TS.Vũ Cương
Chuyên đề tốt nghiệp
Chương I: Cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý về giải quyết khiếu nại, tố cáo
hành chính
1.1 Khiếu nại, tố cáo hành chính
1.1.1 Khái niệm khiếu nại, tố cáo hành chính
1.1.1.1 Khái niệm khiếu nại hành chính
Khiếu nại là một hiện tượng xã hội được quan niệm và hiểu theo nhiều góc
độ khác nhau. Theo tiếng Latinh, khiếu nại (complaint) nghĩa là phàn nàn, phản
quyền chủ thể của bản thân công dân khiếu nại hoặc của người do mình bảo hộ bị
vi phạm do quyết định hoặc hành vi trái pháp luật thuộc phạm vi quản lý nhà nước
của các cơ quan nhà nước hoặc nhân viên nhà nước”. Trong mối quan hệ giữa nhà
nước và công dân thì khiếu nại là một hình thức công dân hướng đến các cơ quan
nhà nước hay tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang khi có quyết định hay
hành vi xâm phạm tới quyền, lợi ích của mình. Khiếu nại là phương tiện để công
dân tham gia quản lý nhà nước và xã hội, phản ánh giá trị của nền dân chủ của một
quốc gia.
Trong mối quan hệ nhà nước – chủ thể quản lý với công dân – đối tượng
quản lý thì khiếu nại là sự phản ứng của đối tượng quản lý với chủ thể quản lý về
hoạt động quản lý của Nhà nước, của nhân viên Nhà nước. Do đó, khiếu nại là
kênh thông tin ngược của đối tượng quản lý với chủ thể quản lý về những tồn tại
khuyết điểm của hệ thống quản lý nhà nước. Thông qua khiếu nại và giải quyết
khiếu nại, Nhà nước kiểm tra, giám sát hoạt động của bộ máy và hoàn thiện hoạt
động quản lý của mình. Khiếu nại là một kênh thông tin có giá trị chân thực, khách
quan phản ash hoạt động của bộ máy nhà nước. Do đó, khiếu nại còn được coi là
công cụ để công dân và các thiết chế chính trị - xã hội giám sát việc thực thi quyền
lực nhà nước của các cơ quan nhà nước.
Trong lĩnh vực quản lý nhà nước, khiếu nại gắn liền với thuật ngữ khiếu nại
hành chính. Từ điển Bách Khoa Việt Nam đưa ra quan niệm: “Khiếu nại hành
chính là việc cá nhân hay tổ chức đề nghị cơ quan hành chính nhà nước xem xét,
sửa chữa một hành vi hay một quyết định hành chính mà hộ cho là hành vi và
quyết định đó không dúng pháp luât, gây thiệt hại, hoặc sẽ gây thiệt hại đến quyền,
lợi ích hợp pháp của họ”.
Tuy vậy, mức giới hạn chủ thể của khiếu nại hành chính là cá nhân hay tổ
chức như trên là cách tiếp cận theo hướng liệt kê, chưa bao hàm hết các chủ thể
chịu sự tác động của các quyết định hành chính, hành vi hành chính. Trong thực tế,
6
hợp pháp, hợp lý, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình”.
1.1.1.2
Khái niệm tố cáo hành chính
Tố cáo là thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong đời sống xã hội. Tố cáo
được quan niệm khác nhau tùy theo từng mức độ, phạm vi, đối tương tố cáo. Theo
nghĩa chung nhất, tố cáo là “vạch rõ tội lỗi của kẻ khác trước cơ quan pháp luật
hoặc trước dư luận”. Như vậy, tố cáo chính là sự phản ứng của xã hội trước những
7
SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hà
Kinh tế phát triển 53A
GVHD: TS.Vũ Cương
Chuyên đề tốt nghiệp
hành vi sai trái nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá
nhân và bảo đảm trật tự xã hội. Tố cáo là nguồn thông tin quan trọng để cơ quan
nhà nước có thẩm quyền kịp thời ngăn chặn và xử lý hành vi vi phạm và kêu gọi sự
đồng thuận của xã hội ngăn chặn, đẩy lùi hành vi đó. Xuất phát từ trách nhiệm của
các chủ thể của quyền tố cáo rất rộng, có thể bao gồm cả cơ quan, tổ chức, cá nhân
khi phát hiện bất kỳ hành vi sai trái nào xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp
của người khác và của mình. Bảo đảm trật tự xã hội nói chung và trật tự pháp luật
nói riêng được thực hiện bởi nhiều cơ chế khác nhau. Trong quản lý xã hội, Nhà
nước rất cần có thông tin phản ánh kịp thời để xử lý những sai phạm xâm hại đến
trật tự quản lý. Vì vậy, Nhà nước khuyến khích công dân và xã hội cung cấp những
quan hành chính nhà nước.
