SKKN: Một số biện pháp khắc phục những lỗi sai thường mắc trong việc học kỹ
thuật nhảy cao kiểu “Bước qua” cho học sinh lớp 8 THCS.

GV: Nguyễn Xuân Phong - Trường THCS lê Văn Tám

1


SKKN: Một số biện pháp khắc phục những lỗi sai thường mắc trong việc học kỹ
thuật nhảy cao kiểu “Bước qua” cho học sinh lớp 8 THCS.

PHÒNG GD&ĐT KRÔNG ANA
TRƯỜNG THCS LÊ VĂN TÁM

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC NHỮNG LỖI SAI
THƯỜNG MẮC TRONG VIỆC HỌC KỸ THUẬT NHẢY CAO
KIỂU “ BƯỚC QUA” CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS

Họ và tên: Nguyễn Xuân Phong
Đơn vị: Trường THCS Lê Văn Tám
Trình độ chuyên môn: CĐSP Thể - Sinh
Môn đào tạo: Thể - Sinh

Bình Hòa, tháng 2 năm 2016
GV: Nguyễn Xuân Phong - Trường THCS lê Văn Tám

2



1. Kết luận
2. Kiến nghị

GV: Nguyễn Xuân Phong - Trường THCS lê Văn Tám

TRANG
3
4
4
4
4
4
6
6
6
7
7
7
8
8
8
11
11
11
13
14
14
14

3

Đặc điểm cơ bản của môn học Thể dục là học lý thuyết gắn liền với thực
hành, biết lý thuyết để thực hành chính xác hơn, ngược lại qua thực hành sẽ làm
cho người học năm sâu lý thuyết hơn, từ đó hiệu quả học tập đạt kết quả cao hơn.
Trong thực tế phần thực hành chiếm tỷ trọng lớn vì chỉ có thông qua thực hành tập
luyện thì các bài tập thể dục thể thao đúng phương pháp khoa học thì mới đem lại
sức khỏe, thể lực, mà sức khỏe thể lực là mục tiêu cơ bản của thể dục thể thao do
đó luyện tập là hình thức cơ bản thể hiện đặc trưng của môn học thể dục.
Môn học Thể dục ở trường trung học cơ sở còn tạo cho học sinh có một trình
độ văn hóa nhất định, giúp các em kỹ năng cơ bản để tập luyện và giữ gìn sức khỏe
nâng cao thể lực, góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh, có thói quen tự tập luyện
hàng ngày, và thể hiện khả năng về bản thân thể dục thể thao, biết vận dụng vào
cuộc sống.
Việc nâng cao hiệu quả dạy và học môn Thể dục ở trường trung học cơ sở Lê
Văn Tám có nhiều vấn đề liên quan như: Cơ sở vật chất của nhà trường, trang thiết
GV: Nguyễn Xuân Phong - Trường THCS lê Văn Tám

4


SKKN: Một số biện pháp khắc phục những lỗi sai thường mắc trong việc học kỹ
thuật nhảy cao kiểu “Bước qua” cho học sinh lớp 8 THCS.
bị dạy học, điều kiện hoàn cảnh gia đình, môi trường sống, ý thức học tập của học
sinh, phương pháp dạy học của giáo viên….Trong chương trình môn Thể dục ở
trường trung học cơ sở gồm nhiều phân môn những tôi chỉ đề cập và đi sâu vào:
“Một số biện pháp khắc phục những lỗi sai thường mắc trong việc học kỹ thuật
nhảy cao kiểu “Bước qua” cho học sinh lớp 8 THCS”.
Để việc dạy học có kết quả cao, tôi tiến hành nghiên cứu vấn đề này với mục
đích tìm hiểu một số lỗi sai thường mắc trong quá trình học kĩ thuật nhảy cao kiểu
“Bước qua” từ đó đề xuất một số biện pháp khắc phục những lỗi sai cho học sinh
lớp 8 ở trường trung học cơ sở Lê Văn Tám nhằm góp phần nâng cao hiệu quả đào

hướng vào sự lĩnh hội, nắm vững các kĩ thuật mà phần nào sử dụng thành thạo
trong hoạt động cho người học .

