SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG THPT

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ LỰA CHỌN VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG CÁC BÀI TẬP TRONG HUẤN
LUYỆN KỸ THUẬT NHẢY CAO ÚP BỤNG QUA XÀ ĐỐI VỚI ĐỘI TUYỂN
ĐIỀN KINH.”

Môn: Thể dục
Tên tác giả:
Giáo viên môn:

NĂM HỌC


A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Lý do chọn đề tài
Thể dục thể thao (TDTT) là một bộ phận của nền văn hoá xã hội, một loại
hình hoạt động mà phương tiện cơ bản của nó là các bài tập nhằm nâng cao sức
khoẻ cho con người, nâng cao thành tích thể thao và mang lại vinh quang cho
đất nước.
Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh dạy rằng “ Vì lợi ích mười năm thì phải
trồng cây vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Ngày nay Đảng ta và chính
phủ đã quán triệt lấy tư tưởng đó làm nền tảng cho công tác giáo dục thế hệ trẻ,
thế hệ tương lai của đất nước,vì vậy phải là những con người phát triển toàn diện
về tri thức, đạo đức và hoàn thiện về thể chất.
Đáp lại lời dạy của Người ngành TDTT đã định hướng trong quá trình
phát triển thể chất cũng như nâng cao thành tích thể thao. Để tạo cho ngành
TDTT phát triển về bề rộng lẫn chiều sâu, TƯ Đảng và chính phủ đã có sự quan
tâm xác đáng thể hiện trong chỉ thị 36 CP- TƯ ngày 23/4/1994 của ban bí thư
TƯ Đảng đó là:Mục tiêu cơ bản lâu dài của công tác TDTT là hình thành nền

- Phương pháp tập luyện và các hình thức tập luyện.
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
- Phương pháp toán thống kê.

II. CƠ SỞ KHOA HỌC.
Cũng như các môn thể thao khác nhảy cao cũng bắt nguồn từ nhu cầu
cuộc sống săn bắt hái lượm, cho đến nay nhảy cao vẫn tồn tại và phát triển tới
đỉnh cao với nhiều kỹ thuật lần lượt được xuất hiện như : nhảy cao bước qua,
nhảy cao cắt kéo, nhảy cao nằm nghiêng, nhảy cao úp bụng qua xà, nhảy cao
lưng qua xà… từ nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy kiểu nhảy cao úp
bụng qua xà là kiểu nhảy ưu việt đối với trình độ học sinh phổ thông và được
nhiều vận động viên sử dụng trong thi đấu phong trào và đã đạt được thành tích
tốt nhất. Kỹ thuật nhảy cao úp bụng qua xà được chia làm 4 giai đoạn:
1. Giai đoạn chạy đà.
Tư thế chuẩn bị trước khi chạy đà có ảnh hưởng lớn đến sự ổn định của
chạy đà và giậm nhảy. Vì vậy người nhảy cần có tư thế chuẩn bị cố định và tư
thế ấy phải trở thành thói quen. Thông thường có hai tư thế chuẩn bị chạy lấy
đà:
- Bắt đầu chạy đà ở tư thế gần như xuất phát cao.
- Từ đi thường đến vạch kiểm tra chuyển vào chạy đà.
Khi ở tư thế chuẩn bị không nên làm động tác thừa và phải tập trung tư
tưởng cao độ, tự tin và quyết tâm.
Cự li chạy đà của các vận động viên nhảy cao thường từ 7 – 11 bước
chạy, đối với người mới tập luyện cự li đà có thể ngắn hơn (5 – 7 bước chạy). Kĩ
thuật chạy đà của nhảy cao cũng dựa trên kĩ thuật cơ bản của động tác chạy, nhờ
lực đạp sau tích cực, tốc độ được tăng dần trong từng bước chạy, động tác thoải
mái, tự nhiên và trong bước chạy có đàn tính lớn. Đến 3 – 4 bước cuối cùng, tốc
độ tăng dần, gót chân chạm đất trước rồi mau chóng chuyển lên mũi chân, độ
ngả về trước của thân trên cũng giảm dần thành tư thế gần như thẳng đứng,
trọng tâm cơ thể hạ thấp dần đến một mức nhất định để chuẩn bị cho động tác

