TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
-------------------------------

TRẦN HỒNG DIỆU LINH

MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KĨ NĂNG
CA HÁT CHO TRẺ MẦM NON 5 - 6 TUỔI

TÓM TẮT KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục Mầm non
Người hướng dẫn khoa học:

Th.S Lại Thế Anh

HÀ NỘI, 2014

1


LỜI CẢM ƠN
Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới thầy giáo, Th.S Lại Thế Anh giảng
viên khoa Giáo dục Tiểu học đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành
khóa luận. Những ý kiến của thầy đã giúp em tìm ra cách tốt nhất để giải
quyết những vấn đề khó khăn.
Do thời gian có hạn nên đề tài không tránh khỏi những hạn chế và thiếu
sót. Em rất mong tiếp tục nhận được sự đóng góp của thầy cô và các bạn để
khóa luận được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 1014
Sinh viên

7. Giả thuyết khoa học...........................................................................................................4
8. Phương pháp nghiên cứu....................................................................................................4

8.1. Phương pháp nghiên cứu lí luận.........................................................4
8.2. Phương pháp quan sát........................................................................5
8.3. Phương pháp đàm thoại......................................................................5
8.4. Phương pháp xử lí số liệu...................................................................5
8.5. Phương pháp phân tích tổng hợp........................................................5
8.6. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm....................................................5
9. Bố cục của khóa luận.............................................................................5
CHƯƠNG I............................................................................................................................6
MỘT SỐ CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI...............................................6
1.1. Âm nhạc với trẻ Mầm non..............................................................................................6

1.1.1. Tầm quan trọng của âm nhạc với trẻ mầm non..............................6
1.1.2. Ý nghĩa của việc giáo dục âm nhạc đối với trẻ thơ..........................7
1.2 Thực trạng dạy hát cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non...................................................9

1.2.1. Chương trình giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi theo Lê Thu
Hương (chủ biên).......................................................................................9
1.2.2. Nội dung phân phối chương trình của trường Mầm non Hoa Hồng
– thị xã Phúc Yên – tỉnh Vĩnh Phúc ( 2013 – 2014).................................13
1.3. Một số kĩ năng ca hát và phương pháp rèn luyện.........................................................17
CHƯƠNG 2..........................................................................................................................24
MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KỸ NĂNG HÁT CHO TRẺ 5-6 TUỔI.................................24
CHƯƠNG III........................................................................................................................29
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..............................................................................................29
1. KẾT LUẬN......................................................................................................................29
2. KIẾN NGHỊ.....................................................................................................................30
Từ thực trạng của việc dạy hát theo chủ đề cho trẻ trong hoạt động âm nhạc tại trường

kinh nghiệm tích cực và tạo cảm giác hưng phấn, vui tươi. Giáo viên có thể
chơi đàn guitar, organ hay bật nhạc không lời êm dịu làm nhạc nền trong khi
đang diễn ra các hoạt động khác cuả trẻ ( giờ ăn, chơi ở các góc chơi, chơi
ngoài trời, trẻ làm bài tập theo nhóm, giờ tạo hình...). Ca hát và nghe nhạc
giúp trẻ duy trì tập trung, phấn khởi trong khi hoạt động. Trẻ mẫu giáo thích
hát theo lời bài hát, hay đung đưa người theo tiếng nhạc có giai điệu êm dịu,
vui tươi, nhộn nhịp. Ngoài ra, giáo viên Mầm non sử dụng âm nhạc để ổn
định lớp, nhóm, vào bài, chuyển tiếp các phần trong giờ học hoặc chuyển từ
hoạt động này sang hoạt động khác để tạo sự hứng thú, thư giãn, gây sự chú ý
cho trẻ.
Ý thức rõ vai trò của giáo dục âm nhạc cho nên hoạt động học có chủ
đích “Giáo dục âm nhạc” đã trở thành một hoạt động không thể thiếu được

