A - ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong sự nghiệp xây dựng và đổi mới đất nước đòi hỏi con người phải
phát triển toàn diện về mọi mặt Đức – Trí – Thể - Mỹ để đáp ứng yêu cầu
của xã hội. Trong các mặt của đời sống xã hội, thể dục thể thao (TDTT) là
một mặt của nền giáo dục tiên tiến, là tổng thể các giá trị vật chất và tinh
thần của xã hội được sáng tạo và sử dụng hợp lý nhằm hoàn thiện thể chất
cho con người, làm phong phú nếp sống sinh hoạt văn hóa tinh thần của con
người, góp phần vào sự nghiệp “nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi
dưỡng nhân tài” để phục vụ tốt hơn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ VI Ban chấp hành Trung ương Đảng
khóa VII đã nêu: “…phải đào tạo con người trong sáng về đạo đức, phát
triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, là động
lực của sự nghiệp xây dựng xã hội mới, đồng thời là mục tiêu của chủ nghĩa
xã hội”. Trong các môn thể thao được nhiều triệu người trên thế giới yêu
thích và tập luyện thì điền kinh là môn thể thao chiếm một vị trí quan trọng
trong việc rèn luyện và tăng cường sức khỏe cho con người, là nội dung bắt
buộc chủ yếu trong công tác giáo dục thể chất (GDTC) ở các trường phổ
thông. Nó là phương tiện GDTC, là môn thể thao có vị trí xứng đáng thu hút
mọi người tham gia tập luyện. Do nhu cầu và trình độ phát triển TDTT ở
Việt Nam và trên thế giới ngày càng có nhiều phong trào với quy mô rộng
lớn như chạy vì sức khỏe, phong trào Olympic…
Thành tích thể thao phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố về kỹ thuật về thể
lực trong đó yếu tố thể lực bao gồm: sức nhanh, sức mạnh, sức bền và năng
lực phối hợp vận động. Trong rất nhiều yếu tố khác nhau đó yếu tố sức
nhanh đóng vai trò hết sức quan trọng, nó là tiền đề để phát huy thành tích
thể thao. Công tác đào tạo và huấn luyện thể dục thể thao tại các cấp học phổ
thông, việc giảng dạy sức nhanh là hết sức cần thiết và cần được nghiên cứu
lựa chọn các bài tập cho phù hợp với đối tượng để phát huy hơn nữa thành
tích thể thao, bồi dưỡng vận động viên thể thao cho đất nước.
chọn một số bài tập phát triển sức nhanh để nâng cao thành tích chạy
ngắn cho học sinh lớp 8 trường THCS Nguyễn Đình Chiểu”.
Mục đích, thông qua nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn
một số bài tập phát triển sức nhanh cho học sinh của trường.
Mục tiêu nghiên cứu:
Mục tiêu 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập phát
triển sức nhanh cho học sinh trường THCS Nguyễn Đình Chiểu.
Mục tiêu 2: Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả một số bài tập
phát triển sức nhanh cho học sinh trường THCS Nguyễn Đình Chiểu.
1. Cơ sở lý luận của đề tài.
Sinh thời Bác Hồ rất quan tâm đến sự nghiệp phát triển TDTT vì sức
khoẻ nhân dân, vì rằng việc gì cũng cần có sức khoẻ mới thành công, Bác
kêu gọi toàn dân thường xuyên rèn luyện thân thể nhằm giữ gìn sức khoẻ,
nâng cao thể lực cho mọi người. Bác Hồ rất tin yêu thế hệ trẻ, Người quan
tâm và săn sóc đến sự phát triển thể chất của thế hệ trẻ.
Đảng lãnh đạo công tác TDTT bằng việc hoạch định đường lối quan
điểm TDTT, kiểm tra, đôn đốc thực hiện đường lối quan điểm TDTT do
mình đề ra. Đường lối quan điểm của Đảng thể hiện trong các chỉ thị, nghị
quyết của Đảng về TDTT trong suốt thời kỳ lãnh đạo cách mạng giải phóng
dân tộc, xây dựng đất nước tiến lên Chủ nghĩa xã hội.
