BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI
--------

BÙI THỊ ÁNH TUYẾT

SÁNG TÁC DÀNH CHO THIẾU NHI
CỦA XUÂN QUỲNH
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam hiện đại
Mã số: 60.22.01.21

‘

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGỮ VĂN

Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Hải Anh

HÀ NỘI – 2014


LỜI CẢM ƠN
Em xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn TS Lê Hải Anh là ngƣời hƣớng
dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ em trong quá trình nghiên cứu và hoàn
thiện luận văn.
Em xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo trong tổ bộ môn và các thầy
cô trong khoa Ngữ văn, các cán bộ quản lí đào tạo của trƣờng Đại học sƣ
phạm Hà Nội đã nhiệt tình giảng dạy và tạo điều kiện giúp đỡ em trong quá
trình học tập, nghiên cứu.
Xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới những ngƣời thân trong gia đình,
bạn bè và đồng nghiệp, những ngƣời đã luôn khích lệ và động viên tôi hoàn
thành luận văn này.

2.1.3. Những vần thơ giản dị mà có ý nghĩa giáo dục sâu sắc ................... 53
2.2. Trong văn xuôi........................................................................................ 66
2.2.1. Thế giới trong tƣởng tƣợng đầy hồn nhiên, trong trẻo của trẻ thơ ........ 67
2.2.2. Cuộc sống thƣờng nhật dịu ngọt, tràn ngập yêu thƣơng ........................ 75
Chƣơng 3: SÁNG TÁC DÀNH CHO THIẾU NHI CỦA XUÂN


QUỲNH NHÌN TỪ PHƢƠNG DIỆN NGHỆ THUẬT ............................. 83
3.1. Trong thơ ................................................................................................ 83
3.1.1. Ngôn ngữ ........................................................................................... 83
3.1.2. Sử dụng phƣơng thức lời ru .............................................................. 95
3.1.3. Giọng điệu ....................................................................................... 102
3.2. Trong văn xuôi...................................................................................... 114
3.2.1. Cốt truyện đơn giản, đời thƣờng ..................................................... 114
3.2.2. Lựa chọn chi tiết chân thực, giản dị đằm thắm, sâu sắc ............... 121
3.2.3. Giọng điệu ....................................................................................... 127
KẾT LUẬN .................................................................................................. 141
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 145
PHỤ LỤC


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Bất cứ một nền văn học nào trên thế giới cũng chứa đựng trong
lòng nó một bộ phận văn học không thể thiếu là văn học thiếu nhi. Đó là
những tác phẩm văn học hàm chứa tất cả những xúc cảm và tình cảm tinh tế,
ngây thơ, hồn nhiên của trẻ thơ, được các em thích thú, say mê và có giá trị
giáo dục. Cùng với các loại hình nghệ thuật khác như âm nhạc, hội họa...văn
học thiếu nhi là một trong những yếu tố quan trọng hình thành nên tâm hồn và
nhân cách mỗi người ngay từ tuổi ấu thơ. Và cũng chính bộ phận văn học

u nh (1942-1988) không chỉ là nhà thơ tình nổi tiếng của

am hiện đại, chị còn là cây bút có duyên trong những sáng tác

viết cho thiếu nhi. Trên cả hai lĩnh vực: sáng tác thơ và truyện cho thiếu nhi,
Xuân

u nh đều để lại những thành công đáng kể.

1

hiều trang thơ của chị


làm đắm say tâm hồn trẻ thơ. Truyện viết cho thiếu nhi của chị vừa giản dị,
gần gũi cuộc sống, vừa sâu sắc, chan chứa tình người, khiến bạn đọc gập
trang sách còn bâng khuâng muốn giở ra đọc lại nhiều lần. Tìm hiểu thơ văn
viết cho thiếu nhi của Xuân

u nh sẽ giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về thế

giới thơ của chị, hiểu những tình cảm rất đời thường, dung dị của nữ thi sĩ
này.

hững sáng tác ấy đã nh nhàng gieo vào tâm hồn tuổi thơ các em sống

biết yêu thương, vị tha và cao thượng. Không chỉ dành riêng cho trẻ em,
những bà m trẻ đọc thơ văn Xuân
trong đó.


