1. Mở đầu:
1.1. Lí do chọn đề tài
Tạo hình là hoạt động chủ đạo. Thông qua chơi trẻ được mở rộng về thế
giới xung quanh, trẻ hình dung được biểu tượng và kĩ năng cơ bản. Trẻ mẫu giáo
hoạt động tạo hình gồm có: Vẽ, nặn, xé dán, cắt dán,… Hoạt động nào cũng
mang màu sắc như hoạt động chơi với màu, với hình vẽ…Trẻ dùng hình vẽ để
phản ánh tình cảm, nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh như một phương
tiện để nói chuyện.
Trẻ Mầm non đặc biệt là trẻ mẫu giáo lớn (5→ 6 tuổi ) nhận thức của trẻ
còn hạn chế, kinh nghiệm sống còn nghèo nàn. Vì vậy trong quá trình tiếp xúc
làm quen với thế giới xung quanh, trẻ thấy thế giới xung quanh rất mới lạ, trẻ tò
mò muốn hiểu biết và muốn trình bày những ý nghĩa nhận thức của mình với
người khác. Nhưng rất khó khăn, bởi ngôn ngữ nói trẻ còn hạn chế. Chính vì vậy
việc dạy trẻ vẽ, nặn…đã giúp trẻ bày tỏ nhận thức và hiểu biết của mình về thế
giới xung quanh. Thông qua hoạt động tạo hình trẻ rất vui sướng được cỏi mở,
bộc lộ những suy nghĩ, tình cảm của mình thông qua bài vẽ, nặn… Qua hoạt
động tạo hình đã giúp trẻ hình thành những kĩ năng ban đầu của thao tác học tập
như tư thế ngồi, cách cầm bút. Vì vậy đây là môn học không thể thiếu được và
đặc biệt không thể xem nhẹ trong công tác giáo dục Mầm non.
Từ nhiều năm nay, hoạt động tạo hình là một môn học chính. Đây là một
môn học được ngành học rất quan tâm và đưa vào làm Chuyên đề cho các năm
học và những năm học tiếp theo.
Ngành giáo dục - Đào tạo rất quan tâm tới hoạt động tạo hình đã chỉ đạo
cho ngành học mầm non đi sâu vào chuyên đề này. Mở các cuộc thi: Giáo viên
giỏi chuyên đề tạo hình và các cuộc thi “ Bé khéo tay ” các cấp cho trẻ. Đặc biệt
đã thực hiện bộ môn này trong chương trình bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ.
Vì thế ở trường mầm non Thọ Phú chúng tôi cũng rất quan tâm, đầu tư về cơ sở
vật chất trang thiết bị tài liệu, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, vận động phụ huynh
giúp đỡ về cơ sở vật chất để thực hiện môn hoạt động tạo hình. Song kết quả ở
một số tiết chưa cao. Trẻ thực hiện ở mức độ Đạt – Chưa đạt, thực hiện đạt yêu
cầu còn nhiều. Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy trên lớp tôi đã trăn trở tìm ra

Nam hiện nay nối riêng, thì giáo dục được xã hội nhìn nhận với con mắt rất tích
cực, mọi vấn đề về giáo dục thường được chú trọng, quan tâm ưu ái hơn. Giáo
dục Việt Nam được quan tâm chỉ đạo xuyên suốt từ trung ương đến địa phương
về mọi mặt.
Trường, lớp Mẫu giáo là đơn vị nhỏ nhất để thực hiện nhiệm vụ
nuôi
dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ, nhằm hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ
một cách toàn diện. Do đặc thù riêng, nên yêu cầu đặt ra cho cô giáo mầm non
phải là người có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực sư phạm với nhiều thủ thuật
thu hút trẻ và phải thật sự yêu nghề, mến trẻ mới có thể giúp trẻ cảm nhận và
yêu những cái hay, cái đẹp trong cuộc sống xung quanh, trong các sản phẩm tạo
hình nhằm hình thành nhân cách sau này cho các cháu.
2.2.Thực trạng của vấn đề nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với
hoạt động tạo hình
* Thuận lợi:
Trẻ ở độ 5-6 tuổi thì các kĩ năng tạo hình đa số trẻ đều nắm được và có thể
tự mình tạo hình thành sản phẩm quen thuộc với trẻ mà cô yêu cầu.
Phòng học rộng, thoáng mát, sạch đẹp, có đầy đủ ánh sáng và bàn ghế cho
trẻ hoạt động.
Đồ dùng đồ chơi tương đối đầy đủ cho công tác giảng dạy.
Năm học 2016-2017 là năm tiếp theo thực hiện chương trình giáo dục mầm
non mới, nên việc tự lên kế hoạch hoạt động cho lớp mình có nhiều thuận lợi và
đã có kinh nghiệm trong soạn giảng. Năm học 2016 - 2017 cũng là năm thực
hiện Chuyên đề giáo dục thẩm mỹ nên được sự quan tâm chỉ đạo từ phía ban
giám hiệu về nội dung chương trình khung, sách tham khảo, 1 số tài liệu có liên
quan… tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong công tác.
* Khó khăn:
Các cháu đa số là con em nông thôn nghèo, nhiều cháu bố mẹ đi làm ăn xa
phải ở nhà với ông bà, nên điều kiện chăm sóc giáo dục từ phía gia đình là rất
hạn chế.

