1. Phần mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài
Trẻ em, những mầm non tương lai của đất nước, Đất nước có giàu mạnh,
phồn vinh là nhờ vào thế hệ trẻ. Chính vì vậy phải chăm sóc giáo dục trẻ thật tốt
ngay từ khi trẻ còn ở độ tuổi Mầm non. Người giáo viên Mầm non ngoài việc
hướng dẫn cho trẻ vui chơi, cho ăn, cho ngủ, giáo dục trẻ trở thành những đứa
trẻ lễ phép ngoan ngoãn thôi chưa đủ, mà nhiêm vụ của người giáo viên Mầm
non còn phải trang bị cho trẻ những kiến thức ban đầu thông qua các hoạt động
của trẻ. Từ đó dần hình thành lên nhân cách của trẻ và cũng từ đó trẻ được tiếp
cận với những kiển thức từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó. Để trẻ có một
hành trang vững vàng, một tâm thế tự tin để bước vào lớp một.
Trẻ mẫu giáo "học mà chơi, chơi mà học". Trẻ rất hiếu động, tò mò, ham
muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới xung quanh. Trong khi chơi, trẻ thực sự học để
lĩnh hội các khái niệm ban đầu hoặc các tri thức tiền khoa học. Biết được tầm
quan trọng đó, là một người giáo viên chúng ta cần phải coi trọng việc tạo ra
môi trường giáo dục trẻ bằng những hoạt động thiết thực, nhằm phát triển một
cách toàn diện trên tất cả các lĩnh vực: Trí tuệ - Đạo đức - Thẩm mĩ - Thể lực.
Từ đó, giúp trẻ hoàn thiện nhân cách, ngôn ngữu, tư duy, phát triển các kỹ
năng thực hành, giao tiếp, ứng xử.
Đối với việc giáo dục phát trển nhân cách toàn diện cho trẻ em, hoạt động
tạo hình có một vị trí rất quan trọng. Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt
động hấp dẫn nhất đối với trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể
hiện một cách sinh động những gì trẻ nhìn thấy trong thế giới xung quanh,
những gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho chúng những rung động xúc
cảm, tình cảm tích cực. Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện
để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức,
trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của con
người như một thành viên trong xã hội biết tích cực, sáng tạo.
Đối với lĩnh vực này người giáo viên cần phải đầu tư thời gian, công sức
một cách công phu, khoa học để chuẩn bị đồ dùng cho hoạt động mới mong
hoạt động đạt được hiệu quả cao và khả năng tiếp thu kiến thức của trẻ sẽ đạt

trong hoạt động tạo hình của trẻ 5 - 6 tuổi.
Điểm mới đề tài
Trong quá trình thực nghiệm và viết đề tài tôi thấy nhiệm vụ quan trọng
mà giáo viên cần phải giải quyết khi hướng dẫn hoạt động tạo hình không phải
đơn giản là dạy trẻ vẽ, xé dán, nặn theo ®ề tài nhất ®Þnh cña cô mà phải
tạo cho trẻ hứng thú, thoải mái thật sự trong giờ học. đã mạnh dạn đưa vào nội
dung mới, đó là: “trẻ học tốt tạo hình thông qua các hoạt động khác”. Có như
vậy sản phẩm trẻ làm ra mới là một tác phẩm nghệ thuật.
1.2. Phạm vi áp dụng đề tài
Hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong chương trình
học tập của trẻ, cũng như các hoạt động khác. Chính vì thế là một giáo viên
mầm non được phân công giảng dạy lớp 5 - 6 tuổi, tôi muốn được nâng cao nhận
thức của bản thân đồng thời góp một phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao
chất lượng giáo dục trẻ phát triển toàn diện. Với mục đích chung của giáo dục
mầm non thì hoạt động giáo dục tạo hình là một bộ phận của văn hoá tinh thần,
nó gắn liền với những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo và thể hiện nghệ thuật. Thông
qua hoạt động tạo hình đem đến cho trẻ ấn tượng về cái đẹp và những cảm xúc
chân thật, những phẩm chất tốt đẹp của nhân cách con người.
Đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 5 - 6 tuổi học tốt môn tạo hình” này thể
hiện sự quan tâm thiết thực đến trẻ em, tôn trọng quyền của trẻ được sống và
phát triển, quyền được học tập, hình thành và tiếp thu nền giáo dục tiến bộ, được
hưởng nền văn hoá của dân tộc mình. Trên cơ sở tiếp thu và vận dụng những
thành tựu niên ngành, thì đề tài này góp phần làm sáng tỏ đúng đắn các vấn đề lý
luận và học tập vui chơi của trẻ với phương châm “Học mà chơi, chơi mà học”
trong trường Mầm non làm phong phú hơn về cách hiểu và cách nhìn trẻ em
hiện nay trong giáo dục Mầm non.
Đề tài dựa vào quan điểm giáo dục trẻ em phát triển toàn diện. Hoạt động
của bộ tạo hình và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để xây dựng những hoạt động

