Người thực hiện: Phan Thị Hồng Luyến

MỤC LỤC
Nội dung
I Phần mở đầu

Trang

1. Lí do chọn đề tài
2. Mục tiêu nhiệm vụ đề tài
3. Đối tượng nghiên cứu
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu
II
Phần nội dung
1. Cơ sở lý luận
2. Thực trạng

3-4
4-5
5
5
5-6

2.1/ Thuận lợi –khó khăn

7-8

2.2/ Thành công – hạn chế

8-9


18-19

3.5 /Kết quả khảo nghiệm ,giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.
4 / Kết quả thu được qua khảo nghiệm ,giá trị khoa học của vấn đề

19
20

nghiên cứu
III Kết luận và kiến nghị
1. Kết luận
2. Kiến nghị

Trang 1

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2015-2016

20-21
22


Người thực hiện: Phan Thị Hồng Luyến

PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
VÀO GIẢNG DẠY MÔN VẬT LÝ 7.
I . PHẦN MỞ ĐẦU:
1 / LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Môi trường là không gian sinh sống của con người và sinh vật, nơi chứa đựng các

Là một GV dạy bộ môn vật lí , tôi luôn trăn trở về vấn đề làm thế nào vừa dạy
học sinh nắm bắt những kiến thức cơ bản của bộ môn, vừa lồng ghép những đơn vị
kiến thức về bảo vệ môi trường cho học sinh.
Trên cơ sở tìm tòi những tư liệu về bảo vệ môi trường, thu thập thông tin qua
báo đài và internet, đặt biệt là nắm bắt về phương pháp dạy học có tích hợp môi
trường bộ môn vật lí, bên cạnh đó dựa vào việc tìm ra những đơn vị kiến thức trong
chương trình Vật lí 7 có liên quan đến việc giáo dục bảo vệ môi trường, cộng với quá
trình dạy thử nghiệm đạt hiệu quả khá tốt.. Tôi quyết định viết hoàn chỉnh hơn sáng
kiến về “Phương pháp tích hợp bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật lí 7” để
chia sẽ với các đồng nghiệp cùng tham khảo và đóng góp thêm ý kiến để đề tài càng
hoàn thiện hơn.
Sáng kiến kinh nghiệm về “ Phương pháp tích hợp bảo vệ môi trường vào giảng
dạy môn Vật lí 7” là một sáng kiến khá quan trọng nhằm giáo dục ý thức bảo vệ môi
trường cho các em học sinh. Qua đây, chúng ta có thể nhờ các em mang các kiến
thức về bảo vệ môi trường về tuyên truyền cho gia đình để mọi người chúng ta sẽ
quan tâm nhiều hơn về môi trường họ đang sống và làm việc.
2/ Mục tiêu nhiệm vụ đề tài:
Đề tài được xây dựng nhằm giúp học sinh nhận thức được những tác hại của
việc ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm tiếng ồn nói riêng, từ đó yêu cầu
học sinh phải có những hành động cụ thể để bảo vệ môi trường, góp phần cải tạo
môi trường, tuyên truyền, vận động người dân tích cực tham giao bảo vệ môi
trường, khắc phục dần sự ô nhiễm môi trường .

Trang 3

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2015-2016


Người thực hiện: Phan Thị Hồng Luyến
Hơn thế nữa đề tài được xây dựng nhằm trao đổi kinh nghiệm trong phương


Người thực hiện: Phan Thị Hồng Luyến
pháp trên cho phù hợp và có hiệu quả. Ngoài các phương pháp trên còn phải lưu ý
phiếu điều tra, đánh giá học sinh.
Trong quá trình dạy học, vai trò của người thầy tổ chức hướng dẫn học sinh.
Còn học sinh là người chủ động thao tác và tìm tòi các kiến thức trên các kênh chữ,
kênh hình, tự rút ra nhận xét, kết luận dưới sự trợ giúp của giáo viên.