1


trong trường lớp Mầm non .Cùng với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, trong
những năm qua, bản thân tôi đã và đang cố gắng đi sâu tìm những biện pháp
thích hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học cho hoạt động làm quen giáo
dục âm nhạc. Nhưng đối với đặc điểm của lứa tuổi mẫu giáo, giáo dục âm
nhạc không chỉ dừng lại ở việc cô dạy trẻ hát và múa đơn giản mà phải tổ
chức hát, múa dưới nhiều hình thức và luôn đi cùng với đồ dùng, đồ chơi âm
nhạc. Bên cạnh đó, giáo dục âm nhạc luôn được thực hiện phù hợp với chế độ
sinh hoạt cả ngày ở trường của trẻ có ý nghĩa lớn như: Giáo dục âm nhạc
được tích hợp trong làm quen văn học, làm quen chữ viết, hoạt động tạo hình,
làm quen với toán, thể dục buổi sáng...Nhờ đó mà cuộc sống của trẻ thêm vui
vẻ, hồn nhiên.
Giáo dục Âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm
mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm
những cảm xúc trong quá tŕnh cảm thụ và thể hiện Âm nhạc: Khi nghe nhạc,

để phục vụ chuyên môn nên bản thân tôi đã đề cập tới vấn đề: “Một số biện
pháp rèn luyện kĩ năng ca hát cho trẻ mầm non 5-6 tuổi ”
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Hiện nay trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng có rất nhiều
công trình nghiên cứu về vai trò của âm nhạc đối với trẻ mầm non. Một số tài
liệu người nghiên cứu tiếp cận để phục vụ cho đề tài nghiên cứu như:
Đề tài nghiên cứu khoa học của Phạm Thị Hòa: “Thiết kế bài soạn giáo dục
âm nhạc cho giáo viên mầm non theo định hướng đổi mới”
Đề tài nghiên cứu khoa học của Vũ Thị Việt Hiếu: “Hứng thú học âm
nhạc của trẻ 4-5 tuổi ở một số trường mầm non tỉnh Yên Bái”
Phương pháp dạy học âm nhac cho trẻ trước tuổi học, Tiến sĩ Ngô Thị
Nam 2008

3


3. Mục đích nghiên cứu
Khảo sát việc dạy các bài hát theo chủ đề cho trẻ 5-6 tuổi trong trường
Mầm Non khu vực Phúc Yên, từ đó tìm biện pháp nâng cao chất lượng dạy
hát theo chủ đề cho trẻ mầm non 5-6 tuổi và một số trường mầm non ở thành
phố Hà Nội và tỉnh Vĩnh Phúc.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Một số biện pháp “Nâng cao chất lượng dạy hát cho trẻ 5-6 tuổi”
5. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: của trẻ 5-6 tuổi ở các trường Mầm Non khu vực
Phúc Yên
Khách thể nghiên cứu: Trẻ 5-6 tuổi ở các trường Mầm Non khu vực
Phúc
6. Phạm vi nghiên cứu
Mức độ nghiên cứu: Biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy các bài

chương sau:
Chương 1: Một số cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài
Chương 2: Một số biện pháp rèn kĩ năng ca hát cho trẻ mầm non 5-6 tuổi
Chương 3: Kết luận và kiến nghị

5


CHƯƠNG I
MỘT SỐ CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Âm nhạc với trẻ Mầm non
1.1.1. Tầm quan trọng của âm nhạc với trẻ mầm non
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật, phản ánh hiện thực khách quan
bằng những hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh. Cùng với những
phương tiện diễn tả âm nhạc như: giai điệu, tiết tấu, cường độ, nhịp độ, âm
sắc, âm khu, âm vực, hòa âm…bản chất thời gian trong âm nhạc làm cho nó
có thể truyền đạt sự vận động của các ý tưởng và tình cảm trong tất cả những
sắc thái tinh tế nhất.
Âm nhạc có từ thời xa xưa đến với cuộc sống khá tự nhiên, những tiếng
hú, tiếng ngân thường kèm theo những điệu bộ, tiếng con vật kêu, điệu bộ
minh họa cho sự vật hiện tượng thiên nhiên, đó là những khái niệm âm nhạc
sơ giản, cùng làm cho trẻ hấp dẫn và được truyền từ đời này qua đời khác,
thấm dần vào trong máu mỗi con người. Những tiếng hát mô phỏng hiện
tượng thiên nhiên, những tiếng hò trong lao động của một tập thể. Những làn
điệu trữ tình thể hiện tình cảm đôi lứa, những khúc hát ru của người mẹ dù chỉ
là một làn điệu dân ca Nam Bộ hay dân ca quan họ Bắc Ninh cho đến những
tác phẩm chuyên nghiệp với quy mô đồ sộ cũng chỉ là những suy tư của con
người hướng tới cái thiện, cái mỹ mà thôi.
Trong cuộc sống con người lúc nào cũng có những lời ca, tiếng nhạc từ
lúc lọt lòng mẹ, trẻ được nghe những lời ru thân thương, trìu mến cho đến khi