Từ khi giải phóng Miền Nam thống nhất tổ quốc, năm 1975 đến năm
1985 công tác TDTT càng được Đảng và nhà nước quan tâm một cách
thường xuyên để phục vụ sự nghiệp xây dựng đất nước giàu mạnh và bảo vệ
tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Tại chỉ thị 227 CT/TW ngày 18/11/1975
Ban chấp hành Trung ương Đảng đã đề ra toàn diện về mục tiêu, nhiệm vụ
và phương châm xây dựng và phát triển sự nghiệp TDTT để phục vụ nhiệm
vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn và ổn định an ninh xã hội, quốc phòng,
xây dựng con người mới, nền văn hoá mới xã hội chủ nghĩa. Tiếp sau đó đầu
nghiệp giáo dục và đào tạo, cụ thể là “xác định lại mục tiêu, thiết kế lại
chương trình, kế hoạch, nội dung, phương pháp giáo dục và đào tạo cụ thể
của từng bậc học, cấp học, ngành học”. điều đó góp một phần quan trọng
vào thành tựu đổi mới đưa đất nước ta thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế xã hội vào năm 1975 mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII (1996) đã
khẳng định.
Định hướng về công tác giáo dục đào tạo và khoa học công nghệ
trong những năm tới. Nghị quyết Trung ương khoá VII đã khẳng định:
“Giáo dục đào tạo cùng với khoa học và công nghệ phải thực sự trở thành
quốc sách hàng đầu... Chuẩn bị tốt hành trang cho thế hệ trẻ đi vào thế kỷ
XXI... Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh phải có con người
phát triển toàn diện, không chỉ phát triển về trí tuệ trong sáng, về đạo đức
lối sống mà phải là con người cường tráng về thể chất. Chăm lo cho con
người về thể chất là trách nhiệm của toàn xã hội, của tất cả các ngành, các
đoàn thể, trong đó có giáo dục - đào tạo, y tế và TDTT”.
Tóm lại: Thể dục thể thao có ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống xã
hội, là một mặt không thể thiếu của xã hội. Thông qua TDTT con người
được phát triển toàn diện hơn, rèn luyện được các đức tính cần thiết trong
cuộc sống như sự kiên trì bền bỉ, sự nhẫn nại, tinh thần vượt khó… Chính vì
những lẽ đó Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến công tác thể dục thể thao
ngay cả trong thời chiến lẫn trong thời bình.
2. Cơ sở thực tiễn.
Trường THCS XXX được thành lập từ năm 1990. Sau hơn 30 năm
xây dựng và phát triển, đến nay CSVC của nhà trường đã khang trang (đạt
chuẩn Quốc gia), diện tích gần 6.000m 2, với 2 dãy lớp học cao tầng. Đội ngũ
giáo viên gồm 21 giáo viên, tổng số 318 học sinh. Nhà trường luôn quan tâm
tới công tác giáo dục toàn diện trong đó đặc biệt quan tâm tới công tác giáo
dục thể chất.
Về cơ sở vật chất nhà trường đã đầu tư khá đầy đủ dụng cụ, trang thiết
Quá trình thực nghiệm được cụ thể hoá bằng kế hoạch và nội dung các
bài tập. Cụ thể như sau:
KẾ HOẠCH HUẤN LUYỆN TUẦN THỨ NHẤT.
Buổi thứ nhất: Khởi động chạy chậm một vòng quanh sân tập, tập
bài tập phát triển chung 10/ (chạy bước nhỏ, nâng cao đùi, chạy đạp sau) 3
lần x 20m.
Cơ bản:
+ Trò chơi vận động phát triển sức nhanh (10 - 15 /) .
+ Chạy tăng tốc độ 2 lần x 30m : 10/ nghỉ giữa quảng 5 phút
+ Trò chơi người thừa thứ 3: 5’
Kết thúc: Chạy thả lỏng trên sân cỏ học sinh tự thả lỏng cho nhau.
Buổi thứ 2: Khởi động chạy chậm một vòng sân tập, bài tập thể dục
tay không 6 động tác, ép dẻo 10 / , bài tập bổ trợ (chạy bước nhỏ, chạy nâng
cao đùi, chạy đạp sau) .
Cơ bản:
+ Trò chơi vận động phát triển sức nhanh: 10/ .
+ Chạy tiếp sức (2 x 30m)
+ Chơi trò chơi người thừa thứ 3 : 10 - 12 / .
Kết thúc: Chạy thả lỏng 1 vòng sân tập.
Buổi thứ 3: Chạy khởi động chậm 2 vòng sân trường, tập bài tập thể
dục tay không phát triển chung 10/. Bài tập bổ trợ chuyên môn 10/ .