II . PHẦN NỘI DUNG
1 / CƠ SỞ LÍ LUẬN:
- Môi trường bao gồm tất cả các yếu tố vô sinh và hữu sinh có tác động, ảnh

hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sức khỏe, đời sống của con người. Môi trường
cung cấp cho ta không gian để sống, cung cấp nguồn tài nguyên để sản xuất và là nơi
chứa đựng chất thải.
- Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sự sống của chúng ta. Chính phủ đã ban
hành hàng loạt các văn bản pháp luật về bảo vệ môi trường nhằm xử lý, răn đe những
tổ chức, cá nhân có hành vi làm tổn hại đến môi trường, rồi các công nghệ xử lý rác
thải, phát minh khoa học ra đời nhằm giảm thiểu những tác động đến môi trường.
- Hiện nay, môi trường là vấn đề nóng của toàn nhân loại. Chúng ta thấy rằng,
khí hậu ngày càng khắc nghiệt và khó dự báo hơn, mưa bão, lũ quét thất thường, suy
thoái đất, nước, suy giảm nguồn tài nguyên rừng, ô nhiễm môi trường xảy ra trên
diện rộng,… Đó là các vấn đề về môi trường mà toàn nhân loại đã và đang phải đối
mặt. Con người đã tác động quá nhiều đến môi trường, khai thác đến mức cạn kiệt
các nguồn tài nguyên, thải nhiều chất độc làm cho môi trường không còn khả năng tự
phân hủy.
Vấn đề về môi trường là vấn đề nóng bỏng ảnh hưởng đến sức khỏe ,đến sự sống
còn của con người, thế mà trong thực tế như hiện nay thì việc tiếp cận với môi trường
của học sinh lớp 7 ở trường THCS Lê Đình Chinh lại còn rất hạn chế, do các em
chưa có ý thức cao về bảo vệ môi trường đang sống, học sinh lại ít được tiếp cận với

* Thuận lợi:
Một là:Trường THCS Lê Đình Chinh luôn được sự quan tâm của ủy ban nhân dân
xã Quảng Điền, sự quan tâm của lãnh đạo Phòng giáo dục. Gần đây các hoạt động
dạy và học của nhà trường không ngừng đi lên và đã đạt được một số thành tích đáng
kể. Cơ sở vật chất cơ bản đã được đầu tư đáp ứng cho nhu cầu dạy và học .

Trang 6

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2015-2016


Người thực hiện: Phan Thị Hồng Luyến
Hai là: Đội ngũ giáo viên trong nhà trường đa số rất trẻ, khỏe ,tâm huyết và nhiệt
tình.giáo viên đều đã đạt chuẩn và trên chuẩn. Nhiều giáo viên công tác lâu năm lại
có nhiều kinh nghiệm .
Ba là: Được sự quan tâm và tạo điều kiện của lãnh đạo phòng nên chúng tôi được
tham gia các lớp tập huấn,được giao lưu học hỏi và có them nhiều kinh nghiệm.
Bốn là:Học sinh của trường đều ngoan ngoãn ,chăm chỉ học tập, lễ phép thầy cô
giáo ,có ý thức vượt khó vươn lên trong học tập.
* Khó khăn :
Một là: Đời sống kinh tế của của dân còn khó khăn ,trình độ dân trí còn thấp,sự
quan tâm của gia đình đối với việc học của con em còn ít.Mặt khác người dân vẫn
còn một số hủ tục lạc hậu.
Hai là: Địa bàn của xã thì quá rộng nên cũng đã ảnh hưởng không nhỏ đến sự
phản hồi thông tin của gia đình học sinh và nhà trường.
2.2. Thành công và hạn chế
-Vấn đề bảo vệ môi trường đã được tuyên truyền phổ biến trên các kênh thông tin đại
chúng (ở trường có chương trình phát thanh măng non, ở xã có chương trình phát
thanh Nông thôn mới, hoặc thông tin qua các trang mạng xã hội) qua đó ít nhiều học
sinh đã nhận thức được vấn đề này.

làm thậm chí làm mà không hiểu vì sao lại như vậy.
2.4/ Nguyên nhân các yếu tố khác
- Cơ sở vật chất chưa đáp ứng tốt cho việc đổi mới phương pháp dạy học.
- Thói quen xả rác của người nông dân vẫn còn tồn tại phần nào tác động đến ý thức
của các em học sinh.
- Một số em học sinh chưa thực sự tích cực, chưa chủ động trong việc vận dụng kiến
thức học ở trường với thực tiễn.
2.5 / Phân tích đánh giá thực trạng mà đề tài đặt ra:
Một là - Đối với học sinh lớp 7 kiến thức cơ bản về môi trường vẫn còn hạn chế.
Hai là- Thời gian của mỗi tiết học 45 phút và chỉ có một tiết trên tuần đối với môn
Vật lý.
Ba là -Đồ dùng thí nghiệm hư hỏng nhiều, chưa có máy quay dùng để thu thập tư
liệu, tranh ảnh, các tư liệu về môi trường và bảo vệ môi trường còn hạn chế.