ột số tác phẩm của chị đã được chọn lọc đưa vào chương trình

giảng dạy ở bậc mầm non và tiểu học nhờ giàu giá trị nhân văn và nghệ thuật
ngôn từ hấp dẫn như truyện Hoa dâm bụt, Cô gió mất tên, Mùa xuân trên

2


cánh đồng, Ngƣời nặn đồ chơi... và Tiếng gà trƣa, Truyện cổ tích loài ngƣời.
Với tấm lòng yêu thích ngưỡng mộ đối với một tài năng thơ văn, cùng với niềm
yêu thích thơ văn thiếu nhi tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài:
“Sáng tác dành cho thiếu nhi của Xuân Quỳnh ”.
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
ếu như nhắc đến nhà thơ nữ Việt

am, chắc rằng không ai là không

nhắc đến Xuân u nh. Xuân u nh có một cuộc đời ngắn ngủi bốn mươi sáu
năm, một sự nghiệp thơ chỉ trên hai mươi lăm năm, số lượng tác phẩm tuy
không nhiều nhưng cũng đủ khắc nên một dấu ấn đậm nét trong nền thơ ca
Việt am. à một hiện tượng của nền thơ ca Việt am hiện đại, nên đã có rất
nhiều nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu, nhà phê bình đã bàn về con người và
tác phẩm của Xuân

u nh nói chung, các tác phẩm viết cho thiếu nhi của

Xuân u nh nói riêng.
Về những đóng góp của Xuân u nh trong nền văn học Việt am hiện
đại, hạm Tiến Duật đã nhận xét: “Kể từ 1945 trở lại đây, Xuân Quỳnh là nhà
thơ nữ đƣợc coi là một trong những tài năng nổi bật, mới mẻ và phong phú

viết cho thiếu nhi của chị.

hững bài viết này ít nhiều đề cập đến thơ văn

hà nghiên cứu ưu Khánh Thơ khi viết về Xuân

u nh trong Nhà thơ Việt Nam hiện đại đã nói về sự phát triển cả bề rộng
lẫn chiều sâu trong sáng tác viết cho thiếu nhi của Xuân
giới giọng điệu thơ Xuân

u nh. Bàn về thế

u nh, trong bài Cảm nhận về thơ Xuân Quỳnh,

ưu Khánh Thơ viết: “Điểm đặc sắc hơn trong nghệ thuật thơ Xuân Quỳnh có
lẽ là giọng điệu thơ. Thơ chị có một giọng điệu riêng là rất dễ nhận ra. Giọng
điệu ở đây không phải là cách nói mà là cảm xúc, là giọng điệu của tâm hồn.
Một giọng điệu không kiểu cách, khiên cƣỡng mà luôn tự nhiên, phóng
khoáng. Chị thƣờng hay chọn lời ru hoặc lấy cảm hứng từ lời ru làm giọng
điệu cho bài thơ của mình. Với những lời ru, Xuân Quỳnh đã chọn đƣợc một
giọng điệu thích hợp cho tiếng hát của tâm hồn chị: tâm hồn một ngƣời mẹ
nhân hậu, một ngƣời yêu đằm thắm và giàu đức hi sinh. Sử dụng biện pháp
nghệ thuật này có lẽ chị muốn thơ mình là những lời ru ngọt ngào, sâu lắng,
chân thành” [16, 253].
Cũng có chung suy nghĩ về giọng điệu thơ Xuân u nh, trong bài: Nhớ
Xuân Quỳnh – nhớ một giọng thơ, tác giả