Bảng khảo sát chất lượng đầu năm của lớp
Nội dung khảo Trẻ có sáng tạo Đạt yêu cầu
Chưa đạt yêu cầu
sát
Vẽ
16/37
17 /37
5/37
Nặn
15/37
16/37
6/37
Cắt dán, xé dán
15/37
16/37
6/37
Qua kết quả khảo sát trên tôi thấy khả năng sáng tạo của trẻ trong hoạt
động tạo hình còn nhiều hạn chế, chất lượng học môn tạo hình của trẻ đạt kết
quả chưa tốt. Vì vậy tôi đã trăn trở và tìm ra cho mình một số phương pháp,
biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình như sau:
2.3. Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ
5 – 6 tuổi
Biện pháp 1: Giáo dục nề nếp thói quen, phân loại trẻ trên lớp.
Nề nếp lớp học là một bước cơ bản tạo nên thành công trong giờ học, trẻ
ngoan chú ý học thì cô mới có thể truyền thụ hết kiến thức đến với trẻ. Vì thế cô
cần tạo cho trẻ những thói quen cần thiết, hình thành nên một lớp học có tổ chức
để từ đó hướng trẻ vào việc hoạt động học tập cụ thể nhất.
Bên cạnh đó giáo viên cần tìm hiểu, nắm bắt được tâm lí và sở thích của
từng trẻ.
3

màu, bảng con, giá trưng bày... sao cho trẻ có thể thấy rõ và lấy được dễ dàng
để trẻ thực hiện hoạt động tạo hình vào bất cứ lúc nào trẻ thích và trẻ có thể tự
trưng bày sản phẩm của mình sau khi trẻ thực hành song.
Tạo cho trẻ môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ như: Bày đồ chơi đẹp,
xắp xếp các nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lí, đẹp mắt, bố trí phòng ngộ
nghĩnh… môi trường nghệ thuật sẽ tạo cho trẻ cảm giác thích thú, sung sướng
và từ đó trẻ mong muốn được tái tạo lại thông qua hoạt động tạo hình…
Nhờ được thường xuyên ngắm nhìn, nghe, sờ các âm thanh khác nhau…
trẻ sẽ có cảm xúc và dễ dàng tập trung vào quá trình hoạt động tạo hình…
Biện pháp 3. Phương pháp hướng dẫn phải dựa vào trẻ, lấy trẻ làm
trung tâm.
Sử dụng phương pháp hướng dẫn phải dựa vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm
là một phương pháp vô cùng quan trọng trong quá trình phát huy tính tích cực
sáng tạo của trẻ trong quá trình hoạt động tạo hình.
Phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình hiện nay tập trung chủ yếu dựa
vào hoạt động của cô, trẻ tiếp thu một cách thụ động. Mỗi giờ hoạt động cứ tiếp
diễn theo 1 khuôn mẫu nhất định là: “Cô đưa ra vật mẫu (tranh ảnh hoặc sản
4


phẩm nặn) theo thường lệ thì trẻ phải công nhận “nó là thế” rồi đàm thoại về
mẫu, về hình dáng, cấu tạo, màu sắc, đường nét (cô làm mẫu – nếu là tiết theo
mẫu), cuối cùng là cho trẻ thực hiện và nhận xét sản phẩm dựa theo mẫu gợi ý
của cô. Với giờ hoạt động theo mẫu, nếu trẻ làm đúng những đường nét, màu
sắc, bố cục… như mẫu của cô sẽ được khen nhiều. Như thế là vô tình làm mất đi
cơ hội để trẻ tham gia nhận xét, bổ sung các ý kiến đóng giúp cho bạn và mát cơ
hội để thể hiện tính sáng tạo của trẻ.
Những học liệu chính vẫn là : Chì, sáp màu, giấy, đất nặn, keo dán. Các
nguyên vật liệu sẵn có như: Lá cây, hột hạt, màu nước, giấy cứng, dây buộc,
giấy vụn… được xem như là nguyên vật liêu phụ, chỉ được đưa vào sử dụng

xem nhiều các sản phẩm mẫu và xem cô làm mẫu sẽ làm tê liệt những cảm xúc
trước đó ở trẻ, làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ của trẻ, với các hoạt động
tạo hình được làm mẫu đầy đủ, trẻ chỉ việc ghi nhớ và bắt chước là không phát
huy được tính sáng tạo của trẻ, không thể hiện được nét nghệ thuật tự nhiên ngộ
nghĩnh của trẻ.
5