phía trước, đến phương thẳng đứng chân giậm khuỵu gối, hạ trọng tâm thấp ở
mức nhất định như sự nén lại của chiếc lò xo. Tiếp theo động tác phối hợp giậm
nhảy lên cao được thực hiện như sau: chân giậm đạp duỗi thẳng lên chân lăng đá
thẳng khi qua điểm dọi của tổng trọng tâm cơ thể và đưa hông cùng bên lên cao,
đồng thời hai tay đánh từ sau ra trước, tích cức góp phần nâng tổng trọng tâm cơ
thể. Khi chân giậm nhảy rời khỏi mặt đất, thân trên vươn lên và gần như ở tư thế
thẳng đứng.
3. Giai đoạn qua xà.
Mục đích của giai đoạn này nhằm lần lượt đưa từng bộ phận cơ thể vượt lên
qua xà ngang. Bộ phận cơ thể đầu tiên vượt qua xà thường là chân lăng vì vậy động
tác của chân lăng có ý nghĩa quan trọng trong kĩ thuật bay trên không và qua xà.
Không nên vội thực hiện động tác qua xà khi chân lăng chưa vượt cao hơn xà ngang.
- Kiểu nhảy úp bụng chạy đà thẳng: hướng chạy đà cũng như kiểu nhảy
nằm nghiêng, nhưng góc độ nhỏ hơn ( khoảng 25 – 35 o). Sau khi giậm nhảy,
chân lăng đá cao xuôi theo xà, bàn chân xoay ép vào phía trong phía trước cùng
với động tác gập xuống tích cực của vai và tay cùng bên về phía dưới và phía
chân lăng, bụng hơi hóp lại, chân giậm gập lại ở khớp gối và đùi gần thẳng góc
với mặt đất, tay phía chân giậm thu lại phía trước ngực. Toàn thân hình thành tư
thế như nằm úp trên xà ngang. Khi bộ phân chân lăng và tay cùng phía đã vượt
qua xà, bằng động tác mở hông, chân giậm được nâng lên cao tiếp tục vượt qua


xà.Ở kiểu nhảy này, người phía bên chân lăng rơi xuống hố cát trước ( có thể
chân lăng và tay cùng bên rơi xuống trước)
4. Giai đoạn tiếp đất.
Ở các kiểu nhảy cao khi rơi xuống, bộ phận thân thể nào vừa tiếp xúc với
cát phải nhanh chóng, chủ động làm các khớp gập lại, đề phòng chấn thương.
Cần chú ý trước hết phải thực hiện một trong những quy tắc vệ sinh là khởi động
đầy đủ trước khi tập luyện và thi đấu.


Bước 4: Hoàn thiện kĩ thuật và nâng cao thành tích
3.

Một số sai lầm thường mắc và cách khắc phục.
a. Giai đoan chạy đà:
- Những lỗi thường gặp:

+ Giảm tốc độ, rối loạn chạy đà, độ dài 4 bước đà cuối không ổn định, trọng tâm
chưa hạ thấp.


+ Đặt chân giậm không đúng điểm giậm nhảy và chủ động ngả thân trên ở bước
đà cuối vào xà.
+ Đặt chân vào điểm giậm nhảy bằng nửa bàn chân trước do bước đà cuối thực
hiện chậm hoặc sai đà.
- Cách sửa:
+ Đo lại đà, tập chạy đà nhiều lần (không và có kết hợp với giậm nhảy đá lăng)
+ Tập lại động tác đưa đặt chân vào điểm giậm nhảy.
+ Tập lại 3-4 bước đà cuối giậm nhảy kết hợp đá lăng.
b. Giai đoạn giậm nhảy:
- Những lỗi thường gặp:
+ Giậm nhảy gần hoặc quá xa xà, giậm nhảy không tích cực
+ Góc độ giậm nhảy quá lớn hay quá hẹp.
- Cách sửa:
+ Xác định lại đà (cự ly,góc độ, nhịp điệu) và điểm giậm nhảy
+ Tập lại cách đặt chân giậm, tăng cường sức mạnh của chân.
c. Giai đoạn trên không:
- Những lỗi thường gặp:
+Thực hiện động tác nghiêng người cũng như úp bụng quá sớm.
+ Không xoay được vai vào xà dẫn đến thời gian qua xà kéo dài.

