Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Trẻ em sinh ra đã có tính tò mò và thích khám phá những điều mới mẻ xung
quanh cuộc sống, ví dụ như khi lần đầu tiên nhìn thấy trời mưa, thì trẻ đều hỏi cha
mẹ hoặc những người xung quanh mình vì sao lại có nhiều nước từ trên cao rơi
xuống như thế? Trẻ rất muốn chạy ra ngoài trời mưa để nếm thử xem nước mưa có
vị gì? Thắc mắc tại sao khi mưa to lại kèm theo những tiếng sấm, sét như vậy...
Nhà tâm lý học Jean Piaget đã giải thích tính ham hiểu biết của trẻ đó là do quá
trình tự điều chỉnh hay còn gọi là sự cân bằng.
Trẻ từ 3-5 tuổi quá trình tư duy của trẻ có nhiều thay đổi từ giai đoạn cảm
giác- vận động đến giai đoạn tư duy tiền thao tác, kèm theo tư duy tượng trưng để
trẻ tìm hiểu các sự, hiện tượng xung quanh. Trẻ tích cực tham gia hoạt động thăm
dò, khám phá, tìm hiểu tự nhiên. Đó là quá trình quan sát, so sánh, phân loại, thử
nghiệm, dự đoán...
Hoạt động Khám phá khoa học chính là chìa khóa để mở ra cánh cửa giúp
trẻ đón nhận những kiến thức cơ bản nhất về thế giới xung quanh, mang lại nguồn
biểu tượng vô cùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấp dẫn với trẻ thơ, từ môi
trường tự nhiên, đến môi trường xã hội. Nhất là đối với trẻ Mẫu giáo 5 tuổi, Khám
phá khoa học là phương tiện để giao tiếp và làm quen với môi trường xung quanh,
để giao lưu và bày tỏ nguyện vọng của mình hình thành và nhận thức sự vật, hiện
tượng xung quanh và giáo dục thái độ ứng xử đúng đắn với thiên nhiên, với xã hội
cho trẻ. Thông qua hoạt động này hình thành cho trẻ kĩ năng quan sát, tư duy, phân
tích, tổng hợp, khái quát. Chính nhờ có vốn hiểu biết phong phú về thế giới xung
quanh dưới dạng những biểu tượng, nhờ có tư duy trực quan, ngôn ngữ của trẻ ở
tuổi mẫu giáo phát triển và vào lớp một trẻ tiếp thu dễ dàng những tri thức khoa
học mang tính khái quát ở trường tiểu học.
Trong những năm gần đây nền giáo dục nước ta có nhiều chuyển biến, việc
giáo dục đang được quan tâm ở hầu hết các cấp, các ngành trong toàn xã hội, đặc
biệt là bậc học Mầm non cũng có những chuyển biến lớn về chương trình chăm sóc
Khám phá khoa học.
2. Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài.
- Mục tiêu
Áp dụng một số biện pháp nhằm giúp trẻ học tốt môn Khám phá khoa học.
Giúp trẻ lĩnh hội được các tri thức cơ bản về đặc điểm nổi bật, cấu tạo, hình
dáng của các sự vật, phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ tích lũy và mở rộng vốn
biểu tượng phong phú, đa dạng về môi trường xung quanh, giúp trẻ phát âm đúng
sự vật, hiện tượng, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, cung cấp những kiến thức, kĩ năng
sống cho trẻ trước khi vào lớp 1.
Trẻ yêu thích hoạt động khám phá khoa học, gây được sự hứng thú, chú ý và
hình thành cho trẻ kĩ năng quan sát, tư duy, phân tích, tổng hợp, khái quát.
Trẻ phát triển trí nhớ, tư duy và ngôn ngữ, khả năng cảm thụ cái hay, cái đẹp
của mọi vật xung quanh trẻ.
Trẻ có thái độ đúng đắn trước các sự hiện hiện tượng, mạnh dạn, tự tin trong
giao tiếp, thích tìm hiểu, khám phá môi trường xung quanh.
