I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình và toàn xã hội. Việc bảo vệ, chăm
sóc và giáo dục có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc hình thành phát triển nhân
cách ở mỗi trẻ. Thông qua các hoạt động học tập, vui chơi ở trường mà khả năng nhận
thức của mỗi trẻ cũng được nâng lên, trong đó, hoạt động tạo hình là một trong những
bộ môn quan trọng mang tính nghệ thuật - là phương tiện quan trọng góp phần trong
việc giáo dục thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực. Ngoài ra, hoạt động tạo hình là một
hoạt động sáng tạo, giúp trẻ cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên trong cuộc sống,
về thế giới xunh quanh trẻ, giúp trẻ thể hiện xúc cảm, tình cảm của mình. Khi tham
gia hoạt động tạo hình sẽ kích thích, tạo sự hứng thú trong việc tiếp thu, lĩnh hội được
nội dung của bài học, của hoạt động mà yêu cầu đặt ra.
Ở lứa tuổi mầm non, trí tuởng tượng, sáng tạo, phát triển khả năng tri giác về
hình dáng, cấu trúc, màu sắc của đồ vật còn nhiều hạn chế. Do đó, các sự vật hiện
tượng các em chỉ có thể dễ nhớ thông qua các hoạt động khi có hình ảnh trực quan.
Khi tham gia các hoạt động tạo hình, trẻ nhớ lại bằng hình tượng của đồ vật quen
thuộc mà trước đó trẻ đã tri giác được. Với đặc điểm như vậy nên việc giáo dục qua
hoạt động tạo hình ngay từ tuổi mẫu giáo là việc làm cần thiết và vô cùng quan trọng.
Qua nhiều năm được phân công đứng lớp Mẫu giáo lớn. Là một trong những
lứa tuổi cần phải chuẩn bị chu đáo một cách toàn diện về phát triển thẩm mĩ. Trên
thực tế, hiệu quả đạt được ở các tiết tạo hình còn thấp, do trẻ không hứng thú với
hoạt động, sản phẩm trẻ tạo ra còn ít và chưa thể hiện được sự sáng tạo. Đó là điều
làm cho tôi và mỗi giáo viên đứng lớp rất trăn trở và mong muốn tìm được giải
pháp, biện pháp để nâng cao chất lượng cho trẻ khi hoạt động nói chung cũng như
hoạt động tạo hình nói riêng. Vì vậy tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi học tốt môn tạo hình”
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
1


Nghiên cứu, lựa chọn một số biện pháp phù hợp với học sinh để nâng cao chất
lượng của hoạt động nói chung cũng như hoạt động tạo hình nói riêng.

kỹ năng vẽ, xé dán…Nó giúp trẻ hoàn thiện những sản phẩm nghệ thuật và phát
triển các cơ ngón tay và bàn tay.
Với hoạt động tạo hình không phải là vấn đề mới, nó là công việc thường
xuyên của mỗi giáo viên đứng lớp. Ta thấy đây là hoạt động khó, rất phức tạp, đa
dạng. Trong quá trình hình thành, rèn luyện, củng cố các kỹ năng các em không
thể tránh khỏi những khó khăn, sai lầm. Vì thế người giáo viên đóng vai trò quan
trọng - là cầu nối học sinh với những kiến thức mới của bài học, giúp học sinh học
tốt, nắm vững kiến thức và biết cách thực hiện yêu cầu của bài học, của hoạt
động. Qua đó tạo được một không khí hoạt động mà ở đó mọi trẻ đều hăng hái,
hứng thú tham gia.
2. Thực trạng
2.1. Thuận lợi, khó khăn
* Thuận lợi
Được sự quan tâm, định hướng của Phòng Giáo dục và Đào tạo. Đặc biệt là
sự chỉ đạo, hướng dẫn kịp thời của Lãnh đạo nhà trường và sự động viên, khuyến
khích của các tổ chuyên môn; thường xuyên tham gia các hoạt động như chuyên đề,
thao giảng, hội giảng, qua đó trao đổi và rút ra được nhiều kinh nghiệm.
Cơ sở vật chất, trang thiết bị của nhà trường bảo đảm phục vụ cho công tác
giảng dạy.
Bản thân đã nhiều năm dạy Lớp lá nên cũng đã có một số kinh nghiệm trong
giảng dạy. Hơn nữa, học sinh ngoan ngoãn, chăm chỉ cũng là mặt thuận lợi không
nhỏ
3


* Khó khăn
Cơ sở vật chất cũng còn nhiều thiếu thốn, chưa đáp ứng được nhu cầu của
việc giảng dạy. Đồ dùng dạy học chưa phong phú, chưa hấp dẫn trẻ.
Một số gia đình các em chưa nhận thức đúng về việc học tập của con em
mình.