Theo Điều 2 Luật Tố cáo năm 2011 quy định: “Tố cáo là việc công dân theo
thủ tục do Luật này quy định báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết
về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại
hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công
dân, cơ quan, tổ chức”.
Vì vậy, trong cuốn “Khiếu nại, tố cáo hành chính và giải quyết khiếu nại, tố
cáo hành chính ở Việt Nam hiện nay” của Viện khoa học thanh tra do NXB chính
trị - hành chính phát hành năm 2012 đưa ra khái niệm tố cáo hành chính như sau:
“Tố cáo hành chính là việc công dân báo cho cơ quan hành chính nhà nước, người
có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước biết hành vi của cơ quan, tổ
chức, cs nhân nào đó khi cho rằng hành vi đó vi phạm pháp luật cần phải ngăn
chặn, xử lý kịp thời để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, của xã hội
và của công dân”.
1.1.2 Chủ thể và đối tượng của khiếu nại, tố cáo hành chính
1.1.2.1 Chủ thể và đối tượng của khiếu nại hành chính
a. Chủ thể của khiếu nại hành chính
Với quan niệm như trên, chủ thể của khiếu nại hành chính rất rộng, bao gồm
tất cả các cơ quan, tổ chức, cá nhân có mối quan hệ về quyền và lợi ích với cơ quan
hành chính nhà nước trong quản lý nhà nước, tức là mối quan hệ chấp hành – điều
hành. Quan hệ giữa cơ quan hành chính nhà nước với cơ quan, tổ chức, cá nhân
được xác lập trên cơ sở thỏa thuận như hợp đồng dân sự, hợp đồng kinh tế ... thì
không thể phát sinh khiếu nại hành chính.
Ở góc độ quản lý hành chính nhà nước, quyền khiếu nại được pháp luật hành
chính ghi nhận là quyền của bất kỳ công dân, tổ chức nào tham gia vào quan hệ
9
SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hà
Kinh tế phát triển 53A
hưởng đến quyền lợi của cán bộ, công chức nên pháp luật cho phép người bị kỷ
luật có quyền khiếu nại quyết định đó. Với quan niệm quyết định kỷ luật là quyết
10
SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hà
Kinh tế phát triển 53A
GVHD: TS.Vũ Cương
Chuyên đề tốt nghiệp
định hành chính, pháp luật về khiếu nại chủ yếu quy định về khiếu nại quyết định
hành chính, hành vi hành chính và quyết định kỷ luật với cán bộ, công chức.
Theo khoản 8, khoản 9, khoản 10 Điều 2 Luật Khiếu nại giải thích như sau:
- Quyết định hành chính là văn bản do cơ quan hành chính nhà nước hoặc
người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước ban hành để quyết
định về một vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước
được áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thể. (Khoản 8
Điều 2)
- Hành vi hành chính là hành vi của cơ quan hành chính nhà nước, của người
có thẩm quyền trong cơ quan hành chính thực hiện hoặc không thực hiện
nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật. (Khoản 9 Điều 2)
- Quyết định kỷ luật là quyết định bằng văn bản của người đứng đầu cơ quan,
tổ chức để áp dụng một trong các hình thức kỷ luật đối với cán bộ, công
chức thuộc quyền quản lý của mình theo quy định của pháp luật về cán bộ,
công chức. (Khoản 10 Điều 2)
Như vậy, đối tượng của khiếu nại hành chính bao gồm 2 loại:
- Quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính Nhà
hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người tố cáo hoặc có thể không
ảnh hưởng trực tiếp. Nếu hành vi vi phạm pháp luật ảnh hưởng trực tiếp đến người
tố cáo thì cấp độ sai phạm và nguy cơ của hậu quả xảy ra thường cao hơn, mức độ
vi phạm pháp luật nghiêm trọng hơn so với nội dung khiếu nại và hành vi đó
thường không thuộc phạm vi thực hiện nhiệm vụ công vụ. Đây cũng là đặc điểm
cơ bản để phân biệt khiếu nại và tố cáo.
