MỤC LỤC
Lời cảm ơn:………………………………………………
Mục lục:………………………………………………….
Sơ yếu lý lịch:…………………………………………….
Phần mở đầu:
Cơ sở lý luận:…………………………………………….
Cơ sở thực tiễn:…………………………………………..
Phạm vi thực hiện đề tài:…………………………………
Quá trình thực hiện đề tài:
Tình hình thực tế khi chưa thực hiện đề tài:
Đặc điểm của lớp:………………………………………..
Những thuận lợi và khó khăn:……………………………
Biện pháp thực hiện:……………………………………..
Bài học kinh nghiệm:…………………………………….
Khuyến nghị:……………………………………………..
DANH MỤC VIẾT TẮT:
MN:Mầm non
GDMN:Giáo dục mầm non
LQCC: Làm quen chữ cái
BGH: Ban giám hiệu
TGTV: Thế giới thực vật
HĐ : Hoạt động
MGL: Mẫu giáo lớn
GD: Giáo dục
CSGD: Chăm sóc giáo dục
LỜI CẢM ƠN
quan sát và khả năng tư duy sáng tạo cho trẻ.
B.Phần nội dung
I. Cơ sở lý luận
Ngôn ngữ có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội của con người , đặc
biệt là ngôn ngữ cũng rất cần thiết đối với trẻ bởi vì ngôn ngữ là phương tiện
để giao tiếp quan trọng nhất và là công cụ để tư duy pháp triển .
Hiện nay ,ngành học mần non đang thực hiện chương trình GD mầm non
mới cho trẻ 5 -6 tuổi .Phát triển ngôn ngữ là một trong năm mục tiêu quan
trọng của chương trình .Việc thực hiện phát triển ngôn ngữ đòi hỏi giáo viên
phải biết tích hợp ,lồng ghép các hoạt động phát triển ngôn ngữ vào các nội
dung môn học được thực hiện theo chủ điểm đặc biệt là hoạt động LQCC
.Khi tổ chức hoạt động chung có mục đích
học tập có thể phối hợp nội
dung phát Triển ngôn ngữ cho trẻ dưới hình thức như: trò chuyện , chơi phân
vai ….Trong quá trinh tổ chứchoạt động giáo viên luôn khuyến khích biết
sử dụng những hiểu biết và kinh nghiệm đã có vào viẹc thực hiện nhiệm vụ
được giao .Nhiệm vụ pháp triển ngôn ngữ mạch lạc là nhiêm vụ vô cùng
quan trọng .Trẻ em có thể giao tiếp bằng từ,bằng câu nhưng chỉ nhờ có ngôn
ngữ mạch lạc trẻ em mới có thể giao tiếp một cách có kết quả ,có hiệu quả
cao nhất .Ngôn ngữ mạch lạc giúp trẻ thoả mãn nhu cầu giao tiếp với mọi
người xung quanh ,phát triển tư duy , đặc biệt là tư duy lô gíc,tạo điêù kiện
thuận lợi cho trẻ tham gia vào các hoạt động vui chơi ,học tập và chuẩn bị
cho trẻ vào trường phổ thông .
II. Cơ sở thực tiễn .
Năm học 2012 -2013 ,tôi được phân công giảng dạy lớp 5 tuổi khu Thạch
Có 18 cháu đã qua học lớp 4-5 tuổi
4 cháu không qua học lớp 4-5 tuổi
Để nhằm đáp ứng được những yêu cầu trên trong lớp học tập cũng như
trong vui chơi ở mọi lúc mọi nơi tôi đã gặp một số thận lợi và khó khăn như
sau .
2. Những thuận lợi và khó khăn
*Thuận lợi .
Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu nhà trường đã bồi dưỡng môn
làm quen với chữ cái ,lên kế hoạch giảng dạy cũng như làm đồ dùng đồ chơi
theo từng chủ điểm phù hợp với chữ cái học trong chủ điểm.Phòng học rộng
rãi ,thoáng mát đầy đủ các đồ dùng để trẻ hoạt động .Lớp học luôn tạo môi
trường chữ viết phong phú,hấp dẫn để lôi cuốn trẻ .Cô giáo đã có trình độ
,nắm vững được phương pháp.