1 Đỗ Thái Sơn
11
145
2 Kim Ngọc Dũng
12
150
3 Sô Xây Hạ
12
145
4 Lê Trọng Tấn
11
140
5 Nguyễn Văn Hùng
11
145
Nhóm B.
STT
Họ và tên
Lớp
Thành tích ( cm)
1 Trần Quang Khánh
11
140
2 Nguyễn Trí Trung
11
150
3 Hà Thanh Tùng
12
145
4 Vũ Duy Thành

- Chạy bước nhỏ: 3lần x 15m.
- Chạy nâng cao gối: 3lần x20m.
- Chạy đạp sau: 3lần x 30m.
- Chạy tăng tốc độ: 3lần x 50m.
B. Phần cơ bản.
1. Giới thiệu kỹ thuật nhảy cao úp bụng qua xà.
2. Chơi trò chơi vận động nhằm phát triển sức mạnh của chân: 10
phút.
- Lò cò tiếp sức: 3lần x 3tổ, nghỉ giữa các tổ là 4 phút.
- Bật nhảy trên cát 15lần x 3tổ, nghỉ giữa các tổ là 3 phút.
- Đạp sau 60m x 5lần, nghỉ giữa các tổ là 5 phút.
C. Phần kết thúc:
- Chạy nhẹ nhàng thả lỏng trên cỏ.
Thứ 6.
A.Phần chuẩn bị.
1.Khởi động chung: 8 phút.
- Chạy nhẹ nhàng 500m.
- Tập bài tập phát triển chung tay không 8 động tác (vươn
thở , tay ngực, nghiêng lườn, vặn mình, cúi gập bước nhỏ,
bước với, lưng bụng, đá cao chân).
- Ép dẻo, ép ngang, ép dọc, khởi động các khớp.
2. Khởi động chuyên môn: 8 phút.
- Chạy bước nhỏ: 3lần x 15m.
- Chạy nâng cao gối: 3lần x20m.
- Chạy đạp sau: 3lần x 30m.
- Chạy tăng tốc độ: 3lần x 50m.
B. Phần cơ bản.
- Học kỹ thuật giậm nhảy.
+ Tập đà 3 bước giậm nhảy đá lăng; 10 lần.
+ Đi bộ theo đường thẳng 2- 3 bước thực hiện động tác giậm

- Chạy tăng tốc độ theo đường thẳng 10-15m 5 lần.
- Chạy đà theo đường thẳng, tăng tốc độ ở 3- 5 bước đà cuối:
5lần.
- Chạy đà theo đường thẳng 5 – 7 bước, giậm nhảy rơi xuống
bằng chân giậm nhảy: 5lần.
* Thể lực: - Phát triển nhóm cơ lưng bụng.
- Chạy việt dã: 2km.
C.Phần kết thúc.
- Chạy nhẹ nhàng thả lỏng trên cỏ.
Thứ 6.
A. Phần chuẩn bị.
1. Khởi động chung. 8 phút.
- Chạy nhẹ nhàng 500m.
- Tập bài tập phát triển chung tay không 8 động tác ( vươn
thở, tay ngực, nghiêng lườn, vặn mình, cúi gập bước nhỏ,
bước với, lưng bụng, đá cao chân).
- Ép dẻo, ép ngang, ép dọc, khởi động các khớp.
2. Khởi động chuyên môn: 8 phút.
- Chạy bước nhỏ: 3lần x 15m.
- Chạy nâng cao gối: 3lần x20m.
- Chạy đạp sau: 3lần x 30m
- Chạy tăng tốc độ: 3lần x 50m.
B. Phần cơ bản.
- Lò cò tiếp sức: 3lần x 3tổ, nghỉ giữa 4 phút.
- Chạy đà 5- 7 bước thực hiện kỹ thuật bước bộ.
- Chạy đà 5- 7- 9 bước đà theo đường thẳng kết hợp giậm
nhảy, nghiêng người vào xà: 10 lần.