Cơ bản:
+ Tiếp sức tổng hợp (2 x 30m) nghỉ giữa quãng 5’
+ Bật nhảy lò cò trên cát
+ Tổ chức cho HS chơi trò chơi bóng chuyền 6: 12/.
Kết thúc: Đi bộ thả lỏng 1 vòng sân tập, xếp thành 2 hàng dọc,
chuyển đấm lưng cho nhau .
KẾ HOẠCH HUẤN LUYỆN TUẦN THỨ 2.
Cơ bản: Trò chơi vận động sức nhanh: 10/.
- Chạy nâng cao đùi 25m x 3 lần, nghỉ 3/.
- Chạy 30m xuất phát thấp: 2 tổ x 5 lần, nghỉ 3/.
- Tổ chức chơi bóng đá: 20/.
Kết thúc: Chạy thả lỏng tích cực: 10/ , kết hợp một số bài tập xoa bóp.
Buổi thứ hai: Chạy khởi động 2 vòng sân, khởi động chung, chuyên
môn: 15/
Cơ bản:
- Tập xuất phát với các tư thế CB khác nhau (đứng - ngồi: lưng, vai,
mặt hướng chạy xuất phát).
- Chạy 30m tốc độ cao: 2-3 lần.
- Tổ chức chơi trò chơi Lò cò tiếp sức: 5-8 phút.
Kết thúc: Thả lỏng tích cực: 10/ .
KẾ HOẠCH HUẤN LUYỆN TUẦN THỨ 4:
Buổi thứ nhất: Khởi động: chạy chậm 2 vòng sân, khởi động chung
và chuyên môn , ép dẻo: 30/ .
Cơ bản: Xuất phát cao: 2 lần x 30m : tốc độ tối đa nghỉ 3/ .
- Lò cò từng chân một: 2 tổ x 30m/1 chân, nghỉ giữa 2 tổ 3 phút.
- Tập sức mạnh cơ tay, ngực, lưng, bụng: 3 tổ x 12 lần, nghỉ giữa 3/.
- Trò chơi vận động: Nhảy cừu: 10 - 15/ .
Kết thúc: Chạy thả lỏng trên sân cỏ.
Buổi thứ hai: Khởi động nội dung như buổi thứ nhất.
Cơ bản: Kiểm tra chỉ số các Test.
+ Chạy 60m xuất phát thấp (s)
+ Bật xa tại chỗ (cm).
+ Bật cao tại chỗ (cm) .
Kết thúc: Thả lỏng tích cực, kết hợp một số động tác xoa bóp.
nhau như:
Sức nhanh phản ứng vận động đơn giản: Là sự đáp lại những tín hiệu
biết trước nhưng xuất hiện đột ngột bằng động tác định trước (VD: Phản ứng
với tiếng súng phát lệnh trong xuất phát...)
Sức nhanh phản ứng vận động phức tạp: Gồm: Phản ứng đối với vật
di động và phản ứng lựa chọn.
Sức nhanh tốc độ: Là tốc độ phản ứng nhanh trong khoảng thời gian
ngắn.
3- Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THCS.
a) Đặc điểm sinh lý.
Ở lứa tuổi 12-16 cơ thể các em có sự phát triển mạnh mẽ nhưng
không cân đối: Hoạt động của các tuyến nội tiết tạo ra sự thay đổi rõ nét về
hình thể (chiều cao và cân nặng), thay đổi về khối lượng các bắp thịt và lực
cơ, các em thường có những cử động lúng túng, vụng về, dễ dẫn đến những
rối loạn tạm thời.
* Hệ thần kinh: Quá trình hưng phấn chiếm ưu thế, sự ức chế phân
biệt bị kém đi, các em dễ bị "hậu đậu", có nhiều động tác phụ. Những phản
xạ có điều kiện đối với những tín hiệu trực tiếp hình thành nhanh hơn những
phản xạ với tín hiệu ngôn ngữ.
* Hệ cơ: Ở lứa tuổi này đang phát triển nhưng chậm so với hệ xương,
số lượng sợi cơ tăng, chiều dài sợi cơ phát triển mạnh. Đàn hồi cơ tăng
nhưng không đều do đó để củng cố phát triển sức nhanh. Khi áp dụng các
bài tập cần nâng từ từ các lượng vận động để các em dễ thích nghi một cách
hợp lý nhất. Tránh năng lượng vận động đột ngột dễ dẫn đến chấn thương.
Cơ không đồng đều chủ yếu là cơ nhỏ và dài, do đó cơ hoạt động sớm dẫn
đến mệt mỏi.