sáng tạo, chưa gây được hứng thú cho trẻ còn áp đặt trẻ theo khuôn mẫu; chưa biết
cách hướng để trẻ thể hiện được tính sáng tạo khi tham gia hoạt động tạo hình; chưa
biết tận dụng môi trường xung quanh để làm giàu các biểu tượng cho trẻ.
Nhận thức của học sinh trong lớp không đồng đều. Một số gia đình chưa quan
tâm tới việc học của con minh, diều này ảnh hưởng không nhỏ tới việc phối hợp với
gia đình trong việc giáo dục các em.
2.5. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra
Tạo hình là một hoạt động mang tính nghệ thuật, nhất là ở lứa tuổi Mầm non .
Nó là một hoạt động sáng tạo không thể thiếu được, thông qua hoạt động tạo hình,
trẻ cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên trong cuộc sống, về thế giới xunh quanh,
giúp trẻ thể hiện xúc cảm, tình cảm của mình. Khi tham gia hoạt động tạo hình dưới
sự hướng dẫn của giáo viên, trẻ có thể tìm hiểu, khám phá kích thích sự hứng thú
với hoạt động tạo hình. Ở trường mầm non, hoạt động tạo hình giữ vị trí quan trọng
trong các hoạt động nhằm góp phần giáo dục thẩm mĩ và hình thành nhân cách cho
trẻ. Dạy tạo hình cho trẻ mẫu giáo nhằm nhằm khơi gợi và phát huy khiếu thẩm mĩ
vốn có ở trẻ. Tạo cho trẻ hứng thú trước cái đẹp, tiến tới hình thành thị hiếu thẩm
mĩ.
Thực tế cho thấy, khi trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển
khả năng tri giác màu sắc, phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo, phát triển khả năng
vận động, sự khéo léo, linh hoạt của các ngón tay, bàn tay, kỹ thuật tạo hình khiến
5


cho trẻ thích thú. Khi hoàn thành những sản phẩm tạo hình, trẻ tiếp thu được những
tri thức mới khiến cho trẻ có khả năng lĩnh hội tích cực hơn những tri thức về màu
sắc, hình dạng, đường nét, bố cục, tỷ lệ, không gian...nhằm tạo cho trẻ có nhiều biểu
tượng đa dạng, phong phú về thế giới xung quanh. Chính vì vậy, hoạt động tạo hình
cho trẻ mầm non là một nhiệm vụ cần thiết.
3. Giải pháp và biện pháp.
3.1. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Việc tạo môi trường trong trường mầm non rất quan trọng, đòi hỏi giáo viên
cần phải tạo được nội dung và hình thức để tạo hứng thú hoạt động tạo hình với trẻ.
Một trong các cách tạo hứng thú tạo hình cho trẻ đó là tạo môi trường trong và ngoài
lớp học. Khi tạo môi trường phải đảm bảo tính thẩm mỹ (đẹp, trang trí phù hợp chủ
đề, đề tài, hình ảnh phải ngộ nghĩnh, màu sắc sặc sỡ, đa dạng về chủng loại). Đồng
thời giáo viên phải chú ý tới môi trường mà mình tạo ra, thường xuyên thay đổi nội
dung trang trí để trẻ không bị nhàm chán.
Ví dụ trong lớp học : Chủ đề: "Thế giới động vật" . Ở góc tạo hình, giáo viên
nặn một số con vật mẫu to, mịn, đẹp có màu sắc đẹp như cá, cua, tôm, rùa, gà, thỏ,
mèo, trâu, sóc, voi, hươu cao cổ...bày ở giá trưng bày sản phẩm hay treo tranh vẽ
hoặc xé dán về các con vật để cung cấp kiến thức cho trẻ, khi trẻ vào góc chơi hay
giờ đón trả trẻ tôi thu hút gợi ý trẻ quan sát những sản phẩm đó và đặt câu hỏi (đây
là con gì ? Con vật này sống ở đâu ? Cô nặn con vật này như thế nào?...). Từ đó kích
thích lòng ham muốn say mê học tạo hình của trẻ.
Ví dụ ngoài lớp học : Tôi dành một mảng tường dùng treo những bức tranh vẽ
của trẻ để trẻ có thể tự so sánh bài của ai đẹp hơn, ai chưa đẹp, nếu bài của trẻ chưa
đẹp thì lần sau trẻ sẽ phải cố gắng hơn. Với giờ "hoạt động ngoài trời" tôi tạo môi
trường cho trẻ bằng cách cho trẻ dùng phấn vẽ trên sân các loại cây, hoa, quả... hoặc
xếp những hột hạt tạo thành cái nhà, các con vật hay cho trẻ nhặt các lá cây rụng để
7