BGH thường xuyên bỗi dưỡng về chuyên môn, tạo điều kiện cho giáo viên
đi dự các chuyên đề của phòng GD ,trường tổ chức để học hỏi
BGH thường xuyên đi kiểm tra góp ý dự giờ,đôn đốc mang tính chất toàn
diện để thúc đẩy chất lượng CS- GD trẻ
Đa số các bậc phụ huynh quan tâm đến việc học của con cái
*Khó khăn.
Phương tiện ,đồ dùng để dạy trẻ còn sơ sài,chưa thu hút trẻ vào hoạt động.
Dân địa phương nói ngọng nhiều do vậy cũng ảnh hưởng rất nhiều đến trẻ.
Các cháu tuy cùng độ tuổi nhưng trình độ nhận thức của trẻ không đồng đều
.Có cháu phát âm chủân ,chóng nhớ mặt chữ ,biết cầm viết đúng kỹ năng ,có
tư thế ngồi viết đúng .Có nhiều cháu còn nói ngọng không chuẩn ,câu nói
chưa tròn ,nhiều cháu còn nhầm chữ in hoa ,viết thường với chữ in thường .
Nhiều cháu còn chưa học qua lớp 4-5 tuổi do vậy nhiều cháu còn chưa biết
cách cầm bút,nhận thức không đồng đều
- Trẻ nhận biết và phát âm 1cháu
3cháu
12 cháu
6 cháu
đúng 29 chữ cái tiếng việt
=13,7%
=54,5%
=27,3%
ghép đúng các chữ thành từ 1 cháu
2 cháu
12 cháu
7 cháu
có hình ảnh
=4,5%
= 9,1%
12 cháu
4 cháu
-Số trẻ nhận biết chuẩn chữ
=9,1%
=18,2%
=54,5%
18,2%
in hoa ,in thường ,viết
2 cháu
3 cháu
11 cháu
6 cháu
thường
=9,1%
=13,7 %
Tạo môi trường chữ viết trong lớp học dạng các băng từ câu đối ,thơ ,các
bảng chữ cái ,thẻ chữ cái ,góc chữ cái ... Ở các vị trí thuận lợi nhất ,qua đó
trẻ làm quen dần với 29 chữ cái ,nên trong các hoạt động có chủ định để trẻ
không bị bỡ ngỡ .
Hoặc cô giáo vẽ các hình ảnh về vườn hoa cúc mùa thu trong bài thơ “Hoa
cúc vàng” cô giáo viết chữ in thường hết cả bài thơ nhưng những chữ cái
cho trẻ làm quen M,L,N thì cô tô với màu sắc khác nổi bật để trẻ dễ nhận
thấy.
Và những hình ảnh đó tôi thường thay đổi phù hợp với chủ điểm. Không
những ở góc “Bé cùng làm quen chữ cái” mà xung quanh lớp tôi đều viết
tiếng và từ tương ứng,như hộp đựng hoa lá, rổ đựng hình, viết tên các đồ
dùng vào nhanxvaf dán vào. Treo ở mảng chính như bảng thời tiết,nội quy
lớp,một ngày của bé, lịch ngày,tháng…tất cả đều phải vừa tầm nhìn với trẻ.
Hoặc những bức vẽ được viết tên trẻ vào phía phải, làm như thế trẻ được sử
dụng ngay trên hoạt động LQCC học đến nhóm chữ cái gì tôi cho trẻ tìm
xung quanh lớp nhóm chữ cái đó, phía dưới tôi đặt giá để đựng đồ phục vụ
môn chữ cái đồ dùng của cô và trẻ như bút chì màu, vở tập tô…Ngoài ra còn
có đồ dùng phục vụ cho buổi chơi như mũ đội có gắn chữ ,hoa lá,hột hạt,chữ
cái rời,các chấm tròn để trẻ ghép chữ, lô tô…
VD :Khi cô phân tích chữ cái e có một nét ngang và một nét cong hở phải
,trẻ dễ dàng nhất biết và học thuộc chữ cái e . Để củng cố chữ cái đẫ học ở
góc chữ cái tôi gắn hình ảnh và kèm theo chữ cái :Ví dụ. Hình cái ca có từ
“cái ca” kèm theo ,hoặc mỗi bài thơ trong chủ điểm tôi cho trẻ tô mầu vào
các chữ cái đã học .