GV: Nguyễn Xuân Phong - Trường THCS lê Văn Tám

5


SKKN: Một số biện pháp khắc phục những lỗi sai thường mắc trong việc học kỹ
thuật nhảy cao kiểu “Bước qua” cho học sinh lớp 8 THCS.
Quá trình này được tiến hành dựa trên những nguyên tắc giáo dục, giáo
dưỡng thể chất. Cho dù một hoạt động đơn giản hay phức tạp nào của người dạy và
người học được diễn ra trong quá trình giảng dạy đều phải tuân thủ nguyên tắc hình
thành kĩ năng, kĩ xão vận động. Từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó, từ trực
quan đến tư duy và từ cơ bản đến nâng cao. Từ đó giúp người học chuyển từ việc
nắm vững chắc có hệ thống sang thực hiện động tác kĩ thuật một cách toàn vẹn và
thành thạo.
Quá trình dạy học kĩ thuật động tác được chia làm 3 giai đoạn, tương ứng với
3 giai đoạn quá trình hình thành kĩ năng kĩ xảo vận động đó là:
* Giai đoạn học ban đầu:
Ở giai đoạn này giáo viên, huấn luyện viên phải giúp người học nắm vững
nguyên lý kĩ thuật và năng lực cần thiết thực hiện động tác, hạn chế sự chuyển đổi
xấu của kĩ thuật, động tác trước đó. Trong giai đoạn này hưng phấn thần kinh của
người học bị lan tỏa và dễ khuếch tán sang vùng thần kinh khác, phản ứng trả lời
còn chưa được chọn lọc nhiều nhóm cơ thừa bị lôi cuốn vào hoạt động và cơ thể
chưa phân biệt được chính xác các kích thích có điều kiện khác nhau. Do đó, khi
thực hiện kĩ thuật động tác người học mắc phải sai lầm bị động tác thừa và tốn
nhiều sức lực.
* Giai đoạn sâu chi tiết:
Ở giai đoạn này người học hiểu sâu hơn các qui luật hoàn thiện kĩ năng vận

lực của người học nhằm nâng cao hiệu quả trong quá trình thi đấu.
Trong chương trình ở bậc học trung học cơ sở chủ yếu học môn nhảy xa kiểu
“Ngồi” và nhảy cao kiểu “Bước qua”. Nhưng trong phạm vi đề tài này tôi đưa ra:
(Một số biện pháp khắc phục những lỗi sai thường mắc trong việc học kỹ thuật
nhảy cao kiểu “Bước qua” cho học sinh lớp 8 THCS).
Dựa trên cơ sở phương pháp chung của việc dạy - học môn Thể dục ở bậc
trung học cơ sở, một số vấn đề đổi mới phương pháp dạy và học ở bậc trung học cơ
sở, các kỳ bồi dưỡng về đổi mới phương pháp dạy học ở bậc trung học cơ sở tôi lần
lượt thực hiện các giải pháp sau:
2. Thực trạng:
2.1/ Thuận lợi, khó khăn:
* Thuận lợi:
- Khi tôi thực hiện SKKN này đã được sự quan tâm, tạo điều kiện giúp đỡ và
khuyến khích, động viên của nhà trường và đồng nghiệp.
- Bản thân đã có kinh nghiệm trong công tác giảng dạy nhiều năm.
* Khó khăn:
Trước tiên là nguyên nhân từ phía học sinh còn xem nhẹ môn học Thể dục so
với các môn văn hóa khác cho nên các em chưa chú trọng học tập cũng như rèn
luyện, chưa có ý thức hăng say học môn học này, chưa chú trọng về thời gian cũng
như dụng cụ học tập cho môn học .
Về phía cơ sở vật chất của nhà trường chưa đầy đủ cho các em tập luyện,
dụng cụ thiết yếu như: Dụng cụ nhảy, nệm nhảy, hố nhảy, sân bãi luyện tập…
Về phía giáo viên do điều kiện cơ sở vật chất nhà trường còn thiếu thốn nên
hạn chế về các phương pháp dạy học mới của giáo viên, làm giảm hứng thú học tập
của các em.
Ngoài những nguyên nhân nêu trên thì thời tiết củng ảnh hưởng rất lớn đến
quá trình học tập và rèn luyện vì nhà trường chưa có nhà đa năng để học. Đặc thù
thời tiết của địa phương là có hai mùa, mùa khô thì trời nắng gió, mùa mưa thì mưa
lạnh. Bên cạnh đó nhiều gia đình các em, phụ huynh chưa thực sự coi trọng môn
học Thể dục, nên chưa đầu tư về thời gian cũng như dụng cụ học tập và ít nhiều