- Nhiệm vụ
Truyền thụ kiến thức cho trẻ, từ đó giúp trẻ tìm hiểu, phám phá thế giới xung
quanh một cách tích cực hơn.
Người thực hiện : Trịnh Thị Phương
Trang 2
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
Lựa chọn những hình thức phù hợp để tổ chức cho trẻ hoạt động Khám phá
khoa học có hiệu quả.
Sử dụng những đồ dùng phong phú, xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung
tâm cho trẻ mạnh dạn, tự tin để khám phá môi trường xung quanh
Trang 3
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
sóc thế hệ mầm non. Dạy trẻ cũng như trồng cây non. Trồng cây non được tốt thì
sau này cây lên tốt, dạy trẻ tốt thì sau này các cháu làm người tốt, đối với trẻ phải
dạy như thế nào cho các cháu biết đoàn kết, ham học, ham làm, sao cho các cháu
vẫn giữ được tính chất trẻ con. Phải làm sao cho các cháu có tính kỷ luật nhưng
vẫn vui vẻ, hoạt bát chứ không thụ động trong các hoạt động học tập cũng như vui
chơi.
Đặc biệt hoạt động Khám phá khoa học là hoạt động giúp trẻ phát triển nhận
thức và là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất ở trường Mầm non.
Tham gia vào hoạt động Khám phá khoa học, trẻ có những hiểu biết đơn
giản, chính xác, cần thiết về các sự vật, hiện tượng xung quanh, phát triển các kỹ
năng nhận thức, kỹ năng xã hội và hình thành cho trẻ thái độ sống tích cực trong
môi trường, trong đó mục tiêu phát triển kỹ năng là mục tiêu cơ bản. Để đạt được
các mục tiêu nêu trên rất cần sự hướng dẫn, giúp đỡ phù hợp từ phía giáo viên.
Hoạt động Khám phá khoa học tạo điều kiện, cơ hội và tổ chức các hoạt
động để trẻ tích cực tìm tòi phát hiện về các hiện tượng sự vật xung quanh, qua đó
trẻ hiểu biết về đặc điểm, tính chất, các mối quan hệ, sự thay đổi và phát triển của
chúng giúp trẻ học được các kỹ năng quan sát, phân nhóm, phân loại, đo lường,
phán đoán và giải quyết vấn đề, chuyển tải ý kiến của mình và đưa ra kết luận về
các sự vât hiện tượng đã quan sát, tiếp xúc. Qua đó, hiểu biết của trẻ về đối tượng
được củng cố và chính xác hơn ngôn ngữ được phát triển.
Là giáo viên Mầm non tiếp cận với chương trình giáo dục mầm non mới,
thực hiện nội dung xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm bản thân tôi thấy
cần phát huy khả năng sáng tạo trong cách truyền thụ kiến thức cho trẻ, nhất là
hoạt động Khám phá khoa học.
2.Thực trạng
4
Tiêu chí
Trẻ có kĩ năng quan
sát, tìm ra đặc điểm
nổi bật của các đối
tượng khám phá
Trẻ có khả năng so
sánh, phân loại các
đối tượng khám
phá
Trẻ Phát hiện cái
mới lạ và có thái độ
hành động phù hợp
Hứng thú tham gia
hoạt động Khám
phá khoa học
Số trẻ
Đạt
Tỉ lệ%
Chưa đạt
Số trẻ
Tỉ lệ %
17/35
-Ưu điểm:
Được sự quan tâm của Lãnh đạo nhà trường, phân công hai giáo viên trên
một lớp, sự giúp đỡ của chuyên môn, đồng nghiệp đã tạo điều kiện cho tôi tham dự
các buổi tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn và đi dự giờ chuyên đề do Phòng
GD&ĐT huyện, cụm chuyên môn tổ chức.
Lãnh đạo nhà trường thường xuyên thăm lớp, dự giờ của giáo viên trong
trường để góp ý, đúc rút kinh nghiệm.