Như vậy, có thể quan niệm rằng đối tượng của tố cáo hành chính là hành vi
vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào trong hệ thống hành
chính hoặc ngoài hệ thống hành chính nhưng thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ
quan hành chính nhà nước.
1.1.3 Đặc điểm, vai trò của khiếu nại, tố cáo hành chính
a. Đặc điểm của khiếu nại, tố cáo hành chính
Khiếu nại, tố cáo hành chính về bản chất là việc cá nhân, cơ quan, tổ chức
thực hiện quyền của mình. Vì vậy, khiếu nại, tố cáo hành chính có những đặc điểm
sau:
Thứ nhất: khiếu nại, tố cáo hành chính là quyền chính trị - pháp lý. Quyền
khiếu nại, tố cáo hành chính của công dân thường được mang tính hiến định trong
các Hiến pháp – văn bản chính trị tuyên bố cách thức tổ chức quyền lực nhà nước
và các mối quan hệ chính trị cơ bản nhất trong xã hội. Bản thân việc quy định này
12
SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hà
Kinh tế phát triển 53A
GVHD: TS.Vũ Cương
Chuyên đề tốt nghiệp
Kinh tế phát triển 53A
GVHD: TS.Vũ Cương
Chuyên đề tốt nghiệp
b. Vai trò của khiếu nại, tố cáo hành chính
Khiếu nại, tố cáo hành chính có vai trò quan trọng trong quản lý hành chính
nhà nước, trong việc bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ
chức, cơ quan. Trước hết, thông qua việc khiếu nại, tố cáo hành chính, cá nhân, cơ
quan, tổ chức bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trước sự xâm hại (hoặc
khả năng bị xâm hại) bởi các quyết định hành chính, hành vi hành chính và những
hành vi vi phạm trái pháp luật. Bên cạnh đó, khiếu nại, tố cáo hành chính được coi
là bộ phận không thể thiếu trong quản lý hành chính nhà nước. Vai trò của khiếu,
tố cáo nại hành chính được thể hiện trên các khía cạnh cụ thể sau:
Thứ nhẩt: thông qua khiếu nại, tố cáo hành chính, hiện tượng lạm quyền,
hiện tượng vi phạm của các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền xâm
phạm tới quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức được hạn chế.
Nói cách khác, thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo hành chính là một trong những
phương thức để các cá nhân, cơ quan, tổ chức bảo vệ quyền và lợi ích khác của
mình khi bị xâm hại trong lĩnh vực quản lý nhà nước.
Thứ hai: khiếu nại, tố cáo hành chính là hình thức dân chủ, qua đó nhân dân
tham gia vào quản lý hành chính nhà nước, từ đó cán bộ, công chức có ý thức nâng
cao tinh thần trách nhiệm và trình độ chuyên môn hơn, góp phần xây dựng bộ máy
hành chính nhà nước trong sạch, vững mạnh. Trong quá trình giải quyết khiếu nại,
tố cáo hành chính, cá nhân, cơ quan, tổ chức có thể phát hiện ra những hạn chế,
thiếu sót trong quá trình quản lý, thậm chí cả những hành vi vi phạm pháp luật của
cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức trong các cơ quan quản lý nhà nước. Những
quyền hành pháp. Do đó, trước hết cơ quan hành chính nhà nước phải có trách
nhiệm giải quyết những vấn đề phát sinh do chính hoạt động quản lý của mình gây
ra.
Lần đầu tiên pháp luật Việt Nam đã quy định về nội dung hoạt động “giải
quyết khiếu nại” trong Luật Khiếu nại, tố cáo. Theo đó, giải quyết khiếu nại là
việc xác minh, kêt luận và ra quyết định giải quyết của người giải quyết khiếu nại.
Tại Luật Khiếu nại năm 2011, giải quyết khiếu nại được quy định “là việc thụ lý,
xác minh , kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại”.
