331 ~4-'


BO GIAODUC vA DAo TAO


TRUONG DAi
. HOC
. MciTHANH PHO

HO CHI MINH


DAo THJ THiry TRANG

pHAN TicH TAc DONG CVA LAM PHAT LEN
TANG TRUONG KINH TE TAl cAc Nudc TRONG
KHU VUC
. DONG NAM A GIAI DOAN
. 2000 - 2012
Chuyen nganh

: Kinh tS hQc

Mll s6 chuyen nganh

: 60 0301 01
TRI10NG fl,1 HOC M4 TP.HetA

THlJ VJEN
.

Toi cilng xin bay t6 long bi~t an sau s~c len TS. Trdn Anh Twin, nguai da: hu6ng
dftn Wi thgc hi~n nghit~n Clm cua minh.
Chan thclnh cam an quy thdy co giang d~y lap ME04 da: truy~n d~t cho chung toi
nhUng ki€n thuc, nhUng hiSu bi€t bi> ich trong toan kh6a hQC.
Cam an cac anh chi va cac b~n trong lap cao hQc kinh t~, d~i hQc M6 Tp.HCM da:
h6 trQ', g6p y cho toi trong subt qua trinh thgc hi~n lu~n van.
Cu6i cilng, toi xin bay t6 long bi€t an chan thanh len gia dinh da: khong ng~i kh6
khan, luon giup dO' va dQng vien toi hoan thanh t6t kh6a hQc nay.
Xin tran trQng cam an!


L(H CAM DOAN

Toi cam doan r~ng lu~n van "Phan tich tac dQng ciia l~m phat len tang tnfirng
kinh t~ t~i cac nlfC},c trong khu

V\fC

Dong Nam

A giai do~n 2000 - 2012" la bai nghien

CUll cua chinh toi.
Ngoai trir nhung tai li~u tharn khao dugc trich ddn trong lu~n van nay, toi cam
doan r~ng toan phdn hay nhUng phdn nho cua lu~ van nay chua tUng dugc cong b6 ho~c
dugc sir d\mg de nh~n b~ng d.p

a nhUng nO'i khac.

Khong co san phdmlnghien CUll nao cua nguai khac dugc sir d\mg trong lu~ van


2012, dAng thai xac dinh ngu5ng

l~ phAt d6i vai cac nuac nay. Til do, de xuAt cac ghli phap lien quan tai tac d

,

Lffi CAM DOAN ....................................................................................................................ii


..

,

TOM TAT •....................................................................................•......•..•.............................. iii

MVC LVC •.•.....................•.......•.•..................•.....•....•.......•............•...........•............................. iv

,

DANH MVC HINH ................................................................................................................ ix

?

DANH MVC BANG ................................................................................................................ x

DANH MVC CAC ro VIET TAT ......................................................................................xii

,

TITT'

CnuON'Gl:


1.7. K~t c§u lu~ van.................................................................................................................. 5

CmJON'G 2: CO SO L Y THUYET vA NGHIEN cUu TRUaC ....................................6

2.1. CO' sa If thuy~t .................................................................................................................... 6

2.1.1. T6ng quan v~ tang trtrOng kinh t~ ....................................................................6

2.1.1.1. Khai ni~m tang truOng kinh t~ .............................................................. 6

2.1.1.2. Cac chi tieu danh gia tang truOng kinh t~ ............................................. 7

2.1.2. T6ng quan v~ I~ phat .................................................................................... 10

IV



2.1.2.1. Cac khai ni~m v~ l~ phat.. .................................................................. 10

2.1.2.2. Cach tinh tY

l~ l~m

phat.. .................................................................... 10


2.1.2.3. Nguyen nhfm gay ra

l~m

2.2. NguUng l~m phat ..................................................................................................... 26

2.3. Nghien CUu twac ..................................................................................................... 28

2.4. T6ng quan v~ tinh hinh tang truang kinh t~ clla cac nuac ASEAN ........................... 33


" LU~
- ClID
ON"G 2 ...................................................................................................... 37

KET
,

A,

COOON"G 3: POOON"G PHA.P NGHIEN CUD................................................................38

3.1. Phuung phap nghien CUu .................................................................................................. 38

.