Bản thân có nhận thức sâu sắc về môn Khám phá khoa học, luôn nhiệt tình,
linh hoạt, tìm tòi, sáng tạo, lắng nghe góp ý của chuyên môn, đồng nghiệp trên
thực tế cũng như lý thuyết, có giọng nói rõ ràng, truyền cảm, thường xuyên tham
khảo thêm tài liệu, sách báo, tạp chí có nội dung liên quan đến hoạt động cho trẻ
Khám phá khoa học.
Nghiêm túc thực hiện chuyên đề, cùng nhiều năm trong nghề, tôi đã tích góp
được nhiều kinh nghiệm, nắm vững phương pháp bộ môn, yêu cầu đối với từng độ
tuổi.
Người thực hiện : Trịnh Thị Phương
Trang 5
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
Trẻ cùng một độ tuổi, yêu thích đến trường, vui vẻ, gần gũi với cô giáo. Một
số trẻ đã học qua lớp mẫu giáo 4 tuổi bước đầu đã biết quan sát, so sánh các đối
tượng khám phá, rất thích thú khi tham gia hoạt động Khám phá khoa học.
Một số cha mẹ trẻ là cán bộ, giáo viên ở các đơn vị có con học tại lớp Lá 3
đã có sự quan tâm đến việc học tập của trẻ ngay từ khi lứa tuổi mầm non đặc biệt
là cho trẻ tham gia hoạt động Khám phá khoa học.
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
Một số phụ huynh thường đi làm ăn xa trên rẫy mang con đi theo, trẻ ít
được tiếp xúc với thế giới xung quanh nên trẻ còn nhút nhát, cha mẹ trẻ chưa có sự
quan tâm đến việc học của trẻ.
Xuất phát từ tình hình thực tế của lớp là giáo viên chủ nhiệm tôi thấy bản
thân cần thay đổi cách dạy của mình, cách nhìn của cha mẹ trẻ, cách học của trẻ.
Để trẻ học tốt môn Khám phá khoa học đầu tiên tôi sử dụng các biện pháp một
cách nhẹ nhàng linh hoạt, dạy đón đầu sự phát triển của trẻ và phân loại trẻ dạy
theo nhóm để từ đó phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ. Làm đồ dùng đồ chơi
đẹp, phong phú đa dạng, tuyên truyền cho cha mẹ trẻ hiểu rõ tầm quan trọng của
việc cho trẻ tham gia hoạt động Khám phá khoa học từ lứa tuổi mầm non.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp:
a. Mục tiêu của giải pháp
Tổ chức các hoạt động Khám phá khoa học đạt hiệu quả cao, sử dụng các
phương tiện trực quan hình thành các kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh, phân
loại, phát triển tư duy cho trẻ.
Xây dựng môi trường cho trẻ khám phá phong phú, đa dạng, gần gũi với trẻ.
Gây hứng thú cho trẻ bằng cách sử dụng truyện kể, thơ, ca dao, tục ngữ, câu
đố, bài hát vào hoạt động Khám phá khoa học và giúp cho hoạt động trở lên sinh
động hơn, trẻ tích cực tham gia vào hoạt động.
Sử dụng trò chơi để gây hứng thú, hoặc chơi củng cố, giúp tiết học nhẹ
nhàng, thoải mái, trẻ giải tỏa căng thẳng.
Sử dụng thí nghiệm giúp trẻ ghi nhớ lâu, đưa ra những kết luận từ thực tế
thu hút được sự chú ý quan tâm của trẻ.
Tích hợp với các hoạt động hàng ngày của trẻ một cách nhẹ nhàng, linh hoạt
rèn luyện cho trẻ những năng lực cảm giác, tri giác, trí tưởng tượng, quan sát... để
trẻ đón nhận những điều mới mẻ về thế giới xung quanh.
săn bắt mồi của chúng... sẽ kích thích sự tập trung, chú ý và ghi nhớ có chủ định
của trẻ vào bài giảng mà các loại đồ dùng khác không mang lại hiệu quả bằng đồ
dùng này.