Trang 8

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2015-2016


Người thực hiện: Phan Thị Hồng Luyến
Bốn là -Việc tiếp cận với internet còn rất ít, phòng máy của trường không đủ và hư
hỏng nhiều không thể tạo điều kiện để học sinh tiếp cận với thông tin mới để mở
mang kiến thức về mọi lĩnh vực, nhất là về tình hình ô nhiễm môi trường đang diễn
ra ngày càng trầm trọng như hiện nay.
3 / GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP CỦA VẤN ĐỀ GIÁO DỤC TÍCH HỢP CHO HỌC SINH VỀ
MÔI TRƯỜNG:

3.1 / Mục tiêu của giải pháp biện pháp:
Từ những nguyên nhân trên bản thân tôi cũng đã có nhiều năm trực tiếp giảng
dạy tại trường nên tôi cũng xin được chia sẻ một số kinh nghiệm của mình về“

môi trường ở địa phương, để từ đó các em có biện pháp và hành động cụ thể bảo vệ
môi trường. Thường xuyên liên hệ với môi trường ở trường học, ở gia đình, ở địa
phương. Và bản thân người giáo viên phải là một tấm guơng trong vấn đề bảo vệ môi
trường.
3.2 / Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp, giải pháp:

Để cụ thể vấn đề nghiên cứu ở trên, qua tìm hiểu tài liệu và một số đề tài có liên
quan, tôi có xây dựng hệ thống câu hỏi, câu trả lời và phương pháp giảng dạy các
kiến thức cho một số bài có tích hợp bảo vệ môi trường môn Vật lí 7.
1.

Bài 1 :

NHẬN BIẾT ÁNH SÁNG – NGUỒN SÁNG VÀ VẬT SÁNG

a. Địa chỉ tích hợp: Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt
ta.
b. Phương pháp tích hợp : sử dụng thí nghiệm để hình thành kiến thức làm thế nào
để nhìn thấy một vật(hình 1.2 a), gv kết hợp đặt ra các câu hỏi.
GV hỏi : Các em có biết vì sao các bạn học sinh ở thành phố bị cận nhiều hơn các
bạn học sinh ở nông thôn không ?
HS nhận thức : ở thành phố, do nhà cao tầng che chắn nên các học sinh thường phải
học tập, làm việc và vui chơi dưới ánh đèn điện (ánh sáng nhân tạo) hoặc ánh sáng
khuếch tán nên mắt thường dể bị cận. Chúng ta ở nông thôn học tập, làm việc và vui
chơi dưới ánh sáng chủ yếu là ánh sáng tự nhiên vì thế mà ít bị cận hơn.
GV: Để khắc phục hiện tượng trên thì các học sinh thành phố cần phải làm gì ?
HS trả lời : Các học sinh thành phố cần có kế hoạch học tập hợp lí, tổ chức vui chơi,
dã ngoại ở những nơi có nhiều ánh sáng tự nhiên.

Trang 10

tác hại gì cho con người ?
Hs nhận thức : Sự ô nhiễm ánh sáng gây
ra các tác hại cho con người như: Làm
cho con người luôn bị mệt mỏi, ảnh
hưởng đến tâm lí, lãng phí năng lượng,
mất an toàn giao thông và sinh họat.
Hình ảnh ô nhiềm ánh sáng ở các đô thị
GV: Sự ô nhiễm ánh sáng này có gây tác hại gì cho con người ?

Trang 11

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2015-2016


Người thực hiện: Phan Thị Hồng Luyến
Hs nhận thức : Sự ô nhiễm ánh sáng gây ra các tác hại cho con người như: Làm cho
con người luôn bị mệt mỏi, ảnh hưởng đến tâm lí, lãng phí năng lượng, mất an toàn
giao thông và sinh họat.
GV : Làm thế nào để giảm thiểu ánh sang đô thị ?
HS nhận thức: Để giảm thiểu ánh sáng đô thị cần phải:
+ Sử dụng nguồn sáng vừa đủ với yêu cầu.
+ Tắt đèn khi không cần thiết hoặc sử dụng chế độ hẹn giờ.
+ Cải tiến dụng cụ chiếu sáng phù hợp, có thể tập trung ánh sáng vào nơi cần thiết.
+ Lắp đặt các loại đèn phát ra ánh sáng phù hợp với sự cảm nhận của mắt.
3. Bài 5 :

ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG

a. Địa chỉ tích hợp:
Gương phẳng là một phần của mặt phẳng phản xạ được ánh sáng.