,

3.2. Tong quan ve mo hinh dft li~u bang.................................................................................. 40

3.2.1. Dft li~u bang ................................................................................................. 40

v


PHV LVC 4 ............................................................................................................................ 98

PHV LVC 5 ............................................................................................................................ 99


Vlll


DANH MVC HiND
Hinh 2.2.1. H'mh th~ hi~n m3i quan h~ phi tuy~n tinh gifra l;,un pMt va tang truOng

kinh t~ ...................................................................................................................................... 36


Hinh 2.3 .1. Bi~u db tY l~ l~m phc:it va tang truang kinh t€

a cac nuoc chau A duQ'c


ch9n gbm Indonesia, Korea, Malaysia, Philippines, Singapore, Thailand, va Vietnam ... 38

Hinh 2.3.2. Bi~u db anh huang cua l~m phat d3i voi tang truang kinh t~

a cac


nuoc chau A duQ'c ch9n gbm Indonesia, Korea, Malaysia, Philippines, Singapore,

Thailand, va Vietnam ..................................................................................................... 38



2012 ......................................................................................................... 58


Bang 4.1.1.1. Bang th3ng ke mo ta cac bi~n trong nghien ciru ............................ 61

Bang 4.1.2.1. Bang rna tr~ h~ s3 tuong quan gifra cac bi~n trong nghien ciru .... 62

Bang 4.1.2.2. Bang chi s3 VIF Clla cac bi~n trong nghien ciru ............................ 63

Bang 4.2.1. Bang k~t qua h6i quy clla mo hinh Pooled OLS ............................... 65

Bang 4.2.2. Bang k~t qua kiem dinh Sl)' thu§.n nh~t clla phuong sai trong mo hinh

Pooled OLS .................................................................................................................. 66

Bang 4.2.3. Bang k~t qua kiem dinh t\)' tuong quan trong mo hinh Pooled OLS .

.....................................................................................................................................67

Bang 4.2.4. Bang k~t qua h6i quy clla mo hinh REM ......................................... 68

Bang 4.2.5. Bang k~t qua h6i quy Clla mo hinh FEM.......................................... 69

Bang 4.2.6. Bang k~t qua ki~mdinh Hausman ................................................... 70

Bang 4.2.7. Bang kiem dinh hi~n tuqng phuong sai thay d3i trong mo hinh FEM

..................................................................................................................................... 71


cAc TUVIET TAT

REM:

Me hinh nhCing anh huemg ngiiu nhien (Random effects model)


FEM:

Me hinh nhCing anh hUOng cil dinh (Fixed effects model)


ECM:

Me hinh cac thanh phdn sai sil (Error Components Model)


LM:

Breusch-Pagan Lagrange Multiplier


SE:

Sai sil chuc1n (Standard Error)


VIF:

H~ sil phong d~i phuong sai (Variance inflation factor)


1.1.

yin d~ nghien CUU:
Nhin chung, tfrt ca cac qu6c gia tren th~ giai d€u thea du6i b6n m\lc tieu kinh t~ VI

mo: tang truOng cao, I~m phat thfrp, thfrt nghi~p it, can can thanh toan c6 s6 duo Tang
truOng kinh t~ va I~m phat la hai trong s6 b6n m\lc tieu n6i tren. Hai m\lc tieu nay c6 nQi
dung khac nhau nhung c6 m6i quan h~ ch~t che vai nhau. M6i quan h~ gifra chUng tuy
thuQc vao tinh chfrt cua tUng lo~i I~m phat, muc dQ dlJ bao v€ I~m phat cling nhu muc dQ
tac dQng cua cac chinh sach kinh t~

a m6i qu6c gia trong m6i thai kY.