Giáo viên sử dụng công nghệ thông tin vào trong hoạt động Khám phá khoa học
Sử dụng đồ thật, vật thật:
Tùy vào từng đề tài mà trẻ làm quen, giáo viên có thể sưu tầm những vật thật
có sẵn ở địa phương và gần gũi với trẻ như: rau, củ, quả, con vật nuôi, đồ dùng
Người thực hiện : Trịnh Thị Phương
Trang 8
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
trong gia đình... giúp trẻ quan sát, tìm tòi, khám phá và hoạt động với đồ vật thật,
tạo hình ảnh trọn vẹn về đối tượng trẻ được khám phá, từ đó gây được hứng thú
cho trẻ.
Ví dụ: Trong hoạt động tìm hiểu về một số loại quả, giáo viên chuẩn bị
những loại quả có sẵn ở địa phương như: Cam, Dưa hấu, Xoài, Dứa... những loại
quả thật giúp trẻ nhận biết chính xác về màu sắc, có thể sờ để cảm nhận vỏ ngoài là
mịn hay xù xì, ngửi để biết mùi thơm đặc trưng, nếm để biết vị, trẻ còn có thể tự
thao tác khám phá các đối tượng như dùng tay bóc vỏ ra, lấy tay tách hột... giúp trẻ
quan sát kĩ, có đầy đủ các đặc điểm của đối tượng, sẽ giúp trẻ so sánh tốt và phân
loại nhanh.
Trẻ tìm hiểu một số loại quả bằng vật thật
Ngoài ra giáo viên có thể sưu tầm tranh, ảnh, băng đĩa, sách, tạp chí, mô
hình... có nội dung phù hợp, hình ảnh rõ nét, kích thước, khoảng cách với trẻ phù
hợp để đạt được hiệu quả cao trong hoạt động Khám phá khoa học.
Trang trí tranh tường theo các đề tài Khám phá khoa học
Ngoài những đồ dùng đồ chơi được phát giáo viên còn tự tạo ra những đồ
dùng phục vụ cho hoạt động khám phá khoa học từ những vật liệu mở như vỏ hộp
Người thực hiện : Trịnh Thị Phương
Trang 10
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
sữa, chai nhựa, lon nước ngọt, bìa cát tông, xốp bitis giúp trẻ rất thích thú, hứng
hứng với tiết học, trẻ hiểu biết nhiều, quan sát rất tốt, tìm hiểu rất nhanh, so sánh
và phân loại cũng rất rõ ràng, rành mạch.
Ví dụ: Đề tài trò chuyện về làng xóm của bé giáo viên dùng những vật liệu
có sẵn như que đè lưỡi, rơm, tre tạo thành ngôi nhà rông, dùng xốp bitis cắt thành
những luống rau, hàng cây... với mô hình được tạo nên từ rất nhiều nguyên liệu
như thế này sẽ rất sinh động và bắt mắt trẻ.
Tự tạo mô hình từ nguyên vật liệu mở
Tạo môi trường trong lớp phong phú, đẹp mắt, lôi cuốn, hấp dẫn giúp trẻ yêu
thích môn Khám phá khoa học, tuy nhiên khi xây dựng phải mang tính thực tế,
thiết thực tránh hình thức, gò bó trẻ.
Môi trường ngoài lớp: Tận dụng những khoảng không gian ngoài sân trường
như: vườn rau, vườn hoa, bể cá, góc thiên nhiên để trẻ khám phá.
Ví dụ: Chủ đề một số loại rau trẻ được ra sân tìm hiểu các loại rau trồng
trong khuôn viên sân trường như: rau ngót, rau cải, rau xà lách….buổi sáng trời
mát mẻ giáo viên cho trẻ đi tham quan, quan sát và tìm hiểu về đặc điểm, công
dụng, môi trường sống của các loại rau. Sau đó trẻ cùng thực hành nhổ cỏ, bắt sâu,
tưới nước trẻ sẽ rất hứng thú, hoặc với chủ đề hiện tượng thiên nhiên giáo viên cho
Trang 12
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
cho từng độ tuổi theo chương trình giáo dục mầm non để vào bài làm cho tiết học
nhẹ nhàng, sinh động và hấp dẫn hơn.