Để nâng cao yêu cầu chữ viết ,tôi gắn hình con cá trong chủ điểm động
vật ,bên cạnh là khoảng trống trẻ có thể viết từ con cá vào chỗ chấm .Mỗi
trong từ .Như tìm chữ cái y trong từ lốc xoáy ,Hoặc tìm chữ cái g trong từ
mặt trăng .Cứ như vậy tất cả các chủ điểm tôi đều viết tên các hình ảnh từ đó
giúp trẻ nhận biết và phát âm chính xác hơn .
Biện pháp 2 : Nghiên cứu ,tìm tòi các tư liệu, tài liệu có liên quan để
nâng cao trình độ năng lực cho bản thân .
Để nâng cao chất lượng hoạt động LQCC tôi đã không ngừng nghiên cứu
tìm tòi tư liệu có lien quan trên các phương tiện ,bởi có như vậy mới khai
thác học hỏi được những kinh nghiệm trong công tác giảng dạy, tích lũy
được những kho tang kiến thức phong phú và đa dạng . Việc tìm tòi tích
lũy,nghiên cứu tư liệu ,tài liệu có lien quan trên các phương tiện sẽ rất có ích
để nâng cao trình độ của bản thân để vận dụng vào thực tế của lớp mình để
dạy trẻ tốt hơn trong mọi hoạt động đặc biệt là hoạt động LQCC
Bên cạnh đó để nâng cao trình độ cho bản thân thì tôi luôn tự bồi dưỡng và
rèn luyện mình bằng cách rèn phát âm chuẩn ,chữ viết phải đúng và đủ nét
,rèn tính kiên nhẫn trong việc dạy trẻ để từ đó có cơ sở uốn nắn trẻ ,rèn cho
trẻ cách cầm bút ,cách phát âm chuẩn để làm tiền đề cho trẻ chuẩn bị vào lớp
một
Tham gia đầy đủ các buổi họp và bồi dưỡng chuyên môn do trường tổ chức
dự giờ chéo trong khối ,nghiên cưu và học tập các chương trình đổi mới do
phòng tổ chức ,tham khảo thêm sách báo ,ti vi ,làm nhiều đồ dùng đồ chơi
tạo các góc chữ cái trong lớp để trẻ tiếp cận và học hỏi mọi lúc mọi nơi .Như
ở lớp tôi với số trẻ là 22 cháu nhưng tư duy của trẻ phát triển không đồng
đều một số cháu còn chậm về nhận thức ,phát âm còn ngọng , phát âm chưa
đúng như một số cháu :Linh,Đạt , Tùng, Hồng vì thế đòi hỏi người giáo viên
phải phát âm chuẩn để sửa ngọng cho trẻ .
Từ việc nghiên cứu trên đã giúp tôi tích luỹ kiến thức ,nắm vững được
phương pháp giảng dạy và sáng tạo ,hấp dẫn từ đó áp dụng vào từng bài dạy
cho hợp với chủ đề ,giúp trẻ thích thú tham gia vào hoạt động học tập ,từ đó
nào hãy lên chỉ những chữ cái đã đợc học và cô cho trẻ làm quen chữ G
Tiếp đến chữ Y cô hỏi trẻ ngoài tầu hoả ra thì còn có những phơng tiện giao
thông gì nữa? Trả lời (máy bay...) cô và trẻ cùng đàm thoại về máy bay dùng để
làm gì? Bay ở đâu? Cô đa máy bay nhựa ra cho trẻ quan sát đàm thoại và ai có thể
lên rút cho cô hai chữ cái giống nhau trong từ máy bay và trẻ lên rút chữ Y.
Hoặc là đề chuẩn bị cho trò chơi ở tiết 2 lúc ngoài trời tôi cùng trẻ trò
chuyện về trò chơi các phơng tiện giao thông vào bến tôi huy động trẻ su
tầm bìa cát tông tranh ảnh, hoạ báo về các phơng tiện nh: Máy bay, đoàn
tàu, ôtô, thuyền buồm .. hớng dẫn trẻ cắt sát mép các hình ảnh đó. Khi vào
trò chơi cô giới thiệu các bến và phơng tiện giao thông nào thì phải vào
bến đợc làm quen tìm tòi cắt dán sẽ tạo cho sự khéo léo ở đôi tay và thuận
lợi trong khi viết chữ, dán các chữ cái lên các phơng tiện giao thông, trẻ
hứng thú hơn với chính đồ dùng mình làm ra.