* Hệ tuần hoàn: Hệ tuần hoàn tiếp tục phát triển và hoàn thiện, trọng
lượng và số lượng chứa của tim tương đối hoàn thiện. Tim đập từ 65-75 lần /
4. Kết quả nghiên cứu:
a. Thực trạng trình độ sức nhanh trong chạy ngắn của HS trường
THCS Thị Trấn.
Để có cơ sở đánh giá kết quả nghiên cứu của đề tài, tôi tiến hành kiểm
tra trình độ sức nhanh của HS khối nhà trường trước thực nghiệm.
Đánh giá trình độ sức nhanh của HS chúng tôi đã sử dụng các test sau:
- Chạy 60m xp thấp (s)
- Test bật xa tại chỗ (cm)
Kết quả được trình bày ở bảng 1.
Bảng 1. Thành tích các test chạy 60m xuất phát thấp, bật xa tại chỗ
của hai nhóm trước thực nghiệm:
Các test kiểm tra
Chỉ số
t
Chạy 60m xuất
phát thấp (s)
Bật xa tại chỗ
(cm)
NĐC
NTN
NĐC
NTN
Kết quả
STT
Tên bài tập
Số người
đồng ý
Tỷ lệ %
1
Chạy tăng dần tốc độ (2x30m, 2x60m)
22
88%
2
Bật ếch bằng 2 chân trên cỏ
14
58,3%
3
Chạy tiếp sức (2 x 30m)
Chạy 60m vượt vật cản
19
76%
8
Bật nhảy 7 bước – 10 bước
9
36%
9
Bật xa tại chỗ
19
76%
10
Bật xa liên tiếp
20
76%
8. Bật xa liên tiếp
9. Bật nhảy tại chỗ luân phiên bằng 2 chân lên bục cao 30-40cm.
c) Đánh giá hiệu quả một số bài tập phát triển sức nhanh cho HS lớp 8
trường THCS XXX.
Kết thúc thực nghiệm chúng tôi tiến hành kiểm tra trình độ sức nhanh
của vận động viên qua 2 test: chạy 60m xuất phát thấp, bật xa tại chỗ. Kết
quả được trình bày tại bảng 3
Bảng 3. Thành tích các test chạy 60m xuất phát thấp, bật xa tại chỗ
của hai nhóm sau thực nghiệm:
Các test kiểm tra
Chỉ số
Chạy 60m
XP thấp (s)
Bật xa tại chỗ (cm)
Ghi chú
ttính
tbảng
NĐC
NTN
NĐC
NTN
C - KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Qua nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập
phát triển sức nhanh cho học sinh lớp 8 trường THCS XXX, tôi đã lựa chọn
được 9 bài tập đó là:
1. Chạy tăng dần tốc độ
+ 2 x 30m: Từ 10 đến 15m đầu thì chạy với tốc độ bình thường, còn
15m sau chạy với tốc độ tối đa.
+ 2 x 60 m: 30m sau chạy với tốc độ tối đa.
2. Chạy tiếp sức (2 x 30m)
Chia học sinh thành 4 đội mỗi đội có số học sinh bằng nhau.
3. Tiếp sức tổng hợp (2 x 30m)
Hình thức như chạy tiếp sức nhưng thực hiện các bài tập khác nhau
như 15m lò cò bằng một chân, 15m bằng hai chân, 15m chạy nâng cao đùi,
15m chạy với tốc độ cao
4. Chạy 2 x 30m tốc độ cao
5. Bật nhảy lò cò trên cát
6. Chạy 60m vượt vật cản
Cứ 10m lại căng một dây ngang đường chạy cách mặt đất khoảng 50 60cm để bật nhảy qua và chạy về đích.
7. Bật xa tại chỗ
8. Bật xa liên tiếp
9. Bật nhảy tại chỗ luân phiên bằng 2 chân lên bục cao khoảng 40 50cm.
Sau khi thực nghiệm và đánh giá hiệu quả các bài tập đã lựa chọn, kết
quả cho thấy bước đầu đã có sự khác biệt khá rõ rệt ở hai nhóm đối chứng và
thực nghiệm trong 2 test kiểm tra: chạy 60m xuất phát thấp, bật xa tại chỗ.
Ngoài ra, thành tích mũi nhọn nội dung chạy ngắn của HS đã được nâng lên
rõ rệt.
Điều này có thể khẳng định các bài tập mà tôi lựa chọn là hoàn toàn