Trong trường hợp yêu cầu làm mẫu, cô không nên vội vàng làm mẫu ngay,
mà phải giúp trẻ suy nghĩ bằng các câu hỏi gợi ý.
Cô vừa làm mẫu vừa hỏi:
Ví dụ
Con sẽ bắt đầu vẽ từ đâu đến đâu?
Con vẽ như thế nào?
Làm thế nào để đất nặn mềm ra.
Con sẽ gấp giấy như thế nào, con bắt đầu cắt từ đâu?
Con sẽ dán cái gì trước, cái gì sau?....
Tạo tình huống như mình không biết và phải nhờ trẻ giúp đỡ, động viên
giúp trẻ tự tin, tích cực, chủ động thể hiện sự sáng tạo. Và muốn được như thế
thì cô phải chuẩn bị cho cháu nắm vững các kĩ năng tạo hình một cách thuần
thục để cháu thực hiện yêu cầu dễ dàng hơn.
Cô giáo hãy để trẻ tự thực hiện và khuyến khích trẻ sáng tạo. Trong quá
trình hoạt động tạo hình trẻ cần được động viên để thể hiện ý muốn, hiểu biết
cảm xúc, tình cảm của người đối với các sự vật hiện tượng xung quanh bằng
cách được lựa chọn.
Cái trẻ muốn làm ( Nội dung )
Làm như thế nào ( Quá trình )
Cái hoàn thành sẽ ra sao ( Sản phẩm → kết quả)
* Trẻ cần được tự thể hiện với những phương tiện tạo hình khác nhau, sự thể
hiện mang tất cả vì trẻ sẽ tiếp cận tạo hình theo cách riêng của mình.

mẫu ngay mà phải giúp trẻ tích cực suy nghĩ bằng các câu hỏi gợi ý.Trong quá
trình làm mẫu cô phải luôn coi trọng quan điểm của trẻ là chủ thể hoạt động,
phải tạo điều kiện để trẻ phát triển khả năng phân tích suy nghĩ về nhiệm vụ để
trẻ luôn tìm cách thực hiện và luôn thể hiện sự sáng tạo.
Biện pháp 4. Giúp trẻ nắm vững các kỹ năng tạo hình.
Vào đầu năm học và các hoạt động mọi lúc mọi nơi cô có thể hướng dẫn
cháu nắm vững kĩ năng tạo hình theo các nội dung sau:
Dạy vẽ:
Phải giúp trẻ nắm vững các kỹ năng cơ bản, cảm giác về màu sắc, đường
nét, hình dạng, kích thước, bố cục của hình vẽ. Cần giáo dục trẻ hiểu được
rằng bức tranh được công nhận là đẹp không nhất thiết phải giống mẫu của
cô hay bất cứ ai khác, mà nó đẹp ở sự thể hiện tính độc đáo của sản phẩm qua
cách trình bày, ý tưởng hay và cách tô màu sao cho đẹp mắt và phù hợp với
thực tế.

Hình ảnh giờ dạy vẽ.
* Dạy nặn: Dạy trẻ nắm vững các kĩ năng xoay tròn, ấn bẹp, bẻ cong,
vuốt nhọn, dàn mỏng, cách chia đất… Giúp cháu biết cách ước lượng tỉ lệ giữa
các phần trong sản phẩm khi chia đất và hiểu được một sản phẩm nặn đẹp là
phải có sự cân đối, màu sắc hài hòa...