làm con trâu, con bọ ngựa...thoả sức cho trẻ sáng tạo và thể hiện các sản phẩm tạo
hình.
Tạo cơ hội để trẻ khám phá đối tượng (quan sát, nghe, hỏi, tiếp xúc) và diễn
đạt cảm xúc của mình về đối tượng. Trong quá trình cung cấp biểu tượng về đối
tượng tạo hình, tôi cho trẻ thấy những nét đặc trưng nổi bật. Đồng thời giúp trẻ phân
tích, so sánh, tổng hợp tìm những đặc điểm riêng, chung của những đồ vật cùng
nhóm, cùng loại. Từ đó giúp trẻ định hướng được khi thể hiện sản phẩm tạo hình.
Ví dụ: Vẽ “vườn hoa” có bông cao, bông thấp, bông tròn, bông màu vàng,

* Đối với tiết đề tài : Đây là hình thức tạo hình mang tính tự do ít phụ thuộc
vào mẫu. Ở hình thức này cô trao đổi với trẻ về nội dung đề tài, giúp trẻ phát triển
trí nhớ hình tượng. Dạy trẻ biết lựa chọn đối tượng thể hiện phù hợp với đề tài đã
cho để tạo sản phẩm theo ấn tượng của trẻ; củng cố những kiến thức kĩ năng đã học.
Dạy trẻ những phương thức tạo hình riêng biệt để tạo ra một đề tài có kết cấu chặt
chẽ mạch lạc. Thông qua đó nó sẽ phát trển về năng lực thể hiện màu sắc đường
nét. Hình thức này thể hiện ở ý tưởng của trẻ là chủ yếu, vì thế tôi chỉ là người gợi ý
và định hướng cho trẻ, khuyến khích trẻ nói lên ý tưởng của mình là chính.
Ví dụ: Với đề tài “Vẽ hoa mùa xuân”. Cô sẽ lần lượt đưa từng tranh cho trẻ
quan sát, phân tích, đàm thoại (tên gọi, màu sắc, đường nét,..). Sau đó cất hết tranh
và hỏi ý tưởng gợi ý trẻ vẽ sáng tạo.
* Đối với tiết ý thích : Dưới hình thức hoạt động này, trẻ được chủ động tích
cực, tự lựa chọn và thể hiện nội dung miêu tả ( đề tài cụ thể ) mà mình thích theo dự
định tạo hình của cá nhân. Đối với trẻ nhỏ, đôi lúc sự định hình chưa được rõ ràng
mơ hồ và dễ mất đi nhanh chóng. Hiểu được những hạn chế đó trên trẻ, tôi luôn có
những phương pháp để định hướng các đề tài tự chọn trong phạm vi những kinh
nghiệm, những xúc cảm, tình cảm mà trẻ đã được trải nghiệm. Từ đó phát huy
những khả năng thế mạnh ở trẻ một cách tự nhiên.
9


Ví dụ: Với đề tài “Xé dán đàn cá” Tôi chỉ khơi gợi những ý tưởng của trẻ
như cách xé dán đàn cá, cách chọn giấy làm màu nước cho cá bơi. Sau đó trẻ xé dán.
Để lôi cuốn được trẻ tham gia vào hoạt động thì người giáo viên cần phải tìm
tòi những sáng kiến mới, những thủ thuật sư phạm và từ đó dùng ngôn ngữ của mình
để truyền đạt tới trẻ một cách sinh động và lôi cuốn. Điều đó muốn nói đến khả năng
ứng xử của người giáo viên cũng như ngôn ngữ và phong cách đứng lớp thật tự tinh,
dí dõm, vui vẻ, ngộ nghĩnh gây sự chú ý của trẻ vào hoạt động. Đặc biệt, người giáo
viên cũng phải có khả năng tạo hình và tạo ra những tác phẩm đẹp, vì trẻ học đa số
dựa trên sự bắt chước là chủ yếu, vì thế đòi hỏi người giáo viên cũng phải đưa ra