ã Giang ân có viết: “Lúc thủ

thỉ, lúc tâm tình, khi dạt dào mạnh mẽ nhƣng cái chính là chân thành, dịu nhẹ

và nói bằng ngôn ngữ thơ lạ lùng chỉ riêng chị có đƣợc, thứ ngôn ngữ cuốn
hút, thấm đƣợm chất dân gian mới mẻ…” [16, 180, 181].
Còn trong Xuân

u nh - một chồi thơ sắc biếc, Chu

nguyên nhân và khiến chị yêu thơ Xuân

ga đã lý giải

u nh: “Tôi yêu thơ Xuân Quỳnh

trƣớc tiên vì cái nét trẻ trung, tƣơi tắn cái vẻ hồn nhiên, cởi mở của ngƣời
làm thơ, yêu cách viết nghịch ngợm, dí dỏm không cần làm duyên mà vẫn có
duyên cầm bút. Chính nó cũng là điểm phân biệt giữa Xuân Quỳnh với một
vài nhà thơ nữ khác… Xuân Quỳnh đến với thơ một cách hồn nhiên, không
chút cố tình, gƣợng ép, trong chị thực sự có hồn thơ - đó là điều đáng quý đối
với những ai gọi là thi sĩ” [29].
Vương Trí hàn trong bài Cuộc đời để lại cho rằng: “Ngƣời ta thƣờng
nói trong những ngƣời viết viên nhƣ mãi mãi có một đứa trẻ con, bỡ ngỡ
trƣớc cuộc đời. Trong Xuân Quỳnh cũng có một đứa trẻ ấy, đôn hậu, cởi mở,
nhƣng cũng ngỗ nghịch, ham hố, liều lĩnh và đặc biệt là rất cảm tính trong
nhận xét và đối xử” [16, 209].
Vân Thanh trong bài Xuân Quỳnh với thiếu nhi đã đánh giá: Ngộ
nghĩnh, hồn nhiên thơ Xuân Quỳnh nói chính lời trẻ thơ, nghĩ cách nghĩ của
trẻ thơ rồi lại có thể tách ra khỏi trẻ thơ, để ngụ vào đấy một triết lí hồn
nhiên của sự sống, thứ triết lí mà ở mỗi lứa tuổi có thể hấp thụ một cách
riêng. Ở đây, không có sự cao đạo, lên giọng, mà cũng không phải là lối nhại
mƣợn bắt chƣớc, cƣa sừng làm nghé, khoác áo hoặc đeo băng trẻ em. Đọc


ai-

u nh cũng viết trong Xuân Quỳnh- một nửa cuộc đời tôi:

“Cuộc đời mồ côi khiến cho Xuân Quỳnh hiểu tình mẫu tử thiêng liêng, cần
thiết và quý giá nhƣ thế nào đối với trẻ thơ, nên khi làm mẹ, Xuân Quỳnh dồn
tất cả tâm hồn và sức lực cho con. Trong thơ Xuân Quỳnh, tình mẹ con thật
thiết tha, sâu đậm. Những đứa con là nguồn tri thức không bao giờ cạn của
Quỳnh. Những bài thơ nói về con, viết cho con chiếm số lƣợng lớn trong thơ
Xuân Quỳnh và vì vậy, ta cũng hiểu tại sao văn Quỳnh viết cho thiếu nhi lại dí

7


dỏm nồng ấm tình ngƣời nhƣ vậy” [16, 118, 119].
Tác giả Chu

ga sau khi khẳng định phong cách thơ Xuân

u nh là

“tƣơi tắn”,“hồn nhiên”,“nghịch ngợm và dí dỏm, không cần làm duyên mà
vẫn có duyên” cũng nhắc qua đến thơ thiếu nhi của Xuân

u nh, trong đó

chủ yếu đề cập đến đề tài viết về tình mẫu tử. Tác giả nhận xét “tất cả những
bài thơ về con của Xuân Quỳnh đều cảm động” [70, 495].
Thiếu