- Chạy đà 2- 3 bước đà bật lên làm động tác qua xà thấp kết

- Chạy nhẹ nhàng thả lỏng trên cỏ.
Thứ 6.
A. Phần chuẩn bị.
1. Khởi động chung: 8 phút.
- Chạy nhẹ nhàng 500m.
- Tập bài tập phát triển chung tay không 8 động tác ( vươn
thở, tay ngực, nghiêng lườn, vặn mình, cúi gập bước nhỏ,
bước với, lưng bụng, đá cao chân).
- Ép dẻo, ép ngang, ép dọc, khởi động các khớp
2. Khởi động chuyên môn: 8 phút.
- Chạy bước nhỏ: 3lần x 15m.
- Chạy nâng cao gối: 3lần x20m.
- Chạy đạp sau: 3lần x 30m.


- Chạy tăng tốc độ: 3lần x 50m
B. Phần cơ bản.
- Đứng gần với đệm thực hiện 1 bước giậm nhảy đá lăng cao
nghiêng người xoay vai mở hông chân lăng đá duỗi lên
cao, úp bụng qua xà: 10lần.
- Chạy đà thẳng 7 – 9 bước thực hiện giậm nhảy đá lăng cao
song song với xà: 5lần.
- Thực hiện toàn bộ kỹ thuật nhảy cao úp bụng qua xà với
mức xà tăng dần .
* Thể lực: - Cơ lưng, cơ bụng: 45lần x 3tổ.
- Chạy tốc độ cao: 30m x 3lần.
- Bật ba bước vào hố cát: 10lần.
C.Phần kết thúc:
- Chạy nhẹ nhàng thả lỏng trên cỏ.


A. Phần chuẩn bị.
1. Khởi động chung: 8 phút.
- Chạy nhẹ nhàng 500m.
- Tập bài tập phát triển chung tay không 8 động tác ( vươn
thở, tay ngực, nghiêng lườn, vặn mình, cúi gập bước nhỏ,
bước với, lưng bụng, đá cao chân).
- Ép dẻo, ép ngang, ép dọc, khởi động các khớp.
2. Khởi động chuyên môn: 8 phút.
- Chạy bước nhỏ: 3lần x 15m.
- Chạy nâng cao gối: 3lần x20m.
- Chạy đạp sau: 3lần x 30m.
- Chạy tăng tốc độ: 3lần x 50m.
B. Phần cơ bản.
- Trò chơi vận động: 10 phút.
- Chạy đà 7 –9 bước theo đường thẳng giậm nhảy nghiêng
người qua xà , rơi xuống bằng vai: 5 lần.
- Hoàn thiện toàn bộ kỹ thuật nhảy cao úp bụng qua xà với
mức xà tăng dần.
* Thể lực: - Chạy tăng tốc độ 50m trên đường thẳng: 3lần,
nghỉ giữa các lần là 3 phút.
C. Phần kết thúc.
- Chạy thả lỏng nhẹ nhàng 400m.