Trên cơ sở đó, có thể quan niệm giải quyết khiếu nại hành chính như sau:
Giải quyết khiếu nại hành chính là việc cơ quan hành chính nhà nước, người đứng
đầu cơ quan hành chính nhà nước xem xét, đánh giá tính hợp pháp và tính hợp lý
của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại thuộc thẩm quyền của
mình nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khiếu nại.
15
SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hà
Kinh tế phát triển 53A
GVHD: TS.Vũ Cương
Chuyên đề tốt nghiệp
1.2.1.1 Khái niệm giải quyết tố cáo hành chính
Giải quyết tố cáo hành chính là việc kiểm tra, xác minh, kết luận về tính hợp
pháp của hành vi bị tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan hành chính
của Nhà nước để có biện pháp giải quyết theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ
lợi ích nhà nước, xã hội, quyền và lợi ích của công dân, cơ quan, tổ chức.
Luật Tố cáo năm 2011 quy định: “Giải quyết tố cáo là việc tiếp nhận, xác
Chuyên đề tốt nghiệp
từng chủ thể, từng tình huống cụ thể và chỉ có giá trị pháp lý đối với các chủ thể
khác, nó không làm nảy sinh các quyền và nghĩa vụ pháp lý. Trên cơ sở các quy
định của pháp luật, chủ thể có thẩm quyền giải quyết sẽ phân tích, đánh giá, lựa
chọn các quy phạm pháp luật phù hợp để áp dụng đối với những tình huống cụ thể,
từ đó ban hành văn bản giải quyết và tổ chức thực hiện.
Thứ tư: giải quyết khiếu nại, tố cáo hành chính là hoạt động mang tính phối
hợp giữa các cơ quan hành chính với cơ quan, tổ chức khác. Đó là mối quan hệ
giữa cơ quan hành chính với cơ quan tư pháp (cơ quan thanh tra với cơ quan điều
tra, viện kiểm sát, tòa án; giữa cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính
với cơ quan công an, viện kiểm sát); mối quan hệ giữa cơ quan hành chính với cơ
quan, tổ chức khác (ủy ban kiểm tra đảng, các tổ chức đoàn thể...) nhất là việc giải
quyết khiếu nại, tố cáo đối với cán bộ, công chức nói chung và cán bộ, công chức
là đảng viên. Mối quan hệ phối hợp này được thể hiện ở những nội dung như: phối
hợp trong quá trình tiếp nhận, xử lý đơn thư, tiếp nhận thông tin về hành vi vi
phạm; phối hợp trong quá trinh thực hiện chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan;
trong quá trình giải quyết vụ việc vi phạm hành chính...
1.2.2.2
Vai trò của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo hành chính
Trong nền hành chính quốc gia, hoạt động chấp hành, điều hành và hoạt
động giải quyết khiếu nại có mối quan hệ qua lại, gắn bó hữu cơ với nhau. Vai trò
của hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo hành chính được thể hiện ở mục tiêu,
chức năng của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với hoạt động quản lý. Điều này
được thể hiện qua các điểm sau:
Một là: thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo hành chính không
những đảm bảo quyền khiếu nại của công dân, phát huy dân chủ XHCN và sức
mạnh, trí tuệ của nhân dân trong việc tham gia quản lý nhà nước mà còn bảo đảm
ai là người có thẩm quyền giải quyết và giải quyết đối với những khiếu nại loại
nào. Việc quy định phù hợp về thẩm quyền là yếu tố góp phần quyết định hiệu quả
giải quyết khiếu nại hành chính. Luật Khiếu nại quy định người giải quyết khiếu
nại hành chính là cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết nại, cụ thể
được xác định cho từng nhóm cấp, ngành quy định tại các Điều từ Điều 17 đến
Điều 26. Tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính gồm:
Chủ tịch UBND cấp xã, Thủ trưởng cơ quan thuộc UBND cấp huyện; Chủ tịch
UBND cấp huyện; Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ; Tổng Thanh tra Nhà
nước; Thủ tướng Chính phủ. Chánh thanh tra các cấp các ngành có trách nhiệm
giúp Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp xác minh, kết luận, kiến nghị
18
SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hà
Kinh tế phát triển 53A
GVHD: TS.Vũ Cương
Chuyên đề tốt nghiệp
việc giải quyết khiếu nại thuộc thẩm quyền của Thủ trưởng cơ quan quản lý Nhà
nước cùng cấp khi được giao.