là một chồi thơ sắc biếc và dự đoán tài năng thơ này sẽ đi xa hơn. Tác giả
cũng khẳng định đây là một tài năng đang độ chín trên phương diện thơ ca.
Trong bài viết trên TCVH 1/1983, nhà phê bình Vương Trí

hàn mượn lời

đối thoại với bạn thơ hạm Tiến Duật để phát hiện một hồn thơ Xuân

u nh

“ý thức về thời gian, cảm giác về hạnh phúc” mà hạnh phúc ấy xuất phát từ

8


trong những cảm xúc rất đời thường trong đó có thơ văn viết cho thiếu nhi.
Tạp chí văn học số 4/1994, tác giả Chu Văn ơn trong bài viết Chất thơ từ tổ
ấm nhấn mạnh mảng thơ viết về tuổi thơ và khẳng định đây là một nét độc
đáo trong thơ Xuân u nh.
2.2.

goài ra còn một số ý kiến đề cập đến mảng sáng tác truyện viết

cho thiếu nhi của Xuân u nh. Bàn đến mảng sáng tác văn xuôi cho thiếu nhi
của Xuân

u nh, nhà nghiên cứu Vũ

gọc Bình có bài viết: đọc Vẫn có ông



hi ),

truyện Bến tàu trong thành phố, Vẫn có ông trăng khác, Chú gấu trong
vòng đu quay (tập truyện) được nhà xuất bản Kim Đồng tái bản nhiều lần.
Điều đó khẳng định thơ văn thiếu nhi Xuân

u nh ngày càng trở thành một

đối tượng tìm hiểu và nghiên cứu của nhiều độc giả quan tâm. Đặc biệt tác

9


giả Vân Thanh là người có nhiều công trình nghiên cứu về văn thơ thiếu
nhi đã dành hẳn nhiều bài viết về thơ văn thiếu nhi Xuân

u nh trên một

số tạp chí văn học.
ua khảo sát chúng tôi thấy các công trình nghiên cứu Xuân u nh rất
phong phú nhưng nghiên cứu về thơ văn viết cho thiếu nhi thì còn rất hạn chế
hoặc nếu có thì chỉ dừng lại ở bề rộng mà chưa đi sâu vào nghiên cứu các tầng
ý nghĩa thơ văn thiếu nhi Xuân u nh. Rất tiếc đến nay vẫn chưa có nhiều bài
nghiên cứu về mảng sáng tác này. Thực tế đó là một gợi mở, một định hướng,
cũng là lí do để chúng tôi triển khai luận văn với đề tài: “Sáng tác dành cho
thiếu nhi của Xuân Quỳnh ”.
3. Mục đích, phạm vi nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
ghiên cứu về trẻ thơ trong sáng tác của Xuân

đằm thắm rất gần với cuộc sống, tựa như hơi thở.

10

u nh


4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Để hoàn thành luận văn, chúng tôi đã kếp hợp sử dụng các phương
pháp cơ bản sau :
- hương pháp khảo sát tổng hợp tư liệu: Chúng tôi tiến hành sưu tầm,
tập hợp tư liệu gắn với các tiêu chí lý luận, sắp xếp theo hệ thống giúp cho
việc nghiên cứu, khảo sát tác phẩm một cách thuận lợi.
- hương pháp so sánh đối chiếu:

hằm nhận diện những đặc trưng,

những nét độc đáo, khác biệt trong sáng tác cho thiếu nhi của Xuân u nh.
- hương pháp phân tích, chứng minh, bình giá: à phương pháp cơ
bản để hiểu r những đặc sắc về nội dung, nghệ thuật trong thơ văn viết cho
thiếu nhi của Xuân u nh.
5. Đóng góp của luận văn
uận văn là công trình nghiên cứu, tìm hiểu về sáng tác viết cho thiếu
nhi của Xuân

u nh. Đây là vấn đề chưa được các nhà phê bình nghiên cứu

tìm hiểu, đánh giá một cách toàn diện, hệ thống. Chúng tôi hy vọng kết quả
nghiên cứu của luận văn sẽ đem đến một cái nhìn tổng thể về những đặc sắc
nổi bật trong văn học viết cho thiếu nhi của Xuân


tại a Khê - Hoài Đức - Hà Tây, nay thuộc thị xã Hà Đông Hà

ội. Xuân

u nh sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống hiếu học, cha từng là
thầy giáo, là người ham thích văn chương. Xuân u nh mồ côi m từ nhỏ, kí
ức về m được truyền lại từ người chị gái là Đông
đến lớp sáu nhưng ngay từ nhỏ Xuân

ai.