VD: Với chủ điểm mà mùa xuân với tiết học làm quen chữ cái L, M,
N? tôi cho trẻ su tầm hoa khô, lá khô, các loại hột, hạt những vật liệu đó điều
phải chứa các chữ cái L , M , N nh lá na, hạt mơ... cô và trẻ cùng phết màu
sao cho tơng ứng với màu lá, màu hạt... với cách làm đồ dùng đồ chơi nh vậy
tôi thấy có những hiệu quả đáng kể. Trớc hết là giảm sự đầu t của nhà trờng
cũng nh giáo viên trong điều kiện kinh tế eo ép và cái đợc lớn nhất ở đây là
trẻ có hứng thú khi tham gia làm đồ dùng cho tiết học, trẻ sôi nổi hơn vì
mình có phần trong đó. Một số sáng kiến của tôi trong việc làm đồ dùng cho
trẻ là không bao giờ theo khuôn mẫu mà tôi thờng thay đổi sáng tạo về cả
hình dạng màu sắc kích thớc thực tế của nó.
Bờn cnh ú tụi luụn nhn ra kh nng c - vit khỏc nhau ca tng tr
dn tr vo hot ng lm quen vi ch cỏi m khụng lm tr cm thy
nng n .Song song vi vic lm quen vi mt ch cỏi m cũn hng dn
tr cỏch cm sỏch ỳng hng ,cỏch m sỏch lt trang xem tranh nhn bit
phn m u phn kt thỳc ca cun sỏch .Hng dn tr cỏch c ,cỏch vit
n canh vi cm
L m rau ngút
Tr no cng thớch.
Hay trũ chi xp ch , ghộp ch ,tỡm ch cỏi con thiu trong t ,khi chi tụi
cho tr chi sen ln gia trũ chi ng v trũ chi tnh .Bng nhiu hỡnh
thc ụn luyn giỳp tr hc rt nhanh ,nhn bit v phỏt õm chớnh xỏc .
Bin phỏp 4 : Lồng ghép tích hợp các môn học khác:
Cô giáo là ngời xác định chủ đề lên kế hoạch tổ chức lồng ghép tích
hợp các môn học một cách hợp lý để trẻ phát huy hứng thú khuyến khích trẻ
tích cực chủ động say mê trong tiết học.
Ngoài việc dẫn dắt bằng ngôn ngữ tgì sự linh hoạt sáng tạo ứng xử
nhanh của cô giáo trong một tiết dạy mang lại sự chú ý cho trẻ, cô giáo phải
kết hợp nhuần nhuyễn các bộ môn khác vào chi tiết học làm quen chữ cái và
phù hợp với chủ điểm.
* Tích hợp văn học:
Khi vào một tiết học làm quen học làm quen chữ cái tôi thờng tích
hợp bộ môn văn học vì nó phù hợp với bộ môn chữ cái. Đây là một mà bộ
môn mà Bộ giáo dục chọn làm chuyên đề mũi nhọn cùng lúc với chữ cái.
Khi tích hợp một câu chuyện hay một bài thơ có các nhân vật, sự vật, con vật
có tên gọi trong đó có chứa chữ cái mà cô định cho trẻ làm quen.
Ví dụ: Câu chuyện Sự tích hồ gơm cô kể cho trẻ nghe câu chuyện
sau đó đa tranh Rùa vàng ra cho trẻ lên rút chữ cái đã đợc học. Hôm nay
cô sẽ dạy các con cữ cái V và R.
Ví dụ: Khi dạy một tiết chữ cái H, K. Tôi cho trẻ tìm hiểu chữ H qua
từ Hoa hồng trẻ đợc quan sát bông hoa trẻ nói rõ cấu tạo đặc điểm hơng
thơm màu sắc của loại hoa .. làm nh thế tăng thêm về các biểu tợng và sự
hứng thú. Hoặc trò chơi thì gắn chữ cái nếu trẻ cầm một cái nào đó lên
chữ cái đó tôi gắn các hoa quả, hoa lá, hay các con vật hoặc phơng tiện giao
thông phù hợp chủ điểm tăng thêm sự tích cực hoạt động trong trò chơi.