-2-

nắm bắt được khả năng tạo hình của trẻ, từ đó có biên pháp phù hợp. Kết quả:
Tổng số trẻ

36

100%

Số trẻ đạt giỏi

6

16 %

Số trẻ đạt khá

9

25 %

Số trẻ đạt trung bình

18

51 %

Yếu, kém

3

8%

Con người sinh ra không phải ai cũng đã có sẵn trong mình những năng
khiếu thẫm mĩ, cũng không ai cũng có những tài năng bên mình, mà phải đòi hỏi
thông qua giáo dục và hoạt động thì từ đó những tài năng và khả năng đó mới
được bộc lộ và phát triển. Nhất là đối với trẻ nhỏ, việc học của trẻ không phải
đơn thuần là đưa trẻ vào một khuôn phép chặt chẽ, mà học của trẻ ở đây thông
qua chơi, "trẻ chơi mà học, học mà chơi". Với trẻ 5 - 6 tuổi hoạt động tạo hình là
hoạt động cần thiết, không những tạo cho trẻ có được tính nhanh nhẹn, thông
minh, hoạt bát, sáng tạo trong khi trẻ thực hiện hoạt động ở trên lớp cũng như
trong các hoạt động khác mà còn góp phần phát triển toàn diện nhân cách cho
trẻ mẫu giáo. Bên cạnh đó còn giúp trẻ có tâm thế vững vàng trước khi bước vào
lớp 1.
Trong quá trình giảng dạy thực nghiệm tôi đã tìm ra một số phương pháp
đơn giản nhưng hợp lý và phù hợp xuất phát từ đặc điểm nhận thức của trẻ về
hoạt động tạo hình nên tôi đã sử dụng một số giải pháp sau:
* Giải pháp 1: Xây dựng nền nếp học tập trong giờ học trên lớp.
Nề nếp của trẻ là bước đầu của một tiết học, nếu chúng ta không đưa trẻ
vào nề nếp thì giờ học không đạt kết quả cao. Khi trẻ có nề nếp tốt cùng với sự
hướng dẫn khoa học của cô ngay ban đầu trẻ đã say mê với giờ học, luôn thể
hiện cảm xúc, trí tưởng tượng cho hoạt đông nghệ thuật.
Tôi đã rèn luyện nề nếp bằng cách: Xếp xen kẽ cháu mạnh dạn với cháu
nhút nhát, cháu nam xen cháu nữ. Chia tổ, và bầu ra tổ trưởng để quán xuyến,
nhắc nhở thành viên của mình. Tôi luôn động viên trẻ trong tiết học, uốn nắn tác
phong ngồi học cho trẻ, trẻ ngồi đúng tư thế, không nói chuyện, không nói leo,