Ví dụ: Đề tài một số loại hoa giáo viên cho trẻ đọc bài thơ “Hoa kết trái” trẻ
sẽ biết thêm về tên gọi, đặc điểm của một số loại hoa như hoa Cà thì có màu tím,
hoa Mướp màu vàng, hoa Lựu màu đỏ... ngoài ra trẻ còn biết cách chăm sóc bảo vệ
hoa, không được hái hoa để hoa cho những trái.
Biện pháp 4: Sử dụng trò chơi
Đối với trẻ Mầm non thì việc “Chơi mà học- học mà chơi” giúp trẻ tiếp thu
kiến thức một cách dễ dàng và sâu sắc nhất, chính vì vậy khi sử dụng trò chơi sẽ
giúp hoạt động đạt hiệu quả cao.
Trò chơi học tập: Sử dụng các đồ vật thật như củ, quả, đồ dùng... cho trẻ
chơi ở phần củng cố, nâng cao kiến thức cho trẻ, giáo viên nâng cao kiến thức cho
trẻ chơi các trò chơi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến khái quát hóa kiến thức cho trẻ.
Ví dụ: Đề tài Khám phá một số loại quả tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “Chiếc
túi kì lạ”. Giáo viên cho một số loại quả quen thuộc với trẻ như: nhãn, quýt, cam,
xoài, bơ, chuối vào trong một chiếc túi sau đó mời một trẻ lên sờ tay vào trong túi,
nói lên đặc điểm của loại quả mình vừa sờ và đoán tên quả, sau khi đoán xong trẻ
mới cầm quả đó ra khỏi chiếc túi, giơ lên và kiểm tra xem mình đoán đúng chưa.
Trẻ chơi chiếc túi kì lạ
Trò chơi sử dụng tranh, ảnh, mô hình dùng để chơi ở phần củng cố.
Ví dụ: Đề tài sự bay hơi của nước, giáo viên cho trẻ chơi trò chơi “ sơ đồ
vòng tuần hoàn của nước”. Giáo viên phát tranh cho trẻ và tổ chức chơi theo nhóm
sau đó cho trẻ thảo luận cùng nhau và dùng bút dạ đánh mũi tên theo vòng tuần
hoàn của nước.
Người thực hiện : Trịnh Thị Phương
Trang 14
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
Ví dụ: Trong đề tài một số loại quả giáo viên cho trẻ chơi trò chơi “Nói thật
nhanh” giáo viên phát cho trẻ một số tranh loại quả trong đó có một loại quả không
cùng nhóm và trẻ phải chỉ ra được quả đó và nói tên nhanh.
Trò chơi rèn luyện khả năng phân nhóm các đối tượng như trò chơi “Xếp
nhanh thành các nhóm”, “Tìm nhà”, “Xếp lô tô theo nhóm”...
Trò chơi vận động: Dùng để gây hứng thú, hoặc chơi củng cố, trẻ được chơi,
được hoạt động và giải tỏa căng thẳng.
Ví dụ:Trong chủ đề thế giới thực vật có thể tổ chức cho trẻ chơi trò chơi
“Gieo hạt nảy mầm” để trẻ biết quá trình phát triển của cây.
Trò chơi sáng tạo dùng chơi ở phần củng cố
Ví dụ: Trò chơi đóng vai cô giáo, đóng vai chú bộ đội... giáo viên tổ chức
theo từng chủ đề, kích thích sự sáng tạo ở trẻ.
Khi tổ chức các trò chơi trong tiết học giáo viên phải tổ chức đan xen các trò
chơi động và trò chơi tĩnh với nhau, để tiết dạy sôi nổi, trẻ hoạt bát, nhanh nhẹn.