Khi thực hiện đề tài này, nếu GV dành nhiều thời gian cho các em học sinh
thường mắc lỗi trong kĩ thuật nhảy cao thì những em học sinh khác trong lớp sẽ
thiệt thòi hơn.
2.4/ Nguyên nhân:
* Nguyên nhân của thành công:
- Có sự động viên, khuyến khích của nhà trường, của các tổ chức đoàn thể
trong nhà trường.
- Giáo viên nhiệt tình tận tụy, thương yêu học sinh như con của mình.
- Có giúp đỡ, động viên khuyến khích của những học sinh có kĩ thuật nhảy tốt
đối với những em hay mắc lỗi trong kỹ thuật nhảy, sự tiến bộ của học sinh.
* Nguyên nhân của hạn chế, yếu kém.
Nguyên nhân từ phía học sinh là chưa coi trong môn học Thể dục và chưa
hiểu rõ bản chất của môn học so với các môn văn hóa khác cho nên các em chưa
chú trọng học tập củng như rèn luyện, chưa có ý thức hăng say học môn học này,
chưa chú trọng về thời gian cũng như dụng cụ học tập cho môn học .
Về cơ sở vật chất của nhà trường chưa đầy đủ cho các em tập luyện, dụng cụ
thiết yếu như: Dụng cụ nhảy, nệm nhảy, hố nhảy, sân bãi luyện tập…
Về phía giáo viên do điều kiện cơ sở vật chất nhà trường còn thiếu thốn nên hạn
chế về các phương pháp dạy học mới của giáo viên, làm giảm hứng thú học tập của
các em.
Ngoài những nguyên nhân nêu trên thì thời tiết củng ảnh hưởng rất lớn đến
quá trình học tập và rèn luyện vì nhà trường chưa có nhà đa năng để học. Đặc thù
thời tiết của địa phương là có hai mùa, mùa khô thì trời nắng gió, mùa mưa thì mưa
lạnh. Bên cạnh đó thì hoàn cảnh gia đình các em, phụ huynh chưa thực sự coi trọng
môn học Thể dục, nên chưa đầu tư về thời gian cũng như dụng cụ học tập và ít
nhiều cũng tạo cho các em tính ỉ lại khi học môn học này.
2.5/ Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.
Từ trước tới nay giáo viên còn có thói quen dạy học theo sự bắt chước. Tức
là giáo viên làm trước học sinh làm theo sau. Chính lối dạy này tạo cho học sinh có
thói quen làm theo chứ chưa tự mình tìm ra cách học và không phát huy tính sửa

em

15.5% 25
em

Tỷ lệ

TB

Tỷ lệ

Yếu

22.7%

50
em

45.5% 18
em

Tỷ lệ
16.3%

Nếu vẫn duy trì cách dạy và học như trên thì đa số học sinh sẽ tiếp thu bài
một cách thụ động, không phát huy tính sửa sai trong việc kết hợp các động tác kỹ
thuật. Cứ như vậy đến giờ học các em chỉ chờ giáo viên làm mẫu rồi học theo chứ
không suy nghỉ phân tích động tác để hiểu ra chổ sai và chổ đúng khi thực hiên
động tác.
Mặt khác khi áp dụng cách học như vậy thì học sinh sẽ không có hứng thú

bước đà tương ứng độ dài 5 đến 7 bàn chân hoặc 2 bước đi thường. Góc độ chạy đà
chếch với xà khoảng 25 đến 40 độ. Nếu giậm nhảy bằng chân trái thì đứng phía bên
phải xà và ngược lại theo chiều nhìn vào xà. Kĩ thuật giai đoạn chạy đà gồm có: Tư
thế chuẩn bị trước khi chạy và kĩ thuật các bước chạy đà.
- Tư thế chuẩn bị trước khi chạy đà:
Có nhiều cách đứng chuẩn bị trước khi chạy đà, dưới đây giới thiệu cách phổ biến
nhất với học sinh THCS, đó là: Đứng chân lăng phía trước, chạm đất bằng nữa
trước bàn chân, mũi chân sát vạch xuất phát, hơi khuỵu gối, trọng tâm dồn nhiều về
phía chân trước. Chân giậm nhảy phía sau khuyụ gối nhiều hơn, mũi chân chạm đất
cách gót chân trước 15 đến 20 cm, thân ngả ra trước, hai tay buông tự nhiên, tập
trung chú ý, mắt nhìn theo hướng chạy vào xà.
- Kĩ thuật chạy đà: Có hai phần. Phần thứ nhất gồm một số bước đà đầu,
phần thứ hai gồm ba bước đà cuối trước khi giậm nhảy. Ở phần thứ nhất của chạy
đà cần tăng dần độ dài bước chạy và tốc độ bằng cách tích cực đạp sau kết hợp
nâng thân, sau đó duy trì tốc độ cho đến khi giậm nhảy. Một số bước chạy ban đầu
bằng chân chạm đất bằng nữa trước bàn chân, riêng ba bước đà cuối đặt chân chạm
đất bằng gót bàn chân.
- Ba bước đà cuối:
+ Bước 1: Đưa chân giậm nhảy ra trước dài hơn các bước trước và đặt gót
chân chạm đất phía trước .
+ Bước 2: Đưa nhanh chân lăng ra trước để thực hiện bước 2. Đây là bước
dài nhất trong 3 bước đà cuối. Khi chân chạm đất hơi miết bàn chân xuống đất – ra
sau. Việc duy trì tốc độ đà đạt được lúc này rất quan trọng, vì vậy cần giữ thân cho
thẳng, không được ngả vai ra sau trước khi kết thúc thời kỳ chống.
+ Bước 3: Chủ động đưa chân giậm nhảy và hông cùng bên vươn nhanh về
trước để đặt gót bàn chân vào điểm giậm nhảy. Lúc này chân giậm nhảy gần như
thẳng, toàn bộ thân, hông, đùi và cẳng chân ngả chếch ra sau. Thân trên chủ động
ngả ra sau, mà chủ yếu do đưa nhanh vùng hông và chân giậm nhảy về trước tạo
nên. Hai tay hơi co, khuỷu tay hướng ra sau, nhưng không để hai khuỷu tay khép
vào người, mà nâng cao gần ngang vai để sẵn sàng đánh tay hổ trợ với giậm nhảy.