ặc dù chỉ được học

u nh đã sớm bộc lộ tài năng văn

chương. Xuân u nh chịu ảnh hưởng sâu sắc từ người cha, một nhà giáo yêu
văn học. Cô gái bé bỏng ấy thường được bà và chị cho nghe nhiều ca dao, thơ
và truyện cổ dân gian. hong tục và cảnh sắc, nếp sống làng a Khê nổi tiếng
về tơ lụa đã để lại dấu ấn đậm nét trong cá tính và phong cách thơ Xuân
u nh sau này.
Tháng 2/1955, Xuân

u nh gia nhập đoàn ca múa nhạc TW và trở

thành một di n viên múa. 1959 chị được tham gia Festival Thanh niên sinh
viên thế giới và Ấn Độ. Từ liên hoan này Xuân

u nh được nổi lên trên nền


đã chối bỏ phông màn, ánh sáng rực rỡ của sân khấu để buộc số phận mình
vào cây bút và trang giấy. Chị không hề lùi bước trước những khó khăn khi
mới bắt đầu đặt những bước đầu tiên trên con đường chinh phục nghệ thuật
đầy chông gai: nghệ thuật thơ ca. Và trên bước đường chông gai đó chị tìm
cho mình người bạn tri âm và đã thành công. Không có vị giám khảo nào
công bằng như bạn đọc, chắc chắn rằng phần thưởng lớn nhất của người nghệ
sĩ chính là sự ưu ái của bạn đọc. Và Xuân u nh đã có được phần thưởng ấy!
Đến với nghệ thuật bằng tập thơ đầu tay Chồi biếc. Xuân

u nh đã

khẳng định năng khiếu bẩm sinh, tài năng ấy ngày càng đạt tới độ chín khi chị
đã trải qua nhiều sự trải nghiệm trong cuộc đời.

hững năm tháng tuổi thơ

không mấy yên bình đã phả vào thơ chị những dấu ấn riêng của một tuổi thơ
nhọc nhằn. Cuộc đời riêng không toại ý đem đến cho thơ chị một nét buồn
phảng phất với những khát khao về một tình yêu không có tuổi. Thơ Xuân
u nh là tiếng hát say mê, sôi nổi thiết tha với đời, thơ tình yêu của chị trở
thành tiếng lòng của nhiều thế hệ bạn đọc. Chị được ví như một con ong xanh
miệt mài bay đi hút nhụy để làm nên trại mật ngọt cho đời, cho người. Con
ong bay cả chặng đường dài mệt mỏi, luôn lo âu trước mỗi bước đường sắp
tới, nhưng con ong ấy không chịu lùi bước. ó hăng hái bay tới một vườn thơ
đầy hương sắc để làm nên một chất men say cho đời.
áng tác của chị không chỉ tập trung ở thơ mà chị còn thành công trên
cả địa hạt văn xuôi. Ở lĩnh vực nào chị cũng đạt được những thành công nhất
định. Bạn đọc biết đến Xuân