1.2.3.2
Thẩm quyền giải quyết tố cáo hành chính
Thẩm quyền giải quyết tố cáo là quyền của cơ quan, tổ chức thay mặt Nhà nước
khi xem xét giải quyết vụ việc tố cáo. Hành vi tố cáo rất đa dạng, có tính chất và
mức độ nguy hiểm khác nhau cho nên việc giải quyết các tố cáo thuộc thẩm quyền
Chuyên đề tốt nghiệp
Thụ lý giải quyết khiếu nại.
Xác minh nội dung khiếu nại.
Tổ chức đối thoại.
Quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu.
Gửi quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu.
Lập hồ sơ giải quyết khiếu nại.
Trình tự thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính lần hai
Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hết thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu mà
khong được giải quyết hoặc kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết khiếu nại
lần đầu mà người khiếu nại không đồng ý thì có quyền khiếu nại đến người có
thẩm quyền giải quyết lần hai; đối với vùng sâu, vùng xa đi lại khó khăn có thể kéo
dài hơn nhưng không quá 45 ngày. Trình tự, thủ tục của giải quyết khiếu nại lần
hai cũng tương tự như trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại lần đầu được quy định
từ Điều 36 đến Điều 43 Luật Khiếu nại năm 2011 bao gồm các bước sau:
-
Thụ lý giải quyết khiếu nại lần hai.
Xác minh nội dung khiếu nại lần hai.
Tổ chức đối thoại.
Quyết định giải quyết khiếu nại lần hai.
Gửi công bố quyết định giải quyết khiếu nại lần hai.
Lập hồ sơ giải quyết khiếu nại lần hai.
1.2.4.2 Trình tự thủ tục giải quyết tố cáo hành chính
Việc giải quyết tố cáo được thực hiện theo trình tự, thủ tục quy định từ Điều
18 đến Điều 30 Luật Tố cáo năm 2011, gồm các nội dung cơ bản sau đây:
khiếu nại và giải quyết khiếu nại của công dân, nghiêm cấm mọi hành vi cản
trở, trả thù, trù dập, kích động người khiếu nại, tố cáo.
- Cá nhân, cơ quan, tổ chức phải chấp hành đầy đủ quyết định giải quyết
khiếu nại đã có hiệu lực.
1.2.5.2 Giải quyết khiếu nại, tố cáo hành chính phải đảm bảo tính công
bằng, dân chủ
Yêu cầu đảm bảo tính công bằng, dân chủ ngoài phản ánh khía cạnh pháp lý
nó còn phản ánh khía cạnh chính trị - xã hội của quá trình xem xét, giải quyết vụ
việc; là sự thể hiện pharp lý tương ứng với điều kiện kinh tế - chính trị, văn hóa –
xã hội và trình độ dân trí. Yêu cầu này đòi hỏi:
Thể hiện sự bình đẳng giữa các bên trước pháp luật trong quan hệ giữa các
bên khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Đó là quan hệ bên trong quy
định về bình đẳng trước quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Giải quyết
khiếu nại, tố cáo hành chính theo con đường hành chính có ý nghĩa pháp lý là khôi
phục công bằng, bình đẳng theo pháp luật trong quan hệ giữa Nhà nước và công
dân. Việc giải quyết, xem xét các vụ việc phải đặt trong điều kiện kinh tế, xã hội,
dân trí cụ thể.
Dân chủ trong giải quyết khiếu nại, tố cáo đòi hỏi trước hết các ý kiến thỉnh
thị của công dân phải được tôn trọng, lắng nghe. Biết dựa vào quần chúng, tổ chức,
dư luận lành mạnh để thúc đẩy giải quyết khiếu nại, đi đến kết quả tốt. Thực hiện
quyền khiếu nại, tố cáo được coi là một hình thức thực hiện quyền dân chủ trực
21
SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hà
Kinh tế phát triển 53A
GVHD: TS.Vũ Cương
định theo mục tiêu đã đề ra. Với mỗi công việc, mỗi nhiệm vụ và điều kiện đảm
bảo về nhân lực, vật lực khác nhau thì thời gian đạt được kết quả cũng khác nhau.