-4-


nói phải xin phép cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ câu,…Với những biện pháp trên
trẻ đã có thói quen tốt trong việc xây dựng nề nếp học tập.
* Giải pháp 2: Tạo môi trường hoạt động thuận lợi để phát huy tính tích

Mong muốn của trẻ cần được tự thể hiện với những phương tiện tạo hình
khác nhau. Sự thể hiện mang tính cá nhân, bởi vì trẻ luôn tiếp cận theo đặc tính
riêng của mình. Chẳng hạn sau chuyến đi thăm quan “Trường Tiểu học” một
nhóm trẻ được khuyến khích hoạt động tạo hình, một trẻ vẽ trường Tiểu học, 5
trẻ khác lắp ghép, trẻ thì xé dán trường Tiểu học. Mỗi trẻ tự lựa chọn bằng cách
được phản ánh bằng xé dán, vẽ, lắp ghép và các hình thức khác nhau để thực
hiện cái có ý nghĩa đối với cá nhân trẻ.
Tăng cường các câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và áp dụng những kinh
nghiệm đã lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, động viên trẻ suy nghĩ, thăm
dò, tìm cách giải quyết vấn đề của trẻ. Hãy để tự trẻ miêu tả những gì trẻ biết và
có thể làm.
-5-


Ví dụ: “Vì sao..?”, “Nếu như vậy thì sao..?”, “Vì sao con lại biết..?”, “Con
có suy nghĩ gì..?”, “Còn gì để..?”, “ Hay có cách nào khác để…?”,…
Với những cử chỉ, hành động, lời nói tạo ra cho trẻ thấy là trẻ được đánh
giá tốt (khá) qua việc làm của trẻ. Không lạm dụng các sản phẩm mẫu và làm
mẫu, càng ít làm mẫu và càng ít sử dụng vật mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy
và tìm kiếm cách thể hiện.
* Giải pháp 4: Sử dụng nguyên vật liệu tạo hình
Khi thực hiện hoạt động tạo hình, nguyên vật liệu không thể thiếu được.
Vậy để hoạt động tạo hình có hiệu quả, việc sử dụng nguyên vật liệu tạo hình là
vô cùng quan trọng. Nguyên vật liệu là những loại đồ dùng, dụng cụ dễ kiếm.
Có thể trẻ tự kiếm như lá cây, phế liệu hư, vỏ hộp, thùng cattong, quần áo cũ,
bông, vải vụn,… Chúng có thể được sản xuất như: giấy, hồ dán, kéo,.. Sự đa
dạng của nguyên vật liệu tạo hình để lựa chọn để khuyến khích khả năng sáng
tạo của trẻ. Hoạt động tạo hình phải thể hiện qua mầu sắc như: tô, cắt, dán, vẽ,
nặn, …
Để đảm bảo khi sử dụng nguyên vật liệu tạo hình tôi cần cân nhắc những


Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ: sau khi học xong bài thơ “Cây dừa” cho trẻ
vẽ cây dừa.
Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ (Làm quen chữ cái): trẻ tô màu vào chữ in
rỗng, vào vở tập tô.
* Giải pháp 7: Hoạt động tạo hình mọi lúc, mọi nơi
Trẻ được làm quen với môi trường xung quanh khi đi dạo chơi trẻ được
ngắm nhìn vật thật, đựơc sờ nắm, khi cho trẻ họat động ngoài trời cô có thể phát
phấn để trẻ có thể vẽ lên nền: như trẻ dùng màu nước để in cánh hoa, lá hoa, vẽ
những biểu tượng mà trẻ thích.
Khi hoạt động ngoài trời tôi yêu cầu trẻ nhặt lá khô, cành khô để làm vật
liệu cho trẻ hoạt động tạo hình.
Giờ hoạt động chiều: tôi cho trẻ kể về những con vật mà trẻ thích và cho
trẻ vẽ những con vật đó.
Ở các hoạt động góc: Góc học tập trẻ có thể chơi với các bài tập vẽ, nặn,
xé, dán. Góc nghệ thuật trẻ, một nhóm trẻ có thể tạo nên một bức tranh xé dán “
Ngôi nhà của bé”.
Bên cạnh tổ chức hoạt động tạo hình ở lớp tôi thường gợi ý cho trẻ tạo
hình ở nhà bằng cách trao đổi với phụ huynh để cùng nhắc nhở, động viên trẻ,
hướng dẫn trẻ thực hiện một vài bài tập ở nhà như vẽ tranh theo đề tài, nặn theo
mẫu, vẽ theo ý thích, hay xé dán một hình ảnh nào đó, theo các đề tài mà trẻ đã
được làm quen ở lớp.
* Giải pháp 8: Đi sâu bồi dưỡng trẻ yếu kém và có năng khiếu tạo hình:
Ngoài việc giảng dạy trên tiết học, tôi còn thường xuyên chia đối tượng
giỏi, khá, trung bình, yếu để tập luyện ở mọi lúc, mọi nơi.
Những trẻ yếu tôi thường hướng dẫn cho trẻ xem tranh và gợi ý cho trẻ vẽ
những bức tranh từ đơn giản đến phức tạp. Hoặc những trẻ kỹ năng nặn còn yếu,
tôi thường cho trẻ hoạt động chung với những trẻ giỏi để cùng nhau tiến bộ. Đối
với trẻ nhút nhát, tôi thường phối hợp với gia đình động viên trẻ vẽ về những
bức tranh mà trẻ yêu thích để tặng ông bà, cha mẹ. Những trẻ khá, giỏi tôi gợi ý,

Số trẻ đạt trung bình

4

12 %


Yếu, kếm

0

0%

* Kết quả của giáo viên:
Sau khi lên kế hoạch và tự trau dồi bản thân tôi đã tạo được môi trường
học tập và vui chơi cho trẻ trong và ngoài lớp có khoa học. Bổ xung được nhiều
đồ dùng đồ chơi cho tiết dạy.
Giờ dạy “Tạo hình”, tôi đã được Ban giám hiệu nhà trường cùng đồng
nghiệp đánh giá xếp loại giỏi.
3. Phần kết luận
3.1. Ý nghĩa của đề tài
Qua quá trình học tập và giảng dạy, nghiên cứu của đề tài tôi nhận thấy
ngay từ khi mới sinh ra trẻ em như một tờ giấy trắng. Vì thế người lới nói chung
và các cô giáo Mầm non nói riêng là những người trực tiếp tác động đến trẻ
nhằm dần dần hình thành cho trẻ những biểu tượng ban đầu về cuộc sống. Trẻ 5
- 6 tuổi vốn hiểu biết còn ít, vì vậy dạy trẻ hoạt động tạo hình đóng vai trò vô
cùng quan trọng trong chương trình học tập của trẻ, cũng như các hoạt động
khác. Chính vì thế là một giáo viên mầm non tôi muốn được nâng cao nhận thức
của bản thân đồng thời góp một phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất
lượng giáo dục trẻ phát triển toàn diện. Với mục đích chung của giáo dục mầm