7


Hình ảnh giờ dạy nặn
* Dạy cắt dán: Cần giúp cháu biết cách cầm kéo đúng cách, thực hiện được
các kĩ năng cắt nhát thẳng, cong, cong tròn, cắt nhát xiên, cách gấp và cắt giấy
sao cho ngay ngắn, cách ước lượng và sắp xếp bố cục lên bức tranh và phết hồ
sao cho thẳng và đều. Với kĩ năng cắt gây nhiều khó khăn cho trẻ, cô có thể tập
cho trẻ sử dụng (giấy A4 in bị hư, giấy báo…) cho cháu tập cắt từng kĩ năng vào

giúp trẻ giải toả sự căng thẳng về tinh thần, luyện tập cơ tay và ngón tay, thông
qua thao tác, động tác nhịp nhàng (như khi tô màu và nặn…)

9


Hình ảnh cô cùng các cháu đang sử dụng lá cây gấp con vật
Biện pháp 6. Phương pháp phối hợp với phụ huynh:
Ngoài các biện pháp trên thì việc phối kết hợp với phụ huynh góp phần
không nhỏ vào việc nâng cao khả năng tư duy, tích cực sáng tạo của trẻ trong
hoạt động tạo hình.
Tôi đã tìm hiểu đối tượng trẻ trong lớp và rút ra những thông tin chính xác
cho phụ huynh, biết cách tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình và trong đó cô, trẻ
phải làm gì để phụ huynh tác động đến trẻ cùng cô.
Trao đổi với phụ huynh tạo điều kiện cho trẻ, được tiếp xúc với các tác
phẩm nghệ thuật, sản phẩm tạo hình và cùng cô sưu tầm các nguyên vật liệu tạo
hình có sẵn phục vụ cho hoạt động tạo hình. Hai nữa việc trao đổi với phụ huynh
để cho trẻ đi học thường xuyên, đều đặn vì nó sẽ giúp trẻ tiếp thu có hệ thống
liên tục, trẻ sẽ ghi nhớ lại một cách tích cực sáng tạo trong quá trình tạo hình.
Tóm lại:
Tôi thấy rằng để giúp bé phát huy tích cực sáng tạo trong hoạt động tạo
hình không phải ngày một ngày hai mà cần có biện pháp thực hiện thường
xuyên, liên tục và cũng không có biện pháp nào là tối ưu còn phụ thuộc vào thực
tế lớp mà cô sử dụng các biện pháp cho phù hợp với những biện pháp trên tôi đã
thu được kết quả đáng mừng trên trẻ.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Sau một thời gian áp dụng những phương pháp, biện pháp trên các hoạt
động tạo hình do tôi phụ trách. Tôi thấy có sự chuyển biến rõ nét trong giờ học
hứng thú với các hoạt động tạo hình.
10

dán còn kém.Sau khi thực hiện tôi thấy trẻ có hướng tích cực
hơn rõ rệt. Các sản phẩm trẻ tạo ra đã thể hiện kĩ năng kĩ sảo
của giờ tạo hình .
Đối với nhà trường
Nhà trường trang bị đồ dùng, đồ chơi tương đối đầy đủ.
Giáo viên làm thêm một số đồ dùng, đồ chơi sáng tạo ở
góc nghệ thuật
Đồ dùng, đồ chơi sắp xếp gọn gàng, sạch sẽ.
Nhà trường đã mua một số loại sách, tranh truyện về
góc nghệ thuật.

3. Kết luận, kiến nghị:
Kết luận:
Khi tổ chức thực hiện hoạt động tạo hình cho trẻ cần tạo bầu không khí
thoải mái, công bằng khi nhận xét, đánh giá sản phẩm tạo hình của trẻ. Khuyến
khích những sản phẩm mang tính sáng tạo, nhận xét góp ý của trẻ về sản phẩm
của bạn, động viên trẻ nếu những thắc mắc về vấn đề trẻ đang quan sát, tìm hiểu.
Dành sự ưu tiên thích đáng cho những suy nghĩ thông minh, sáng tạo của trẻ, tạo
điều kiện để trẻ tham gia nhận xét, bổ sung các câu trả lời của bạn.
Thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với môi trường xung quanh để trẻ tri giác
đồ vật, không cho trẻ xem quá lâu hoặc nhiều sản phẩm tạo hình sẽ gây cho trẻ
tâm lí dựa dẫm, chờ đợi và lười sáng tạo. Khi xem quá nhiều vật mẫu trẻ sẽ ít
động não hơn và khi đó trẻ sẽ bị phân tâm, khó tập trung. Nếu như chỉ có một
vài hình ảnh đơn giản gợi ý thì trẻ sẽ “nghiên cứu” nó thật kỹ và cố nghĩ ra thật
11


nhiều ý tưởng khác nhau để thể hiện sự độc đáo của cả nhón trẻ. Nhưng nếu có
cả một hoặc nhiều vật mẫu đa dạng… vây quanh thì trẻ sẽ không dừng lại lâu
với mẫu nào để “Tư duy” kỹ lưỡng cả.

Người viết SKKN

Lê Thị Hạnh

12