Hi~n nay, khu VlJC Dong Nam

A dang duQ'c coi la di~m sang cua n€n kinh t~ toan

cAu vai t6c dQ tang truang nhanh, nhu cAu nQi dia m~nh. Theo bao New York Times, cac
s6 li~u th6ng ke v€ tinh hinh kinh t~ cua khu VlJC Dong Nam

A thai gian qua dff khi~n

nhi€u nha phan tich ng~c nhien vi n€n kinh t~ cua khu VlJC ph\lc h6i mQt cach nhanh
ch6ng bfrt chfrp nhfrng bi~n dQng cua n€n kinh t~ toan cAu. Theo nha kinh t~ cao cfrp
Khatri thuQc cong ty chUng khoan Nomura Securities International

nh~n

dinh "Nhfrng con


vAn d~

la

muc l~m phat nao thi nan kinh t~ chAp nh~ duQ'c? Vi v~y, vi~c nghien cUu m3i quan h~
gift a l~m phat va tang truang kinh t~, xac dinh muc l~m phat nhdm xac l~p m6i quan h~
dinh huang gifta l~m phat va tang truang kinh t~ dong vai tro vo cung cAp thi~t trong giai
do~n hi~n

nay.

L~m phat va tang truang kinh t~ co tac dQng rAt

Ian len dai s6ng kinh t~ - xa hQi

nen da duQ'c nhi~u nha kinh t~ hQc thuQc nhi~u truang phai kinh t~ hQc khac nhau th\lc
hi~n nghien cUu. Nghien CUu nay nhdm tim hieu l~m phat anh huang nhu th~ nao len tang
~, truang kinh t~ t~i cac nuac trong khu V\lC Dong Nam A giai do~n 2000 - 2012, dAng thai

xac dinh nguemg l~m phat d3i vai cac nu6c nay. Til do, nghien cUu d~ xudt cac giai phap

2


lien quan t6i tac dong cua l~m phat len tang truang kinh t€ t~i cac nu6c trong khu vgc
DongNamA.
1.2. M\lc tieu nghien cuu:
M\lC tieu chung:
B~ng phuong phap thu th~p s6 li~u thtr cAp, nghien cUu tim hi~u l~m phat anh

NguO'ng l~m phat t~i cac nu6c trong khu vgc Dong Nam

A giai do~ 2000 -

2012

la bao nhieu?
1.4. D6i hrCJng va ph,m vi nghien cuu:

..

Nghien ciru t~p trung nghien ciru tac dong cua l~m phat len tang truang kinh t€ ~i
cac nu6c trong khu vgc Dong Nam

A giai

do~n 2000 - 2012. Sau do, nghien cUu cling

ti€n hanh xac dinh nguO'ng l~m phat cua cac nu&c nay.
3


Dfr li~u nghien cUu g6m: chi s6 giam phat thea GDP (ld), t6ng chi tieu chinh phu
(G), t6ng doanh thu til thu~ cua chinh phu (Tx), dAu tu tnJc ti~p nu&c ngoai (FDI), cung
ti~n M2 (M2), Hii su~t cho vay (LSCV), tin d\lng ngan hang (CREDIT), nq chinh phu

(DEBT), tY gici h6i doM (DEXC) va tY l~ phftn tram thay d6i GDP cua cac nu&c trong khu
V\l'C Dong Nam

A giai

doanh thu til thu~ cua chinh phu (Tx), dAu ill trlJc ti~p nu&c ngoai (FDI), cung ti~n M2
(M2), Hii su~t cho vay (LSCV), tin d\lng ngan hang (CREDIT), nq chinh phu (DEBT),

tY

gia h6i doM (DEXC) va tY l~ phftn tram thay d6i GDP cua cac nu&c trong khu V\l'C Dong
Nam A giai do~n 2000 - 2012.
Nghien cUu thlJc hi~n dlJa vao be> dfr li~u bang g6m 130 quan sat (13 nam va 10
nu&c). Muai nu&c trong khu V\l'C Dong Nam
Indonesia, Myanmar, Thai Lan,

Vi~t

A tham

gia vao nghien CUu bao g6m:

Nam, Malaysia, Philippines, Lao, Campuchia,
,

~

Brunei, Singapore. Giai

do~n

nghien CUu til nam 2000 den 2012.

