ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KIỀU THỊ YẾN

TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM Ô
VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KIỀU THỊ YẾN

TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM Ô VÀ
SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY.

Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học
Mã số : 60.31.20.04

LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGƢỜI HƢỚNG DẪN: PGS. TS. PHẠM HỒNG CHƢƠNG

Hà Nội – 2015


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BCĐ

:

Ban Chỉ đạo

CNXH :

Chủ nghĩa xã hội

PCTN :

Phòng, chống tham nhũng

MTTQ :

Mặt trận Tổ quốc

MTTW:

Mặt trận Trung ương

HTCT :

Hệ thống chính trị

XHCN :

Xã hội chủ nghĩa

MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Tư tưởng Hồ Chí Minh về chống tham ô là bộ phận hợp thành quan trọng
của tư tưởng Hồ Chí Minh trong đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng
chế độ xã hội mới ở nước ta. Trong quá trình tìm đường cứu nước đến thời kỳ
trước cách mạng tháng Tám năm 1945, Nguyễn Ái Quốc đã viết rất nhiều bài
báo, phóng sự tố cáo, vạch trần nạn tham ô, nhũng lạm trong chế độ thực dân
nhằm thức tỉnh quần chúng nhân dân đứng lên đấu tranh đánh đổ chế độ đó,
xây dựng chế độ mới tốt đẹp hơn.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, trực tiếp lãnh đạo quá trình
xây dựng xã hội mới ở nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh không lúc nào lơi lỏng
cuộc đấu tranh chống tệ tham ô để xây dựng, củng cố, hoàn thiện nhà nước
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thực sự là nhà nước của dân, do dân và vì dân.
Người đã sớm nhận diện ra căn bệnh hết sức nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ làm
cho những người có chức có quyền dễ bị tha hóa, biến chất, không còn là
“đầy tớ của nhân dân”, làm cho nhân dân mất niềm tin và bất bình. Hơn một
tháng sau ngày đọc Tuyên ngôn độc lập, trong Thư gửi Ủy ban các kỳ, tỉnh,
huyện và làng. Người đã vạch ra một số hành vi tham ô, nhũng lạm mà công
chức nhà nước dễ mắc phải như tham ô của công, đục khoét của dân, ăn hối lộ
và đi đôi với những căn bệnh này là: làm việc trái phép, cậy thế, hủ hóa, tư
túng, chia rẽ, kiêu ngạo, bè phái quan liêu, địa phương chủ nghĩa, hẹp hòi,
quân phiệt,v.v..
Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, kháng chiến chống Mỹ, cứu nước
cũng như xây dựng CNXH ở miền Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng chú ý
đến chống tham ô, nhũng lạm. Sự thống nhất tuyệt đối giữa nói và làm, kiên
quyết đấu tranh chống tham ô, nhũng lạm và tự mình nêu tấm gương sáng
nhất về đạo đức cách mạng “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” đã làm
nên nét độc đáo của tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung, tư tưởng chống tham ô,
nhũng lạm nói riêng. Nét đặc sắc và nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí
1