u nh như một nhà thơ tiêu biểu của thế kỉ XX


u nh ta

thấy: Con đường thơ của Xuân u nh có đôi nét khác biệt so với các bạn thơ
của chị. au khoảng mười lăm năm làm thơ, ta nhận thấy thơ chị có một bước
chuyển khá r rệt. Ở chị, có hai dòng thơ: Dòng thơ cho người lớn (tạm gọi
như thế để phân biệt), và dòng thơ cho thiếu nhi mà tiền thân của nó là những
bài thơ về tuổi thơ của chính tác giả. Hai dòng thơ này vẫn đi sóng đôi, nhưng
nhịp điệu phát triển thì có khác. Thơ cho người lớn của chị phát triển đều cho
đến Gió Lào cát trắng thì dường như có phần chững lại, (cũng là tất yếu sau
một giai đoạn phát triển) trong khi đó thơ viết về thiếu nhi và cho thiếu nhi lại
phát triển cả bề rộng lẫn chiều sâu. Ở một số (khá nhiều) nhà thơ, viết cho các
em là phụ có tính chất điểm khuyết cho vui vui vậy thôi chứ không có ý nghĩa
gì nhiều trong toàn bộ sự nghiệp sáng tác của họ. Với Xuân

u nh thì khác

thơ thiếu nhi của chị không chỉ là những nét phác họa nh nh m có cũng được

15


mà không có cũng thôi. Trái lại, là bằng chứng của một tình yêu thương mạnh
mẽ và một nỗi thôi thúc nóng bỏng muốn nói với các em muốn truyền cho các
em những ước vọng sâu xa của mình. Chính vì vậy, mà phần thơ viết cho
thiếu nhi của chị những năm cuối đời đã đạt được những thành tựu đáng lưu
ý. Với những bài thơ viết cho thiếu nhi, Xuân

u nh đã định được cho mình


u nh không chỉ làm phong phú thêm tâm hồn con trẻ, nuôi dưỡng những

16


tình cảm đ p cho các em.

à đối với người lớn chúng ta, chị đã thực sự làm

sống dậy trong ta cái nhìn và cảm xúc tươi non, trong trẻo đôi khi ta đã tự vùi
lấp đi trong cuộc sống bận rộn, bộn bề công việc.
1.2. Con đƣờng đến với những sáng tác dành cho thiếu nhi
Xuân

u nh đến với thiếu nhi, trong cuộc hành trình dài một đời thơ,

một đời văn không phải như một phút dừng chân của một khách lãng du, chị
đến với các em bằng một tình yêu đích thực, một tâm nguyện trở thành nhà
thơ của các em.
1.2.1. Từ nồng ấm tình mẫu tử
Đối với mỗi người phụ nữ khi sinh ra và lớn lên trong đời, thì một
trong những niềm hạnh phúc nhất của họ là được làm con rồi lại làm m .
Cùng với tình yêu, có thể nói tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng nhất, đ p đẽ
nhất trong cuộc đời mỗi người phụ nữ. Tình mẫu tử là tình cảm cổ xưa nhất,
cao cả nhất, vĩnh hằng nhất và phổ biến nhất của loài người. Đó là “cuội
nguồn của sự sống này, là nguyên tố đầu tiên cũng là vẻ đẹp cuối cùng của
thế giới chúng ta” [61].

ẫu tính, làm m là bản năng, là thiên chức trời phú


người phụ nữ viết lên cảm xúc của mình về bản năng được làm m , đặc biệt là
những vần thơ văn ấy trước hết lại dành cho chính những đứa con thân yêu
của họ. Con chính là thứ tài sản vô giá của người m . Vì vậy nhà thơ Đoàn
Thị am uyến đã khẳng định:
“Gia tài của mẹ
Là con đấy thôi”.
Đặc biệt đối với Xuân

u nh, Chị mất m khi còn quá nhỏ, cha thường

xuyên đi làm xa và sau này lấy vợ khác rồi vào am sinh sống. ên suốt đời Chị
sống thiếu thốn tình cảm của cha m . Khi làm m Xuân u nh hiểu tình mẫu tử
thiêng liêng cần thiết và quí giá nồng ấm như thế nào đối với trẻ thơ nên khi được
làm m chị dồn tất cả tâm hồn sức lực cho con. Đây đều là những ẩn ức để Xuân
u nh làm thơ.