* Giai đoạn tiếp đất:
Sau khi qua xà, chân đá lăng chủ động tiếp đất trước bằng nữa trước bàn
chân hay cả bàn, sau đó đến giậm nhảy tiếp đất, cả hai chân cùng chùng gối để

GV: Nguyễn Xuân Phong - Trường THCS lê Văn Tám

11


SKKN: Một số biện pháp khắc phục những lỗi sai thường mắc trong việc học kỹ
thuật nhảy cao kiểu “Bước qua” cho học sinh lớp 8 THCS.
giảm chấn động, khi nhảy ở mức xà cao, có thể tiếp đất bằng hai chân cùng một
lúc.
3.2b Những lỗi sai thường mắc và phương pháp sửa chữa:
a. Chạy đà: Chạy đà tăng tốc độ chậm, nhịp độ không tốt, động tác chạy đà không
tự nhiên, không chính xác, không điều chỉnh được các bước cuối nên giậm nhảy
không thực hiện được bình thường.
Phương pháp sửa chữa.
+ Tập chạy tăng tốc và chạy đà lặp lại nhiều lần.
+ Cải tiến và tập thành thạo kỹ thuật chạy đà, kiểm tra và điều chỉnh vị trí đặt
chân giậm, chạy đà theo mốc đánh dấu.
b. Giậm nhảy: Chạy đà với giậm nhảy không liên tục, khi giậm nhảy không duỗi
hông thành tư thế ngồi tụt sau, chân lăng không cao nên không đưa cơ thể lên cao
được, khi giậm nhảy cơ thể lao ra trước qua xà đổ người.
Phương pháp sửa chữa.
Tập bắt chước động tác đặt chân giậm nhảy để cũng cố kĩ thuật, tập lặp lại kĩ
thuật chạy đà giậm nhảy, tăng cường tập luyện tính mềm dẻo khớp hông, gối, cổ
chân.
c. Trên không và tiếp đất: Động tác hai chân không chính xác, không nhịp nhàng,
phần mông chạm xà.

Bảng 1:
Kết quả kiểm tra khảo sát 35 học sinh lớp 8
STT

Nội dung lỗi sai

1
2
3
4

Chạy đà.
Giậm nhảy.
Trên không.
Tiếp đất.

Số
học sinh
25
30
35
21

Tỉ lệ %
71,4
85,7
100
60

Qua bảng 1 tôi đã nhận thấy tỉ lệ học sinh mắc phải lỗi sai chủ yếu 1,2,3,4.