4



5


CHUONG2

co sa LY THUYET vA NGHIEN ciJu TRUOC
Chuang 2 trinh bay t6ng quan v~ tang truang kinh t~, t6ng quan v~ I~m phat, Iy
thuy~t v~ chinh sach tai khoa va chfnh sach ti~n t~ tac dQng len I~m phat va tang twang

kinh t~, cac bi~n dQc I~p co trong

rna

hinh nghien Clm, Iy thuy~t m6i quan h~ gifra l~m

phat va tang truang kinh t~ va nguong l~m phat. Ngoai ra, nghien Clm ciing gi6i thi~u mQt
s6 nghien Clm tru6c v~ m6i quan h~ -gifra l~m phat va tang twang kinh t~ de til do dua ra

rna

hinh nghien Clm. Sau cung, nghien Clm ciing neu len t6ng quan v~ tinh hinh tang

twang kinh t~ ctia ciic nu6c ASEAN. Cl,l the cac nQi dung trong chuang nay g6m:
-

T6ng quan v~ tang twang kinh t~

-


T6ng quan v~ tinh hinh tang twang kinh t~ ctia cac nu6c ASEAN


2.1. CO' sir Iy thuy~t:
2.1.1. TAng quan v~ tang truirng kinh t~:
2.1.1.1. Khai ni~m tang truirng kinh t~:
Theo Begg (2007), tang twang kinh t~ la 15' l~ thay d6i thu nh~p thl,l'c t~ ho~c san
IUQ1lg thl,l'c t~. Hay tang twang kinh te la phful tram gia tang hang nam ctia GNP thl,l'c t~
hay GNP thl,l'c t~ tren ddu ngucri trong dai h~.
Theo Ocampo va ctg. (2009), tang twang duQ'c do luang b~ng Sl,l' gia tang t6ng san
IUQ1lg nQi dia (GDP, do b~g t6ng gia tn GDP ctia n~n kinh t~ ho~c b~ng muc GDP tren
ddu ngucri), trong toan bQ n~n kinh t~ cling nhu trong cac nganh san xudt Cl,l the.
6


Theo Mankiw (1997), t6ng san ph~m trong nu&c (GDP) thuOng dugc coi la chi
tieu t6t nh.1t d~ phan anh tinh hinh ho~t dQng cua nen kinh t~. N6i mQt cach chinh xac
h01l, GDP b~ng:
-

T6ng thu nh~p cua mQi nguai trong nen kinh t~
T6ng chi tieu d~ mua san lugng hang h6a va dich VI). cua nen kinh t~

Theo Nguy8n TrQng Hoai (2010), ti1ng truang la S\l gia ti1ng mQt cach ben vting ve
san luqng binh quan d~u nguai hay san lugng tren m6i cong nhan. Va cfulg thea ong thi
toog truimg kinh t~ xay ra n~u san luqng ti1ng nhanh hoo dan s6. Tang truang kinh t~ c~n
phai dugc hi~u nhu mQt qua trinh thay d6i t~o ra san luqng th\lc binh quan ~u nguai cao
hoo. M~c khac, toog truang kinh t~ khong chi la qua trinh lam ra ciing mQt thu nhieu h01l,
rna con la qua trinh thay d6i co c.1u san xu.1t va tieu dung ca ve s6 luqng l~n ch.1t luqng.
T6ng san ph~m trong nu&c (GDP) dugc bi~t thong qua GDP danh nghia va GDP


7



hang hoa va dich

vv cU6i cung duqc t~o ra hay san xu~t ra trong ph~m vi lanh th6 mQt

qu6c gia trong khoang thai gian nh~t dinh (thuang la mQt nam). GDP co th~ tinh thea gia
t~i nam hi~n hanh, chung ta se duqc GDP danh nghia va n~u tinh thea gia c6 dinh, chung

ta se duqc GDP th\lc.
GDP co th~ tinh bAng ba phuong phap:
-

Phuong phap 1 - Phuong phap gia tq gia tang (Phuong phap san xu~t): GDP
bAng t6ng gia tri gia tang Clla cac nganh trong n~n kinh t~