2


Đảng, bảo vệ chế độ. Để thực hiện được nhiệm vụ quan trọng đó phải trở về
với tư tưởng của Hồ Chí Minh.
Với những nhận thức trên, tác giả chọn đề tài: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về
phòng, chống tham ô và sự vận dụng của Đảng cộng sản Việt Nam trong giai
đoạn hiện nay” cho luận văn thạc sỹ Hồ Chí Minh học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài.
Đến nay, đã có nhiều công trình khoa học được xuất bản có liên quan đến
đề tài như:
- Hội khoa học lịch sử Việt Nam (2002) : Từ thụ yếu quy - Bàn về nạn hối
lộ và đức thanh liêm của người xưa, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội. Trong
cuốn sách này, Hội khoa học Lịch sử Việt Nam dịch và giới thiệu với bạn đọc
một phần trong “Từ thụ yếu quy” của Đặng Huy Trứ khi ông đề cập đến
những nguyên tắc chủ yếu của việc không nhận và nhận. Cuốn sách như một
lời tri ân với tiền nhân trong việc giữ gìn những di sản quý báu trong lịch sử
dân tộc, nhưng quan trọng hơn cả cuốn sách là những bài học sâu sắc về tư
cách của một người làm quan, về đức thanh liêm và phải luôn đấu tranh chống
lại tệ tham nhũng, hối lộ - kẻ thù thường trực và vô cùng nguy hiểm đối với
sự tồn vong của chế độ xã hội và cuộc đấu tranh chống lại nó là vô cùng gian
khổ và đòi hỏi sự kiên trì của nhiều thế hệ...
- Hồng Vĩ (2004): Các biện pháp chống tham nhũng ở Trung Quốc, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội. Cuốn sách đã phản ánh cụ thể tình hình tham
nhũng ở Trung Quốc, phân tích nguyên nhân và kinh nghiệm chống tham
nhũng ở các địa phương, ban ngành ở Trung Quốc.
- Bùi Mạnh Cường (2005): “Tư tưởng Hồ Chí Minh với vấn đề chống
tham nhũng”, Nxb Lao động xã hội, Hà Nội. Cuốn sách sưu tầm và tập hợp
các bài nói, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập đến vấn đề tham ô,

nhũng”, Tạp chí Lịch sử Đảng, số 10 - 2007;
- TS. Trần Minh Trưởng: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy quyền làm
chủ của nhân dân trong đấu tranh phòng chống tham nhũng”, Tạp chí Lý
luận chính trị, số 6 – 2010, trang 14;

4


- Nguyễn Thị Vân: “Bệnh quan liêu – nguyên nhân và cách phòng chống
theo chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 9 –
2010, trang 78;
- TS. Nguyễn Quốc Sửu:“Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng
chống tham nhũng trong giai đoạn hiện nay”,Tạp chí Nghiên cứu lập pháp,
số 6 (191) – 2011, tr32;
- Nguyễn Đình Phách:“Phòng chống tham nhũng và phòng, chống “tự
diễn biến”, “tự chuyển hóa” , Tạp chí Cộng sản, số 843- 2013.
- GS. Hoàng Chí Bảo “Phòng chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay vấn đề và giải pháp”, Tạp chí Triết học, số 4 (263) – 2013, trang 55;
Đề tài khoa học cấp bộ:
“Một số nhân tố chủ yếu có khả năng gây mất ổn định chính trị ở nước
ta”, do TS Nguyễn Văn Vĩnh chủ nhiệm - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ
Chí Minh, đề cập đến tham nhũng như là một nguy cơ sống còn đối với chế
độ;
“Dân chủ trong nội bộ Đảng cộng sản” do PGS. TS Phạm Xuân Sơn làm
chủ nhiệm - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đề cập đến tham
nhũng như là một lực cản chính trong quá trình thực hiện dân chủ trong Đảng
và dân chủ xã hội.
Đề tài cấp nhà nước:“Nghiên cứu một số vấn đề nhằm củng cố và tăng
cường hệ thống chính trị ở cơ sở trong sự nghiệp đổi mới và phát triển ở
nước ta hiện nay”, do GS.TS Hoàng Chí Bảo làm chủ nhiệm năm 2000 –
2002 - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, đề cập đến tham nhũng như

đặc biệt đi sâu lột tả căn bệnh tham nhũng hiện nay ở nhiều góc độ và đưa ra
những giải pháp nhằm đấu tranh phòng chống tham nhũng dưới những cách tiếp
cận khác nhau. Nhiều công trình đi sâu nghiên cứu cơ chế, cấu trúc tham nhũng.
Một số công trình lại đưa ra những nhìn nhận, đánh giá tham nhũng ở Việt Nam
từ kinh nghiệm của các nước trong khu vực và trên thế giới. Với phương pháp
tiếp cận từ lý luận tới thực tiễn, các bài viết, các công trình nghiên cứu đã làm