hững câu thơ được viết ra từ ẩn ức lại mang đậm chất trữ tình và

ngọt ngào, nồng ấm tình mẫu tử. Vì thế niềm hạnh phúc được làm m luôn ấp ủ
trong tâm hồn người phụ nữ và được thể hiện ngay cả khi đứa con chưa chào đời.
ang trong mình một sinh linh nhỏ bé, người m đi đâu, làm gì dường như cũng
nghĩ đến con – nghĩ đến niềm vui, niềm hạnh phúc sắp được làm m :
“Mẹ đi trên hè phố
Nghe tiếng con đạp thầm
Mẹ nghĩ đến bàn chân
Và con đƣờng tít tắp
Bỗng nhƣ lên tiếng hát
Từ màu mạ dƣới đồng
Từ hạt cây trong rừng
Từ cánh buồm trong biển”

muôn vẻ xung quanh mình:
“Mẹ ơi con sẽ phi
Qua bao nhiêu ngọn gió...
Ngựa con sẽ đi khắp
Trên những cánh đồng hoa”
Đứa trẻ cảm thấy rất vui, rất thích thú với những dự định của mình.
hưng cho dù cảnh vật xung quanh em có vui tươi, nhộn nhịp, mới, hấp dẫn

19


đến đâu cũng không thể kéo tâm hồn em rời xa người m yêu quý của mình.
Trong khi say sưa chìm đắm với cảnh đ p của thiên nhiên em vẫn nhớ tới m ,
muốn chia sẻ niềm vui với m :
“Con mang về cho mẹ
Ngọn gió của trăm miền”
Và cuối cùng vẫn về với m :
“Dẫu cách núi cách rừng
Dẫu cách sông cách biển
Con tìm về với mẹ
Ngựa con vẫn nhớ đƣờng”.
Từ những rung động đời thường sâu sắc, Xuân

u nh đã viết nên

những vần th giàu tình mẫu tử. Trong thơ ca viết cho thiếu nhi, chủ đề này
được khai thác khá nhiều và thật sự có nhiều thành tựu. Thơ Xuân

u nh là


Đó cũng là điểm chung trong các tác phẩm của cố nữ thi sĩ.
Không phải trong thơ viết cho thiếu nhi của các tác giả nam không nói
về tình cảm m con, nhưng r ràng ta thấy sắc thái và cách thể hiện tình cảm đó
có sự khác biệt so với người phụ nữ. gay cả khi họ viết về tình cảm cha con,
về niềm hạnh phúc được làm cha cũng có nhiều nét khác biệt người phụ nữ.
Bởi tâm thế, chỗ đứng của nam giới khi nhìn đứa con yêu khác người phụ nữ.
Viết về tình cảm m con, các nhà thơ nam chủ yếu mượn chuyện thế giới loài
vật để khẳng định tình cảm, vai trò của người m đối với con. Chẳng hạn hạm
Hổ, V

uảng,

guy n Hoàng ơn qua chuyện của mấy chú gà nói rối m

Ngủ rồi, qua câu chuyện Mƣời quả trứng tròn, qua tính cách nũng nịu của
Con bê lông vàng, qua lỗi lầm của một chú Rùa con quên lời m dặn, qua câu
chuyện của những đám Mây gián tiếp nhắc đến tình cảm m con, sự cần thiết
phải có m trong thế giới tự nhiên, loài vật cũng như thế giới con người. Còn
Xuân u nh đứng trong tâm thế là người m nói với con và nói với chính mình
nên những vần thơ viết về hạnh phúc được làm m - niềm hạnh phúc bình
thường, giản dị nhưng lại thiêng liêng, sâu sắc – thấm thía, xúc động hơn nhiều.
Trong thơ Xuân

u nh lời ru – là một biểu hiện sâu sắc của tình mẫu

tử thiêng liêng cao cả.

ếu trước kia một mảng thơ tình yêu trong tập Chồi

21