Đối với trẻ thơ, âm nhạc là nguồn sữa nuôi dưỡng tinh thần của bé ngay
từ khi lọt lòng mẹ, cất tiếng khóc chào đời và có vai trò đặc biệt trong giai
đoạn ở tuổi nhà trẻ, mẫu giáo, giai điệu trầm bổng, sự phong phú của âm hình,
tiết tấu, màu sắc âm thanh đa dạng của các thể loại âm nhạc như đưa con trẻ
vào thế giới của cái đẹp một cách hấp dẫn và thú vị. Bất cứ người mẹ nào

7


cũng đều tự hào về con mình rất thích nghe nhạc, có một chút về năng khiếu
âm nhạc.
Đúng vậy: Âm nhạc như một món ăn tinh thần đối với trẻ, thiếu âm
nhạc khác nào trồng hoa thiếu nước “hoa sẽ khô héo”… Nhiều nhà khoa học
nghiên cứu và cho rằng: “Việc nghe nhạc và hoạt động âm nhạc làm cho tình
cảm các em sẽ gắn bó, thoải mái, giúp cho việc học tập và lao động của trẻ có
kết quả tốt. Trí nhớ của trẻ sẽ phát triển tốt hơn. Đặc biệt là trí tưởng tượng
của trẻ thêm phong phú, nhất là nhạc không lời giúp cho trẻ phán đoán nhiều
điều thú vị vì nó không nói cụ thể mà gợi trí tưởng tượng của trẻ. Giai điệu
trầm bổng, tiết tấu nhịp nhàng đưa trẻ vào thế giới của cái đẹp một cách hấp
dẫn. Những âm thanh có tổ chức sẽ góp phần quan trọng trong việc phát triển
toàn diện cho trẻ : Đức, trí , lao, thể, mỹ. Đại văn hào M- Góc Ki nhận xét
rằng “âm nhạc tác động một cách kì diệu đến tận đáy lòng, nó khám phá ra
phẩm chất cao quý nhất của con người”. Chính vì vậy mà người lớn cần quan
tâm đặc biệt đến việc giáo dục âm nhạc cho trẻ bằng mọi hình thức và càng
sớm càng tốt.
Giáo dục âm nhạc là tạo nên sự hình thành và phát triển toàn diện nhân
cách của trẻ bằng con đường tác động âm nhạc, tác động đó được thông qua
sự phát triển khả năng âm nhạc bao gồm phát triển trong lĩnh vực tri giác âm
nhạc, biểu diễn âm nhạc và thể hiện tình cảm khi nghe và vận động hưởng
ứng theo nhạc. Cụ thể là phải nghe và hiểu âm nhạc, nắm bắt được các kỹ

phong phú thêm đời sống tinh thần của trẻ.
1.2 Thực trạng dạy hát cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non
1.2.1. Chương trình giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi theo Lê Thu
Hương (chủ biên)
Chủ đề
1.Chủ đề trường mầm non

Tên bài hát
1. Ngày vui của bé
2. Rước đèn dưới trăng

9


3. Chào ngày mới
4. Em đi mẫu giáo
5. Những khúc nhạc hồng
6. Chiếc đèn ông sao
7. Gác trăng
8. Ngày đầu tiên đi học
9. Vườn trường mùa thu
10. Bàn tay cô giáo
2. Chủ đề bản thân

11.Bài ca đi học
1. Khuôn mặt cười
2. Gà gáy vang dậy bạn ơi
3. Mời bạn ăn
4. Vì sao mèo rửa mặt
5. Trời đã sáng rồi

3. Em yêu cây xanh
4. Cây trúc xinh
5. Xòe hoa
6. Lá xanh
7. Hoa trường em
8. Hoa trong vườn
9. Mùa xuân đến rồi
10. Cho tôi đi làm mưa với
11. Chị ong nâu và em bé
12. Bé và trăng
13. Anh trăng hòa bình
14. Mùa xuân ơi

5. Chủ đề động vật

15. Hạt gạo làng ta
1. Vật nuôi
2. Bài hát của chuồn chồn
3. Ba con bướm Bắc kim thang
4. Chim bay
5. Chim chích bông
6. Con cò
7. Chú meo con
8. Chú voi con ở bản đôn