6


sáng tỏ và chỉ ra những nguyên nhân của tham ô, tham nhũng cũng như tác hại
của nó trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Các công trình nghiên cứu nêu trên đã chứng tỏ các nhà khoa học, giới
nghiên cứu rất quan tâm và cũng giành nhiều tâm huyết để nghiên cứu và đưa
ra giải pháp nhằm giúp Đảng và nhà nước có thêm căn cứ hoạch định đường
lối, chính sách và giải pháp nhằm đẩy lùi căn bệnh này. Tuy nhiên, chưa có
công trình nào tập trung vào sự vận dụng của Đảng cộng sản Việt Nam trong
việc chống tham ô, tham nhũng ở giai đoạn hiện nay. Các công trình trên thực
sự đã cung cấp nguồn tài liệu, tri thức quan trọng và nhiều gợi ý khoa học để
tác giả có thể thực hiện luận văn này.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu hệ thống quan điểm của Hồ Chí Minh về phòng, chống tham
ô và thực trạng sự vận dụng của Đảng ta thời gian qua, luận văn đề xuất một
số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham
nhũng ở nước ta hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Góp phần hệ thống và làm rõ hơn quan điểm của Hồ Chí Minh về
phòng, chống tham ô.
- Phân tích thực trạng vận dụng quan điểm của Hồ Chí Minh của Đảng ta

Chí Minh về phòng, chống tham ô. Đồng thời, tập trung làm rõ sự vận dụng
tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng ta trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham
nhũng trong giai đoạn vừa qua.
- Ý nghĩa thực tiễn: Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho việc
nghiên cứu, giảng dạy và học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng,
chống tham nhũng.
7. Kết cấu của đề tài.
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận
văn có kết cấu gồm: 2 chương và 6 tiết.

8


NỘI DUNG

Chƣơng 1
TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM Ô
1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về tham ô
1.1.1 Khái niệm chung
Theo Đại từ điển Tiếng Việt, tham ô là “lợi dụng quyền hành để lấy của
công làm của riêng”[14,1523].
Theo định nghĩa trên, đối tượng tham ô là người có quyền hạn và chức trách
thực hiện hành vi lấy của công làm của riêng. Người có quyền hạn để tham ô là
cán bộ, những người được Đảng và nhân dân ủy quyền, tin tưởng giao quyền hành
và chức trách để quản lý, điều hành xã hội, nhưng khi nắm quyền hành trong tay
họ đã lợi dụng chức quyền để biến của công làm của riêng. Làm mất lòng tin của
nhân dân và gây tổn hại đến sự nghiệp cách mạng.
Tham ô là vấ n đề đươ ̣c Hồ Chí Minh quan tâm từ rất sớm và xuyên suốt
quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
Ngay từ nhỏ , Người đã chứng kiế n bo ̣n quan la ̣i t ham lam, nhũng nhiễu,

ô, lãng phí, quan liêu. Theo Hồ Chí Minh, trong ba căn bê ̣nh tham ô, lãng phí,
quan liêu, thì tham ô là kẻ thù nguy hiểm nhất bở i nó là hành động xấu xa, tô ̣i
lỗi, đê tiê ̣n nhấ t trong xã hô ̣i . Nó nguy hiểm tới mức là căn bệnh duy nhất mà
Người từng xế p ng ang hàng với tô ̣i phản quố c . Do đó , chố ng tham ô là công
viê ̣c cầ n kip
́ như đánh giă ̣c trên mă ̣t trâ ̣n.
Cho tới những năm cuối đời, Hồ Chí Minh còn căn dặn cán bộ, chiến sĩ
phải chống tham ô, nhũng lạm để không ngừng nâng cao đời sống vật chất và
tinh thần cho nhân dân.
Thông qua các bài báo, bài viết, Hồ Chí Minh đã cung cấ pmô ̣t cách nhiǹ tổ ng
quát về tham ôvà biểu hiện của nó trên các phương diện của đời sống
. Năm 1952,
Trong bài Thực hành tiế t kiê ̣m chố ng tham ô , lãng phí, chống bệnh quan liêu.
Người đă ̣t câu hỏ:i “Tham ô là gi?”
:
̀ và giải thích như sau
- “Đứng về phía cán bộ mà nói, tham ô là:
Ăn cắ p của công làm của tư
Đu ̣c khoét của nhân dân
Ăn bớt của bô ̣ đô ̣i
Tiêu it́ mà khai nhiề u , lơ ̣i dụng của chung của chiń h phủ để làm quỹ riêng
cho điạ phương min
̀ h, đơn vi ̣miǹ h, cũng là tham ô.
10