Biện pháp 5: Sử dụng thí nghiệm:
Giáo viên phải tìm tòi và thiết kế các thí nghiệm khoa học vào hoạt động cho trẻ
làm quen với môi trường xung quanh để trẻ tự trải nghiệm, tạo sự hứng thú ở trẻ.
Ví dụ: Chủ đề thê giới thực vật cho trẻ làm thí nghiệm: Cây nảy mầm từ hạt
Nếu như dạy trẻ trên máy tính, lô tô, tranh ảnh…. Thì trẻ sẽ hiểu theo cách thụ
động, gò ép hiệu quả giáo dục không cao. Nhưng bằng cách cho trẻ tham gia hoạt
động thực tiễn cùng thực hiện theo các bước làm đất, gieo hạt, tưới nước, chăm sóc
Người thực hiện : Trịnh Thị Phương
Trong các giờ hoạt động ngoài trời trẻ được tìm hiểu, khám phá về các sự vật hiện
tượng xung quanh mà trong tiết học ở lớp trẻ chưa được khám phá và trải nghiệm.
Người thực hiện : Trịnh Thị Phương
Trang 16
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
Qua các hoạt động khám phá ở ngoài trời tạo cho trẻ không khí thoải mái và hứng
thú thêm về sự vật hiện tượng, vì thế ngoài kiến thức trẻ được biết trong tiết học
chính thì những khám phá trải nghiệm ngoài trời được sử dụng một cách có hiệu
quả.
Ví dụ: Khi trẻ tham quan và quan sát vườn rau của bé trẻ được trực tiếp
nhìn thấy các loại rau, qua đó trẻ biết được đặc điểm của một số loại rau có ở trong
vườn rau của bé,vai trò của các loại rau trong các bữa ăn có trong bữa ăn hằng
ngày ở trường,ở nhà của trẻ,trẻ được giáo dục vệ sinh trong ăn uống.
Trẻ tham quan vườn rau trong sân trường giờ hoạt động ngoài trời
Trong giờ ăn: Giờ ăn giáo viên nhắc nhở trẻ vệ sinh trước bữa ăn, giới thiệu
với trẻ các món ăn, nhắc trẻ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng thông qua những thức ăn
hằng ngày của trẻ trong bữa ăn giúp trẻ nhận biết được một một số chất dinh
dưỡng như: tinh bột có trong cơm, vitamin có trong rau, quả, canxi có trong sữa,
trứng... giáo dục trẻ thói quen trong ăn uống khi ăn không được nói chuyện, ăn
xong không được vận động ngay.
Hoạt động góc:
Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi: Ví dụ trong chủ đề thế giới thực vật, góc xây
dựng vườn rau của bé, góc phân vai nấu ăn, bán rau, góc thiên nhiên chăm sóc cây
xanh...
Người thực hiện : Trịnh Thị Phương
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
cha mẹ trẻ ủng hộ sách, báo, cây xanh các vật liệu để sử dụng cho hoạt động Khám
phá khoa học. Trao đổi cách thức cho trẻ khám phá về các đồ vật, sự vật, hiện
tượng xung quanh trẻ ở gia đình, tuyên truyền với cha mẹ trẻ về tầm quan trọng khi
cho trẻ khám phá thế giới xung quanh thông qua tiết học và hoạt động thực tiễn
hàng ngày sẽ góp phần khắc sâu cho trẻ về những hiểu biết, hình thành biểu tượng
của trí nhớ, tư duy đồng thời cung cấp những kĩ năng cần thiết với trẻ. Trẻ sẽ có
trải nghiệm và khám phá các sự vật hiện tượng chính xác vì thế cha mẹ trẻ nên tận
dụng và tạo mọi cơ hội cho trẻ được quan sát thực tế, tìm hiểu mọi vật xung quanh
qua các hoạt động thực tiễn ngay trong cuộc sống hàng ngày để giáo dục trẻ hiệu
quả nhất. Giáo viên sẽ tư vấn cho cha mẹ trẻ tạo cơ hội cho trẻ khám phá thế giới
xung quanh bằng những hoạt động diễn ra trong cuộc sống hàng ngày, khi gia đình
đi tham quan, du lịch, thu hoạch mùa vụ...