11


9. Con chim vành khuyên
6. Chủ đề nghề nghiệp

12.Tạm biệt búp bê
13. Trái đất này là của chúng mình
14. Mùa hoa phượng

12


Như đã trình bày ở trên, ngoài các yêu cầu chung theo quy định của Bộ
GD & ĐT , thực tế việc tổ chức hoạt động âm nhạc vẫn có những điều chỉnh
nhất định so với Chương trình giáo dục mầm non mà Bộ ban hành (áp dụng
chung cho tất cả các trường Mầm non trên toàn quốc) Về cơ bản , nội dung
giáo dục âm nhạc cho trẻ gồm 8 chủ điểm. Song khi xây dựng kế hoạch cho
từng tuần, tháng, việc lựa chọn đề tài trong mỗi chủ đề cũng như xác định yêu
cầu , nội dung giáo dục cho từng độ tuổi lại có sự khác nhau. Tùy thuộc vào
điều kiện của từng trường và từng địa phương mà giáo viên lựa chọn các đề
tài cho phù hợp. Trường Mầm non Hoa Hồng – thị xã Phúc Yên – Tỉnh Vĩnh
Phúc đã thực hiện đúng theo khung chương trình của Bộ đã ban hành.
Trường cũng đã thực hiện tốt các chủ điểm ( 8 chủ điểm), song do đặc thù
riêng của trường và khu vực mà trường cũng có những điều chỉnh nhất định
cho phù hợp với tình hình thực tể. Trên cơ sở đã tổng kết việc thực hiện
chương trình giáo dục Mầm non cuả các trường thuộc khu vực Phúc Yên, tác
giả xin trình bày nội dung thực hiện chương trình âm nhạc của trường Mầm
non Phúc Yên như sau:
1.2.2. Nội dung phân phối chương trình của trường Mầm non Hoa
Hồng – thị xã Phúc Yên – tỉnh Vĩnh Phúc ( 2013 – 2014)
Chủ đề
Trường mầm non

Tên bài


Chủ đề gia đình
1.Gia đình bé ( 1 tuần )

-Dạy hát:Mẹ yêu không nào

2.Ngôi nhà gia đình ở

-Vỗ tay theo nhịp: Cả nhà thương nhau

(1 tuần )

- Múa: Múa cho mẹ xem

3.Đồ dùng gia đình
( 1 tuần)

-Biểu diễn cuối chủ điểm

4.Nhu cầu gia đình
( 1 tuần)
Chủ đề nghề nghiệp
1.Nghề công an, bộ đội

- Hát: Chú bộ đội

( 1 tuần )

Dạy múa: Cháu thương chú bộ đội

2.Nghề sản xuất

Dạy hát:
- Voi làm xiếc
- Đố bạn biết
- Rừng xanh mở hội

3.Con vật sống dưới nước ( 1 - Chú voi con
tuần )

Dạy hát:
- Cá vàng bơi
- Ếch ộp
- Vận động vỗ tay theo tiết tấu chậm cá

4.Côn trùng và chim

vàng bơi
- Biểu diễn cuối chủ đề

Chủ đề thế giới thực vật
1.Cây xanh (1 tuần )

Dạy hát:
- Em yêu cây xanh
- Vỗ tay theo tiết tấu chậm: Nghe hát: Lý
cây xanh

2.Một số loại hoa

Dạy hát:



Dạy hát bầu bí thương nhau

(1 tuần )

Nghe hát: Hoa trường em
Trò chơi: Đoán tên bạn hát
- Biểu diễn cuối chủ đề

Chủ đề giao thông
1 . Phương tiện và luật lệ giao Dạy hát:
thông đường bộ (2 tuần ).

- Bác đưa thư vui tính
- Em đi qua ngã tư đường phố
Nghe hát: Tự chọn

2.Phương tiện và luật lệ giao Trò chơi: Bao nhiêu người hát
thông đường thuỷ (1 tuần )

Dạy hát
- Em đi chơi thuyền

3.Phương tiện và luật thuyền

Nghe hát:Gv tự chọn
Trò chơi: nghe tiếng hát tìm đồ vật
Trò chơi: Đèn đỏ , đèn xanh,đèn vàng
Dạy hát:
- Đoàn tầu nhỏ