- Đứng về phía nhân dân mà nói, tham ô là:
Ăn cắ p của công, khai gian, lâ ̣u thuế ” [34,355]
Trong Bài nói chuyện nhân dịp tết Nhâm thìn




có thể tham ô. Nhân dân tham ô chủ yếu là ăn cắp của công, khai gian, lậu
thuế. Cán bộ thì đục khoét của nhân dân, ăn bớt của bộ đội, lợi dụng của
chung của Chính phủ làm quỹ riêng, tiêu ít khai nhiều, kém lòng trách
nhiệm, làm việc chậm chạp, ăn cắp thời giờ... Nhũng lạm là hành vi cán bộ
lợi dụng, lạm dụng quyền hành nhũng nhiễu nhân dân để tham ô.
Như vậy, theo Hồ Chí Minh, cán bộ có chức quyền nhũng nhiễu dân để
tham ô là tham nhũng. Ngày nay, khái niệm này được định nghĩa như sau:
“Tham nhũng là lợi dụng quyền hành để tham ô và nhũng nhiễu
dân”[68,1172].
Pháp lệnh chống tham nhũng ngày 26/2/1998 của Ủy Ban thường vụ
Quốc hội cũng ghi rõ trong Điều 1: “Tham nhũng là hành vi của những
người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ và quyền hạn đó để tham
ô, hối lộ hoặc cố ý làm trái pháp luật vì động cơ vụ lợi, gây thiệt hại cho tài
sản Nhà nước, tập thể và cá nhân, xâm phạm hoạt động đúng đắn của các
cơ quan, tổ chức”[11].
Theo Luật phòng, chống tham nhũng được sửa đổi, bổ sung năm 2012:
“Tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức
vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi”[45,8].
Người có chức vụ, quyền hạn bao gồm: cán bộ, công chức, viên chức;
sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng trong cơ quan,
đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ
sĩ quan chuyên môn – kỹ thuật trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân
dân; cán bộ lãnh đạo, quản lý trong doanh nghiệp của Nhà nước; cán bộ,
lãnh đạo, quản lý là người đại diện phần góp vốn của Nhà nước tại doanh
nghiệp...Luật phòng chống tham nhũng quy định hành vi tham nhũng gồm
12 điểm sau:
1. Tham ô tài sản
2. Nhận hối lộ

các địa phương, đến tận cấp cao ở Trung ương.

13


1.1.2. Nguyên nhân của tham ô

Hồ Chí Minh cho rằng tham ô do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ
quan tạo ra. Trước hết, tham ô là do chế độ người bóc lột người mà có, là căn
bệnh của xã hội có giai cấp. Người viết: “Tham ô, lãng phí, quan liêu là
những cái xấu xa của xã hội cũ, nó do lòng tự tư tự lợi, ích kỷ hại nhân
mà ra. Nó do chế độ “người bóc lột người” mà ra”[34,361] .
Theo Hồ Chí Minh, tham ô có nguồn gốc chủ quan từ chủ nghĩa cá nhân ở
mỗi người. Người viết: “Chủ nghĩa cá nhân là việc gì cũng chỉ lo cho lợi ích
của riêng mình, không quan tâm đến lợi ích chung của tập thể. Miễn là mình
béo, mặc thiên hạ gầy. Nó là mẹ đẻ ra tất cả mọi tính hư nết xấu như: lười
biếng, suy bì, kiêu căng, kèn cựa, nhút nhát, lãng phí, tham ô. Nó là kẻ thù
hung ác của đạo đức cách mạng”[37,306].
Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Hồ Chí Minh chỉ rõ: ''Bệnh tham
lam - những người mắc bệnh này thì đặt lợi ích của mình lên trên lợi ích của
Đảng, của dân tộc do đó mà chỉ ''tự tư tự lợi" dùng của công làm của tư. Dựa
vào thế lực của Đảng để theo đuổi lợi ích riêng của mình. Sinh hoạt xa hoa,
tiêu xài bừa bãi, tiền bạc ở đâu ra? Không xoay của Đảng thì xoay của đồng
bào thậm chí làm chợ đen buôn lậu. Không sợ mất danh giá của
mình”[32,295].
Hồ Chí Minh coi ch ủ nghĩa cá nhân là nguyên nhân sâu xa , căn bản nhấ t ,
là gố c rễ gây ra bao nhiêu khuyết điểm , sai lầ m và trở lực khác . Người viế t :
“Chủ nghĩa cá nhân đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm : quan liêu, mê ̣nh lê ̣nh, bè
phái, chủ quan, tham ô, lãng phí...nó trói buộc, nó bịt mắt những nạn nhân của
nó, những người này bấ t kỳ viê ̣c gì cũng xuấ t phát từ lòng tham muố n danh