Tạo lên sự liên kết giữa trường lớp mầm non và cha mẹ trẻ, chia sẻ kinh
nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình giáo dục trẻ. Giúp gia đình hiểu rõ hơn về
tầm quan trọng của môn Khám phá khoa học, qua đó có những đóng góp, hỗ trợ
cho hoạt động này tại trường, lớp.
Ví dụ: Chủ đề thế giới thực vật, qua giờ đón, trả trẻ giáo viên viết thông báo
về các nội dung trẻ được khám phá trong chủ đề thế giới thực vật như: “Trò
chuyện về một số loại hoa”, “Tìm hiểu một số loại rau”... giáo viên dán các bài thơ
câu chuyện về các đối tượng khám phá trong chủ đề như bài thơ “Hoa kết trái”, bài
thơ “Ăn quả” để cha mẹ trẻ theo dõi và cho trẻ làm quen khi ở nhà. Bên cạnh đó,
khuyến khích cha mẹ trẻ thường xuyên trò chuyện, gợi ý cho trẻ về các đối tượng
phám phá.
Ví dụ: Đề tài khám phá một số loại rau, bằng công tác xã hội hóa giáo dục,
giáo viên tuyên truyền cha mẹ trẻ đóng góp những loại rau quả theo yêu cầu của
các nhóm để trẻ tìm hiểu, mở rộng và phân loại các loại rau.
Qua các chuyên đề lớn ở cụm, ở trường về hoạt động Khám phá khoa học
giáo viên mời cha mẹ trẻ đến tham gia để thông báo đến cha mẹ các hoạt động lớn
c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Các biện pháp có mối quan hệ chặt chẽ bổ sung cho nhau, thì cần có những
biện pháp then chốt và hỗ trợ. Biện pháp sử dụng phương tiện trực quan là biện
pháp cốt lõi của đề tài cùng với những biện pháp hỗ trợ như xây dựng môi trường
Người thực hiện : Trịnh Thị Phương
Trang 20
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
cho trẻ khám phá khoa học, sử dụng truyện kể, thơ, ca dao, tục ngữ, câu đố, bài
hát, sử dụng trò chơi, sử dụng thí nghiệm, tích hợp với các hoạt động hàng ngày,
phối hợp với cha mẹ trẻ. Mỗi một biện pháp có một tác dụng riêng và giải quyết
từng vấn đề của thực trạng nhưng cùng chung một nhiệm vụ cung cấp kiến thức về
hoạt động Khám phá khoa học, giúp trẻ mở rộng vốn biểu tượng phong phú về môi
trường xung quanh, hình thành kĩ năng quan sát, tư duy, phân tích, tổng hợp, khái
quát, trẻ hứng thú, mạnh dạn và ham tìm hiểu, điều đó đã làm nên thành công của
sáng kiến kinh nghiệm cùng hướng tới mục tiêu giúp trẻ học tốt môn Khám phá
khoa học.
Khi thực hiện các biện pháp để tiến hành hoạt động Khám phá khoa học đạt
hiệu quả cần đi theo trình tự nhất định
Thứ nhất là sử dụng các phương tiện trực quan.
Thứ hai là xây dựng môi trường cho trẻ khám phá khoa học.
Thứ ba là sử dụng truyện kể, thơ, ca dao, tục ngữ,câu đố, bài hát trong hoạt
động Khám phá khoa học.
Thứ tư là sử dụng trò chơi trong hoạt động Khám phá khoa học.
Thứ năm là sử dụng thí nghiệm trong hoạt động Khám phá khoa học.
Thứ sáu là Tạo hứng thú cho trẻ khám phá ở mọi lúc mọi nơi.