về lợi ích của việc dùng gương cầu lõm trong đời sống hằng ngày, đặt các câu hỏi có
liên quan, giáo viên nhấn mạnh kiến thức BVMT.
GV : Các em hãy cho biết chùm sáng của Mặt Trời là chùm sáng hội tụ, song song
hay phân kì?
Hs : Chùm sáng Mặt Trời là chùm sáng song song.
GV: Chùm sáng của Mặt Trời có vai trò gì?
Hs : Chùm sáng của Mặt Trời có một vai trò rất quan trọng cho sự sống trên Trái
Đất, nó là một nguồn năng lượng vô tận.
GV: Vậy chúng ta có thể sử dụng được nguồn năng lượng này không?
HD: Chúng ta vẫn có thể sử dụng được nguồn năng lượng này.
Gv : Việc sử dụng nguồn năng lượng này có mang lại lợi ích gì không?
Hs nhận thức: Việc sử dụng nguồn năng lượng này là một yêu cầu cấp thiết nhằm
giảm thiểu việc sử dụng nguồn năng lượng hóa thạch, do đó sẽ tiết kiệm được tài
nguyên đồng thời bảo vệ được môi trường.

Trang 13

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2015-2016


Người thực hiện: Phan Thị Hồng Luyến
Ngoài ra guơng cầu lõm còn
nhiều ứng dụng vào trong
cuộc sống( như nấu nướng,
nấu chảy kim loại…)

Gv giới thiệu hình ảnh ( sử
dụng gương cầu lõm để nấu
nướng)
5. Bài 15 : CHỐNG Ô NHIỄM



Người thực hiện: Phan Thị Hồng Luyến
? Em hãy nêu các tác hại của tiếng ồn?
à HS trả lời: Các tác hại của tiếng ồn như
+ Về sinh lý, nó gây mệt mỏi toàn thân, nhức đầu, choáng váng, ăn không ngon,
gầy yếu. Ngoài ra người ta còn thấy tiếng ồn quá lớn làm suy giảm thị lực.
+ Về tâm lý, nó gây khó chịu, lo lắng, bực bội, dễ cáu gắt, sợ hãi, ám ảnh, mất tập
trung, dễ nhầm lẫn, thiếu chính xác.
? Mỗi người cần phải làm gì để phòng chống ô nhiễm tiếng ồn?
à HS trả lời: Phòng chống ô nhiễm tiếng ồn bằng một số phương pháp cơ bản như
sau.
+ Hạn chế tiếp xúc với các nguồn gây ô nhiễm tiếng ồn: Không đứng gần các máy
móc, thiết bị gây ồn lớn như máy bay phản lực, máy khoan cắt, máy hàn,… Còn khi
cần tiếp xúc với các thiết bị, máy móc đó thì phải sử dụng các thiết bị bảo vệ (mũ
chống ồn) và tuân thủ các quy tắc an toàn.
+ Trồng cây: Xung quanh trường học, bệnh viện, nơi làm việc, trên đường phố và
đường cao tốc nên trồng cây xanh là cách hiệu quả để giảm thiểu ô nhiễn tiếng ồn.
Xây dựng các trường học, trạm xá, bệnh viện, khu dân cư xa nguồn âm gây ra ô
nhiễm tiếng ồn.
+ Lắp đặt thiết bị giảm âm: Lắp đặt một số thiết bị giảm âm trong phòng làm việc
như rèm nhung, tường phủ dạ, hay thiết bị cách âm để giảm thiểu tiếng ồn từ bên
ngoài truyền vào.
+ Đề ra nguyên tắc: Lập bảng thông báo quy định về việc không gây ồn và cùng
nhau xây dựng ý thức giữ trật tự, văn hóa cho mọi người.
+ Các phương tiện giao thông cũ, lạc hậu gây ra tiếng ồn to, cần lắp đặt ống xả và
các thiết bị chống ồn trên xe hoặc hạn chế sử dụng.
? Đối với mỗi học sinh, em cần làm gì để chống ô nhiễm tiếng ồn nơi trường, lớp
học? à HS trả lời: Cần thực hiện các nếp sống văn minh tại trường, lớp học như:


lớp
3.4 /Mối quan hệ giữa các giải pháp :
Trang 17

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2015-2016


Người thực hiện: Phan Thị Hồng Luyến
Để có phương pháp giảng dạy tích hợp về bảo vệ môi trường trong vật lý 7 có hiêu
quả thì mỗi giáo viên bộ môn không những chỉ là giỏi kiến thức về môn học của
mình mà ta cần phải hiểu biết nhiều về lĩnh vực đời sống xã hội,và cần quan tâm đến
quá trình phát triển của học sinh về các giá trị đạo đức ,thẩm mỹ và thể chất ,về quá
trình nhận thức của học sinh để từ đó sẽ áp dụng vào việc giảng dạy thành công
nhằm nâng cao sự hiểu biết của các em về môi trường và tầm quan trọng của nó
trong đời sống và xã hội .
3.5 / Kết quả khảo nghiệm ,giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu:
Qua thời gian áp dụng phương pháp tích hợp bảo vệ môi trường trong giảng dạy
môn vật lý 7 tôi đã chứng minh cho tính hiệu quả đề tài bằng các câu hỏi đánh giá
khả năng nhận thức của các em như sau:
Trước khi tích hợp bảo vệ môi trường trong giảng dạy thì kết quả thu được khi
phát phiếu điều tra của lớp 7A1, 7A2, 7A3, 7A4 năm học 2014 - 2015
Lớp
Số lượng (hs)
Phần trăm (%)
Ghi chú
7A1
8/26
30,7
7A2
12/30

Trang 18

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2015-2016


Người thực hiện: Phan Thị Hồng Luyến
Qua kết quả thu được từ thực nghiệm tôi nhận thấy rằng nhận thức của học sinh
về môi trường ngày càng được cải thiện, từ việc tổ chức các phong trào bảo vệ môi
trường như: phong trào giữ vệ sinh phòng học, phong trào xanh - sạch - đẹp ở trường
học, thường xuyên dọn dẹp vệ sinh xung quanh trường học, không xã rác nơi công
cộng,…….. Ngoài ra các em còn tổ chức các buổi tọa đàm, thảo luận về vấn đề bảo
vệ môi trường , các em còn là các tuyên truyền viên tích cực cho gia đình và mọi
người xung quanh biết cần phải làm gì để bảo vệ môi trường sống, bảo vệ môi trường
chính là bảo vệ cuộc sống của bản thân và gia đình.
Nhận thức của các em về môn Vật lí không còn đơn giản là môn thực nghiệm
nữa, mà còn là môn học giúp các em gần gủi hơn với môi trường sống, biết làm gì để
bảo vệ môi trường, bảo vệ trường học, bảo vệ gia đình…, song song đó các em còn
hăng hái xây dựng bài, nhất là những bài có tích hợp BVMT các em rất hăng hái thảo
luận, đưa ra ý kiến, các nhóm tích cực đưa ra ý kiến về việc BVMT, khiến cho các
buổi học thường đạt hiệu quả cao.
III/ PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ:
1/ Kết luận
Thông qua tình hình thực tế, khi tôi tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào
trong từng bài học này tôi thấy rằng, tuy thời gian để tôi tích hợp giáo dục bảo vệ
môi trường trong mỗi đơn vị kiến thức có liên quan đến môi trường là rất ít nhưng
học sinh có chú ý đến kiến thức về môi trường, và các em cũng có vận dụng những
kiến thức đó vào trong cuộc sống hàng ngày, đôi khi các em còn đưa ra nhiều ý kiến
rất hay trong vấn đề bảo vệ môi trường . Ngoài ra, tôi còn nhờ các em còn là những
tuyên truyền viên rất tích cực về bảo vệ môi trường tại gia đình và địa phương.
Nhưng do thời gian ngắn nên tôi chưa nghiên cứu sâu mà chỉ có một số bài học

hoặc ở một khu vực nào đó.
- Cần phải tổ chức những cuộc thi cho học sinh về đề tài bảo vệ môi trường nhân kĩ
niệm các ngày lễ lớn trong năm.
- Cần khuyến khích các giáo viên bộ môn sưu tầm cũng như tự làm các đồ dùng dạy
học có liên quan đến vấn đề tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường.

Trang 20

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2015-2016


Người thực hiện: Phan Thị Hồng Luyến
- Khuyến khích giáo viên nghiên cúu tài liệu trên internet, đăng kí làm thành viên của
các trang giáo dục : violet, tài nguyên vật lí,…để phục vụ tốt hơn cho việc dạy học
nói riêng và tìm phương pháp giảng dạy BVMT cho học sinh đạt hiệu quả cao.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của tôi về “Phương pháp tích hợp bảo vệ môi
trường vào giảng dạy môn Vật lí 7” Trong khi làm đề tài sẽ không tránh khỏi sự
thiếu sót rất mong được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp để sáng kiến kinh
nghiệm của tôi đạt kết quả cao hơn trong việc dạy học và cả ý thức về bảo vệ môi
trường của học sinh.
Quảng Điền ,ngày 20 tháng 2 năm 2016
Người viết

Phan Thị Hồng Luyến

Trang 21

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2015-2016