thầ n trách nhiê ̣m cao, hế t lòng phu ̣c vu ̣ Tổ quốc và nhân dân.
Tham ô còn có nguyên nhân từ phía nhân dân. Hồ Chí Minh viết: “Quan
tham vì dân da ̣i” . Nế u dân hiể u biế t không chiụ đút lót , thì “quan” dù không
liêm cũng phải hóa ra LIÊM.
Vì vậy, dân phải biế t quyề n ha ̣n của miǹ h , phải biế t kiể m soát cán bô ̣ , để
giúp cán bô ̣ thực hiêṇ chữ LIÊM” [33,127].
Chính vì vậy, Người cho rằ ng : “Mô ̣t dân tô ̣ c dố t là mô ̣t dân tô ̣c
yế u”[31,7]. Để dân hiể u biế t đươ ̣c quyề n ha ̣n và nghiã vu ̣ của miǹ h, trong quá
trình lãnh đạo cách ma ̣ng, đă ̣c biê ̣t là trong 24 năm khi đứng trên cương vi ̣Chủ
tịch nước, Hồ Chí Minh luôn quan tâm đế n viê ̣c nâng cao dân trí để giúdân
p bảo
vê ̣ quyề n và lơ ̣i ić h chin
́ h đáng của miǹ h và tham gia xây dựng và quản lý nhà
nước.
15


1.1.3. Hình thức biểu hiện của tham ô
Hồ Chí Minh đã khái quát những biểu hiện muôn hình muôn vẻ của tham ô, như:
* Về phía cán bộ, tham ô là cậy quyền, cậy thế, đục khoét của nhân dân,
ăn bớt của cán bộ; lợi dụng của chính phủ làm của riêng, tiêu ít khai nhiều;
tham tiền của, địa vị, danh tiếng, ăn ngon, sống yên đầu, dìm người giỏi để
giữ địa vị, danh tiếng của mình...
* Về phía dân, Người chỉ ra đối với từng đối tượng cụ thể như: người
buôn bán: buôn gian, bán lậu, tích trữ đầu cơ; người có tiền: cho vay cắt cổ,
bóp hầu bao họp đồng bào; người cày ruộng: không bỏ công đào mương mà
ăn cắp nước ruộng của láng giềng; người làm nghề: bất cứ nghề gì thấy khó
khăn mà bắt chẹt đồng bào; người cờ bạc chỉ mong xoay của người làm của
mình...
Từ việc phân tích cụ thể trên đây, Hồ Chí Minh đi đến kết luận: cán bộ