Vào những ngày có lễ hội, tôi luôn lồng ghép vào trong các tiết dạy. Như vậy
giúp trẻ ấn tượng về những ngày lễ đó.
c) Tổ chức lồng ghép thích hợp bộ môn tạo hình với các hoạt động khác
Như chúng ta đã biết, một ngày ở trường mầm non trẻ được tham gia vào rất
nhiều các hoạt động. Thông qua các hoạt động này giáo viên có thể tổ chức cho trẻ
tham gia các hoạt động tạo hình. Nhưng để trẻ tích cực tham gia hoạt động tạo hình
trong các thời điểm này thì cần tạo ra một động lực để thúc đẩy trẻ.
Ví dụ 1: Trong giờ hoạt động góc, ở góc tạo hình, giáo viên giao trách nhiệm
cho trẻ chuẩn bị các đồ dùng cho góc xây dựng (nặn cây hoa, nặn cây xanh, nặn các
con vật để các bác xây dựng trồng trong khu công viên, đưa các con vật về nuôi
trong trang trại...) hay nặn, các loại rau, quả, các con vật, xé giấy thành dải làm bánh
đa, bún, để làm thực phẩm; vẽ tranh trang trí cho nhóm chơi gia đình...
Ví dụ 2: Trong giờ hoạt động ngoài trời: Sau khi cho trẻ quan sát ông mặt trời,
giáo viên tổ chức một cuộc thi nhỏ trong thời gian từ 1-2 phút (Thi ai là người vẽ
ông mặt trời giống và đẹp nhất), hay sau khi cho trẻ quan sát bông hoa hồng, giáo
viên cho trẻ thi xé giấy màu tạo ra các cánh hoa hồng với nhiều màu sắc khác nhau...
Bởi lẽ tạo hình là môn học dễ dàng lồng ghép thích hợp với tất cả các bộ môn
khác như hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, làm quen với toán, làm quen văn học,
11


khám phá khoa học,…để giúp cho các bộ môn khác trở nên sinh động, lôi cuốn trẻ
một cách nhẹ nhàng hơn.
Biện pháp 3: Kết hợp tuyên truyền, phối hợp với gia đình học sinh
Trẻ rất dễ nhớ và cũng rất mau quên. Để cho trẻ khắc sâu những gì đã học
được ở trường, lớp. Tôi kết hợp với cha mẹ các cháu khi có điều kiện như họp cha
mẹ trẻ đầu năm, giờ đón trả trẻ, ... để hiểu được tính cách trẻ và để luyện thêm cho
trẻ khi ở nhà.
Trao đổi, hướng dẫn phụ huynh cách rèn cho trẻ tại nhà và giải thích cho phụ
huynh hiểu rõ tầm quan trọng của hoạt động tạo hình đối với sự phát triểnvà hình

có quan hệ chặt chẽ với nhau cùng hướng về một mục đích là giúp trẻ phát triển toàn
diện cho trẻ qua hoạt động tạo hình và đạt hiệu quả mong muốn. Từ đó có sự liên
kết khăng khít giúp trẻ phát triển thẩm mĩ cho trẻ.
Giáo viên cần linh hoạt khi thực hiện các giải pháp, biện pháp nhằm phát huy
tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học và tạo hứng thú trong học tập.
3.5 Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu

Nội dung
Khi chưa thực
hiện đề tài
Sau khi thực
hiện đề tài
So sánh
( +, -)

Trẻ có sản phẩm vẽ

Trẻ có sản phẩm

đạt yêu cầu
Số lượng
Tỷ lệ

nặn đạt yêu cầu
Số lượng
Tỷ lệ

Trẻ có sản phẩm xé
dán đạt yêu cầu
Số lượng Tỷ lệ


91,7%

17

70,8%

+11

+50

+13

+45,9

+ 10

+41,6

4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên
cứu
13


Đa số giáo viên đã nắm được phương pháp môn hoạt động tạo hình theo
chuyên đề đã được tập huấn, nắm được nội dung của từng hoạt động trong một tiết
dạy theo tưng thể loại và trọng tâm của tiết dạy, phát huy khẳ năng tích cực sáng tạo
của trẻ.
Tạo được môi trường phong phú phù hợp với nội dung của từng chủ đề, học
sinh c ó kỹ năng tổ chức các hoạt động tạo hình một cách tự tin, linh hoạt.

Tạo điều kiện cho giáo viên được dự giờ đồng nghiệp, giao lưu một số trường
khác để trao đổi kinh nghiệm giảng dạy phục vụ cho bản thân.
Trên đây là “Một số biện pháp giúp trẻ 5 - 6 tuổi học tốt môn tạo hình” mà
tôi đã rút ra được trong quá trình giảng dạy. Do thời gian có hạn, đề tài cũng còn
những hạn chế nhất định. Rất mong sự góp ý của đồng chí, đồng nghiệp để những
kinh nghiệm trên được đầy đủ và hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Người viết

Nguyễn Thị Út Quyên
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
...................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
.....................................................................................................................
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

TÀI LIỆU THAM KHẢO
15


1. Tham khảo hướng dẫn tổ chức thực hiện giáo dục Mầm non “Mẫu giáo 5-6
tuổi”
2. Tổ chức hoạt động tạo hình theo hướng tích hợp
3. Sưu tầm và đọc tạp chí mầm non
4. Tài liệu “ Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non ” của tác giả Nguyễn Ánh
Tuyết – Nguyễn Thị Như Mai - Đinh Thị Kim Hoa ( Nhà xuất bản đại học
sư phạm )
5. Chương trình giáo dục Mầm non