GDP = AVA + IVA + SVA
Ta co: AVA, IVA, SVA IAn luqt la gia tq gia tang clla nganh nong nghi~p, cong
nghi~p

va dich vv.
Gia tri gia tang la luqng gia tang trong gia tri clla hang hoa do k~t qua Clla qua

trinh san xu~t. Gia trj gia tang duqc tinh bAng cach l~y gia tri san luqng Clla hang hoa trit
di chi phi cho hang hoa dAu vao da duqc dung h~t trong vi~c san xu~t ra san luqng do.
-


w: tit~n luc:mg va cac khoan ti~n thuOng nguai lao dQng nh~n duQ'c
i: thu nh~p cua nguai cho vay

r: thu nh~p cua chu dat, chu nha (k~ ca ti~n quy d6i ma nguai co nha tra cho chinh
hQ) va chu cac tai san cho thue khac
D: thu nh~p cua chu s6 hftu doanh

nghi~p

Te: thut~ thu nh~p
De: khau hao
TAng san phdm quAe dan (GNP):
T6ng san phdm qu6c dan (GNP): d~ do luang t6ng thu nh~p do cong dan mQt nuac
ki~m duQ'c bdt k~ djch V\1 y~u t6 cua hQ duQ'c cung cap 6 nuac nao.

GNP = GDP+NR
Taco:
GDP: t6ng san ph~m trong nuac

NR: thu nh~p tai san rang tu nuac ngoai
TAe dq tang trtrlrng kinh t~:
T6c dQ tang san IUQ'Ilg hang nam va t6c dQ tang san IUQ'Ilg binh quan d~u nguai Ia
cac chi s6 do luang t6c dQ tang truOng kinh t~.
Cac chi tieu nay duqc dnh theo cong thuc:

9x=

Xnam (t)-X nam (t-t)
Xnam (t-t)


Y va Trdn Thi Bich Dung (2009),

phat la S\l' gia tang cua muc gia.
l~m phat la tinh tr~g muc

gia chung cua n~n kinh t€ tang len trong mQt khoang thai gian nhAt dinh. Theo nghien
cUu, co cac
-

lo~i l~m

phat nhu sau:

L~m phat vita (con gQi Ia l~m phat 1 con s6): khi gia ca hang hoa vii dich V\I

tang ch~m, duai 10%1 nam, d6ng ti~n tuang d6i dn dinh, n~n kinh t€ dn dinh.
-

L~m phat phi rna (con gQi Iii l~m phat 2 hay 3 con s6): khi ghi ca hang hoa va

dich V\I tang til 10% len 999%1 nam.
-

Sieu l~m phat (l~m phat ill 4 con s6 tra len): khi

tY

l~ l~m phat ill 1000%1 nam

tra len, d6ng ti~n mAt gia nghiem trQng, n~n kinh t€ cang bAt dn, cUQc s6ng


1~ l~

phat hang narn (If) duQ'c tinh then cong thuc;

I f -

Pt-Pt-l X
Pt-l

100

Trong do:
P t : chi sf> gia nam t
P t ­ 1: chi sf> gia nam t-l
Co ba lo~i chi sf> duQ'c sir d\lng d~ tinh

tY 1~ l~ phat hI:


Chi s6 gin hang tieu dung (CPI):

Chi sf> gia hang tieu dung (CPI): la chi sf> th~ hi~n rnuc gia trung binh cua gio hang

hoa va dich V\l rna rnQt hQ gia dinh rnua (y kY nay so v6i

kY gf>c.

Cong thuc tinh chi sf> gia tieu dUng CPI cua narn t:



Id cua narn hi~n hanh duQ'c tinh theo cong thuc:

I~

GDP~

"n

GDPJ

Li=l qi . Pi

t

t

---* 100 = L..~=1 q! · p~ * 100

Trong do:
qtj: kh6i IUQ'ng san ph~rn lo~i i & narn t
ptj: don gia san ph~rn lo~i i & narn t

2.1.2.3. Nguyen nhan gay ra I,m phit:
Theo Nguyen Nhu Y va TrAn Thi Bich Dung (2009), co ba nguyen nhan chinh gay
ra

l~rn

phat:

Ti~n luong tang len trong khi nang sufrt lao d9ng khong dAi.

12