tham ô, lãng phí, quan liêu thì lại ăn cắp của công, phá hoại sức lực, tinh thần
của của Chính phủ và nhân dân. Tội lỗi ấy cũng nặng như tội việt gian. Vì thế,
chống tham ô, lãng phí quan liêu cũng quan trọng và cần kíp như đánh giặc.
Như Hồ Chí Minh khẳng định, đây là giặc “nội xâm”. Bởi vậy, theo Người
muốn thắng trên mặt trận này phải có sự chuẩn bị, có kế hoạch, tổ chức, phải
có lãnh đạo và kiêm quyết chống lại tham ô đến cùng. Do đó, tất cả các cấp,
các ngành, các cơ quan và nhân dân phải có trách nhiệm, phải tổ chức thành
phong trào sâu rộng để tẩy trừ nạn tham ô.
Hơn nữa, tham ô làm ảnh hưởng đế n chiń h tri ̣ , kinh tế , xã hô ̣i, làm mất
đoàn kế t nô ̣i b ộ, làm suy yếu sức mạnh của dân tộc, ảnh hưởng xấu tới cuộc
đấ u tranh bảo vệ và xây dựng chủ nghiã xã hô ̣i . Chính vì thế, mọi người đều
phải có trách nhiệm chống tham ô.
Là kẻ thù nguy hiểm của cách mạng, tham ô không những phá hoại sự
phát triển kinh tế - xã hội mà còn làm tha hóa đội ngũ cán bộ, đảng viên, làm
suy giảm lòng tin của quần chúng đối với Đảng và Nhà nước. Tính nguy hiểm
của thứ “giặc trong lòng” này biểu hiện ở chỗ nó nằm sâu trong các cơ quan,
tổ chức cách mạng, nằm trong tư tưởng và hành động của cán bộ, đảng viên,
17


những người có chức, có quyền và còn ẩn náu cả trong quần chúng nhân dân,
bộ đội, viên chức. Điều này gây ra nhiều khó khăn trong việc đấu tranh có
hiệu quả nhằm chống lại căn bệnh này.
1.2. Quan điểm của Hồ Chí Minh về chống tham ô
1.2.1. Vị trí, vai trò của việc chống tham ô
Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, chống tham ô là cách mạng, bởi tiến
hành cách mạng là tiêu diệt những cái xấu, xây dựng những cái tốt, xóa bỏ
chế độ thực dân phong kiến để xây dựng một xã hội mới do nhân dân lao
động làm chủ. Khi thực dân phong kiến bị tiêu diệt, nhưng cái nọc độc của nó
(tham ô, lãng phí, quan liêu) vẫn còn, thì cách mạng vẫn chưa thành công

dựng tổ chức, đoàn thể vững mạnh” [34,362].
Để dân chủ được thực hiện phải dựa vào lực lượng quần chúng, đi đúng
đường lối của quần chúng. Cho nên, phong trào chống tham ô, lãng phí, quan
liêu ắt phải dựa vào lực lượng quần chúng, phải động viên quần chúng, phải
thực hành dân chủ, làm cho quần chúng hiểu rõ, hăng hái, tham gia đông đảo,
tự giác mới thành công.
Do đó phải phát động phong trào quần chúng và làm cho quần chúng
khinh ghét tệ tham ô, lãng phí, quan liêu. Tai mắt của hàng triệu quần chúng
biến thành những ngọn đuốc soi sáng khắp mọi nơi thì tệ quan liêu tham ô,
lãng phí, quan liêu sẽ không còn chốn ẩn nấp. Trong cuộc vận động này, giáo
dục là chính, đồng thời, phải xử lý thích đáng những kẻ ngoan cố, không chịu
ăn năn sửa chữa.
Hồ Chí Minh cho rằng, nếu tất cả mọi người đồng tâm hiệp lực để phong
trào đấu tranh chống tham ô giành được thắng lợi thì chắc chắn sẽ góp phần
làm cho dân tộc ta đoàn kết hơn nữa, năng suất lao động được nâng cao, góp
phần quan trọng vào công cuộc đấu tranh giành độc lập và xây dựng Tổ quốc.
Thông qua đó, giúp mọi người nâng cao tinh thần trách nhiệm, tinh thần làm
chủ, ý thức bảo vệ của công, hăng hái tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm
để xây dựng nước nhà. Chống tham ô sẽ giúp cán bộ cải tạo tư tưởng nâng
cao giác ngộ, thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật thà phụng sự bộ đội và
nhân dân.
19