Kế hoach giảng dạy tuần 9 – 10.
Thứ 3.
A. Phần chuẩn bị.
1. Khởi động chung: 8 phút.
- Chạy nhẹ nhàng 500m.
- Tập bài tập phát triển chung tay không 8 động tác ( vươn
thở, tay ngực, nghiêng lườn, vặn mình, cúi gập bước nhỏ,

- Chạy nâng cao gối: 3lần x20m.
- Chạy đạp sau: 3lần x 30m.
- Chạy tăng tốc độ: 3lần x 50m.
B.Phần cơ bản.
- Chạy 5- 7- 9 bước đà theo đường thẳng, giậm nhảy đá lăng cao
úp bụng xoay vai mở hông , rơi xuống bằng vai và lưng: 5lần.
- Hoàn thiện kỹ thuật nhảy cao úp bụng qua xà, nâng cao
thành tích.
* Thể lực: - Cơ lưng, cơ bụng: 45lần x 3 tổ.
- Lò cò tiếp sức: 50m x 3lần.
- Chạy tăng tốc độ 50m x 3lần.
C. Phần kết thúc.
- Chạy nhẹ nhàng thả lỏng 2 vòng sân.

Kế hoạch giảng dạy tuần 11.
Thứ 3.
A. Phần chuẩn bị.
1.Khởi động chung: 8 phút.
- Chạy nhẹ nhàng 500m.
- Tập bài tập phát triển chung tay không 8 động tác ( vươn
thở, tay ngực, nghiêng lườn, vặn mình, cúi gập bước nhỏ,
bước với, lưng bụng, đá cao chân).
- Ép dẻo, ép ngang, ép dọc, khởi động các khớp.
2.Khởi động chuyên môn: 8 phút.
- Chạy bước nhỏ: 3lần x 15m.
- Chạy nâng cao gối: 3lần x20m.
- Chạy đạp sau: 3lần x 30m.
- Chạy tăng tốc độ: 3lần x 50m.



Sô Xây Hạ
12
155
4
Lê Trọng Tấn
11
150
5
Nguyễn Văn Hùng
11
155
Nhóm B.
STT
1
2
3
4
5

Họ và tên
Trần Quang Khánh
Nguyễn Trí Trung
Hà Thanh Tùng
Vũ Duy Thành
Phạm ThànhTrung

Lớp
11
11
12

động viên trước và trong thi đấu.
- Về phía giáo viên phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và khả năng
thực tế, có nhiệt huyết với nghề luôn đổi mới cập nhật ứng dụng các kỹ thuật
mới nhất về TDTT.
- Các đối tượng học sinh tham gia cần được kiểm tra kỹ lưỡng về y học
TDTT và có trình độ thể lực nhất định.
VII.
* Điều kiện áp dụng:
- Với đề tài này đối tượng áp dụng là học sinh THPT có năng khiếu về
nhảy cao và được kiểm tra y học TDTT đảm bảo đủ các tố chất mới được tham
gia tập luyện.
- Giáo viên huấn luyện phải vững vàng về chuyên môn.
- Sân bãi phục vụ tập luyện phải có kích thước phù hợp đảm bảo vệ sinh,
an toàn. Cơ sở vật chất như: xà, cột, đệm phải đảm bảo chất lượng. Cần trang bị
thêm tranh, ảnh cũng như băng hình về kỹ thuật các kiểu nhảy cao, đặc biệt là
kiểu nhảy úp qua xà.

C. KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT:
Qua công tác giảng dạy và nghiên cứu đề tài này tôi có những kiến nghị và
đề xuất như sau:
- Ngành giáo dục cần quan tâm nhiều hơn nữa về chương trình giáo dục
thể chất trong nhà trường, luôn cung cấp trang thiết bị tiên tiến và chương trình
giảng dạy cải tiến cập nhật khoa học hiện đại về TDTT.
-Tổ chức thường xuyên các giải thi đấu thể thao tạo cơ hội cho học sinh
tham gia thi đấu. Đẩy mạnh phong trào xã hội hóa về TDTT từng bước nâng cao
cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng cũng như thể thao phong trào.
Do thời gian nghiên cứu tài liệu tham khảo và phương tiện kỹ thuật
chuyên môn phục vụ cho nhu cầu tập luyện còn hạn chế nên quá trình nghiên
cứu không tránh khỏi thiếu sót. Tôi mong nhận được sự trao đổi góp ý của các
bạn đồng nghiệp trong và ngoài trường với mục đích học hỏi, tích lũy thêm kinh