hoạt động tạo hình của trẻ đạt đến mức độ hoạt động Nghệ Thuật - “Nghệ thuật
trẻ thơ”.
Tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động tổng hợp mang tính nghệ thuật:
ngày hội, lễ, hoạt động sân khấu. Ngoài ra, tổ chức các cuộc dạo chơi trong thiên
nhiên.
Khi có những thay đổi trong chuyên đề tôi đã kịp thời áp dụng ngay và xin
ý kiến nhà trường tạo điều kiện cho tôi về cơ sở vật chất.
Trong khi luyện tập cần phải động viên, khuyến khích trẻ kịp thời để tạo
cho trẻ hứng thú học hơn. Từ những đồ dùng, đồ chơi làm ra cô giáo phải tạo
môi trường cho trẻ được tiếp xúc, tạo tình huống cho trẻ hoạt động, bằng mọi
cách cho trẻ được trải nghiệm, hoà mình vào các đồ chơi mà trẻ được làm quen,
thường xuyên đánh giá hiệu quả đồ dùng trực quan qua các bài dạy để thay đổi,
tình huống mới gây sự bất ngờ chú ý của trẻ.
Điều cần thiết nhất là cần phải biết phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh
làm tốt công tác tuyên truyền các bậc cha mẹ để nhận được sự giúp đỡ đồng
tình, từ đó đưa con em mình ngày càng tiến bộ và có ý thức tham gia học tập,
không những môn “tạo hình” mà còn có các môn học khác nữa.
Từ những kết quả nghiên cứu trên cơ sở tôi rút ra kết luận sau:
Việc hoạt dộng tạo hình ở trẻ 5 - 6 tuổi là một trọng tâm những nội dung
lớn của chương trình giáo dục cho trẻ Mầm non. Nhằm phát triển trí tuệ và các
mặt khác của nhân cách toàn diện, góp phần quan trọng vào việc chuẩn bị cho
trẻ bước vào lớp một.
Việc làm này không chỉ có ý nghĩa lớn lao đối với các nhà nghiên cứu mà
đối với các trường Mầm non phải đặc biệt là các giáo viên Mần non cần nắm
vững những nội dung chương trình. Ngoài việc cung cấp cho trẻ những kiến
thức, kỹ năng mới mà còn phải thường xuyên tổ chức cho trẻ luyện tập bằng các
biện pháp phù hợp nhằm ôn luyện, củng cố và nâng cao chất lượng tao hình...
cho trẻ.
Trong quá trình nghiên cứu thực trạng, tôi nhận thấy kỹ năng tạo hình
bằng nguyên vật liệu thiên nhiên của trẻ còn nghèo làn, hạn chế, kỹ năng yếu.

các biện pháp dạy học phù hợp nhất với mỗi tiết dạy.
Kết hợp với phụ huynh để có biện pháp giáo dục trẻ một cách tốt nhất ở
gia đình và nhà trường.
Để trẻ học tốt môn tạo hình thì trước hết cô giáo phải thực sự là người bạn
lớn của trẻ, luôn kịp thời lắng nghe ý kiến, giải thích, động viên giúp đỡ trẻ khi
trẻ còn lúng túng. Cô luôn tham gia đầy đủ các buổi thao giảng của ngành, của
trường tổ chức. Quá trình giảng dạy cô phải quan tâm đến khả năng từng trẻ để
có biện pháp bồi dưỡng phù hợp. Ngoài chuyên môn vững cô còn phải thực hiện
sự hoà nhập với thế giới của trẻ thơ. Cô hiểu và cùng trẻ thể hiện, tạo cho trẻ
cảm giác tự tin, thoải mái và đạt hiệu quả cao trong hoạt động.
“Trong mỗi đứa trẻ đều có tài năng tiềm ẩn. Sự chuẩn bị kỹ càng từ lúc
đầu đời chính là chìa khóa thành công cho tương lai mỗi cháu”(Maria
Montesoori). Giáo dục trẻ ở lứa tuổi mầm non chính là phát triển toàn diện cho
trẻ về cả thế chất - tình cảm - trí tuệ - thẩm mỹ, là nền tảng cho quá trình học tập
suốt đời của trẻ. Mỗi giáo viên mầm non hãy là những người mẹ thứ hai của trẻ,
hãy năng cánh cho trẻ vươn xa như Bác Hồ kính yêu cuả chúng ta đã từng nói:
“ Vì lợi ích mười năm ta phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm ta phải trồng người”
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân trong việc dạy trẻ 5- 6 tuổi
tạo hình. Kính mong sự góp ý chân thành của Hội đồng khoa học để bản thân tôi
có thêm nhiều kinh nghiệm tốt hơn trong công tác giảng dạy của mình.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

- 10 -