* Tích hợp bộ môn tạo hình:
Sau khi trẻ đã hoạt động nhiều thì bộ môn tạo hình rất phù hợp với
trạng thái tĩnh. Tôi cho trẻ màu khoảng trống có chứa các chữ cái gì đó theo
yêu cầu của cô hoặc trẻ đợc cắt ra dán, xé dán các chữ cái.
* Tích hợp bộ môn làm quen với toán:
Bộ môn này đối với tiết chữ cái thờng đợc đa vai trò chơi nh: Thi đội
nào nhanh trẻ thi đua nhau gắn chứa đó đém số lợng và cùng kiểm tra kết
quả đội nào nhiều hơn, nhiều hơn là mấy . Đối với trẻ mầm non thì học phải
đi đôi với hành kết hợp với cuộc sống, không những trên tiết học mà tôi thờng dụng kiến thức kỹ năng ở mọi nơi mọi lúc rèn luyện sự khéo léo của đôi
tay. Đây là việc làm rất cần thiết trong tiết làm quen chữ cái.
Bin phỏp 5 : Giỏo dc tr thụng qua hot ng mi lỳc mi ni.
ở lứa tuổi mẫu giáo Trẻ học bằng chơi chơi bằng học ghi nhớ của trẻ
không có chủ định chóng nhớ mau quên do đó việc dạy làm quen chữ cái
không dừng lại trên tiết học mà phải thờng xuyên mọi lúc mọi nơi hoạt động
trong cuộc sống hàng ngày để củng cố thêm kiến thức kỹ năng đã học.
khc sõu nhng ch cỏi ó hc ,tụi t chc cho tr nn nhng ch cỏi ó
hc qua ng nột c bn ,nh xp ht ht ,ghộp ch ,to ch cỏi bng ngún
tay ,bn tay .(VD :To dỏng ch o ,v, ..)
to mụi trng ngụn ng nũi phong phỳ ,tụi xõy nhng dng nhng
nhúm bn trong lp cú chỏu yu chỏu gii cỏc bn cựng chi vi nhau ,vỡ
cỏc chỏu hay bt chc nờn chỏu yu s bt chc cỏc chỏu gii .T ú ngụn
ng mch lc s c phỏt trin nhanh tr .Nh lp tụi cú gúc th vin
dạy trong ngày ,trong tháng để phụ huynh cùng kèm và dạy trẻ VD Tháng
10 học chữ cái a ,ă, â ,e ,ê, và tôi còn mời các bậc phụ huynh đến dự một
tiết chữ cái qua đó phụ huynh nắm được sự nhận thức của con em mình để
vể nhà phụ huynh dạy con mình cách học cho phù hợp .ngoài ra tôi còn nhắc
nhở các bậc phụ huynh mua cho trẻ một số tranh để trẻ được làm quen với
chữ ,làm quen với việc đọc ,viết .
Bằng các biện pháp trên tôi đã thực hiện đề tài này ,Qua quá trình giảng dạy
trong một năm học tôi đã thực hiện bằng các biện pháp trên nên cháu ở lớp
tôi đã nhận biết được 29 chữ cái và biết cách cầm bút tô ,ngồi đúng tư thế
,cách mở vở.