Thứ bảy là phối hợp với cha mẹ trẻ để tổ chức tốt hoạt động Khám phá khoa
Đạt
Tiêu chí
Trẻ có kĩ năng
quan sát, tìm ra
đặc điểm nổi bật
của các đối
tượng khám phá
Trẻ có khả năng
so sánh, phân
loại các đối
tượng khám phá
Trẻ Phát hiện
cái mới lạ và có
thái độ hành
động phù hợp
Hứng thú tham
gia hoạt động
Khám phá khoa
học
Chưa đạt
Sau khi áp dụng đề tài
Đạt
Chưa đạt
43
20/35
57
27/35
77
8/35
23
40
21/3
60
29/35
82
6/35
18
Tỉ
đối tượng khám phá, so sánh, phân loại các đối tượng khám phá, trẻ biết tìm tòi,
Phát hiện cái mới lạ và có thái độ hành động phù hợp, hứng thú khi tham gia hoạt
động Khám phá khoa học.
*Đối với giáo viên:
Đã có nhiều kinh nghiệm cho bản thân khi thực hiện đề tài, lựa chọn các
hình thức tổ chức hoạt động Khám phá khoa học phù hợp với khả năng nhận thức
của trẻ, tác phong sư phạm linh hoạt, có sự sáng tạo trong các hoạt động dạy học
Người thực hiện : Trịnh Thị Phương
Trang 22
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
cho trẻ dựa vào điều kiện thực tế sẵn có giúp hoạt động trở nên gần gũi không xa
vời, gò ép trẻ.
*Đối với cha mẹ trẻ:
Cha mẹ trẻ đã có sự phối hợp với nhà trường, có sự thay đổi về suy nghĩ về
tầm quan trọng của giáo dục Mầm non, quan tâm đến việc học tập của trẻ, vui vẻ,
phấn khởi ủng hộ nhiệt tình đồ dùng đồ chơi để trẻ tham gia hoạt động Khám phá
khoa học.
III. Phần kết luận, Kiến nghị:
1. Kết luận:
Học tốt môn Khám phá khoa học đã có phần nâng cao chất lượng giáo dục tại
trường Mầm non Ea Na. Phát triển khả năng tìm tòi, khám phá, trải nghiệm thông
qua các hoạt động, cung cấp cho trẻ những kiến thức bổ ích và không ngừng thôi
thúc trẻ suy nghĩ về những điều trẻ còn thắc mắc. Những kĩ năng và sự hứng thú
khi tham gia hoạt động khám phá khoa học, của trẻ đã tăng lên rõ rệt so với đầu
năm học. Các biện pháp trên đã giúp cho giáo viên rất nhiều trong việc bồi dưỡng
2.Kiến nghị:
Đối với nhà trường:
Tham mưu đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị, tranh ảnh phục vụ
cho việc nâng cao chất lượng cho trẻ tham gia hoạt động Khám phá khoa học trong
nhà trường.
Với khuôn khổ một bài viết nhỏ, vấn đề chỉ dừng lại ở một phạm vi hạn chế,
chưa thể bao quát được hết tất cả, đồng thời trong quá trình viết vẫn còn những
thiếu sót nhất định. Tôi rất mong được sự góp ý xây dựng của các bạn đồng
nghiệp, các cấp lãnh đạo giúp tôi hoàn thành đề tài nhằm đưa hoạt động Khám phá
khoa học đến trẻ một cách hiệu quả nhất.
Ea Na, ngày 10 tháng 3 năm 2018
Người Viết
Trịnh Thị Phương
Người thực hiện : Trịnh Thị Phương
Trang 24
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp Lá 3 - Trường MN Ea Na
TÀI LIỆU THAM KHẢO,
SỬ DỤNG TRONG QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1. Modum 30 hướng dẫn sử dụng đồ dùng đồ chơi
2. Modum 4– Đặc điểm phát triển nhận thức, những mục tiêu và kết quả
mong đợi ở trẻ mầm non về nhận thức
3. Modum 22 ứng dụng phương pháp dạy học tích cực trong lĩnh vực phát
triển nhận thức
4. Báo cáo tổng kết của trường MN Ea Na năm học 2016-2017.