22
SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hà
Kinh tế phát triển 53A
GVHD: TS.Vũ Cương
Chuyên đề tốt nghiệp
Nhưng theo xu thế phát triển thì năng xuất lao động ngày càng cao, thời gian thực
hiện xong một nhiệm vụ có xu hướng giảm dần so với yêu cầu chung. Nó là thước
đo quan trọng đánh giá hiệu quả hoạt động của mỗi cá nhân, tổ chức.
1.3.2.2
Trình tự thủ tục giải quyết
Bất kỳ một hoạt động giải quyết nào cũng đều được thực hiện bằng hàng
loạt các hành động nối tiếp nhau theo một trình tự,trật tự, có tính kế tiếp nhau theo
thứ tự thời gian đặc biệt là khi nghiên cứu về hoạt động của cơ quan hành chính
nhà nước. Việc xác định rõ các trình tự, thủ tục là nội dung quan trọng và cần được
nghiên cứu, quy định chặt chẽ. Nếu tình tự, thủ tục giải quyết được quy định thiếu
chặt chẽ, logic, không đầy đủ hoặc không phù hợp với yêu cầu thực tiễn thì sẽ tác
động xấu đến kết quả giải quyết thậm chí làm cản trở việc giải quyết hoặc giải
quyết sẽ thiếu chính xác. Do đó, để giải quyết một cách nhanh chóng, kịp thời, hiệu
quả cần phải tuân thủ theo đúng trình tự, trật tự nhằm đạt hiệu quả giải quyết cao.
1.3.2.3
hay chưa đạt tiêu chuẩn.
1.3.3 Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo
hành chính
1.3.3.1 Ý nghĩa của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo hành chính
Thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo là thực hiện quyền tự vệ trong quyền tự
chủ mà pháp luật cho phép hay nói cách khác khi có vi phạm pháp luật, xâm hại
đến quyền, lợi ích của công dân, cơ quan, tổ chức việc có thực hiện quyền khiếu
nại, quyền tố cáo đối với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền hay không đó cũng là
quyền tự chủ của họ trong lĩnh vực khiếu nại, tố cáo. Bởi thế công tác giải quyết
khiếu nại, tố cáo bao hàm ý nghĩa và tầm quan trọng như sau:
Nhà nước là công cụ của giai cấp thống trị. Mọi tổ chức hoạt động của Nhà
nước trước hết đều hướng đến bảo vệ thể chế, bảo vệ quyền và lợi ích cơ bản của
giai cấp thống trị. Song song với chức năng đó, Nhà nước còn được coi là nơi bảo
đảm cho công bằng, an toàn xã hội của công dân. Ý nghĩa chính trị - xã hội đó trên
thực tế ở từng chế độ xã hội khác nhau không phải lúc nào cũng luôn đạt được.
Nhưng ở bất kỳ xã hội nào, công dân luôn hướng vào sự tin tưởng về khả năng giải
quyết kịp thời, công minh của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức chính quyền các
cấp. Họ coi đó là nơi bảo vệ, nơi bảo đảm cho công bằng, cho an toàn và ổn định
xã hội.
Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước của dân, do dân
và vì dân. Giải quyết khiếu nại, tố cáo nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của
người khiếu nại, tố cáo – vừa là yêu cầu của chế độ vừa là con đường bảo đảm cho
sự công bằng xã hội. Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân kịp thời, đúng
đắn thể hiện bản chất của chế độ, thể hiện quan điểm, tư tưởng, các giá trị của Nhà
nước pháp quyền.
24
SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hà
thái độ thờ ơ, vô trách nhiệm. Cho nên việc giải quyết nhanh chóng, đúng pháp luật
các khiếu nại, tố cáo của công dân, gắn liền với đó là việc khôi phục quyền, lợi ích
hợp pháp của công dân, xử lý nghiêm minh những người sai phạm tất yếu sẽ góp
phần củng cố niềm tin của nhân dân vào chủ trương, đường lối, chính sách của
25
SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hà
Kinh tế phát triển 53A
Copyright: Tài liệu đại học ©