KẾT LUẬN
Trên đây là một số biện pháp tôi đã vận dụng và có hiệu quả cho lớp A3 của
tôi . Đây là một công việc mà tôi đã thực hiện và tôi vẫn còn đang nghiên
cứu ,tiếp tục thực hiện lâu dài để bổ xung cho những kinh nghiệmcủa tôi
được hoàn chỉnh hơn ,hầu hết mang lại kết quả hữu hiệu cho trẻ hơn nữa
trong môn học: làm quen với chữ cái . Để thực hiện tốt việc cho trẻ làm quen
với chữ cái là rất quan trọng vì đã giúp trẻ mầm non phát triển tốt về mặt
ngôn ngữ nói và viết từ đó sẽ phát triển tốt các mặt khác từng bước thực hiện
được môi trường giáo dục đề ra ,giúp trẻ 5 tuổi chuẩn bị tốt tư thế vào
trường phổ thông
III. KẾT QUẢ THỰC HIỆN
Qua quá trình áp dụng các biện pháp trên vào thực tế giảng dạy đến nay lớp
tôi đã đạt được một số kết quả như sau :
*Đối với giáo viên:
-Giáo viên đã tự học tập nâng cao trình độ chuyên môn và phát triển ngôn
ngữ phù hợp với các chủ điểm cho trẻ .và chủ động biết cách tổ chức hướng
dẫn theo hướng đổi mới ,môi trường chữ trong lớp ,các kiểu chữ phù hợp
với qui định của nội dung giáo dục trẻ làm quen chữ viết
54,5%
27,3%
36,3%
40,9%
13,7%
9,1%
-Trẻ nhận biết chữ cái 1cháu
2cháu
12cháu
7cháu
7cháu
8cháu
5cháu
2cháu
còn thiếu trong từ và 4,5%
50%
27,2%
40,9%
40,9%
13,7%
4,5%
của trẻ
Tốt
-Trẻ nhận biết và phát 1cháu
âm đúng 29 chữ cái 4,5%
Cuối năm
Khá
TB
9cháu 3cháu
Yếu
2cháu
tiếng việt
ghép đúng chữ cái có
hình ảnh .
Tô viết trùng khít lên
39,2%
43,4%
4,4%
-Trẻ nhận biết chuẩn 2cháu
3cháu
11cháu
6cháu
7cháu
10cháu 4cháu
1cháu
chữ in hoa ,in thường 9,1%
13,7%
50%
27,2%
31,8%
với nội dung bài dạy và chủ điểm luôn tạo tình huống bất ngờ thú vị.
Bám vào nội dung yêu cầu dạy đúng trọng tâm của bài dạy tích hợp các
môn học khác vào tiết dạy một cách hợp lý nhằm đem lại kết quả cao ngôn
ngữ diễn đạt của cô ngắn gọn cụ thể ,cô phát âm mẫu chính xác, rõ ràng lời
giới thiệu bài, bước chuyển tiếp linh hoạt gây được sự chú ý của trẻ đặc biệt
cô giáo phải nắm vững yêu cầu phương pháp bộ môn.
Cần quan tâm gần gũi trẻ khuyến khích để trẻ chủ động phát huy tính độc
lập trong bộ môn và tập luyện bồi dưỡng thêm cho trẻ. Cho trẻ ôn luyện
LQCC ở mọi lúc mọi nơi cho trẻ.
Tận dụng mọi nguyên vật liệu đơn giản như xốp, bìa … để làm nhiều đồ
dùng đồ chơi cho trẻ :như ghép chữ cái bằng các nét sổ thẳng ,nét cong ,nét
móc tạo thành các chữ cái theo ý thích
Thường xuyên trao đổi với phụ huynh ,tạo sự gần gũi,tạo niềm tin ,và cùng
thống nhất cách hướng dẫn trẻ làm quen với việc đọc và viết chữ cái.
Bản thân cô giáo cần nhiều thời gian để nghiên cứu ,tham khảo tài liệu qua
sách báo ,ti vi ….Đầu tư vào cach tổ chức,cách hoạt động sao cho phù hợp
với tiết dạy .Cô giáo làm nhiều đồ dùng đồ chơi ,không ngừng rèn luyện
năng lực,học hỏi chị em đồng nghiệp ,tham dự các hội thi từ đó phát huy
tính tích cực cho bản thân .
V. KHUYẾN NGHỊ
Phòng giáo dục đào tạo huyện Thanh Oai thường xuyên xây dựng các tiết
mẫu theo chương trình GD MN mới cho các chị em giáo viên học tập . Đặc
biệt Phòng giáo dục mở lớp học bồi dưỡng thêm về công nghệ thông tin .
Xin được đề xuất với trường, phòng GD chọn những sang kiến kinh nghiệm
hay phổ biến rộng rãi cho chúng tôi được tham khảo và học tập.
Đối với trường hàng tháng họp các khối để chị em cùng trao đổi học tập các
kinh nghiệm học hỏi lẫn nhau .
Mỹ Hưng ngày 25 /2/2013