1.3. Một số kĩ năng ca hát và phương pháp rèn luyện
Để thể hiện bài hát, trẻ cần nắm được những kĩ năng hát như: tư thế hát,
tổ chức âm thanh, hơi thở, hát chính xác, rõ lời, đồng đều.
1.3.1. Tư thế hát
Tư thế đẹp khi hát là đứng thẳng hoặc ngồi thẳng. Trong tư thế đó, hơi
thở tốt hơn cả.
Khi tập hát, trẻ ngồi, không dựa lưng vào ghế, tay đặt lên đùi
Đầu giữ thẳng, không căng cứng, không nghẹo cổ. Miệng cần phải mở tròn,
không mở quá to
Hàm dưới rơi tự do, môi linh hoạt, co dãn mềm mại
Sau khi thuộc bài hát, tốt nhất nên cho trẻ đứng hát Khi đó hơi thở sâu
hơn, vận động tự do hơn,âm thanh cũng vang lên rõ rệt.

17


Khi đứng hát, trẻ cần giũ đầu cho thẳng, tay thả xuôi theo người một
cách tự nhiên
1.3.2. Tổ chức âm thanh
Trẻ phải hhats bằng giọng tự nhiên, âm thanh sáng sủa và nhẹ nhàng,
không gào thét và căng thẳng.
Âm thanh đúng tức là việc tổ chức các cơ quan phát thanh- hàm dưới,
môi ,hàm mềm, lưỡi nhỏ phía trong khoang miệng…hoạt động chính xác.
Luyện tập thường xuyên có hệ thống, trẻ sẽ dần dần biết điều khiển các cơ
quanphát thanh, hướng âm thanh về phía trước đến chân răng hàm trên…
Để trẻ biết hatts ngân dài, cần phải dạy trẻ tập kéo dài âm thanh trong các trò
chơi, khi kết thúc tiết nhạc, câu nhạc… ngay từ nhóm trẻ nhỏ
1.3.3. Hơi thở
Cách thở đúng trong ca hát là biết hít vào một lượng hơi vừa đủ để hát
hết một câu hay một tiết nhạc và át một cách nhẹ nhàng. Tuyệt đối không

Hát rõ lời góp phần truyền đạt bài hát một cách diễn cảm. Trẻ hát các
từ cần phải rõ , đúng , tiến tới rành mạch. Những nguyên tăc phát âm lời hát
có liên quan chặt chẽ tới sự vận động của 6 thanh điệu trong ngữ âm tiếng
Việt là thanh không, sắc , huyền, hỏi, ngã , nặng
Trẻ các nhóm 2-3 tuổi còn đang tập nói, điều khiển lưỡi còn hưa thạo ,
nên thường tự thay đổi các từ như: Anh thành ăn, cánh thành cắn, xinh thành
xin, mình thành mìn, nhanh thành nhăn…
Các từ có dấu ngã thường được hát bằng các từ có dấu sắc như : Ngựa
gỗ thành ngựa gố, cũng hát thành cúng, Giữa hát thành giứa
Tập cho trẻ hát rõ lời nhưng vẫn giữu được độ mềm mại , duyên dáng
trong khi hát là cực kì cần thiết
Có thể sử dụng một số biện pháp như:
- Giáo viên đọc lời bài hát một cách diễn cảm và chậm rãi

19


- Khi thuốc bài hát , ở các nhóm nhỏ, giáo viên cho cả lớp đọc lời bài
một cách nhẹ nhàng, không đọc to, đọc chậm cho các từ vang lên rõ rệt
- Đối với trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi, có thể cho trẻ tập đọc lời ca theo
tiết tấu bài hát , trẻ sẽ hát rõ lời hơn vào những bài hát có nhịp độ nhanh
- Có thể mời một trẻ hoặc một vài trẻ đọc lời bài hát, đọc chậm còn các
trẻ khác thì nghe
Tất cả các biện pháp trên phải được sử dụng một cach thận trọng đẻ
giúp trẻ hát rõ lời, tăng cường độ xúc cảm với bài hát, làm sâu sắc thêm hình
tượng âm nhạc chứ không phải một cuộc tập luyện khô khan.
1.3.5. Hát chính xác
Hát chính xác đối với trẻ trước tuổi học là nhắc lại đúng âm điệu và
nhịp điệu bài hát. Hát chính xác phụ thuộc nhiều vào mức độ phát triển tai
nghe nhạc và khả năng linh hoạt của các cơ quan phát thanh.