6

SỐ PHIẾU
Không
Tỉ lệ %
đồng ý
70
3
80
2
90
1
60
4

Tỉ lệ %
30
20
10
40

Từ bảng 2 kết quả của phương pháp phỏng vấn trên, chúng ta nhận thấy rằng
các lỗi sai 1,2,3,4. Vẫn chiếm tỉ lệ cao, đặc biệt là 3 tương ứng với phương pháp
quan sát sư phạm.
Như vậy, kết quả thu được của phương pháp phỏng vấn, tôi nhận thấy các lỗi sai
1,2,3,4 đúng là lỗi sai mà học sinh thường hay mắc phải trong quá trình học nhảy
cao kiểu “Bước qua”.
Nhằm khẳng định chính xác các lỗi sai mà học sinh thường mắc phải trong quá
trình học nhảy cao kiểu “Bước qua”. Tôi đã tổng hợp so sánh kết quả của hai lần
quan sát sư phạm và phương pháp phỏng vấn như sau:

70

80

90

60

Phương pháp thực hiện

(%)

Qua bảng 3. Tôi đã thấy kết quả thực tế của những phương pháp phù hợp với nhau,
các lỗi sai 1,2,3,4 vẫn chiếm tỉ lệ cao.
Tôi xem đây là những lỗi sai thường là học sinh mắc phải trong khi học kĩ thuật
nhảy cao kiểu “Bước qua”.
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
Đây là kết qua sau khi áp dụng những phương pháp sửa chữa nhưng lỗi sai
trong khi học kĩ thuật nhảy cao kiểu “Bước qua” ở một lớp 8 với 35 học sinh,
trường trung học cơ sở Lê Văn Tám trong năm học 2014-2015.
Số
TT
1
2
3
4

Số
HS sai
5

Khá
32em

Tỷ lệ
32%

TB
36
em

Tỷ lệ
36%

Yếu
05
em

Tỷ lệ
5%

Sau khi tôi thực hiện các biện pháp nêu trên và cách khắc phục những lỗi
thường mắc phải của học sinh tôi thấy kết quả học nhảy cao kiểu “Bước qua” rất
khả quan. Hầu như các em học sinh nắm được kiến thức cơ bản của những bài tập
kỹ thuật nhảy cao kiếu “Bước qua”, chỉ còn một số em cá biệt là thực hiện kĩ thuật
chưa được thành thạo, số em thực hiện tốt kỹ thuật chiếm phần lớn và kiểm tra
GV: Nguyễn Xuân Phong - Trường THCS lê Văn Tám

14



Khá
32%
30%

TB
36%
Còn lại

Yếu- kém
5%
< 5%

Bảng so sánh trên cho ta thấy. Theo cầu chuẩn quốc gia thì chỉ tiêu sau khi
áp dụng sáng kiến kinh nghiệm đã vượt chỉ tiêu của yêu cầu chuẩn quốc gia.
III. Phần kết luận, kiến nghị
1. Kết luận:
Việc nghiên cứu và vận dụng các biện pháp khắc phục những lỗi sai trong
học kĩ thuật nhảy cao kiểu bước qua nêu trong đề tài là nhằm góp phần nâng cao
chất lượng bộ môn giáo dục thể chất trong nhà trường. Đề tài đã giúp cho các em
học sinh nắm được các kĩ thuật căn bản một cách vững chắc, nâng cao được thể
lực, phát triển tiềm lực trí tuệ, tạo hứng thú học tập trong học sinh, phát huy tinh
thần tự giác tập luyện rèn luyện sức khoẻ để học tập tốt, mai sau trở thành những
con người phát triển toàn diện: có đủ phẩm chất, sức khỏe, tri thức để phục vụ cho
đất nước. Tuy nhiên khi thực hiện đề tài, giáo viên phải biết khéo léo lựa chọn
những phương pháp thích hợp thì mới có thể sửa chữa được những sai lầm thường
mắc trong học sinh.
Đề tài này chắc chắn còn những thiếu sót mà tôi chưa thấy được trong quá
trình thực hiện, tôi mong muốn được đón nhận những ý kiến đóng góp của đồng
nghiệp để cho đề tài ngày càng hoàn chỉnh hơn.
2. Kiến nghị:

………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Bình Hòa, ngày 2 tháng 2 năm 2016
PCT HỘI ĐỒNG

Nhận xét, đánh giá của hội đồng khoa học
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………...............……

GV: Nguyễn Xuân Phong - Trường THCS lê Văn Tám

16


SKKN: Một số biện pháp khắc phục những lỗi sai thường mắc trong việc học kỹ
thuật nhảy cao kiểu “Bước qua” cho học sinh lớp 8 THCS.
TÀI LIỆU THAM KHẢO.
1. Một số vấn đề đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học sơ sở của
nhóm tác giả:(Hoàng Long – Lê Minh Châu – Lê Anh Tuấn)
Tài liệu Phương pháp giảng dạy thể dục thể thao trong trường phổ thông của tác
giả: (PGS Nguyễn Văn Thạch) Bình Hòa, tháng 2 năm 2016

GV: Nguyễn Xuân Phong - Trường THCS lê Văn Tám

17